Miasto czy wieś? Tryb przypuszczający: prośby, marzenia i zdania z gdyby

O tej lekcji

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o trybie przypuszczającym: grzeczne prośby, marzenia, rady i zdania z gdyby w rozmowach o śmieciach, mieście i wsi.

Gramatyka
Formy od czasu przeszłego z by (chciałbym, mogłabyś, mieszkalibyśmy), mógłby Pan i mogłaby Pani, rada z na twoim miejscu i warunek nierealny: Gdybym miał ogród, uprawiałbym warzywa.
Temat
Ekologia na co dzień we Wrocławiu: segregacja odpadów, butelki z kaucją, wywóz gabarytów i pytanie, czy lepiej mieszkać w mieście, czy na wsi.
Zadania
Rozmowa sąsiadów i audycja o kaucji, ogłoszenie spółdzielni i artykuł o przeprowadzce na wieś, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z administratorem i pudełko ze zdjęciami.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Rozgrzewka: gdzie mieszkasz, co wyrzucasz?

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i opowiedz: miasto, wieś i śmieciZakręć kołemOdblokuj
    • Zapamiętaj słowa: ekologia, miasto i wieśSłownictwoWypróbuj
    • Wybierz słowo do zdjęcia: odpady i ogródWybierz według obrazkaOdblokuj
  2. Rozdział 2Słuchanie: korki czy kury?

    • Posłuchaj (dwa razy): Giorgi i Tomek – miasto czy wieś?SłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź: rozmowa Giorgiego i TomkaQuizOdblokuj
    • Prawda czy fałsz? Rozmowa Giorgiego i TomkaPrawda czy fałszOdblokuj
    • Posłuchaj (dwa razy) audycji w radiu: butelki i puszki z kaucjąSłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Uzupełnij notatki z audycji w radiuUzupełnij lukiOdblokuj
  3. Rozdział 3Czytanie: z bloku pod jabłonkę

    • Przeczytaj ogłoszenie spółdzielniAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Prawda czy fałsz? Sprawdź w ogłoszeniuPrawda czy fałszOdblokuj
    • Dopasuj odpady do właściwego miejscaPołącz w paryOdblokuj
    • Przeczytaj artykuł: Z miasta na wieśAutentyczny dokumentOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź: artykuł o rodzinie WróblówQuizOdblokuj
    • Wybierz poprawne słowo: ekologicznie w mieścieWybierz odpowiedźOdblokuj
  4. Rozdział 4Gramatyka: gdybym miał ogród…

    • Przeanalizuj schemat: tryb przypuszczającySchemat gramatycznyWypróbuj
    • Zaznacz poprawną formę: tryb przypuszczającyWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Uzupełnij zdania: wpisz czasownik w trybie przypuszczającymUzupełnij lukiOdblokuj
    • Przeciągnij czasowniki do tekstu: marzenia ArjunaPrzeciągnij i upuśćWypróbuj
    • Uzupełnij tabelę: czasownik móc w trybie przypuszczającymUzupełnij tabelęOdblokuj
    • Uzupełnij przekształcone zdania: ten sam sensUzupełnij lukiOdblokuj
  5. Rozdział 5Mówienie: czy mógłby Pan…?

    • Wybierz właściwe odpowiedzi: rozmowa z administratoremCzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i opisz zdjęcieOtwórz pudełkoOdblokuj
  6. Rozdział 6Pisanie i powtórka: miasto czy wieś?

    • Napisz ogłoszenie na klatkę schodowąPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Napisz list do redakcji: miasto czy wieś?Pisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj monolog: gdzie chciałbyś / chciałabyś mieszkać?Mówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź: prośby, marzenia, radyQuizOdblokuj
    • Posortuj słowa: miasto czy wieś?Posortuj w kolumnyOdblokuj

Ekologia, miasto i wieś: słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • kaucja
  • opakowanie
  • gabaryty
  • korek
  • hałas
  • dojeżdżać
  • przyroda

Gramatyka: tryb przypuszczający i zdania z gdyby

Tryb przypuszczający służy do próśb, marzeń, rad i warunków nierealnych. Tworzymy go od formy czasu przeszłego, do której dodajemy by i końcówkę osobową: miała + by + m = miałabym. Uczniowie znają już formy na -ł, -ła i -li, więc dokładają tylko jedną cząstkę i uczą się, kiedy jej używać.

Tryb przypuszczający: chciałbym, mógłby Pan, gdybym miał…

Prośby, marzenia, rady i warunki nierealne

Czas przeszły + by + końcówka

Końcówki to -m, -ś, -śmy i -ście, a w trzeciej osobie nie ma żadnej: mieszkałbym, mieszkałabyś, mieszkałby. Grupa z mężczyzną mówi mieszkalibyśmy, grupa bez mężczyzn mieszkałybyśmy. Do pana mówimy mieszkałby Pan, do pani mieszkałaby Pani.

Jak tworzymy tryb przypuszczający?

czas przeszły: forma on / ona / oni / one+ by+ końcówka: -m, -ś, -śmy, -ście

miała + by + m → miałabym (ja ♀); miał + by + m → miałbym (ja ♂)

mieli + by + śmy → mielibyśmy (my ♂); miały + by + śmy → miałybyśmy (my ♀)

on, ona, ono, oni, one: miał + by bez końcówki → miałby, miałaby, miałoby, mieliby, miałyby

Tryb przypuszczający: mieszkać

Osoba♂ / grupa z mężczyzną♀ / grupa bez mężczyzn (kobiety, dzieci)
jamieszkałbymmieszkałabym
tymieszkałbyśmieszkałabyś
on / onamieszkałbymieszkałaby
ono (np. dziecko)mieszkałoby–
mymieszkalibyśmymieszkałybyśmy
wymieszkalibyściemieszkałybyście
oni / onemieszkalibymieszkałyby
Pan / Panimieszkałby Panmieszkałaby Pani

Mógłbym, chcieliby, wynająłbym

Niektóre czasowniki mają te same oboczności co w czasie przeszłym: móc – mógłbym, mogłabym, pomóc – pomógłbym, chcieć – chcieliby, mieć – mieliby, wynająć – wynająłbym, wynajęłabym. Tabela zbiera je w formach ja, on / ona i oni / one.

Bezokolicznikja ♂ / ja ♀on / onaoni / one
mócmógłbym / mogłabymmógłby / mogłabymogliby / mogłyby
pomócpomógłbym / pomogłabympomógłby / pomogłabypomogliby / pomogłyby
chciećchciałbym / chciałabymchciałby / chciałabychcieliby / chciałyby
miećmiałbym / miałabymmiałby / miałabymieliby / miałyby
wolećwolałbym / wolałabymwolałby / wolałabywoleliby / wolałyby
byćbyłbym / byłabymbyłby / byłabybyliby / byłyby
wynająćwynająłbym / wynajęłabymwynająłby / wynajęłabywynajęliby / wynajęłyby

Gdyby: warunek, którego nie ma

Po gdybym, gdybyś i gdybyśmy czasownik ma formę trzeciej osoby czasu przeszłego, bez drugiego by: gdybym miał, gdybyśmy mieszkali. Druga część zdania stoi w trybie przypuszczającym: Gdyby było mniej samochodów, powietrze byłoby czystsze.

gdyby + -m / -ś / -śmy / -ście+ czas przeszły jak on / ona / ono / oni: miał, było, (to) + tryb przypuszczający

Gdybym miał ogród, uprawiałbym warzywa.

Gdybyśmy mieszkali na wsi, mielibyśmy psa.

Gdyby było mniej samochodów, powietrze byłoby czystsze.

Prośba, marzenie, rada

Lista pokazuje cztery użycia: Czy mógłby Pan zamknąć okno?, Wolałabym mieszkać w centrum, Na twoim miejscu kupiłbym rower i warunek z gdyby. W mowie potocznej by może stanąć przed czasownikiem: Ja bym chciał znaczy to samo co Chciałbym.

  • Grzeczna prośba: Czy mógłby Pan zamknąć okno? Chciałabym zapytać o odbiór śmieci.
  • Życzenie, marzenie: Chciałbym mieszkać na wsi. Wolałabym mieszkać w centrum.
  • Rada: Na twoim miejscu kupiłbym rower. Radę dajemy też z „powinien”: Powinieneś / Powinnaś kupić rower.
  • Warunek nierealny: Gdybym miał ogród, uprawiałbym warzywa. (Nie mam ogrodu.)
  • W mowie potocznej „by” może stać przed czasownikiem: Ja bym chciał = Chciałbym. Ja bym nie mógł = Nie mógłbym.

Typowe błędy i monolog na egzaminie

Schemat poprawia gdybym miałbym, gdybym miałem, Tomek i Giorgi mieszkałyby oraz mógłbyś Pan. Wskazówka egzaminacyjna podsuwa zdania do monologu na temat miasta i wsi: Gdybym mógł wybrać, mieszkałbym… i Na wsi brakowałoby mi….

Typowe błędy

  • Gdybym miałbym ogród, uprawiałbym warzywa.

    Gdybym miał ogród, uprawiałbym warzywa.

    „By” tylko raz: gdybym + miał.

  • Gdybym miałem czas, pojechałbym na wieś.

    Gdybym miał czas, pojechałbym na wieś.

    Po gdybym / gdybyś: forma jak on / ona (miał, miała), bez -em / -am.

  • Tomek i Giorgi mieszkałyby na wsi.

    Tomek i Giorgi mieszkaliby na wsi.

    Grupa z mężczyzną → -liby, -libyśmy, -libyście.

  • Czy mógłbyś Pan otworzyć okno?

    Czy mógłby Pan otworzyć okno?

    Pan / Pani + forma jak on / ona: mógłby Pan, mogłaby Pani.

Na egzaminie

W części ustnej jest monolog na temat, np. „Miasto czy wieś?”. Powiedz swoje zdanie, podaj dwa lub trzy argumenty z przykładami i zakończ krótkim podsumowaniem. Tryb przypuszczający bardzo pomaga: „Gdybym mógł / mogła wybrać, mieszkałbym / mieszkałabym…”, „Na wsi brakowałoby mi…”.

Więcej lekcji z tej gramatyki: Tryb przypuszczający – lekcje i ćwiczenia · Formy pisemne – lekcje i ćwiczenia

Tryb przypuszczający – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Co jest w lekcji

  • 16 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 3 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 2 autentyczne dokumenty
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • grzecznie poprosić administratora albo urzędnika: Czy mógłby Pan zamówić odbiór wcześniej?, Chciałabym zgłosić problem.
  • powiedzieć o marzeniu i dać radę: Chciałbym mieszkać na wsi., Na twoim miejscu najpierw wynająłbym dom.
  • zbudować warunek nierealny z gdyby bez podwójnego by: Gdybym miał ogród, uprawiałbym pomidory.
  • wybrać formę według osoby i rodzaju: mieszkalibyśmy albo mieszkałybyśmy, mogliby albo mogłyby
  • podać w monologu dwa lub trzy argumenty za miastem albo za wsią i zakończyć krótkim podsumowaniem

To lekcja 11 kursu Polski B1 · Egzamin certyfikatowy w module Wolny czas i świat wokół. Formy czasu przeszłego z lekcji 7 są podstawą każdej formy trybu przypuszczającego, a grzeczne prośby uzupełniają tryb rozkazujący z lekcji 4. Wybór między miastem a wsią sam rodzi marzenia i warunki: co by było, gdybyśmy mieszkali gdzie indziej. W lekcji 12 uczniowie łączą zdania spójnikami i poznają żeby z formą przeszłą.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o okolicę i śmieci, poznają dziesięć słów z obrazkami, od segregować po przyrodę, i dobierają słowa do zdjęć. Słuchają, jak Giorgi marzy o domu pod Wrocławiem, a Tomek broni miasta, oraz audycji o butelkach i puszkach z kaucją. Czytają ogłoszenie spółdzielni o odpadach, dopasowują śmieci do pojemników i poznają w artykule rodzinę, która wyprowadziła się na wieś. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, a w mówieniu uczeń rozmawia na czacie z administratorem i opisuje zdjęcia z pudełka.

W pracy domowej jest pięć zadań. Quiz z prośbami, marzeniami i radami oraz sortowanie słów są sprawdzane automatycznie. Ogłoszenie na klatkę schodową (ok. 50 słów), list do redakcji tygodnika (ok. 150 słów) i nagrany monolog o tym, gdzie uczeń chciałby mieszkać, ocenia nauczyciel.

Gramatyka:
tryb przypuszczający · zdania z gdyby
Temat:
ekologia · segregacja śmieci · miasto i wieś · egzamin B1

Wskazówki dla nauczyciela

  • Złóż formę z trzech klocków: napisz na tablicy miała, by i m. Potem wymieniaj jeden klocek naraz, a uczniowie czytają nową formę: miałby, mieliby, miałybyśmy.
  • Zatrzymaj nagranie przy podwójnym by: Tomek poprawia w nim Giorgiego, który mówi gdybym miałbym. Poproś grupę, żeby wyjaśniła, dlaczego cząstka by może pojawić się tylko raz.
  • Zamień prośby w scenki: jedna osoba jest administratorem, druga mieszkańcem z problemem. Każda prośba zaczyna się od Czy mógłby Pan… albo Czy mogłaby Pani…, tak jak na czacie z lekcji.
  • Przygotuj monolog z argumentami: daj uczniom chwilę na trzy hasła za miastem albo za wsią i jedno zdanie z brakowałoby mi. Tak samo przygotują nagranie z pracy domowej.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

30 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Cały kurs: Polski B1 · Egzamin certyfikatowy

15 lekcji przygotowania do państwowego egzaminu certyfikatowego z polskiego na poziomie B1, tylko po polsku. We Wrocławiu lektorka Ewa uczy Olenę, Arjuna i Giorgiego, a uczniowie razem z nimi załatwiają sprawy z życia w Polsce: od mieszkania i lekarza po urząd, pracę i święta. Po kursie rozumieją komunikaty i ogłoszenia, piszą e-maile i listy, opisują zdjęcia i mówią monolog na podany temat. Na koniec rozwiązują dwa egzaminy próbne w formatach egzaminu, choć nie są to oficjalne arkusze. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a teksty i nagrania ocenia lektor.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Ja, dom i zakupy

    przedstawianie się, szukanie mieszkania, reklamacje i gotowanie; narzędnik, miejscownik, dopełniacz i tryb rozkazujący

    1. Lekcja 1Przedstaw się! Narzędnik na startNarzędnik: kim? czym? z kim? z czym?
    2. Lekcja 2Szukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniachMiejscownik: gdzie? o kim? o czym?
    3. Lekcja 3Zakupy i reklamacje: dopełniacz w akcjiDopełniacz: kogo? czego?
    4. Lekcja 4Co dziś na obiad? Tryb rozkazujący w kuchniTryb rozkazujący: ty, my, wy i forma grzecznościowa
  2. Moduł 2 Zdrowie, urząd, praca i nauka

    u lekarza, w urzędzie, rozmowa o pracę i kursy dla dorosłych; celownik, liczebniki, czas przeszły i przyszły z aspektem

    1. Lekcja 5U lekarza: celownik i zaimkiCelownik: komu? czemu?
    2. Lekcja 6W urzędzie: daty, godziny i liczebnikiLiczebniki: daty, godziny i liczebnik z rzeczownikiem
    3. Lekcja 7Praca marzeń: czas przeszły i aspektCzas przeszły i aspekt: robiłem czy zrobiłem?
    4. Lekcja 8Uczę się całe życie: czas przyszłyCzas przyszły złożony i prosty
  3. Moduł 3 Wolny czas i świat wokół

    podróże, kino i koncerty, miasto czy wieś, bezpieczeństwo w sieci, święta; przyimki, stopniowanie, gdyby, spójniki, pytania i przekształcenia

    1. Lekcja 9Podróże po Polsce: dokąd, gdzie, skąd?Przyimki miejsca i kierunku: dokąd, gdzie, skąd
    2. Lekcja 10Kino, koncert, książka: stopniowanieStopniowanie przymiotników i przysłówków
    3. Lekcja 11 · tutaj jesteśMiasto czy wieś? Tryb przypuszczającyTryb przypuszczający i zdania z gdyby
    4. Lekcja 12Życie w sieci: spójniki i zdania złożoneSpójniki i zdania złożone
    5. Lekcja 13Święta i tradycje: pytania i przekształceniaPytania o podkreśloną część zdania i przekształcenia
  4. Moduł 4 Egzaminy próbne

    dwa pełne egzaminy w kolejności prawdziwego: słuchanie, czytanie, gramatyka, pisanie i mówienie

    1. Lekcja 14Egzamin próbny B1 — zestaw 1Gramatyka B1 w ośmiu zadaniach egzaminu
    2. Lekcja 15Egzamin próbny B1 — zestaw 2Powtórka gramatyki B1 w zadaniach egzaminu

Pytania o tę lekcję

Jak tworzy się tryb przypuszczający?
Od formy czasu przeszłego, z by i końcówką osobową. Od miał powstaje miałbym, miałbyś, miałby, od miała – miałabym, a od mieli – mielibyśmy, mielibyście, mieliby. W trzeciej osobie końcówki nie ma. W lekcji Miasto czy wieś? Tryb przypuszczający schemat rozpisuje w ten sposób cały czasownik mieszkać.
Kiedy używamy trybu przypuszczającego?
W prośbach, marzeniach, radach i warunkach nierealnych. Grzecznie prosimy: Czy mógłby Pan zamknąć okno?, marzymy: Chciałabym mieszkać na wsi, radzimy: Na twoim miejscu kupiłbym rower. Z gdyby mówimy o czymś, czego nie ma: zdanie Gdybym miał ogród… znaczy, że ogrodu nie mam.
Czy tryb przypuszczający to to samo co tryb warunkowy?
Tak, to dwie nazwy tej samej formy. W gramatyce polskiej używa się zwykle nazwy „tryb przypuszczający”, a „tryb warunkowy” podkreśla jego użycie w zdaniach z warunkiem: Gdyby padało, zostałbym w domu. W obu przypadkach chodzi o formy z by: chciałbym, mogłaby, pojechalibyśmy.
„Gdybym miał” czy „gdybym miałbym”?
Poprawnie gdybym miał: cząstka by pojawia się tylko raz. Jest już w gdybym, więc czasownik ma po nim formę trzeciej osoby czasu przeszłego: miał, miała, a nie miałem. Tryb przypuszczający stoi dopiero w drugiej części: Gdybym miał ogród, uprawiałbym warzywa. W nagraniu z tej lekcji Tomek poprawia ten błąd koledze.
„Mógłby Pan” czy „mógłbyś Pan”?
Poprawnie mógłby Pan i mogłaby Pani. Z formą Pan i Pani czasownik ma trzecią osobę, tak jak w czasie teraźniejszym: Czy może Pan…?. Mógłbyś Pan łączy formę ty z panem, więc jest błędem i brzmi niegrzecznie. Do kilku osób mówimy Czy mogliby Państwo…?.
„Mieszkalibyśmy” czy „mieszkałybyśmy”?
To zależy, czy w grupie jest mężczyzna. Grupa z mężczyzną mówi mieszkalibyśmy, moglibyśmy, a grupa bez mężczyzn mieszkałybyśmy, mogłybyśmy. Tak samo jest w trzeciej osobie: Tomek i Giorgi mieszkaliby, ale Nino i Olena wolałyby. To ta sama zasada co w czasie przeszłym: mieszkali i mieszkały.
Jak grzecznie poprosić o coś po polsku?
Trybem przypuszczającym: Czy mógłby Pan…?, Chciałabym…. Rozmowę otwieramy zdaniem Chciałabym zgłosić problem albo Chciałbym zapytać o…, a prośbę formułujemy jako pytanie: Czy mogłaby Pani zamówić nowy pojemnik?. Brzmi to łagodniej niż tryb rozkazujący. Na czacie w tej lekcji uczeń w ten sposób zgłasza administratorowi śmieci na podwórku.
Jak mówić o segregacji śmieci po polsku?
Przydają się słowa segregować, odpady, pojemnik i kaucja. Mówimy, że wrzucamy słoik do zielonego pojemnika, a obierki do brązowego. Stare meble i materace to gabaryty, a butelki z kaucją oddajemy do sklepu. W ogłoszeniu spółdzielni z tej lekcji każdy kolor pojemnika ma swoją listę odpadów.
Jak uczyć trybu przypuszczającego na poziomie B1?
Od form, które uczniowie już znają, czyli od czasu przeszłego. Kto mówi miał, miała i mieli, potrzebuje tylko by i końcówki. Najpierw warto ćwiczyć gotowe zwroty (chciałbym, mógłby Pan), a potem zdania z gdyby. Na edio.ai lekcja o mieście i wsi łączy oba kroki w tekście o marzeniach Arjuna, do którego uczniowie przeciągają czasowniki.
Jaka zabawa pomaga ćwiczyć zdania z „gdyby”?
Łańcuch skutków, w którym każdy dokłada jedno zdanie. Pierwsza osoba mówi Gdybym mieszkał na wsi, miałbym kury, następna zaczyna od końca: Gdybym miał kury, jadłbym świeże jajka. Łańcuch trwa, dopóki ktoś się nie pomyli. Koło z pytaniami w tej lekcji ma podobne pytanie o własny ogród.
Czy są interaktywne ćwiczenia z trybem przypuszczającym?
Tak, najlepiej takie, w których forma wynika z sytuacji. Bez konta można tu przejść cztery części lekcji: nagranie rozmowy Giorgiego i Tomka o mieście i wsi, ogłoszenie spółdzielni o odpadach, przeciąganie czasowników do tekstu o marzeniach Arjuna oraz czat z administratorem bloku. Tabela form móc i pozostałe ćwiczenia są w pełnej lekcji.
Jak ćwiczyć prośby i zdania z „gdyby” z jednym uczniem online?
Rozmową o tym, co uczeń zrobiłby w innym życiu. Lektor pyta Gdzie mieszkałbyś, gdybyś mógł wybrać? albo Co zrobiłabyś z wygraną?, a uczeń odpowiada pełnym zdaniem. Pudełko ze zdjęciami działa w parze lektor–uczeń, czat z administratorem uczeń przechodzi sam, a nagrany monolog wraca do lektora do oceny.

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Bez karty płatniczej