Wypróbuj za darmoWypróbuj

237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na Ziemię – czasowniki ruchu z przedrostkami: wy-, przy-, od-

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o czasownikach ruchu z przedrostkami: jak przedrostek zmienia kierunek ruchu i aspekt, na przykładzie powrotu załogi z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej jesienią 2026.

Gramatyka
Dziesięć przedrostków z lecieć, iść i jechać (wylecieć, wejść, przyjechać), przyimek z przypadkiem po każdym z nich, pary wylatywać / wylecieć oraz formy przeszłe i przyszłe.
Temat
Misja Crew-12 zakończyła się 8 października 2026 wodowaniem na Pacyfiku po 237 dniach w kosmosie, a w kosmicznym kalendarzu są też dwaj polscy astronauci.
Zadania
Artykuł i kalendarz z quizami, podcast o kosmosie do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Kubą i pudełko z pytaniami o podróż życia.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Rozgrzewka: gotowi do startu?

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Zapamiętaj słowa o kosmosieSłownictwoWypróbuj
    • Posortuj słowa: ludzie, pojazdy i miejsca, wydarzeniaPosortuj w kolumnyOdblokuj

  2. Rozdział 2Czytanie: powrót z orbity

    • Przeczytaj artykuł o powrocie astronautówAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Prawda czy fałsz?Prawda czy fałszOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizOdblokuj
    • Przeczytaj kosmiczny kalendarzAutentyczny dokumentOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź: kosmiczny kalendarzQuizOdblokuj

  3. Rozdział 3Słuchanie: kosmiczny podcast

    • Posłuchaj podcastu „Kosmos po polsku”SłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź o podcaścieQuizOdblokuj

  4. Rozdział 4Gramatyka: czasowniki ruchu z przedrostkami

    • Przeanalizuj schemat: czasowniki ruchu z przedrostkamiSchemat gramatycznyWypróbuj
    • Wybierz czasownik, który pasuje do znaczeniaQuizOdblokuj
    • Wybierz czasownik z właściwym przedrostkiemWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Uzupełnij zdania czasownikami w czasie przeszłymUzupełnij lukiOdblokuj
    • Uzupełnij tabelę: pary czasowników i ich formyUzupełnij tabelęWypróbuj
    • Przeciągnij wyrażenia w luki: przyimek i przypadekPrzeciągnij i upuśćOdblokuj

  5. Rozdział 5Mówienie: podróż życia

    • Wybierz właściwe odpowiedzi: piszesz z KubąCzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i opowiedz o podróży życiaOtwórz pudełkoOdblokuj

  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Uzupełnij plan podróży Marcina czasownikami w czasie przyszłymUzupełnij lukiOdblokuj
    • Wybierz poprawną formę: niedokonany czy dokonany?Wybierz odpowiedźOdblokuj
    • Znajdź pary: czasownik i rzeczownikMemoryOdblokuj
    • Napisz post: „Mój pierwszy dzień na Ziemi po 237 dniach”Pisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj opowieść o swojej najciekawszej podróżyMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

25 ćwiczeń w 6 rozdziałach. Zacznij 7-dniowy okres próbny, by otworzyć wszystkie, skopiować dowolną część do własnych lekcji i poprowadzić lekcję na żywo.

Kosmos po polsku: słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • załoga
  • dowódca
  • orbita
  • nieważkość
  • start
  • wodowanie
  • spadochron

Gramatyka: czasowniki ruchu z przedrostkami

Przedrostek mówi, w którą stronę idzie ruch: na zewnątrz, do środka, na miejsce albo dookoła. Lekcja łączy go z trzema czasownikami, lecieć, iść i jechać, oraz z przyimkiem i przypadkiem, które idą za nim. Schemat pokazuje też pary aspektowe typu wylatywać / wylecieć i formy w czasie przeszłym i przyszłym.

Czasowniki ruchu z przedrostkami

Przedrostek mówi, dokąd idzie ruch: wylecieć, przylecieć, odlecieć…

Przedrostek, czasownik, przyimek

Każdy przykład ma trzy elementy: przedrostek, czasownik ruchu i przyimek z przypadkiem. Wy- + iść + z kapsuły daje Astronauci wyszli z kapsuły, a przy- + lecieć + na stację daje Załoga przyleciała na stację.

przedrosteklecieć / iść / jechaćprzyimek + przypadek

wy + iść + z kapsuły → Astronauci wyszli z kapsuły.

przy + lecieć + na stację → Załoga przyleciała na stację.

od + jechać + od domu → Taksówka odjechała od domu.

Dziesięć przedrostków i ich znaczenie

Wy- to ruch na zewnątrz, w- do środka, przy- dotarcie na miejsce, od- oddalanie się, prze- przez coś albo nad czymś, ob- dookoła. Tabela dodaje do każdego przyimek: wyjść z + dopełniacz, przelecieć nad + narzędnik.

przedrostekznaczenieprzyimek + przypadekprzykłady
wy-ze środka na zewnątrz, start z miejscaz + D (skąd?), też do + D (dokąd?)wyjść z kapsuły, wylecieć z Warszawy do Houston
w- (we-)do środka (z na + B: w górę, na szczyt)do + D, w + B, na + Bwejść do kapsuły, wlecieć w atmosferę, wejść na szczyt
przy-dotrzeć na miejsce, przybyćdo + D, na + Bprzylecieć do Polski, przyjechać na lotnisko
od- (ode-)oddalić się od czegośod + Dodlecieć od stacji, odejść od okna
do-dotrzeć aż do celu, często po długiej albo trudnej drodzedo + Ddolecieć do Warszawy mimo burzy, dojechać do domu
prze-przez coś albo nad czymś, na drugą stronęprzez + B, nad + Nprzejść przez ulicę, przelecieć nad oceanem
z- (ze-)z góry na dółz + Dzejść ze schodów, zejść ze sceny, zjechać z góry
wz- (wze-)w góręw + Bwzlecieć w niebo (słowo z książek); słońce wzeszło
ob- (obe-)dookoła czegośB bez przyimkaoblecieć Ziemię, obejść park
po-ruszyć w drogędo + D, na + B, w + Bpolecieć w kosmos, pojechać do Krakowa

Wychodzić czy wyjść?

Z przedrostkiem lecieć, iść i jechać stają się dokonane. Niedokonane odpowiedniki mają tematy -latywać, -chodzić i -jeżdżać: wylatywać, wychodzić, przyjeżdżać. Niedokonany opisuje proces albo zwyczaj (Samoloty przylatują tu co godzinę), dokonany jeden ruch z efektem.

Niedokonany: proces albo zwyczaj

  • -lecieć → -latywać: wylatywać, przylatywać, odlatywać
  • -jść → -chodzić: wychodzić, wchodzić, przechodzić
  • -jechać → -jeżdżać: przyjeżdżać, wyjeżdżać, dojeżdżać
  • wracać
  • Często z: co roku, zwykle, codziennie, długo, przez dwie godziny
  • Samoloty przylatują tu co godzinę.

Dokonany: jeden raz, jest efekt

  • wylecieć, przylecieć, odlecieć
  • wyjść, wejść, przejść
  • przyjechać, wyjechać, dojechać
  • wrócić
  • Często z: w końcu, w dwie godziny (= i skończył), już + efekt (już przyleciała = jest na miejscu)
  • Załoga Crew-13 przyleciała na ISS 1 października.

Formy w czasie przeszłym i przyszłym

Tabela odmienia przylecieć, wyjść i przyjechać, a lista zbiera trudniejsze formy: wszedł, weszła, zszedł, przeszedł, wrócę. Forma teraźniejsza czasownika dokonanego oznacza przyszłość: Jutro wylecę do Houston.

Formy: czas przeszły i przyszły

osobaprzyleciećwyjśćprzyjechać
ja (przeszły)przyleciałem / przyleciałamwyszedłem / wyszłamprzyjechałem / przyjechałam
on / ona (przeszły)przyleciał / przyleciaławyszedł / wyszłaprzyjechał / przyjechała
oni / one (przeszły)przylecieli / przyleciaływyszli / wyszłyprzyjechali / przyjechały
ja (przyszły)przylecęwyjdęprzyjadę
ty (przyszły)przyleciszwyjdzieszprzyjedziesz
on / ona (przyszły)przyleciwyjdzieprzyjedzie
my (przyszły)przylecimywyjdziemyprzyjedziemy
oni / one (przyszły)przylecąwyjdąprzyjadą

Zapamiętaj te formy

  • wejść → wszedł, weszła, weszli; wejdę, wejdzie, wejdą
  • zejść → zszedł, zeszła, zeszli; zejdę, zejdzie
  • przejść → przeszedł, przeszła, przeszli; przejdę, przejdzie
  • odejść → odszedł, odeszła, odeszli; odejdę
  • obejść → obszedł, obeszła, obeszli; obejdę
  • dojść, przyjść → doszedł, przyszedł; dojdę, przyjdę
  • wrócić → wrócił, wróciła, wrócili; wrócę, wróci, wrócą
  • -latywać teraz: przylatuję, przylatuje, przylatują; stacja oblatuje Ziemię
  • oni = grupa z mężczyzną (przylecieli), one = grupa bez mężczyzn (przyleciały)
  • Dokonany w formie teraźniejszej = przyszłość: Jutro wylecę do Houston.

Typowe błędy i przedrostek z-

Schemat poprawia wyszli od kapsuły na wyszli z kapsuły, przeleciał nad ocean na nad oceanem i przyleciała w stację na na stację. Ramka na końcu przypomina, że zejść to ruch w dół, a potoczne zlecieć znaczy często „spaść”.

Typowe błędy

  • Astronauci wyszli od kapsuły.

    Astronauci wyszli z kapsuły.

    wy- + z + D: skąd wychodzimy?

  • Samolot przeleciał nad ocean.

    Samolot przeleciał nad oceanem.

    prze- + nad + N: nad czym?

  • Załoga przyleciała w stację.

    Załoga przyleciała na stację.

    przy- + na + B albo do + D

  • Jutro przyleciałam do Houston.

    Jutro przylecę do Houston.

    Przyszłość: dokonany w formie teraźniejszej.

Uwaga na z-!

Zejść i zjechać to ruch w dół: zejść ze schodów, zjechać z góry na nartach. Zlecieć w mowie potocznej znaczy często „spaść”: Telefon zleciał ze stołu. Mówimy też: Wakacje szybko zleciały, czyli szybko minęły.

Więcej lekcji z tej gramatyki: Czasowniki ruchu – lekcje i ćwiczenia · Aspekt czasownika – lekcje i ćwiczenia

Czasowniki ruchu z przedrostkami – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Więcej ćwiczeń

Co jest w lekcji

  • 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 3 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 2 autentyczne dokumenty
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 1 nagranie
  • 1 obrazek
  • 1 transkrypcja

Główne cele tej lekcji:

  • opowiedzieć o podróży krok po kroku: Kapsuła odleciała od stacji, wleciała w atmosferę i wodowała na Pacyfiku.
  • dobrać przedrostek do kierunku ruchu: wyjść z kapsuły, wejść do studia, przejść przez ulicę, oblecieć Ziemię
  • postawić po czasowniku właściwy przyimek i przypadek: odlecieć od stacji, przelecieć nad oceanem, przylecieć na ISS
  • wybrać aspekt i mówić o planach: Co roku bociany odlatują do Afryki., Jutro wylecę do Houston.
  • odpowiedzieć koledze na czacie o powrocie astronautów: Załoga Crew-13 przyleciała na ISS już 1 października.

To lekcja 2 kursu Polski B1 · Newsy, jesień 2026 w module Sport, kosmos i gry. Korzysta z aspektu w czasie przeszłym, który porządkuje lekcja 1, i rozszerza go na pary wychodzić / wyjść. Lot w kosmos to łańcuch ruchów w różne strony: odlot od stacji, wejście w atmosferę, wyjście z kapsuły, więc przedrostki mają tu naturalny kontekst. Lekcja 3 zajmuje się datami i wyrażeniami czasu przy premierze gry.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o kosmos i podróże, poznają dziesięć słów z definicjami, od kapsuły po spadochron, i sortują je na ludzi, pojazdy i miejsca oraz wydarzenia. Czytają artykuł o powrocie załogi oraz kosmiczny kalendarz z polskimi astronautami, oba z quizem. Potem słuchają podcastu, w którym dziennikarz naukowy opisuje drogę kapsuły na Ziemię. Po schemacie przychodzi pięć ćwiczeń. W części o mówieniu uczeń sam pisze z Kubą na czacie, a z grupą albo lektorem otwiera pudełko z pytaniami o podróż życia.

W pracy domowej są trzy zadania sprawdzane automatycznie: plan podróży w czasie przyszłym, wybór aspektu i dopasowanie czasowników do rzeczowników (wracać – powrót). Post o pierwszym dniu na Ziemi po 237 dniach oraz opowieść o najciekawszej podróży do nagrania ocenia nauczyciel.

Gramatyka:
czasowniki ruchu · przedrostki · aspekt
Temat:
kosmos · NASA · podróże

Wskazówki dla nauczyciela

  • Narysuj na tablicy dom i strzałki: z domu, do domu, od domu, przez ulicę, dookoła. Uczniowie podpisują każdą strzałkę czasownikiem z iść, a potem tym samym przedrostkiem z lecieć.
  • Każ podkreślać przyimek razem z przedrostkiem: wyjść z, wejść do, odlecieć od. Pary przedrostek–przyimek często się powtarzają i łatwiej je zapamiętać jako całość.
  • Odtwórz drogę kapsuły w trzech zdaniach po podcaście: odleciała od stacji, wleciała w atmosferę, wodowała na Pacyfiku. Niech grupa doda czwarte zdanie o astronautach.
  • Formy z -jść ćwicz osobno: wszedł, zszedł, odszedł, obszedł sprawiają kłopot nawet na B1. Lista ze schematu nadaje się na krótkie dyktando na początku kolejnych zajęć.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski B1 · Newsy, jesień 2026

Sześć lekcji dla grup na poziomie B1, tylko po polsku, o prawdziwych wiadomościach z jesieni 2026: od hat-tricka Lewandowskiego i Nobla z fizyki po nowego szefa Apple i fałszywe zdjęcia z AI. Każda lekcja jest osobną całością, więc pasuje np. między modułami głównego kursu. Po kursie uczniowie relacjonują wydarzenia, podają daty i liczby oraz przytaczają, co ktoś powiedział. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Sport, kosmos i gry

    hat-trick Lewandowskiego i wygrana Hurkacza, 237 dni w kosmosie, odliczanie do GTA VI; aspekt, czasowniki ruchu, daty

    1. Lekcja 1Polski tydzień sportowy: hat-trick Lewego i wygrana HurkaczaAspekt dokonany i niedokonany w czasie przeszłym
    2. Lekcja 2 · tutaj jesteś237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na ZiemięCzasowniki ruchu z przedrostkami
    3. Lekcja 3Odliczanie do GTA VI: gra, na którą czeka cały światDaty, miesiące, lata i wyrażenia czasu

  2. Moduł 2 Nauka i technologie

    Nobel za detektor neutrin w lodzie Antarktydy, Apple po 50 latach, detektor zdjęć z AI; liczebniki, który, mowa zależna

    1. Lekcja 4Nobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmosLiczebniki główne z rzeczownikami i czasownikiem
    2. Lekcja 5Nowy szef, nowy iPhone: Apple po 50 latachZdania przydawkowe z „który”
    3. Lekcja 6Prawdziwe czy z AI? Rekin na zalanej ulicyMowa zależna: że, czy, żeby

Pytania o tę lekcję

Co to są czasowniki ruchu z przedrostkami?
To czasowniki typu iść, jechać, lecieć z dodanym przedrostkiem kierunku. Przedrostek mówi, dokąd prowadzi ruch: wyjść (na zewnątrz), wejść (do środka), przyjechać (na miejsce), odlecieć (dalej od czegoś), obejść (dookoła). Taki czasownik jest zwykle dokonany, a jego niedokonany odpowiednik ma inny temat: wychodzić, przyjeżdżać, odlatywać. W lekcji 237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na Ziemię schemat zbiera dziesięć przedrostków.
Co znaczą przedrostki wy-, przy-, od- i do-?
Wy- to wyjście na zewnątrz, przy- przybycie na miejsce. Od- oznacza oddalanie się od czegoś (odejść od okna), a do- dotarcie aż do celu, często po długiej albo trudnej drodze (Mimo burzy samolot doleciał do Warszawy). Z tymi samymi przedrostkami tworzymy też rzeczowniki: wyjście, przylot, odlot. W pracy domowej tej lekcji uczniowie dobierają takie rzeczowniki do czasowników.
Jaki przyimek stoi po wyjść, odlecieć czy przejść?
Najczęściej przyimek powtarza kierunek przedrostka. Wyjść z + dopełniacz (z kapsuły), wejść do + dopełniacz (do studia), odlecieć od + dopełniacz (od stacji), przejść przez + biernik (przez ulicę), przelecieć nad + narzędnik (nad oceanem). Przy przy- mówimy do albo na: przylecieć do Polski, przylecieć na stację. Po ob- stoi biernik bez przyimka: oblecieć Ziemię.
Iść czy chodzić, wyjść czy wychodzić?
Iść opisuje jeden ruch do celu, chodzić ruch powtarzany. Idę do pracy mówi o tej chwili, Chodzę na basen o zwyczaju, a chodzić po parku o ruchu bez jednego kierunku. Po dodaniu przedrostka ta różnica zmienia się w aspekt: wyjść jest dokonane (Wyszedł o ósmej), a wychodzić niedokonane (Zwykle wychodzę o siedemnastej). Tak samo działają pary przylecieć / przylatywać i przyjechać / przyjeżdżać.
Mówi się „przeleciał nad oceanem” czy „nad ocean”?
Poprawnie: przeleciał nad oceanem, bo pytamy: nad czym? Przy przelocie ponad czymś nad łączy się z narzędnikiem. Biernik po nad pojawia się wtedy, gdy ruch prowadzi do miejsca: jedziemy nad morze, pojechać nad jezioro. Ten błąd poprawia schemat lekcji 237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na Ziemię, razem z pomyłką wyszli od kapsuły zamiast wyszli z kapsuły.
Przyjść, przyjechać czy przylecieć?
Wybór zależy od tego, jak się podróżuje. Przyjść znaczy dotrzeć pieszo, przyjechać samochodem, pociągiem albo autobusem, a przylecieć samolotem lub statkiem kosmicznym. Ta sama zasada działa przy innych przedrostkach: wyjść z domu, ale wyjechać z miasta i wylecieć z Warszawy. W quizie po schemacie uczniowie dobierają czasownik do takiego opisu znaczenia.
Jakie słowa przydają się w rozmowie o lotach w kosmos?
Podstawą są start, orbita, stacja kosmiczna i załoga. Do tego statek kosmiczny, kapsuła, dowódca misji i nieważkość, czyli stan, w którym wszystko swobodnie się unosi. Lądowanie kapsuły na morzu to wodowanie, a hamuje je spadochron. Słowa w tej lekcji mają proste definicje po polsku, bez tłumaczeń.
Jak uczyć czasowników ruchu z przedrostkami na poziomie B1?
Od kierunku na rysunku, potem przyimek, na końcu aspekt. Uczniowie B1 znają już iść i jechać, więc nowością jest znaczenie przedrostka i przypadek po przyimku. Dobrze działa jedna podróż opowiedziana krok po kroku, w której każdy etap ma inny przedrostek. W lekcji 237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na Ziemię taką podróżą jest droga kapsuły od stacji do oceanu.
Jaka gra pomaga ćwiczyć czasowniki ruchu z przedrostkami?
Pudełko z pytaniami o podróże, otwierane w parach albo z lektorem. Pytania typu Nad jakimi krajami już przelatywałeś? albo Co robisz najpierw, kiedy przyjeżdżasz do nowego miasta? wymagają czasowników z przedrostkami w odpowiedzi. W tej lekcji pudełko ma osiem pytań, a ostatnie każe wyobrazić sobie powrót z kosmosu po 237 dniach.
Jaka praca domowa pomaga utrwalić przedrostki?
Opowieść o podróży z jasną listą czasowników do użycia. Uczeń musi wtedy wybrać przedrostek, przyimek i aspekt w każdym zdaniu. Tutaj to post z perspektywy astronauty po powrocie, z co najmniej sześcioma czasownikami ruchu, i nagranie o własnej najciekawszej podróży. Oba ocenia nauczyciel, a trzy krótsze ćwiczenia z formami są sprawdzane automatycznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia z czasowników ruchu z przedrostkami?
Tak, a w kontekście jednej podróży uczą najwięcej. Na tej stronie można wypróbować cztery części lekcji 237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na Ziemię: artykuł o powrocie astronautów, podcast „Kosmos po polsku”, tabelę par czasowników z formami przeszłymi i przyszłymi oraz czat z Kubą. Pozostałe ćwiczenia z przedrostkami i przyimkami są w pełnej lekcji.
Odblokuj całą lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Umów prezentacjęWypróbuj za darmo

Bez karty płatniczej