237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na Ziemię – czasowniki ruchu z przedrostkami: wy-, przy-, od-
About this lesson
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o czasownikach ruchu z przedrostkami: jak przedrostek zmienia kierunek ruchu i aspekt, na przykładzie powrotu załogi z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej jesienią 2026.
- Grammar
- Dziesięć przedrostków z lecieć, iść i jechać (wylecieć, wejść, przyjechać), przyimek z przypadkiem po każdym z nich, pary wylatywać / wylecieć oraz formy przeszłe i przyszłe.
- Topic
- Misja Crew-12 zakończyła się 8 października 2026 wodowaniem na Pacyfiku po 237 dniach w kosmosie, a w kosmicznym kalendarzu są też dwaj polscy astronauci.
- Activities
- Artykuł i kalendarz z quizami, podcast o kosmosie do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Kubą i pudełko z pytaniami o podróż życia.
What's inside
Chapter 1Rozgrzewka: gotowi do startu?
Chapter 2Czytanie: powrót z orbity
Chapter 3Słuchanie: kosmiczny podcast
Chapter 4Gramatyka: czasowniki ruchu z przedrostkami
- Przeanalizuj schemat: czasowniki ruchu z przedrostkamiGrammar schemeTry it
- Wybierz czasownik, który pasuje do znaczeniaQuizUnlock
- Wybierz czasownik z właściwym przedrostkiemChoose the optionUnlock
- Uzupełnij zdania czasownikami w czasie przeszłymFill in the gapsUnlock
- Uzupełnij tabelę: pary czasowników i ich formyFill in the tableTry it
- Przeciągnij wyrażenia w luki: przyimek i przypadekDrag and dropUnlock
Chapter 5Mówienie: podróż życia
Chapter 6Praca domowa
- Uzupełnij plan podróży Marcina czasownikami w czasie przyszłymFill in the gapsUnlock
- Wybierz poprawną formę: niedokonany czy dokonany?Choose the optionUnlock
- Znajdź pary: czasownik i rzeczownikMemory gameUnlock
- Napisz post: „Mój pierwszy dzień na Ziemi po 237 dniach”Writing, checked by the teacherUnlock
- Nagraj opowieść o swojej najciekawszej podróżySpeaking, checked by the teacherUnlock
Kosmos po polsku: słownictwo
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- załoga
- dowódca
- orbita
- nieważkość
- start
- wodowanie
- spadochron
Grammar: czasowniki ruchu z przedrostkami
Przedrostek mówi, w którą stronę idzie ruch: na zewnątrz, do środka, na miejsce albo dookoła. Lekcja łączy go z trzema czasownikami, lecieć, iść i jechać, oraz z przyimkiem i przypadkiem, które idą za nim. Schemat pokazuje też pary aspektowe typu wylatywać / wylecieć i formy w czasie przeszłym i przyszłym.
Czasowniki ruchu z przedrostkami
Przedrostek mówi, dokąd idzie ruch: wylecieć, przylecieć, odlecieć…
Przedrostek, czasownik, przyimek
Każdy przykład ma trzy elementy: przedrostek, czasownik ruchu i przyimek z przypadkiem. Wy- + iść + z kapsuły daje Astronauci wyszli z kapsuły, a przy- + lecieć + na stację daje Załoga przyleciała na stację.
przedrosteklecieć / iść / jechaćprzyimek + przypadek
wy + iść + z kapsuły → Astronauci wyszli z kapsuły.
przy + lecieć + na stację → Załoga przyleciała na stację.
od + jechać + od domu → Taksówka odjechała od domu.
Dziesięć przedrostków i ich znaczenie
Wy- to ruch na zewnątrz, w- do środka, przy- dotarcie na miejsce, od- oddalanie się, prze- przez coś albo nad czymś, ob- dookoła. Tabela dodaje do każdego przyimek: wyjść z + dopełniacz, przelecieć nad + narzędnik.
| przedrostek | znaczenie | przyimek + przypadek | przykłady |
|---|---|---|---|
| wy- | ze środka na zewnątrz, start z miejsca | z + D (skąd?), też do + D (dokąd?) | wyjść z kapsuły, wylecieć z Warszawy do Houston |
| w- (we-) | do środka (z na + B: w górę, na szczyt) | do + D, w + B, na + B | wejść do kapsuły, wlecieć w atmosferę, wejść na szczyt |
| przy- | dotrzeć na miejsce, przybyć | do + D, na + B | przylecieć do Polski, przyjechać na lotnisko |
| od- (ode-) | oddalić się od czegoś | od + D | odlecieć od stacji, odejść od okna |
| do- | dotrzeć aż do celu, często po długiej albo trudnej drodze | do + D | dolecieć do Warszawy mimo burzy, dojechać do domu |
| prze- | przez coś albo nad czymś, na drugą stronę | przez + B, nad + N | przejść przez ulicę, przelecieć nad oceanem |
| z- (ze-) | z góry na dół | z + D | zejść ze schodów, zejść ze sceny, zjechać z góry |
| wz- (wze-) | w górę | w + B | wzlecieć w niebo (słowo z książek); słońce wzeszło |
| ob- (obe-) | dookoła czegoś | B bez przyimka | oblecieć Ziemię, obejść park |
| po- | ruszyć w drogę | do + D, na + B, w + B | polecieć w kosmos, pojechać do Krakowa |
Wychodzić czy wyjść?
Z przedrostkiem lecieć, iść i jechać stają się dokonane. Niedokonane odpowiedniki mają tematy -latywać, -chodzić i -jeżdżać: wylatywać, wychodzić, przyjeżdżać. Niedokonany opisuje proces albo zwyczaj (Samoloty przylatują tu co godzinę), dokonany jeden ruch z efektem.
Niedokonany: proces albo zwyczaj
- -lecieć → -latywać: wylatywać, przylatywać, odlatywać
- -jść → -chodzić: wychodzić, wchodzić, przechodzić
- -jechać → -jeżdżać: przyjeżdżać, wyjeżdżać, dojeżdżać
- wracać
- Często z: co roku, zwykle, codziennie, długo, przez dwie godziny
- Samoloty przylatują tu co godzinę.
Dokonany: jeden raz, jest efekt
- wylecieć, przylecieć, odlecieć
- wyjść, wejść, przejść
- przyjechać, wyjechać, dojechać
- wrócić
- Często z: w końcu, w dwie godziny (= i skończył), już + efekt (już przyleciała = jest na miejscu)
- Załoga Crew-13 przyleciała na ISS 1 października.
Formy w czasie przeszłym i przyszłym
Tabela odmienia przylecieć, wyjść i przyjechać, a lista zbiera trudniejsze formy: wszedł, weszła, zszedł, przeszedł, wrócę. Forma teraźniejsza czasownika dokonanego oznacza przyszłość: Jutro wylecę do Houston.
Formy: czas przeszły i przyszły
| osoba | przylecieć | wyjść | przyjechać |
|---|---|---|---|
| ja (przeszły) | przyleciałem / przyleciałam | wyszedłem / wyszłam | przyjechałem / przyjechałam |
| on / ona (przeszły) | przyleciał / przyleciała | wyszedł / wyszła | przyjechał / przyjechała |
| oni / one (przeszły) | przylecieli / przyleciały | wyszli / wyszły | przyjechali / przyjechały |
| ja (przyszły) | przylecę | wyjdę | przyjadę |
| ty (przyszły) | przylecisz | wyjdziesz | przyjedziesz |
| on / ona (przyszły) | przyleci | wyjdzie | przyjedzie |
| my (przyszły) | przylecimy | wyjdziemy | przyjedziemy |
| oni / one (przyszły) | przylecą | wyjdą | przyjadą |
Zapamiętaj te formy
- wejść → wszedł, weszła, weszli; wejdę, wejdzie, wejdą
- zejść → zszedł, zeszła, zeszli; zejdę, zejdzie
- przejść → przeszedł, przeszła, przeszli; przejdę, przejdzie
- odejść → odszedł, odeszła, odeszli; odejdę
- obejść → obszedł, obeszła, obeszli; obejdę
- dojść, przyjść → doszedł, przyszedł; dojdę, przyjdę
- wrócić → wrócił, wróciła, wrócili; wrócę, wróci, wrócą
- -latywać teraz: przylatuję, przylatuje, przylatują; stacja oblatuje Ziemię
- oni = grupa z mężczyzną (przylecieli), one = grupa bez mężczyzn (przyleciały)
- Dokonany w formie teraźniejszej = przyszłość: Jutro wylecę do Houston.
Typowe błędy i przedrostek z-
Schemat poprawia wyszli od kapsuły na wyszli z kapsuły, przeleciał nad ocean na nad oceanem i przyleciała w stację na na stację. Ramka na końcu przypomina, że zejść to ruch w dół, a potoczne zlecieć znaczy często „spaść”.
Typowe błędy
Astronauci wyszli od kapsuły.
Astronauci wyszli z kapsuły.
wy- + z + D: skąd wychodzimy?
Samolot przeleciał nad ocean.
Samolot przeleciał nad oceanem.
prze- + nad + N: nad czym?
Załoga przyleciała w stację.
Załoga przyleciała na stację.
przy- + na + B albo do + D
Jutro przyleciałam do Houston.
Jutro przylecę do Houston.
Przyszłość: dokonany w formie teraźniejszej.
Uwaga na z-!
Zejść i zjechać to ruch w dół: zejść ze schodów, zjechać z góry na nartach. Zlecieć w mowie potocznej znaczy często „spaść”: Telefon zleciał ze stołu. Mówimy też: Wakacje szybko zleciały, czyli szybko minęły.
More lessons on this grammar: Czasowniki ruchu lessons and exercises · Aspekt czasownika lessons and exercises
Try the Czasowniki ruchu z przedrostkami exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 3 games
- 2 teacher-checked tasks
- 2 real-life documents
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 1 audio clip
- 1 picture
- 1 transcript
The main objectives of this lesson are to:
- opowiedzieć o podróży krok po kroku: Kapsuła odleciała od stacji, wleciała w atmosferę i wodowała na Pacyfiku.
- dobrać przedrostek do kierunku ruchu: wyjść z kapsuły, wejść do studia, przejść przez ulicę, oblecieć Ziemię
- postawić po czasowniku właściwy przyimek i przypadek: odlecieć od stacji, przelecieć nad oceanem, przylecieć na ISS
- wybrać aspekt i mówić o planach: Co roku bociany odlatują do Afryki., Jutro wylecę do Houston.
- odpowiedzieć koledze na czacie o powrocie astronautów: Załoga Crew-13 przyleciała na ISS już 1 października.
To lekcja 2 kursu Polski B1 · Newsy, jesień 2026 w module Sport, kosmos i gry. Korzysta z aspektu w czasie przeszłym, który porządkuje lekcja 1, i rozszerza go na pary wychodzić / wyjść. Lot w kosmos to łańcuch ruchów w różne strony: odlot od stacji, wejście w atmosferę, wyjście z kapsuły, więc przedrostki mają tu naturalny kontekst. Lekcja 3 zajmuje się datami i wyrażeniami czasu przy premierze gry.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o kosmos i podróże, poznają dziesięć słów z definicjami, od kapsuły po spadochron, i sortują je na ludzi, pojazdy i miejsca oraz wydarzenia. Czytają artykuł o powrocie załogi oraz kosmiczny kalendarz z polskimi astronautami, oba z quizem. Potem słuchają podcastu, w którym dziennikarz naukowy opisuje drogę kapsuły na Ziemię. Po schemacie przychodzi pięć ćwiczeń. W części o mówieniu uczeń sam pisze z Kubą na czacie, a z grupą albo lektorem otwiera pudełko z pytaniami o podróż życia.
W pracy domowej są trzy zadania sprawdzane automatycznie: plan podróży w czasie przyszłym, wybór aspektu i dopasowanie czasowników do rzeczowników (wracać – powrót). Post o pierwszym dniu na Ziemi po 237 dniach oraz opowieść o najciekawszej podróży do nagrania ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- czasowniki ruchu · przedrostki · aspekt
- Topic:
- kosmos · NASA · podróże
Teaching tips
- Narysuj na tablicy dom i strzałki: z domu, do domu, od domu, przez ulicę, dookoła. Uczniowie podpisują każdą strzałkę czasownikiem z iść, a potem tym samym przedrostkiem z lecieć.
- Każ podkreślać przyimek razem z przedrostkiem: wyjść z, wejść do, odlecieć od. Pary przedrostek–przyimek często się powtarzają i łatwiej je zapamiętać jako całość.
- Odtwórz drogę kapsuły w trzech zdaniach po podcaście: odleciała od stacji, wleciała w atmosferę, wodowała na Pacyfiku. Niech grupa doda czwarte zdanie o astronautach.
- Formy z -jść ćwicz osobno: wszedł, zszedł, odszedł, obszedł sprawiają kłopot nawet na B1. Lista ze schematu nadaje się na krótkie dyktando na początku kolejnych zajęć.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B1 · Newsy, jesień 2026
Sześć lekcji dla grup na poziomie B1, tylko po polsku, o prawdziwych wiadomościach z jesieni 2026: od hat-tricka Lewandowskiego i Nobla z fizyki po nowego szefa Apple i fałszywe zdjęcia z AI. Każda lekcja jest osobną całością, więc pasuje np. między modułami głównego kursu. Po kursie uczniowie relacjonują wydarzenia, podają daty i liczby oraz przytaczają, co ktoś powiedział. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 Sport, kosmos i gry
hat-trick Lewandowskiego i wygrana Hurkacza, 237 dni w kosmosie, odliczanie do GTA VI; aspekt, czasowniki ruchu, daty
Lesson 1Polski tydzień sportowy: hat-trick Lewego i wygrana HurkaczaAspekt dokonany i niedokonany w czasie przeszłym
Lesson 2 · you're here237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na ZiemięCzasowniki ruchu z przedrostkami
Lesson 3Odliczanie do GTA VI: gra, na którą czeka cały światDaty, miesiące, lata i wyrażenia czasu
Unit 2 Nauka i technologie
Nobel za detektor neutrin w lodzie Antarktydy, Apple po 50 latach, detektor zdjęć z AI; liczebniki, który, mowa zależna
