Wypróbuj za darmoWypróbuj

Polski tydzień sportowy: hat-trick Lewego i wygrana Hurkacza – aspekt w czasie przeszłym: strzelał czy strzelił

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o tym, jak w relacji z wydarzeń działają czasowniki dokonane i niedokonane, na przykładzie piłki nożnej i tenisa z października 2026.

Gramatyka
Proces, tło i powtarzanie w aspekcie niedokonanym (wygrywał, strzelał), jeden skończony wynik w dokonanym (wygrał, strzelił), jedenaście par aspektowych, słowa-sygnały i dwie czynności w zdaniu.
Temat
Sportowy tydzień jesienią 2026: wygrana Polski 6:0 z Rumunią w Lidze Narodów, hat-trick Lewandowskiego i pierwsze zwycięstwo Hurkacza nad Djokoviciem w Szanghaju.
Zadania
Wiadomości sportowe z zadaniem prawda/fałsz i quizem, rozmowa dwojga kibiców do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat po meczu i koło z pytaniami.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Rozgrzewka: sport i ty

    • ObrazekOdblokuj
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOtwórz pudełkoOdblokuj
    • Zapamiętaj słowa ze świata sportuSłownictwoWypróbuj
    • Posortuj słowa: tylko piłka nożna, tylko tenis czy oba sporty?Posortuj w kolumnyOdblokuj

  2. Rozdział 2Czytanie: tydzień w sporcie

    • Przeczytaj wiadomości sportoweAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Prawda czy fałsz?Prawda czy fałszOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizOdblokuj

  3. Rozdział 3Słuchanie: byłeś na meczu?

    • Posłuchaj rozmowy Kuby i OliSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź: co mówią Kuba i Ola?QuizOdblokuj

  4. Rozdział 4Gramatyka: strzelał czy strzelił?

    • Przeanalizuj schemat: strzelał czy strzelił?Schemat gramatycznyWypróbuj
    • Uzupełnij tabelę: pary aspektoweUzupełnij tabelęWypróbuj
    • Wybierz poprawną formę: proces czy wynik?Wybierz odpowiedźOdblokuj
    • Uzupełnij luki: wybierz aspekt i wpisz czasownik w czasie przeszłymUzupełnij lukiOdblokuj
    • Przeciągnij słowa w luki: co robił, a co zrobił?Przeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź: co to znaczy?QuizOdblokuj

  5. Rozdział 5Mówienie: moje sportowe chwile

    • Wybierz właściwe odpowiedzi: czat z Bartkiem po meczuCzatWypróbuj
    • Zakręć kołem i opowiedz o swoich sportowych chwilachZakręć kołemOdblokuj

  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Przeczytaj czat kibicówAutentyczny dokumentOdblokuj
    • Wybierz poprawną formę: mecz z czatu kibicówWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Znajdź pasujące pary: niedokonany i dokonanyMemoryOdblokuj
    • Ułóż słowa z literAnagramOdblokuj
    • Napisz post o niezapomnianej sportowej chwiliPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj relację sportowąMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach. Zacznij 7-dniowy okres próbny, by otworzyć wszystkie, skopiować dowolną część do własnych lekcji i poprowadzić lekcję na żywo.

Słownictwo piłkarskie po polsku

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • gol samobójczy
  • hat-trick
  • pokonać
  • porażka
  • kibic
  • mecz wyjazdowy
  • pauzować

Gramatyka: aspekt dokonany i niedokonany w czasie przeszłym

Lekcja zakłada, że uczniowie znają końcówki czasu przeszłego, i skupia się na samym wyborze aspektu. Niedokonany opisuje proces, tło albo czynność powtarzaną, dokonany jeden skończony wynik. Schemat pokazuje to na zdaniach o meczu i turnieju, w tabeli par, na liście słów-sygnałów, na osi czasu i w typowych błędach.

Strzelał czy strzelił? Aspekt w czasie przeszłym

Niedokonany mówi o procesie, dokonany o jednym skończonym wyniku.

Proces czy wynik?

Do przerwy Polska wygrywała 1:0 opisuje stan w trakcie meczu, a Polska wygrała 6:0 wynik na koniec. Podobnie Djokovic zawsze wygrywał mówi o wielu meczach, a Hurkacz w końcu pokonał Djokovicia o jednym sukcesie.

NIEDOKONANY: co robił? Proces, tło, powtarzanie

  • Do przerwy Polska wygrywała 1:0. (mecz jeszcze trwał)
  • Djokovic zawsze wygrywał z Hurkaczem. (wiele razy)
  • Przez cały wieczór Ola pracowała. (proces)
  • Kiedy Kuba jadł hot doga… (tło)

DOKONANY: co zrobił? Jeden skończony wynik

  • Polska wygrała 6:0. (wynik na koniec)
  • Hurkacz w końcu pokonał Djokovicia. (sukces)
  • Drăgușin dostał czerwoną kartkę. (jedno wydarzenie)
  • …Lewandowski strzelił gola! (wydarzenie)

Pary aspektowe: strzelać – strzelić

Tabela zestawia jedenaście par z formami na pytania co robił? i co zrobił? Część dokonanych powstaje przez przedrostek (grać – zagrać, jeść – zjeść), w innych parach niedokonany ma dłuższy przyrostek (wygrywać – wygrać, dostawać – dostać). Parę oglądać – obejrzeć trzeba zapamiętać.

niedokonanyco robił?dokonanyco zrobił?
strzelaćstrzelałstrzelićstrzelił
wygrywaćwygrywałwygraćwygrał
przegrywaćprzegrywałprzegraćprzegrał
graćgrałzagraćzagrał
zdobywaćzdobywałzdobyćzdobył
pokonywaćpokonywałpokonaćpokonał
oglądaćoglądałobejrzećobejrzał
kończyćkończyłskończyćskończył
dostawaćdostawałdostaćdostał
śpiewaćśpiewałzaśpiewaćzaśpiewał
jeśćjadłzjeśćzjadł

Słowa-sygnały i wynik w trakcie meczu

Codziennie, zawsze i przez cały mecz prowadzą do niedokonanego, a nagle, w końcu i konkretna minuta z jednym zdarzeniem do dokonanego. Stan gry to przegrywała już 0:5, wynik końcowy przegrała 0:6.

niedokonany

  • codziennie, często, zawsze
  • co tydzień, trzy razy w tygodniu
  • przez godzinę, przez cały mecz, długo
  • wynik w trakcie meczu: przegrywała już 0:5

dokonany

  • nagle
  • w końcu, wreszcie, ostatecznie
  • w 24. minucie + jedno wydarzenie (gol, kartka)
  • wynik na koniec meczu: przegrała 0:6

Tło i wydarzenie w jednym zdaniu

Oś czasu rysuje kibice śpiewali jako odcinek, a strzelił gola jako punkt na nim. Przykłady porównują Kiedy Kuba jadł hot doga, padł gol (w trakcie jedzenia) z Kiedy Kuba zjadł hot doga, padł gol (najpierw koniec jedzenia).

Tło i wydarzenie

pastnow
  • kibice śpiewali (tło)
  • strzelił gola!

Dwie czynności w jednym zdaniu

  • Kiedy kibice śpiewali, Lewandowski strzelił gola.tło (niedokonany) + wydarzenie (dokonany)
  • Kiedy Kuba jadł hot doga, padł gol.gol padł w trakcie jedzenia
  • Kiedy Kuba zjadł hot doga, padł gol.najpierw koniec jedzenia, potem gol
  • Kibice śpiewali i skakali.dwie czynności w tym samym czasie
  • Lewandowski strzelił gola i kibice zaczęli skakać.jedno po drugim

Typowe błędy i szybki test

Schemat poprawia cztery pomyłki, np. zawsze wygrał zamiast zawsze wygrywał i przez cały wieczór obejrzałem zamiast oglądałem. Wskazówka na końcu podsuwa test: pytanie co robił? prowadzi do niedokonanego, co zrobił? do dokonanego.

Typowe błędy

  • W 86. minucie Lewandowski strzelał trzeciego gola.

    W 86. minucie Lewandowski strzelił trzeciego gola.

    Jeden moment i jeden wynik → dokonany.

  • Djokovic zawsze wygrał z Hurkaczem.

    Djokovic zawsze wygrywał z Hurkaczem.

    zawsze, często, codziennie → niedokonany.

  • Przez cały wieczór obejrzałem seriale.

    Przez cały wieczór oglądałem seriale.

    przez + czas trwania → niedokonany.

  • Po 70 minutach Rumunia przegrała już 0:5.

    Po 70 minutach Rumunia przegrywała już 0:5.

    Mecz jeszcze trwał → niedokonany. Na koniec: przegrała 0:6.

Jak to sprawdzić?

Zapytaj: Co robił? → niedokonany (grał, strzelał). Co zrobił? → dokonany (zagrał, strzelił). Końcówki czasu przeszłego są takie jak zawsze: strzeliłem, strzeliłam, strzeliła, strzelili, strzeliły.

Więcej lekcji z tej gramatyki: Aspekt czasownika – lekcje i ćwiczenia · Czas przeszły – lekcje i ćwiczenia

Czasowniki dokonane i niedokonane – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Więcej ćwiczeń

Co jest w lekcji

  • 11 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 4 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 2 autentyczne dokumenty
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 1 nagranie
  • 1 obrazek
  • 1 transkrypcja

Główne cele tej lekcji:

  • opowiedzieć o meczu w czasie przeszłym, oddzielając tło od wydarzenia: Rumuni grali w dziesięciu, w 24. minucie Lewandowski strzelił gola
  • dobrać do czasownika parę aspektową i formę przeszłą: wygrywać – wygrać, oglądać – obejrzeć, ona dostawała / dostała
  • rozpoznać słowa-sygnały: zawsze i przez cały mecz przy niedokonanym, nagle i w końcu przy dokonanym
  • wyjaśnić różnicę między Kiedy Kuba jadł hot doga, padł gol a Kiedy Kuba zjadł hot doga, padł gol
  • zapytać kolegę o mecz na czacie i odpowiedzieć mu: Gdzie oglądałeś mecz?, Co robiliście, kiedy Lewy strzelał karnego?

To lekcja 1 kursu Polski B1 · Newsy, jesień 2026, która otwiera moduł Sport, kosmos i gry. Kurs nie ma stałej kolejności, więc lekcja zakłada tylko znajomość form czasu przeszłego i podstawowych par aspektowych. Relacja z meczu dobrze pasuje do aspektu: przebieg gry wymaga niedokonanego, a gole, kartki i wynik dokonanego. Lekcja 2 przenosi grupę na orbitę, do czasowników ruchu z przedrostkami.

Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o sport, poznają dziesięć słów z definicjami, od rzutu karnego po pauzować, i sortują słownictwo piłki nożnej i tenisa. Czytają wiadomości sportowe z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem słuchają, jak Kuba opowiada Oli o meczu na stadionie. Po schemacie jest pięć ćwiczeń: tabela par, wybór formy, luki, przeciąganie słów i quiz o znaczeniu zdań. Na koniec uczeń sam odpisuje Bartkowi na czacie, a z grupą albo lektorem kręci kołem z pytaniami o sportowe wspomnienia.

Praca domowa zaczyna się od czatu kibiców, który relacjonuje ten sam mecz minuta po minucie. Wybór aspektu w zdaniach o tym meczu, dopasowanie par aspektowych i anagramy są sprawdzane automatycznie. Post o niezapomnianej sportowej chwili i relację do nagrania ocenia nauczyciel.

Gramatyka:
aspekt czasownika · czas przeszły · dokonany i niedokonany
Temat:
sport · piłka nożna · tenis · wiadomości

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od wyniku na tablicy: napisz 6:0 i zapytaj, co działo się w trakcie meczu, a co się stało. Odpowiedzi grupy rozdziel na dwie kolumny jeszcze przed schematem.
  • Narysuj linię meczu od 1. do 90. minuty i zaznacz gole kropkami. Kropka to dokonany (strzelił), odcinek między kropkami to niedokonany (Rumuni grali w dziesięciu).
  • Zatrzymaj nagranie przy hot dogu i zapytaj, czy Kuba skończył jeść, zanim padł gol. Potem porównajcie to z parą zdań jadł / zjadł ze schematu.
  • Odróżnij stan gry od wyniku końcowego: przegrywała 0:5 to sytuacja po 70 minutach, przegrała 0:6 to koniec meczu. Poproś o trzy takie pary z innego spotkania.
  • Przy kole wymagaj obu aspektów: każda odpowiedź ma mieć jedno tło i jedno zdarzenie. Kto nie lubi sportu, może opowiedzieć o szkolnych zawodach albo grze z rodzeństwem.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski B1 · Newsy, jesień 2026

Sześć lekcji dla grup na poziomie B1, tylko po polsku, o prawdziwych wiadomościach z jesieni 2026: od hat-tricka Lewandowskiego i Nobla z fizyki po nowego szefa Apple i fałszywe zdjęcia z AI. Każda lekcja jest osobną całością, więc pasuje np. między modułami głównego kursu. Po kursie uczniowie relacjonują wydarzenia, podają daty i liczby oraz przytaczają, co ktoś powiedział. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Sport, kosmos i gry

    hat-trick Lewandowskiego i wygrana Hurkacza, 237 dni w kosmosie, odliczanie do GTA VI; aspekt, czasowniki ruchu, daty

    1. Lekcja 1 · tutaj jesteśPolski tydzień sportowy: hat-trick Lewego i wygrana HurkaczaAspekt dokonany i niedokonany w czasie przeszłym
    2. Lekcja 2237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na ZiemięCzasowniki ruchu z przedrostkami
    3. Lekcja 3Odliczanie do GTA VI: gra, na którą czeka cały światDaty, miesiące, lata i wyrażenia czasu

  2. Moduł 2 Nauka i technologie

    Nobel za detektor neutrin w lodzie Antarktydy, Apple po 50 latach, detektor zdjęć z AI; liczebniki, który, mowa zależna

    1. Lekcja 4Nobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmosLiczebniki główne z rzeczownikami i czasownikiem
    2. Lekcja 5Nowy szef, nowy iPhone: Apple po 50 latachZdania przydawkowe z „który”
    3. Lekcja 6Prawdziwe czy z AI? Rekin na zalanej ulicyMowa zależna: że, czy, żeby

Pytania o tę lekcję

Czym różnią się czasowniki dokonane i niedokonane?
Niedokonane opisują czynność w trakcie, dokonane jej skończony wynik. Grał, strzelał, oglądał mówią, co się działo, jak długo albo jak często. Zagrał, strzelił, obejrzał mówią, co się stało i że czynność się zakończyła. Czasowniki dokonane nie mają czasu teraźniejszego: strzelę to już przyszłość. W lekcji Polski tydzień sportowy: hat-trick Lewego i wygrana Hurkacza widać to na meczu, w którym Polska wygrywała w przerwie, a wygrała na koniec.
Jak rozpoznać aspekt czasownika?
Najprościej zadać pytanie: co robił? czy co zrobił? Pierwsze pasuje do aspektu niedokonanego (grał, wygrywał), drugie do dokonanego (zagrał, wygrał). Pomaga też czas teraźniejszy: gram dzieje się teraz, więc grać jest niedokonane, a zagram oznacza przyszłość, więc zagrać jest dokonane. Test z dwoma pytaniami zamyka schemat lekcji o sportowym tygodniu na edio.ai.
Jak tworzy się pary aspektowe?
Zwykle przez przedrostek albo zmianę przyrostka. Przedrostek dodaje się do czasownika niedokonanego: grać – zagrać, jeść – zjeść, śpiewać – zaśpiewać. W innych parach niedokonany ma dłuższy przyrostek: wygrywać – wygrać, dostawać – dostać, pokonywać – pokonać. Niektóre pary trzeba po prostu zapamiętać, np. oglądać – obejrzeć czy brać – wziąć. Schemat tej lekcji zbiera jedenaście par ze świata sportu.
Jakie słowa podpowiadają aspekt w czasie przeszłym?
Słowa częstotliwości i trwania łączą się z niedokonanym. Codziennie, zawsze, co tydzień i przez cały mecz idą w parze z formami typu grał, wygrywał. Dokonany pojawia się przy nagle, w końcu, wreszcie i przy konkretnym momencie jednego zdarzenia: w 24. minucie strzelił gola. To podpowiedzi, a nie sztywna reguła: decyduje to, czy mówimy o procesie, czy o wyniku.
Mówi się „zawsze wygrał” czy „zawsze wygrywał”?
Poprawnie: zawsze wygrywał, bo chodzi o powtarzanie. Zawsze, często i codziennie opisują coś, co zdarzało się wiele razy, więc wymagają aspektu niedokonanego. Forma dokonana opisuje jedno zdarzenie: tym razem wygrał, w końcu wygrał. W lekcji Polski tydzień sportowy: hat-trick Lewego i wygrana Hurkacza ten błąd poprawia schemat, a artykuł opisuje tenisistę, który wcześniej osiem razy przegrał z tym samym rywalem.
„Kiedy jadł” czy „kiedy zjadł”: czym różnią się te zdania?
Niedokonany po kiedy to tło, dokonany to czynność zakończona. Kiedy jadł obiad, zadzwonił telefon znaczy, że telefon zadzwonił w trakcie jedzenia. Kiedy zjadł obiad, zadzwonił telefon znaczy, że najpierw skończył jeść, a dopiero potem telefon zadzwonił. Tak samo działa zdanie Kiedy kibice śpiewali, Lewandowski strzelił gola, które schemat tej lekcji rysuje na osi czasu.
Jakie słowa przydają się w relacji z meczu piłki nożnej?
Na początek strzelić gola, rzut karny i czerwona kartka. Do tego gol samobójczy (trafienie do własnej bramki), hat-trick (trzy gole jednego zawodnika), pokonać rywala, porażka i mecz wyjazdowy. O zawodniku, który nie może zagrać za kartki, mówimy, że musi pauzować. W rozgrzewce tej lekcji uczniowie sortują też słowa na piłkarskie, tenisowe i wspólne dla obu sportów.
Jak uczyć aspektu czasownika na poziomie B1?
Na opowieściach, w których tło i wydarzenie stoją obok siebie. Uczniowie B1 zwykle znają już formy czasu przeszłego, więc trudność leży w wyborze, a nie w końcówkach. Dobrze działa relacja z meczu: przebieg gry wymaga niedokonanego, a gole i kartki dokonanego. Lekcja Polski tydzień sportowy: hat-trick Lewego i wygrana Hurkacza prowadzi od tekstu i rozmowy przez schemat do własnej relacji ucznia.
Jaka gra pomaga ćwiczyć aspekt w czasie przeszłym?
Koło z pytaniami o własne wspomnienia, w parach albo z lektorem. Pytanie w rodzaju Co robiłeś, kiedy twoja drużyna strzeliła ważnego gola? wymusza oba aspekty w jednej odpowiedzi. W tej lekcji koło ma osiem pytań o sportowe chwile, a ostatnie każe wcielić się w kibica i opowiedzieć, co robił na stadionie przy trzecim golu.
Jaką pracę domową zadać do czasowników dokonanych i niedokonanych?
Krótki tekst o własnym przeżyciu, z tłem i nagłym zwrotem. Uczeń używa wtedy niedokonanych do opisu sytuacji, a dokonanych do tego, co się stało. Tutaj to post o niezapomnianej sportowej chwili, z co najmniej trzema czasownikami każdego aspektu, oraz radiowa relacja z meczu do nagrania. Oba zadania ocenia nauczyciel, a trzy ćwiczenia z aspektem i słownictwem są sprawdzane automatycznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia z czasowników dokonanych i niedokonanych?
Tak, najlepiej takie, w których aspekt wybiera się w zdaniu. Na tej stronie można wypróbować cztery części lekcji Polski tydzień sportowy: hat-trick Lewego i wygrana Hurkacza: wiadomości sportowe, rozmowę Kuby i Oli do wysłuchania, tabelę par aspektowych oraz czat z Bartkiem po meczu. Wybór formy, luki, quiz i praca domowa są w pełnej lekcji.
Odblokuj całą lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Umów prezentacjęWypróbuj za darmo

Bez karty płatniczej