Nowy szef, nowy iPhone: Apple po 50 latach – zdania przydawkowe: który, która, które
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o zdaniach przydawkowych z który: jak wybrać jego formę w każdym przypadku, na przykładzie wiadomości o nowym prezesie Apple i nowych iPhone'ach z 2026 roku.
- Gramatyka
- Który, która, które, którzy we wszystkich przypadkach: rodzaj od rzeczownika, przypadek od drugiej części zdania (szef, któremu ufam), biernik osób i rzeczy, przyimek przed który i przecinek.
- Temat
- W 2026 roku Apple skończył 50 lat, a 1 września prezesem został inżynier John Ternus. W salonie Ola i Bartek wybierają między iPhone'em 18 Pro a Pro Maxem.
- Zadania
- Artykuł o zmianie prezesa i reklama telefonów z quizami, rozmowa w salonie do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat ze sprzedawcą i koło z pytaniami.
Co jest w środku
Rozdział 1Rozgrzewka: ty i twój telefon
Rozdział 2Czytanie: nowy szef Apple
Rozdział 3W salonie: Pro czy Pro Max?
Rozdział 4Gramatyka: który, która, które
- Przeanalizuj schemat: który, która, któreSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę słowa „który”Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania właściwą formą słowa „który”Uzupełnij lukiWypróbuj
- Przeciągnij słowa w luki: zakupy w saloniePrzeciągnij i upuśćOdblokuj
- Wybierz zdanie, które łączy dwa zdania w jednoQuizOdblokuj
Rozdział 5Mówienie: telefon, o którym marzysz
Rozdział 6Praca domowa
Firma i smartfony po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- inżynier
- wartość rynkowa
- przychody
- premiera
- przedsprzedaż
- bateria
- pamięć
Gramatyka: zdania przydawkowe z „który”
Zdania przydawkowe opisują rzeczownik tak jak przymiotnik, tylko całym zdaniem. Lekcja uczy je budować z który, która, które i którzy w każdym przypadku. Najważniejsza zasada brzmi: rodzaj i liczba z rzeczownika, przypadek z drugiej części. Schemat dokłada biernik osób i rzeczy, przyimki, test na przypadek i przecinek.
Który, która, które: dwa zdania w jednym
Rodzaj i liczba: jak rzeczownik. Przypadek: jak w drugiej części zdania.
Dwa zdania w jednym
Zdanie z który stoi zaraz po rzeczowniku i dodaje o nim nową informację: Apple to firma, która ma już 50 lat, Mam telefon, który robi świetne zdjęcia. Dzięki temu dwa krótkie zdania łączą się w jedno.
rzeczownik, który / która / którenowa informacja
Apple to firma, która ma już 50 lat.
Mam telefon, który robi świetne zdjęcia.
Ternus to inżynier, którego wybrano na prezesa.
Rodzaj od rzeczownika, przypadek od zdania
Rodzaj i liczbę który bierze od rzeczownika: telefon, który, firma, która, inżynierowie, którzy. Przypadek zależy od czasownika w drugiej części: szef, któremu ufam (ufam komu?), telefon, którym robię zdjęcia (czym?). Tabela zbiera wszystkie formy w sześciu przypadkach.
Skąd wiem, jaka forma?
1. Rodzaj i liczba: patrz na rzeczownik
- telefon, szef (on) → który
- firma, wersja (ona) → która
- urządzenie (ono) → które
- inżynierowie, klienci (oni, osoby) → którzy
- telefony, firmy (one) → które
2. Przypadek: patrz na drugą część zdania
- telefon, który kosztuje 6299 zł → kto? co? kosztuje
- telefon, którego nie kupię → nie kupię czego?
- szef, któremu ufam → ufam komu?
- telefon, którym robię zdjęcia → robię zdjęcia czym?
- telefon, o którym marzę → marzę o czym?
Wszystkie formy
| przypadek | on: telefon / szef | ona: firma | ono: urządzenie | oni: inżynierowie | one: telefony, firmy |
|---|---|---|---|---|---|
| mianownik (kto? co?) | który | która | które | którzy | które |
| dopełniacz (kogo? czego?) | którego | której | którego | których | których |
| celownik (komu? czemu?) | któremu | której | któremu | którym | którym |
| biernik (kogo? co?) | telefon: który / szef: którego | którą | które | których | które |
| narzędnik (z kim? z czym?) | którym | którą | którym | którymi | którymi |
| miejscownik (o kim? o czym?) | o którym | o której | o którym | o których | o których |
Biernik: rzecz czy osoba?
W bierniku rodzaju męskiego forma zależy od tego, czy mówimy o rzeczy, czy o osobie: telefon, który kupiłem, ale szef, którego wybrano. Wśród przykładów są też firma, którą założono i inżynierowie, których znam.
- To telefon, który kupiłem.kupiłem co? → telefon to rzecz, więc który (jak w mianowniku)
- To szef, którego wybrano.wybrano kogo? → szef to osoba, więc którego (jak w dopełniaczu)
- To firma, którą założono w 1976 roku.założono co? → firma (ona), więc którą
- To inżynierowie, których znam.znam kogo? → osoby, więc których
- To telefony, które lubię.lubię co? → rzeczy, więc które
Przyimek przed „który” i sprytny test
Przyimek z drugiej części przechodzi na początek: rozmawiam z kolegą daje kolega, z którym rozmawiam, a marzę o telefonie daje telefon, o którym marzę. Gdy przypadek nie jest jasny, pomaga osobne zdanie: Robię zdjęcia telefonem, więc którym.
Przyimek stoi przed „który”
- rozmawiam z kolegą → kolega, z którym rozmawiam
- rozmawiam z koleżanką → koleżanka, z którą rozmawiam
- kupuję telefony w tym sklepie → sklep, w którym kupuję telefony
- pracuję dla firmy → firma, dla której pracuję
- pracuję dla szefa → szef, dla którego pracuję
- marzę o telefonie → telefon, o którym marzę
- nie mogę żyć bez telefonu → telefon, bez którego nie mogę żyć
Sprytny test
Nie wiesz, jaki przypadek? Zrób z drugiej części osobne zdanie i wstaw rzeczownik. Telefon, ___ robię zdjęcia → Robię zdjęcia telefonem (czym?) → którym. Szef, ___ ufam → Ufam szefowi (komu?) → któremu.
Typowe błędy i przecinek
Schemat poprawia inżynier, który wybrano, firma, który ma 50 lat i telefon, którym marzę, gdzie zgubił się przyimek. Ostatnia ramka przypomina o przecinku przed który i po zdaniu wtrąconym: Telefon, który kupiłem, jest super.
Typowe błędy
Ternus to inżynier, który wybrano na prezesa.
Ternus to inżynier, którego wybrano na prezesa.
wybrano kogo? Inżynier to osoba, więc którego.
To jest firma, który ma 50 lat.
To jest firma, która ma 50 lat.
firma (ona) → która
To telefon, którym marzę.
To telefon, o którym marzę.
marzyć o czymś: przyimek „o” zostaje przed „którym”.
Mam telefon który robi dobre zdjęcia.
Mam telefon, który robi dobre zdjęcia.
Przed częścią z „który” stawiamy przecinek.
Przecinek
Część zdania z „który” oddzielamy przecinkiem. Przecinek stoi przed „który” albo przed przyimkiem (telefon, o którym marzę). Gdy ta część jest w środku zdania, przecinek stawiamy też po niej: Telefon, który kupiłem, jest super. W pytaniu „Który kolor wybierasz?” przecinka nie ma: to zwykłe pytanie.
Więcej lekcji z tej gramatyki: Zdania z „który” – lekcje i ćwiczenia
Zdania przydawkowe z który – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 3 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 2 autentyczne dokumenty
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 1 nagranie
- 1 obrazek
- 1 transkrypcja
Główne cele tej lekcji:
- połączyć dwa zdania w jedno: Apple to firma. Firmę założono w 1976 roku. → Apple to firma, którą założono w 1976 roku.
- dobrać rodzaj i liczbę do rzeczownika: telefon, który, wersja, która, urządzenie, które, inżynierowie, którzy
- wybrać przypadek według drugiej części zdania: szef, któremu ufam, telefon, którym robię zdjęcia, aplikacja, bez której nie mogę żyć
- odróżnić biernik rzeczy od biernika osoby: telefon, który kupiłem, szef, którego wybrano
- zapytać sprzedawcę o telefon i uzasadnić wybór: Szukam telefonu, który ma naprawdę dobrą baterię.
To lekcja 5 kursu Polski B1 · Newsy, jesień 2026 w module Nauka i technologie. Można ją poprowadzić osobno, ale uczniowie powinni znać odmianę przymiotnika przez przypadki, bo który odmienia się tak samo. News o firmie i jej produktach ciągle coś dookreśla: firmę, którą założono, szefa, którego wybrano, telefon, o którym wszyscy mówią. Lekcja 6 zamyka kurs mową zależną.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o telefon i dobrego szefa, poznają dziesięć słów z definicjami, od prezesa po pamięć, i sortują słowa na ludzi, pieniądze i części telefonu. Czytają artykuł o zmianie prezesa z zadaniem prawda/fałsz i quizem. W rozdziale W salonie porównują modele z reklamy i słuchają, jak Ola przekonuje Bartka do tańszego telefonu. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym łączenie dwóch zdań w jedno. Na koniec uczeń sam wybiera odpowiedzi w rozmowie ze sprzedawcą, a z grupą kręci kołem z pytaniami.
W pracy domowej post Kasi z lukami, tabela form który i anagramy są sprawdzane automatycznie. Post o telefonie albo komentarz o dobrym szefie oraz opinię o dwóch modelach do nagrania ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- zdania względne · który, która, które
- Temat:
- Apple · technologia · smartfony · biznes
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od dwóch zdań na tablicy: Mam telefon. Tym telefonem robię zdjęcia. Zapytaj, jak powiedzieć to jednym zdaniem, i zakreśl słowo, które znika.
- Każ zadać pytanie do drugiej części: ufam komu?, marzę o czym?, robię zdjęcia czym? Odpowiedź od razu daje przypadek, a końcówki który uczniowie znają z przymiotników.
- Pilnuj przyimka przed który: błąd telefon, którym marzę wraca nawet na wyższych poziomach. Poproś o pięć zdań z o którym, z którym i bez którego.
- Przy kole zabroń samego mianownika: w każdej odpowiedzi który ma stać w innym przypadku. Pytania o aplikację, bez której nie da się żyć, same to podpowiadają.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1 · Newsy, jesień 2026
Sześć lekcji dla grup na poziomie B1, tylko po polsku, o prawdziwych wiadomościach z jesieni 2026: od hat-tricka Lewandowskiego i Nobla z fizyki po nowego szefa Apple i fałszywe zdjęcia z AI. Każda lekcja jest osobną całością, więc pasuje np. między modułami głównego kursu. Po kursie uczniowie relacjonują wydarzenia, podają daty i liczby oraz przytaczają, co ktoś powiedział. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Sport, kosmos i gry
hat-trick Lewandowskiego i wygrana Hurkacza, 237 dni w kosmosie, odliczanie do GTA VI; aspekt, czasowniki ruchu, daty
Lekcja 1Polski tydzień sportowy: hat-trick Lewego i wygrana HurkaczaAspekt dokonany i niedokonany w czasie przeszłym
Lekcja 2237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na ZiemięCzasowniki ruchu z przedrostkami
Lekcja 3Odliczanie do GTA VI: gra, na którą czeka cały światDaty, miesiące, lata i wyrażenia czasu
Moduł 2 Nauka i technologie
Nobel za detektor neutrin w lodzie Antarktydy, Apple po 50 latach, detektor zdjęć z AI; liczebniki, który, mowa zależna
Lekcja 4Nobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmosLiczebniki główne z rzeczownikami i czasownikiem
Lekcja 5 · tutaj jesteśNowy szef, nowy iPhone: Apple po 50 latachZdania przydawkowe z „który”
Lekcja 6Prawdziwe czy z AI? Rekin na zalanej ulicyMowa zależna: że, czy, żeby