Nobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmos – liczebniki z rzeczownikami: dwa kraje, pięć krajów
About this lesson
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o liczebnikach z rzeczownikami: kiedy po liczbie stoi mianownik, kiedy dopełniacz i jaki czasownik, na przykładzie Nobla z fizyki przyznanego jesienią 2026.
- Grammar
- Rzeczownik po 1, 2–4 i 5+ (jeden kraj, dwa kraje, pięć krajów), czasownik po 5+ (pracowało), wiek (82 lata, 85 lat), formy męskoosobowe (pięciu naukowców) i duże liczby (12 milionów koron).
- Topic
- Nobel z fizyki 2026 dla Francisa Halzena za detektor IceCube, który łapie w lodzie Antarktydy neutrina z kosmosu, i wywiad ze studentką po sezonie na stacji.
- Activities
- Artykuł z zadaniem prawda/fałsz i quizem, wywiad radiowy, karta faktów i schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat o Noblu i koło z pytaniami o liczby.
What's inside
Chapter 1Rozgrzewka: zimno, nauka i nagrody
Chapter 2Czytanie: Nobel za cząstki-duchy
Chapter 3Słuchanie: cztery miesiące na Antarktydzie
Chapter 4Gramatyka: dwa kraje, pięć krajów
- Spójrz na kartę faktów: IceCube w liczbachReal-life documentUnlock
- Przeanalizuj schemat: liczby i rzeczownikiGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę rzeczownikaChoose the optionUnlock
- Uzupełnij zdania: podaj wiek w poprawnej formieFill in the gapsTry it
- Wybierz poprawną formę czasownikaChoose the optionUnlock
- Uzupełnij tabelę: jeden, dwa, pięćFill in the tableUnlock
- Wybierz poprawne zdanieQuizUnlock
Chapter 5Mówienie: liczby w rozmowie
Chapter 6Praca domowa
- Wybierz poprawną formę: noblowski wieczór w akademikuChoose the optionUnlock
- Uzupełnij zdania: wpisz rzeczownik w poprawnej formieFill in the gapsUnlock
- Ułóż słowa z literAnagramUnlock
- Napisz krótki news o nagrodzie albo rekordzieWriting, checked by the teacherUnlock
- Nagraj wiadomości radiowe o NobluSpeaking, checked by the teacherUnlock
Słownictwo naukowe po polsku
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- lód
- biegun południowy
- detektor
- czujnik
- odkrycie
- naukowiec
- przenikać
Grammar: liczebniki główne z rzeczownikami i czasownikiem
Lekcja uczy liczebników głównych razem z rzeczownikiem i czasownikiem, bo w newsie liczby rzadko stoją same. Od liczby zależy przypadek rzeczownika i forma czasownika: dwa kraje były, ale pięć krajów było. Schemat zbiera reguły w dwóch tabelach, trzech listach, porównaniu i typowych błędach, a wskazówka na końcu wyjaśnia ile i ilu.
Jeden kraj, dwa kraje, pięć krajów
Liczba mówi, jaką formę ma rzeczownik i czasownik
Jeden, dwa, pięć: trzy formy rzeczownika
Po jeden stoi mianownik liczby pojedynczej, po 2–4 mianownik liczby mnogiej (dwa kraje), od 5 dopełniacz liczby mnogiej (pięć krajów). Decyduje koniec liczby, a nie jej wielkość: dwadzieścia dwa kraje, ale dwanaście krajów i dwadzieścia jeden osób.
Liczba decyduje o formie
| liczba | forma rzeczownika | przykłady | czasownik |
|---|---|---|---|
| 1 | mianownik l.poj. (kto? co?) | jeden kraj, jedna nagroda, jedno odkrycie | jest, był, była, było |
| 2, 3, 4 (też 22–24, 32–34…) | mianownik l.mn. (kto? co?) | dwa kraje, trzy nagrody, dwadzieścia dwie osoby | są, były (l.mn.) |
| 5–21 (też 25–31, 100, 450…) | dopełniacz l.mn. (kogo? czego?) | pięć krajów, czternaście krajów, pięćdziesiąt osiem instytucji, czterysta pięćdziesiąt osób | jest, było (jak „ono”) |
Patrz na koniec liczby!
- 22, 23, 24, 32, 33, 34… działają jak 2–4: dwadzieścia dwa kraje, trzydzieści cztery osoby
- Ale 12, 13, 14 działają jak 5+: dwanaście krajów, czternaście krajów
- 21, 31, 41… też jak 5+: dwadzieścia jeden osób, trzydzieści jeden lat
- dwa kraje, dwa odkrycia, ale dwie nagrody, dwie osoby (rodzaj żeński)
Jaki czasownik po liczebniku?
Po 2–4 czasownik stoi w liczbie mnogiej: Dwie lekarki pracowały w nocy. Po 5 i więcej ma formę jak dla ono, czyli 3. osoby liczby pojedynczej rodzaju nijakiego: W zespole pracowało 450 osób, W pokoju jest pięć osób.
2–4 → liczba mnoga
- W pokoju są trzy osoby.
- Dwie lekarki pracowały w nocy.
- Cztery czujniki nie działały.
5+ → jak „ono”: jest, było, pracowało
- W pokoju jest pięć osób.
- W zespole pracowało 450 osób.
- W kolonii żyje pięć tysięcy pingwinów.
Rok, lata, lat
Wiek działa tak samo: rok po jedynce, lata po 2–4 i 22–24 (Halzen ma 82 lata), lat po 5–21 i 25–31 (Babcia ma 85 lat). Forma roków nie istnieje.
| wiek | forma | przykład |
|---|---|---|
| 1 | rok | Staś ma rok. |
| 2–4, 22–24, 82–84… | lata | Halzen ma 82 lata. Mam 23 lata. |
| 5–21, 25–31, 85… | lat (nie: „roków”!) | Mam 21 lat. Babcia ma 85 lat. |
Mężczyźni: dwóch, trzech, pięciu
O mężczyznach mówimy dwóch, trzech, pięciu z dopełniaczem i czasownikiem jak dla ono: Przyszło pięciu naukowców. Rzadziej słychać dwaj naukowcy przyszli. Kobiety i mężczyzn razem liczy liczebnik zbiorowy: dwoje studentów. O mężczyzn pytamy ilu?, o inne rzeczowniki ile?
Mężczyźni: dwóch, trzech, pięciu…
- Liczysz mężczyzn? Mów dwóch, trzech, czterech, pięciu, sześciu, dziesięciu, dwudziestu… + dopełniacz l.mn.
- dwóch naukowców, trzech laureatów, pięciu studentów
- Czasownik jak dla „ono”: Przyszło pięciu naukowców. Pracowało dwóch kucharzy.
- Rzadziej: dwaj naukowcy, trzej laureaci + czasownik w l.mn. (przyszli).
- Kobiety i mężczyźni razem to inna forma: dwoje studentów (student i studentka), pięcioro studentów.
Ile? Ilu?
Po ile rzeczownik ma formę dopełniacza: Ile osób? Ile krajów? Ile masz lat? O mężczyzn pytamy ilu: Ilu naukowców tam pracowało?
Tysiąc, milion, miliard
Duże liczby odmieniają się jak rzeczowniki (tysiąc – dwa tysiące – pięć tysięcy), a rzeczownik po nich stoi w dopełniaczu liczby mnogiej: 12 milionów koron, 1,2 miliona dolarów. W tekstach pojawiają się skróty mln i tys.
- Zmieniają się jak rzeczowniki: tysiąc – dwa tysiące – pięć tysięcy, milion – dwa miliony – pięć milionów
- Po nich zawsze dopełniacz l.mn.: tysiąc osób, dwa miliony dolarów, 12 milionów koron
- Z przecinkiem: 1,2 miliona dolarów, 2,5 tysiąca osób
- Skróty w tekstach: 12 mln koron, 5 tys. osób
Typowe błędy
Schemat poprawia 82 lat na 82 lata, były pięć osób na było pięć osób, dwanaście drużyny na dwanaście drużyn i przyszło pięć naukowców na przyszło pięciu naukowców.
Halzen ma 82 lat.
Halzen ma 82 lata.
Koniec liczby to 2, więc: lata.
W zespole były pięć osób.
W zespole było pięć osób.
Po 5+ czasownik jak dla „ono”: było, pracowało.
W konkursie było dwanaście drużyny.
W konkursie było dwanaście drużyn.
12, 13, 14 to nie 2–4! Po nich dopełniacz.
Przyszło pięć naukowców.
Przyszło pięciu naukowców.
Mężczyźni: dwóch, trzech, pięciu + dopełniacz.
More lessons on this grammar: Liczebniki lessons and exercises
Try the Liczebniki z rzeczownikami exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 12 auto-checked exercises
- 3 games
- 2 teacher-checked tasks
- 2 real-life documents
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 1 audio clip
- 1 picture
- 1 transcript
The main objectives of this lesson are to:
- dobrać formę rzeczownika do liczby: jeden kraj, dwa kraje, czternaście krajów, dwadzieścia dwie osoby
- użyć właściwego czasownika po liczebniku: Dwie lekarki pracowały w nocy, ale W zespole pracowało 450 osób
- podać wiek bez błędu: Halzen ma 82 lata, Marta ma 21 lat, Staś ma rok
- policzyć mężczyzn i duże kwoty: pięciu naukowców, dwóch kucharzy, 12 milionów koron szwedzkich
- przekazać krótki news naukowy z liczbami: kto dostał nagrodę, ile ma lat, ile osób było w zespole i ile jest warta nagroda
To lekcja 4 kursu Polski B1 · Newsy, jesień 2026 i pierwsza w module Nauka i technologie. Działa bez wcześniejszych lekcji kursu, ale uczniowie powinni znać dopełniacz liczby mnogiej. Wiadomość o Noblu jest pełna liczb: wiek laureata, setki osób w zespole, kraje, instytucje i nagroda w milionach koron. Lekcja 5 zostaje przy technologii i ćwiczy zdania z który.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o naukę, zimno i nagrody, poznają dziesięć słów z definicjami, od laureata po przenikać, i dopasowują słowa do synonimów. Czytają artykuł o Noblu z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem słuchają wywiadu radiowego ze studentką, która liczyła pingwiny na Antarktydzie. Rozdział gramatyczny zaczyna się od karty faktów z liczbami, a po schemacie jest pięć ćwiczeń. Na koniec uczeń sam odpisuje Kubie na czacie, a z grupą kręci kołem z pytaniami o wiek, ceny i rekordy.
Wybór formy w opowieści o wieczorze w akademiku, luki z rzeczownikami i anagramy są w pracy domowej sprawdzane automatycznie. Krótki news o nagrodzie albo rekordzie i radiowe wiadomości o Noblu do nagrania ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- liczebniki z rzeczownikami · wiek: lata / lat
- Topic:
- Nagroda Nobla · fizyka · Antarktyda
Teaching tips
- Zacznij od karty faktów: zakryj rzeczowniki i zostaw same liczby. Uczniowie czytają kartę na głos z własnymi formami, a potem porównują je ze schematem.
- Ułóż na tablicy trzy kolumny: 1, 2–4, 5+. Podawaj liczby z artykułu (82, 450, 58, 14), a grupa przypisuje je do kolumn, zanim doda rzeczownik.
- Pułapka 12–14: te liczby kończą się na 2–4, ale łączą się z dopełniaczem. Zapisz obok siebie dwadzieścia dwa kraje i dwanaście krajów i zapytaj, czym się różnią.
- Policz grupę na zajęciach: ile osób, ile kobiet, ilu mężczyzn. Formy ilu, pięciu i dwóch łatwiej zapamiętać, gdy dotyczą ludzi w sali.
- Przy kole wymagaj pełnych zdań z liczbą: nie samo dwadzieścia, tylko Dziś rano było dwadzieścia stopni. Przy błędzie odeślij do tabeli ze schematu.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B1 · Newsy, jesień 2026
Sześć lekcji dla grup na poziomie B1, tylko po polsku, o prawdziwych wiadomościach z jesieni 2026: od hat-tricka Lewandowskiego i Nobla z fizyki po nowego szefa Apple i fałszywe zdjęcia z AI. Każda lekcja jest osobną całością, więc pasuje np. między modułami głównego kursu. Po kursie uczniowie relacjonują wydarzenia, podają daty i liczby oraz przytaczają, co ktoś powiedział. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 Sport, kosmos i gry
hat-trick Lewandowskiego i wygrana Hurkacza, 237 dni w kosmosie, odliczanie do GTA VI; aspekt, czasowniki ruchu, daty
Lesson 1Polski tydzień sportowy: hat-trick Lewego i wygrana HurkaczaAspekt dokonany i niedokonany w czasie przeszłym
Lesson 2237 dni w kosmosie: astronauci wrócili na ZiemięCzasowniki ruchu z przedrostkami
Lesson 3Odliczanie do GTA VI: gra, na którą czeka cały światDaty, miesiące, lata i wyrażenia czasu
Unit 2 Nauka i technologie
Nobel za detektor neutrin w lodzie Antarktydy, Apple po 50 latach, detektor zdjęć z AI; liczebniki, który, mowa zależna
Lesson 4 · you're hereNobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmosLiczebniki główne z rzeczownikami i czasownikiem
Lesson 5Nowy szef, nowy iPhone: Apple po 50 latachZdania przydawkowe z „który”
Lesson 6Prawdziwe czy z AI? Rekin na zalanej ulicyMowa zależna: że, czy, żeby