Nobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmos – liczebniki z rzeczownikami: dwa kraje, pięć krajów

About this lesson

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o liczebnikach z rzeczownikami: kiedy po liczbie stoi mianownik, kiedy dopełniacz i jaki czasownik, na przykładzie Nobla z fizyki przyznanego jesienią 2026.

Grammar
Rzeczownik po 1, 2–4 i 5+ (jeden kraj, dwa kraje, pięć krajów), czasownik po 5+ (pracowało), wiek (82 lata, 85 lat), formy męskoosobowe (pięciu naukowców) i duże liczby (12 milionów koron).
Topic
Nobel z fizyki 2026 dla Francisa Halzena za detektor IceCube, który łapie w lodzie Antarktydy neutrina z kosmosu, i wywiad ze studentką po sezonie na stacji.
Activities
Artykuł z zadaniem prawda/fałsz i quizem, wywiad radiowy, karta faktów i schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat o Noblu i koło z pytaniami o liczby.

What's inside

  1. Chapter 1Rozgrzewka: zimno, nauka i nagrody

    • PictureUnlock
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOpen the boxUnlock
    • Zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
    • Dopasuj słowa do synonimów i definicjiMatchUnlock
  2. Chapter 2Czytanie: Nobel za cząstki-duchy

    • Przeczytaj artykuł ze świata naukiReal-life documentTry it
    • Prawda czy fałsz?True or falseUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź do artykułuQuizUnlock
  3. Chapter 3Słuchanie: cztery miesiące na Antarktydzie

    • Posłuchaj rozmowy w radiuListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź do rozmowyQuizUnlock
  4. Chapter 4Gramatyka: dwa kraje, pięć krajów

    • Spójrz na kartę faktów: IceCube w liczbachReal-life documentUnlock
    • Przeanalizuj schemat: liczby i rzeczownikiGrammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formę rzeczownikaChoose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: podaj wiek w poprawnej formieFill in the gapsTry it
    • Wybierz poprawną formę czasownikaChoose the optionUnlock
    • Uzupełnij tabelę: jeden, dwa, pięćFill in the tableUnlock
    • Wybierz poprawne zdanieQuizUnlock
  5. Chapter 5Mówienie: liczby w rozmowie

    • Wybierz właściwe odpowiedzi: czat o NobluChatTry it
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
  6. Chapter 6Praca domowa

    • Wybierz poprawną formę: noblowski wieczór w akademikuChoose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: wpisz rzeczownik w poprawnej formieFill in the gapsUnlock
    • Ułóż słowa z literAnagramUnlock
    • Napisz krótki news o nagrodzie albo rekordzieWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj wiadomości radiowe o NobluSpeaking, checked by the teacherUnlock

Słownictwo naukowe po polsku

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • lód
  • biegun południowy
  • detektor
  • czujnik
  • odkrycie
  • naukowiec
  • przenikać

Grammar: liczebniki główne z rzeczownikami i czasownikiem

Lekcja uczy liczebników głównych razem z rzeczownikiem i czasownikiem, bo w newsie liczby rzadko stoją same. Od liczby zależy przypadek rzeczownika i forma czasownika: dwa kraje były, ale pięć krajów było. Schemat zbiera reguły w dwóch tabelach, trzech listach, porównaniu i typowych błędach, a wskazówka na końcu wyjaśnia ile i ilu.

Jeden kraj, dwa kraje, pięć krajów

Liczba mówi, jaką formę ma rzeczownik i czasownik

Jeden, dwa, pięć: trzy formy rzeczownika

Po jeden stoi mianownik liczby pojedynczej, po 2–4 mianownik liczby mnogiej (dwa kraje), od 5 dopełniacz liczby mnogiej (pięć krajów). Decyduje koniec liczby, a nie jej wielkość: dwadzieścia dwa kraje, ale dwanaście krajów i dwadzieścia jeden osób.

Liczba decyduje o formie

liczbaforma rzeczownikaprzykładyczasownik
1mianownik l.poj. (kto? co?)jeden kraj, jedna nagroda, jedno odkryciejest, był, była, było
2, 3, 4 (też 22–24, 32–34…)mianownik l.mn. (kto? co?)dwa kraje, trzy nagrody, dwadzieścia dwie osobysą, były (l.mn.)
5–21 (też 25–31, 100, 450…)dopełniacz l.mn. (kogo? czego?)pięć krajów, czternaście krajów, pięćdziesiąt osiem instytucji, czterysta pięćdziesiąt osóbjest, było (jak „ono”)

Patrz na koniec liczby!

  • 22, 23, 24, 32, 33, 34… działają jak 2–4: dwadzieścia dwa kraje, trzydzieści cztery osoby
  • Ale 12, 13, 14 działają jak 5+: dwanaście krajów, czternaście krajów
  • 21, 31, 41… też jak 5+: dwadzieścia jeden osób, trzydzieści jeden lat
  • dwa kraje, dwa odkrycia, ale dwie nagrody, dwie osoby (rodzaj żeński)

Jaki czasownik po liczebniku?

Po 2–4 czasownik stoi w liczbie mnogiej: Dwie lekarki pracowały w nocy. Po 5 i więcej ma formę jak dla ono, czyli 3. osoby liczby pojedynczej rodzaju nijakiego: W zespole pracowało 450 osób, W pokoju jest pięć osób.

2–4 → liczba mnoga

  • W pokoju są trzy osoby.
  • Dwie lekarki pracowały w nocy.
  • Cztery czujniki nie działały.

5+ → jak „ono”: jest, było, pracowało

  • W pokoju jest pięć osób.
  • W zespole pracowało 450 osób.
  • W kolonii żyje pięć tysięcy pingwinów.

Rok, lata, lat

Wiek działa tak samo: rok po jedynce, lata po 2–4 i 22–24 (Halzen ma 82 lata), lat po 5–21 i 25–31 (Babcia ma 85 lat). Forma roków nie istnieje.

wiekformaprzykład
1rokStaś ma rok.
2–4, 22–24, 82–84…lataHalzen ma 82 lata. Mam 23 lata.
5–21, 25–31, 85…lat (nie: „roków”!)Mam 21 lat. Babcia ma 85 lat.

Mężczyźni: dwóch, trzech, pięciu

O mężczyznach mówimy dwóch, trzech, pięciu z dopełniaczem i czasownikiem jak dla ono: Przyszło pięciu naukowców. Rzadziej słychać dwaj naukowcy przyszli. Kobiety i mężczyzn razem liczy liczebnik zbiorowy: dwoje studentów. O mężczyzn pytamy ilu?, o inne rzeczowniki ile?

Mężczyźni: dwóch, trzech, pięciu…

  • Liczysz mężczyzn? Mów dwóch, trzech, czterech, pięciu, sześciu, dziesięciu, dwudziestu… + dopełniacz l.mn.
  • dwóch naukowców, trzech laureatów, pięciu studentów
  • Czasownik jak dla „ono”: Przyszło pięciu naukowców. Pracowało dwóch kucharzy.
  • Rzadziej: dwaj naukowcy, trzej laureaci + czasownik w l.mn. (przyszli).
  • Kobiety i mężczyźni razem to inna forma: dwoje studentów (student i studentka), pięcioro studentów.

Ile? Ilu?

Po ile rzeczownik ma formę dopełniacza: Ile osób? Ile krajów? Ile masz lat? O mężczyzn pytamy ilu: Ilu naukowców tam pracowało?

Tysiąc, milion, miliard

Duże liczby odmieniają się jak rzeczowniki (tysiąc – dwa tysiące – pięć tysięcy), a rzeczownik po nich stoi w dopełniaczu liczby mnogiej: 12 milionów koron, 1,2 miliona dolarów. W tekstach pojawiają się skróty mln i tys.

  • Zmieniają się jak rzeczowniki: tysiąc – dwa tysiące – pięć tysięcy, milion – dwa miliony – pięć milionów
  • Po nich zawsze dopełniacz l.mn.: tysiąc osób, dwa miliony dolarów, 12 milionów koron
  • Z przecinkiem: 1,2 miliona dolarów, 2,5 tysiąca osób
  • Skróty w tekstach: 12 mln koron, 5 tys. osób

Typowe błędy

Schemat poprawia 82 lat na 82 lata, były pięć osób na było pięć osób, dwanaście drużyny na dwanaście drużyn i przyszło pięć naukowców na przyszło pięciu naukowców.

  • Halzen ma 82 lat.

    Halzen ma 82 lata.

    Koniec liczby to 2, więc: lata.

  • W zespole były pięć osób.

    W zespole było pięć osób.

    Po 5+ czasownik jak dla „ono”: było, pracowało.

  • W konkursie było dwanaście drużyny.

    W konkursie było dwanaście drużyn.

    12, 13, 14 to nie 2–4! Po nich dopełniacz.

  • Przyszło pięć naukowców.

    Przyszło pięciu naukowców.

    Mężczyźni: dwóch, trzech, pięciu + dopełniacz.

More lessons on this grammar: Liczebniki lessons and exercises

Try the Liczebniki z rzeczownikami exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

What's in the lesson

  • 12 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 2 real-life documents
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 1 audio clip
  • 1 picture
  • 1 transcript

The main objectives of this lesson are to:

  • dobrać formę rzeczownika do liczby: jeden kraj, dwa kraje, czternaście krajów, dwadzieścia dwie osoby
  • użyć właściwego czasownika po liczebniku: Dwie lekarki pracowały w nocy, ale W zespole pracowało 450 osób
  • podać wiek bez błędu: Halzen ma 82 lata, Marta ma 21 lat, Staś ma rok
  • policzyć mężczyzn i duże kwoty: pięciu naukowców, dwóch kucharzy, 12 milionów koron szwedzkich
  • przekazać krótki news naukowy z liczbami: kto dostał nagrodę, ile ma lat, ile osób było w zespole i ile jest warta nagroda

To lekcja 4 kursu Polski B1 · Newsy, jesień 2026 i pierwsza w module Nauka i technologie. Działa bez wcześniejszych lekcji kursu, ale uczniowie powinni znać dopełniacz liczby mnogiej. Wiadomość o Noblu jest pełna liczb: wiek laureata, setki osób w zespole, kraje, instytucje i nagroda w milionach koron. Lekcja 5 zostaje przy technologii i ćwiczy zdania z który.

Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o naukę, zimno i nagrody, poznają dziesięć słów z definicjami, od laureata po przenikać, i dopasowują słowa do synonimów. Czytają artykuł o Noblu z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem słuchają wywiadu radiowego ze studentką, która liczyła pingwiny na Antarktydzie. Rozdział gramatyczny zaczyna się od karty faktów z liczbami, a po schemacie jest pięć ćwiczeń. Na koniec uczeń sam odpisuje Kubie na czacie, a z grupą kręci kołem z pytaniami o wiek, ceny i rekordy.

Wybór formy w opowieści o wieczorze w akademiku, luki z rzeczownikami i anagramy są w pracy domowej sprawdzane automatycznie. Krótki news o nagrodzie albo rekordzie i radiowe wiadomości o Noblu do nagrania ocenia nauczyciel.

Grammar:
liczebniki z rzeczownikami · wiek: lata / lat
Topic:
Nagroda Nobla · fizyka · Antarktyda

Teaching tips

  • Zacznij od karty faktów: zakryj rzeczowniki i zostaw same liczby. Uczniowie czytają kartę na głos z własnymi formami, a potem porównują je ze schematem.
  • Ułóż na tablicy trzy kolumny: 1, 2–4, 5+. Podawaj liczby z artykułu (82, 450, 58, 14), a grupa przypisuje je do kolumn, zanim doda rzeczownik.
  • Pułapka 12–14: te liczby kończą się na 2–4, ale łączą się z dopełniaczem. Zapisz obok siebie dwadzieścia dwa kraje i dwanaście krajów i zapytaj, czym się różnią.
  • Policz grupę na zajęciach: ile osób, ile kobiet, ilu mężczyzn. Formy ilu, pięciu i dwóch łatwiej zapamiętać, gdy dotyczą ludzi w sali.
  • Przy kole wymagaj pełnych zdań z liczbą: nie samo dwadzieścia, tylko Dziś rano było dwadzieścia stopni. Przy błędzie odeślij do tabeli ze schematu.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

The whole course: Polski B1 · Newsy, jesień 2026

Sześć lekcji dla grup na poziomie B1, tylko po polsku, o prawdziwych wiadomościach z jesieni 2026: od hat-tricka Lewandowskiego i Nobla z fizyki po nowego szefa Apple i fałszywe zdjęcia z AI. Każda lekcja jest osobną całością, więc pasuje np. między modułami głównego kursu. Po kursie uczniowie relacjonują wydarzenia, podają daty i liczby oraz przytaczają, co ktoś powiedział. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Sport, kosmos i gry

    hat-trick Lewandowskiego i wygrana Hurkacza, 237 dni w kosmosie, odliczanie do GTA VI; aspekt, czasowniki ruchu, daty

    1. Lesson 1Polski tydzień sportowy: hat-trick Lewego i wygrana HurkaczaAspekt dokonany i niedokonany w czasie przeszłym
    2. Lesson 2237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na ZiemięCzasowniki ruchu z przedrostkami
    3. Lesson 3Odliczanie do GTA VI: gra, na którą czeka cały światDaty, miesiące, lata i wyrażenia czasu
  2. Unit 2 Nauka i technologie

    Nobel za detektor neutrin w lodzie Antarktydy, Apple po 50 latach, detektor zdjęć z AI; liczebniki, który, mowa zależna

    1. Lesson 4 · you're hereNobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmosLiczebniki główne z rzeczownikami i czasownikiem
    2. Lesson 5Nowy szef, nowy iPhone: Apple po 50 latachZdania przydawkowe z „który”
    3. Lesson 6Prawdziwe czy z AI? Rekin na zalanej ulicyMowa zależna: że, czy, żeby

Questions about this lesson

Jak łączyć liczebniki z rzeczownikami?
Forma rzeczownika zależy od końca liczby. Po jeden stoi mianownik liczby pojedynczej (jeden kraj), po 2, 3, 4 i liczbach kończących się na nie, jak 22 czy 34, mianownik liczby mnogiej (dwa kraje), a po 5–21, 25–31 i podobnych dopełniacz liczby mnogiej (pięć krajów). Wyjątkiem są 12, 13 i 14: dwanaście krajów. W lekcji Nobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmos większość przykładów pochodzi z wiadomości o Noblu i z wywiadu o Antarktydzie.
Czym są liczebniki główne, a czym porządkowe?
Główne mówią, ile czegoś jest, a porządkowe określają kolejność. Pięć krajów, czterysta pięćdziesiąt osób to liczebniki główne, a pierwszy laureat, w dwa tysiące dwudziestym szóstym roku to porządkowe. Porządkowe odmieniają się jak przymiotniki, a główne mają własną odmianę i wpływają na formę rzeczownika. Ta lekcja ćwiczy przede wszystkim liczebniki główne.
Mówi się „pięć osób było” czy „pięć osób były”?
Poprawnie: było pięć osób, czasownik jak dla ono. Po pięciu i więcej czasownik stoi w 3. osobie liczby pojedynczej rodzaju nijakiego. Mówimy W zespole pracowało 450 osób, Przyszło pięć osób, W pokoju jest pięć osób. Po 2–4 czasownik stoi w liczbie mnogiej: Dwie lekarki pracowały, Cztery czujniki nie działały. Na edio.ai uczniowie ćwiczą to w osobnym wyborze formy czasownika, gdzie obok pracowało stoją pracowały i pracowali.
Mówi się „82 lata” czy „82 lat”?
Poprawnie: 82 lata, bo liczba kończy się na 2. Po 2–4, 22–24, 82–84 mówimy lata, a po 5–21, 25–31 czy 85 lat: Mam 21 lat, Babcia ma 85 lat. Jeden rok to po prostu rok: Staś ma rok. W lekcji Nobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmos uczniowie wpisują wiek w ośmiu zdaniach, od laureata po małego Stasia.
„Pięć naukowców” czy „pięciu naukowców”?
O mężczyznach mówimy pięciu naukowców. Gdy liczymy mężczyzn, liczebnik ma formę dwóch, trzech, pięciu, dziesięciu, a rzeczownik stoi w dopełniaczu: dwóch kucharzy, trzech laureatów. Czasownik ma wtedy formę jak dla ono: Przyszło pięciu naukowców. Grupę kobiet i mężczyzn liczymy liczebnikiem zbiorowym: pięcioro studentów. Pytamy też inaczej: Ilu naukowców tam pracowało?
Dwa czy dwie?
Dwie stoi przy rzeczownikach żeńskich, dwa przy męskich i nijakich. Mówimy dwie nagrody, dwie osoby, ale dwa kraje, dwa odkrycia. Dla mężczyzn są jeszcze formy dwóch i dwaj: dwóch naukowców, dwaj naukowcy. Ta sama zasada działa w liczbach kończących się na 2: dwadzieścia dwie osoby, dwadzieścia dwa krzesła.
Jak mówić po polsku o dużych liczbach: tysiąc, milion, miliard?
Tysiąc, milion i miliard odmieniają się jak rzeczowniki. Mówimy tysiąc, dwa tysiące, pięć tysięcy oraz milion, dwa miliony, pięć milionów. Rzeczownik po nich stoi w dopełniaczu liczby mnogiej: tysiąc osób, 12 milionów koron. Z ułamkiem mówimy 1,2 miliona dolarów. W artykułach często widać skróty mln i tys.
Jak mówić po polsku o nagrodach i odkryciach naukowych?
Przydają się laureat, odkrycie, naukowiec i zdobyć nagrodę. Laureat to osoba, która dostała ważną nagrodę, a odkrycie to coś, czego nikt wcześniej nie znał. W tekstach o fizyce pojawiają się też cząstka, detektor, czujnik i czasownik przenikać, czyli przechodzić przez coś. Słowa w tej lekcji mają proste definicje po polsku i wracają w anagramach.
Jak uczyć liczebników z rzeczownikami na poziomie B1?
Na tekstach, w których liczby niosą treść. Uczniowie B1 znają liczebniki, ale mylą formy rzeczownika i czasownika w dłuższym zdaniu. Dobrze działa news z wieloma liczbami: wiek, ludzie, kraje, pieniądze. Lekcja Nobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmos zaczyna rozdział gramatyczny od karty faktów, którą uczniowie najpierw czytają na głos, a dopiero potem analizują w schemacie.
Jak ćwiczyć liczebniki w mówieniu?
Pytaniami, na które nie da się odpowiedzieć bez liczby. Ile krajów już odwiedziłeś?, Ile stopni było dziś rano?, Ilu mężczyzn jest w twojej grupie? wymagają pełnej odpowiedzi z rzeczownikiem. W tej lekcji takie pytania są na kole, które uczniowie kręcą w parach albo z lektorem, a czat z Kubą ćwiczy wiek, kwoty i formę pracowało.
Czy są interaktywne ćwiczenia z liczebnikami i rzeczownikami?
Tak, takie zadania od razu pokazują złą końcówkę. Na tej stronie można wypróbować cztery części lekcji Nobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmos: artykuł ze świata nauki, rozmowę w radiu, luki z wiekiem (lata czy lat) oraz czat o Noblu. Wybór form rzeczownika i czasownika, tabela i praca domowa są w pełnej lekcji.

Teach this lesson with your students

No credit card required