Wypróbuj za darmoWypróbuj

Życie w sieci: spójniki i zdania złożone – bo, więc, chociaż, żeby i przecinek

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o spójnikach i zdaniach złożonych: przyczyna, skutek, cel i przecinek w rozmowach o bankowości internetowej i oszustwach w sieci.

Gramatyka
Spójniki przyczyny i skutku (bo, ponieważ, więc, dlatego), przeciwieństwa (chociaż, mimo że), celu (żeby z bezokolicznikiem albo formą przeszłą), że, czy, czyli, ani…, ani… i przecinek przed spójnikiem.
Temat
Bezpieczeństwo w sieci: prośba o kod BLIK od fałszywego kolegi, SMS o dopłacie do paczki i telefon od rzekomego pracownika banku.
Zadania
Rozmowa sąsiadów i wywiad w radiu, czat z fałszywym kolegą i poradnik z brakującymi fragmentami, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z „bankiem” i pudełko ze zdjęciami.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Rozgrzewka: online czy offline?

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Zapamiętaj słowa: internet i bankowośćSłownictwoWypróbuj
    • Wybierz, co widzisz na zdjęciuWybierz według obrazkaOdblokuj

  2. Rozdział 2Słuchanie: prawie dałam się oszukać!

    • Posłuchaj (dwa razy) rozmowy Oleny i TomkaSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź: a, b czy c?QuizOdblokuj
    • Prawda czy fałsz? Rozmowa Oleny i TomkaPrawda czy fałszOdblokuj
    • Posłuchaj (dwa razy) wywiadu w radiuSłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Uzupełnij notatki z audycjiUzupełnij lukiOdblokuj

  3. Rozdział 3Czytanie: fałszywy kolega

    • Przeczytaj czat Arjuna z kolegąAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź: czy to naprawdę Kuba?QuizOdblokuj
    • Przeczytaj artykuł: część 1Autentyczny dokumentOdblokuj
    • Przeciągnij brakujące fragmenty do tekstu: część 2Przeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Prawda czy fałsz? Cały artykułPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj wiadomość Ewy i wybierz poprawne słowoWybierz odpowiedźOdblokuj

  4. Rozdział 4Gramatyka: bo, więc, chociaż, żeby

    • Przeanalizuj schemat: spójnikiSchemat gramatycznyWypróbuj
    • Zaznacz poprawny spójnikWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Przeciągnij spójniki z ramki do zdańPrzeciągnij i upuśćWypróbuj
    • Uzupełnij zdania: żeby + forma przeszłaUzupełnij lukiOdblokuj
    • Uzupełnij drugie zdanie spójnikiem: ten sam sensUzupełnij lukiOdblokuj
    • Wybierz poprawne zdanieQuizOdblokuj

  5. Rozdział 5Mówienie: nie podam kodu!

    • Wybierz bezpieczne i poprawne odpowiedzi: telefon z „banku”CzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i opisz zdjęcieOtwórz pudełkoOdblokuj

  6. Rozdział 6Pisanie i powtórka

    • Napisz post: ostrzeż znajomych przed oszustwemPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Napisz komentarz z opinią: internet – więcej plusów czy minusów?Pisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj monolog: bez czego nie wyobrażasz sobie życia?Mówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Dopasuj początki i końce zdańPołącz w paryOdblokuj
    • Ułóż słowa z literAnagramOdblokuj

30 ćwiczeń w 6 rozdziałach. Zacznij 7-dniowy okres próbny, by otworzyć wszystkie, skopiować dowolną część do własnych lekcji i poprowadzić lekcję na żywo.

Internet i bankowość po polsku: słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • fałszywy
  • przelew
  • aplikacja
  • zalogować się
  • włamać się
  • zablokować
  • zasięg

Gramatyka: spójniki i zdania złożone

Spójnik łączy dwa zdania i mówi, jaki jest między nimi związek: przyczyna, skutek, przeciwieństwo, cel, warunek albo czas. Lekcja zbiera najważniejsze spójniki B1 w jednej tabeli, a potem wyjaśnia trzy trudne miejsca: bo i więc, żeby przy różnych osobach oraz przecinek.

Spójniki: że, bo, więc, chociaż, żeby…

Spójnik łączy dwa zdania i mówi, jak są połączone: przyczyna, skutek, przeciwieństwo, cel, warunek, czas.

Co znaczy spójnik?

Tabela daje każdemu spójnikowi znaczenie i przykład: bo i ponieważ to przyczyna, więc skutek, chociaż i mimo że przeciwieństwo, jeśli warunek, czyli wyjaśnienie. Czy otwiera pytanie zależne: Nie wiem, czy ten link jest bezpieczny.

ZnaczenieSpójnikiPrzykład
przyczyna (dlaczego?)bo, ponieważ, dlatego żeNie odpisałam, bo nie znam tego numeru.
skutek (co z tego wynika?)więc, dlategoNie znam tego numeru, więc nie odpisałam.
przeciwieństwo („mimo to”)chociaż, mimo żeChociaż SMS wyglądał prawdziwie, nie kliknęłam w link.
przeciwieństwo, różnicaale, aMam smartfon, ale rzadko z niego korzystam. Ja płacę telefonem, a mąż gotówką.
cel (po co?)żebyDzwonię do banku, żeby zablokować kartę.
warunekjeśli, jeżeliJeśli dostaniesz dziwny link, nie klikaj w niego.
czas (kiedy?)kiedy, gdyKiedy płacę w internecie, używam BLIK-a.
wyjaśnienie („to znaczy”)czyliPracuję zdalnie, czyli z domu.
informacja, opiniażeWiem, że to oszustwo.
pytanie zależneczyNie wiem, czy ten link jest bezpieczny.
wyliczanie z „nie”ani…, ani…Nie mam ani konta, ani karty.

Bo czy więc?

Te same dwa fakty łączymy w obie strony: Nie kliknęłam w link, bo wyglądał dziwnie albo Link wyglądał dziwnie, więc nie kliknęłam. Gdy przyczyna stoi na początku zdania, wprowadza ją ponieważ, a nie bo.

Przyczyna: bo, ponieważ, dlatego że

  • Nie kliknęłam w link, bo wyglądał dziwnie.
  • Nie kliknęłam w link, dlatego że wyglądał dziwnie.
  • Ponieważ link wyglądał dziwnie, nie kliknęłam w niego.

Skutek: więc, dlatego

  • Link wyglądał dziwnie, więc nie kliknęłam.
  • Link wyglądał dziwnie, dlatego nie kliknęłam.

Żeby: ta sama czy inna osoba?

Gdy cel dotyczy tej samej osoby, po żeby stoi bezokolicznik: Zmieniam hasło, żeby chronić konto. Gdy innej, forma przeszła: Mama prosi, żeby Max nie grał w nocy. Końcówka osobowa dołącza do spójnika: żebym, żebyś, żebyśmy, żebyście.

żeby: kto to robi?

Ta sama osoba → żeby + bezokolicznik

  • Zmieniam hasło, żeby chronić konto.
  • Olena dzwoni do Marty, żeby sprawdzić wiadomość.
  • Uczę się, żeby zdać egzamin.

Inna osoba → żeby + forma przeszła (-ł, -ła, -li, -ły)

  • Mama prosi, żeby Max nie grał w nocy.
  • Tomek radzi Olenie, żeby zadzwoniła do Marty.
  • Bank prosi klientów, żeby nie podawali hasła.

żeby + osoba

  • ja → żebym: Mama chce, żebym zadzwonił / zadzwoniła.
  • ty → żebyś: Proszę cię, żebyś nie klikał / nie klikała w ten link.
  • on, ona, oni, one → żeby: Babcia prosi, żeby wnuczka jej pomogła.
  • my → żebyśmy: Bank prosi, żebyśmy nie podawali hasła.
  • wy → żebyście: Ewa chce, żebyście wyłączyli telefony.

Przecinek: kiedy tak, kiedy nie?

Przecinek stoi przed że, bo, więc, chociaż, żeby, czyli, który i przed czy w pytaniu zależnym. Nie stawiamy go przed pojedynczym i, albo, lub czy ani, ale w parze ani…, ani… stoi przed drugim ani.

  • Przecinek stawiamy przed: że, bo, ponieważ, dlatego, więc, chociaż, mimo że, żeby, czyli, jeśli, kiedy, gdy, ale, a, który i przed czy w pytaniu zależnym.
  • Zdanie zaczyna się od spójnika? Przecinek stawiamy po pierwszej części: Jeśli dostaniesz dziwny SMS, nie klikaj w link.
  • Bez przecinka przed i, albo, lub i przed jednym ani: Mam smartfon i tablet. Nie mam konta ani karty.
  • ani…, ani…: przecinek przed drugim „ani”: Nie mam ani konta, ani karty.

Typowe błędy i zadanie ze spójnikami

Schemat poprawia Bo nie miałam czasu, nie odpisałam, Mam ani konta, ani karty, żeby Max nie gra i Nie wiem, jeśli…. Na egzaminie jeden spójnik z ramki jest niepotrzebny, więc wskazówka radzi najpierw nazwać związek między zdaniami.

Typowe błędy

  • Bo nie miałam czasu, nie odpisałam.

    Ponieważ nie miałam czasu, nie odpisałam.

    „Bo” nie zaczyna zdania złożonego. Na początku: „ponieważ”.

  • Mam ani konta, ani karty.

    Nie mam ani konta, ani karty.

    „Ani… ani…” zawsze z „nie”.

  • Mama prosi, żeby Max nie gra w nocy.

    Mama prosi, żeby Max nie grał w nocy.

    Inna osoba: „żeby” + forma przeszła.

  • Nie wiem, jeśli ten link jest bezpieczny.

    Nie wiem, czy ten link jest bezpieczny.

    Pytanie zależne: „czy”, nie „jeśli”.

Na egzaminie

W zadaniu ze spójnikami wybierasz spójniki z ramki, a jeden jest niepotrzebny. Najpierw zapytaj: to przyczyna, skutek, przeciwieństwo, cel czy warunek? Potem sprawdź formę: po „żeby” dla innej osoby – forma przeszła, przy „ani” – „nie”. Na początku zdania nie „bo”, tylko „ponieważ”.

Więcej lekcji z tej gramatyki: Spójniki i zdania złożone – lekcje i ćwiczenia · Formy pisemne – lekcje i ćwiczenia

Spójniki i zdania złożone – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Więcej ćwiczeń

Co jest w lekcji

  • 15 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 3 gry
  • 3 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 2 autentyczne dokumenty
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • podać przyczynę i skutek: Nie kliknęłam w link, bo wyglądał dziwnie., Link wyglądał dziwnie, więc nie kliknęłam.
  • powiedzieć, po co coś robimy: Dzwonię do banku, żeby zablokować kartę., Bank prosi, żebyśmy nie podawali hasła.
  • odmówić podania kilku danych naraz: Nie podam Panu ani numeru karty, ani PIN-u.
  • postawić przecinek przed że, bo, żeby i czy, a nie stawiać go przed pojedynczym i czy lub
  • zakończyć rozmowę z kimś, kto podaje się za pracownika banku: Teraz się rozłączę i zadzwonię do banku na numer z karty.

To lekcja 12 kursu Polski B1 · Egzamin certyfikatowy w module Wolny czas i świat wokół. Żeby z formą przeszłą korzysta z czasu przeszłego z lekcji 7, a żebym i żebyś przypominają gdybym z lekcji 11. Oszustwa w sieci dobrze pasują do spójników, bo każda rada ma przyczynę, skutek albo cel: nie klikaj, bo…; zadzwoń, żeby… W lekcji 13, ostatniej przed egzaminami próbnymi, uczniowie zadają pytania o podkreśloną część zdania.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o internet i płatności, poznają dziesięć słów z obrazkami, od hasła po zasięg, i rozpoznają sprzęty na zdjęciach. Słuchają, jak Olena prawie wysyła kod BLIK oszustowi, który pisze z konta jej koleżanki, i wywiadu z ekspertem od bezpieczeństwa w bankowości. Czytają czat Arjuna z kimś, kto podaje się za Kubę, oraz poradnik, do którego przeciągają brakujące fragmenty. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, a w mówieniu uczeń odmawia na czacie „pracownikowi banku” i opisuje zdjęcia z pudełka.

Praca domowa ma pięć zadań. Dopasowanie początków i końców zdań oraz anagramy są sprawdzane automatycznie. Post z ostrzeżeniem dla znajomych (ok. 50 słów), komentarz z opinią o internecie (ok. 150 słów) i nagrany monolog o tym, bez czego uczeń nie wyobraża sobie życia, ocenia nauczyciel.

Gramatyka:
spójniki · zdania złożone · interpunkcja
Temat:
internet · bankowość internetowa · oszustwa w sieci · bezpieczeństwo · egzamin B1

Wskazówki dla nauczyciela

  • Opowiedz jedną historię na trzy sposoby: zapisz fakty link wyglądał dziwnie i nie kliknęłam, a grupa łączy je raz z bo, raz z więc, raz z ponieważ na początku. Zmienia się kolejność, a nie sens.
  • Przy żeby pytaj, kto to robi: ta sama osoba to bezokolicznik, inna osoba to forma przeszła. Końcówki żebym i żebyś od razu zdradzają, o kogo chodzi.
  • Omów złe odpowiedzi z czatu z bankiem: zapytaj grupę, które były niebezpieczne, a które tylko niepoprawne gramatycznie. To dobry moment, żeby powtórzyć rady eksperta z wywiadu.
  • Ćwicz zadanie z ramką jak na egzaminie: daj zdania z lukami i o jeden spójnik więcej. Uczniowie najpierw nazywają związek (przyczyna, cel, przeciwieństwo), a dopiero potem wybierają słowo.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

30 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski B1 · Egzamin certyfikatowy

15 lekcji przygotowania do państwowego egzaminu certyfikatowego z polskiego na poziomie B1, tylko po polsku. We Wrocławiu lektorka Ewa uczy Olenę, Arjuna i Giorgiego, a uczniowie razem z nimi załatwiają sprawy z życia w Polsce: od mieszkania i lekarza po urząd, pracę i święta. Po kursie rozumieją komunikaty i ogłoszenia, piszą e-maile i listy, opisują zdjęcia i mówią monolog na podany temat. Na koniec rozwiązują dwa egzaminy próbne w formatach egzaminu, choć nie są to oficjalne arkusze. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a teksty i nagrania ocenia lektor.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Ja, dom i zakupy

    przedstawianie się, szukanie mieszkania, reklamacje i gotowanie; narzędnik, miejscownik, dopełniacz i tryb rozkazujący

    1. Lekcja 1Przedstaw się! Narzędnik na startNarzędnik: kim? czym? z kim? z czym?
    2. Lekcja 2Szukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniachMiejscownik: gdzie? o kim? o czym?
    3. Lekcja 3Zakupy i reklamacje: dopełniacz w akcjiDopełniacz: kogo? czego?
    4. Lekcja 4Co dziś na obiad? Tryb rozkazujący w kuchniTryb rozkazujący: ty, my, wy i forma grzecznościowa

  2. Moduł 2 Zdrowie, urząd, praca i nauka

    u lekarza, w urzędzie, rozmowa o pracę i kursy dla dorosłych; celownik, liczebniki, czas przeszły i przyszły z aspektem

    1. Lekcja 5U lekarza: celownik i zaimkiCelownik: komu? czemu?
    2. Lekcja 6W urzędzie: daty, godziny i liczebnikiLiczebniki: daty, godziny i liczebnik z rzeczownikiem
    3. Lekcja 7Praca marzeń: czas przeszły i aspektCzas przeszły i aspekt: robiłem czy zrobiłem?
    4. Lekcja 8Uczę się całe życie: czas przyszłyCzas przyszły złożony i prosty

  3. Moduł 3 Wolny czas i świat wokół

    podróże, kino i koncerty, miasto czy wieś, bezpieczeństwo w sieci, święta; przyimki, stopniowanie, gdyby, spójniki, pytania i przekształcenia

    1. Lekcja 9Podróże po Polsce: dokąd, gdzie, skąd?Przyimki miejsca i kierunku: dokąd, gdzie, skąd
    2. Lekcja 10Kino, koncert, książka: stopniowanieStopniowanie przymiotników i przysłówków
    3. Lekcja 11Miasto czy wieś? Tryb przypuszczającyTryb przypuszczający i zdania z gdyby
    4. Lekcja 12 · tutaj jesteśŻycie w sieci: spójniki i zdania złożoneSpójniki i zdania złożone
    5. Lekcja 13Święta i tradycje: pytania i przekształceniaPytania o podkreśloną część zdania i przekształcenia

  4. Moduł 4 Egzaminy próbne

    dwa pełne egzaminy w kolejności prawdziwego: słuchanie, czytanie, gramatyka, pisanie i mówienie

    1. Lekcja 14Egzamin próbny B1 — zestaw 1Gramatyka B1 w ośmiu zadaniach egzaminu
    2. Lekcja 15Egzamin próbny B1 — zestaw 2Powtórka gramatyki B1 w zadaniach egzaminu

Pytania o tę lekcję

Co to są spójniki i do czego służą?
Spójniki łączą zdania i pokazują, jak się do siebie mają. Bo i ponieważ podają przyczynę, więc skutek, chociaż przeciwieństwo, żeby cel, a jeśli warunek. Dzięki nim z dwóch prostych zdań powstaje jedno złożone: Zmieniłem hasło, bo ktoś włamał się na moje konto. W lekcji Życie w sieci: spójniki i zdania złożone tabela w schemacie ma przykład dla każdego znaczenia.
Czym jest zdanie złożone?
To zdanie z co najmniej dwoma orzeczeniami. Jego części łączy zwykle spójnik. Gdy części są równorzędne, mówimy o zdaniu złożonym współrzędnie: Olena wyłączyła telefon i poszła spać. Gdy jedna część zależy od drugiej, to zdanie złożone podrzędnie: Wiem, że to oszustwo, Dzwonię, żeby zablokować kartę.
Kiedy stawiamy przecinek przed spójnikiem?
Przed większością spójników, które łączą dwa zdania. Przecinek stoi przed że, bo, ponieważ, więc, chociaż, żeby, czyli, jeśli, kiedy, ale, a i który. Nie stawiamy go przed pojedynczym i, albo, lub czy ani: Mam smartfon i tablet. Przy ani…, ani… przecinek stoi przed drugim ani: Nie mam ani konta, ani karty.
Czy zdanie może zaczynać się od „bo”?
W zdaniu złożonym przyczynę na początku wprowadza ponieważ. Mówimy Ponieważ nie miałam czasu, nie odpisałam, a nie Bo nie miałam czasu, nie odpisałam. Bo stoi w drugiej części, po przecinku: Nie odpisałam, bo nie miałam czasu. W rozmowie samo Bo… bywa krótką odpowiedzią na pytanie Dlaczego?.
Co stoi po „żeby”: bezokolicznik czy forma przeszła?
Zależy, kto ma wykonać czynność. Gdy ta sama osoba, stawiamy bezokolicznik: Uczę się, żeby zdać egzamin. Gdy inna, forma przeszła: Bank prosi, żeby klienci nie podawali hasła. Dlatego żeby Max nie gra to błąd, a poprawnie jest żeby Max nie grał. Ćwiczenie z tej lekcji ma osobne zdania na samą formę po żeby.
„Nie wiem, jeśli” czy „nie wiem, czy”?
Poprawnie nie wiem, czy: to pytanie zależne. Czy przenosi do zdania pytanie, na które odpowiedź brzmi „tak” albo „nie”: Nie wiem, czy ten link jest bezpieczny. Jeśli wprowadza warunek: Jeśli dostaniesz dziwny SMS, nie klikaj w link. Ta pomyłka zdarza się często osobom, których język ma jedno słowo w obu znaczeniach, jak angielskie if.
Jak odmówić po polsku podania danych przez telefon?
Krótko i stanowczo: Nie podam Panu żadnych danych. Można dodać ani…, ani…: Nie podam ani numeru karty, ani PIN-u, a potem zakończyć rozmowę: Teraz się rozłączę i zadzwonię do banku na numer z karty. W tej lekcji uczeń ćwiczy taką rozmowę na czacie z „pracownikiem banku” i wybiera odpowiedzi bezpieczne i poprawne.
Co znaczą słowa „przelew”, „hasło” i „zablokować kartę”?
Przelew to wysłanie pieniędzy z konta na konto. Hasło to tajne słowo do logowania, a zablokować kartę znaczy sprawić, żeby przestała działać. W rozmowach o bankowości przydają się też zalogować się, włamać się na konto i oszust. Wszystkie te słowa mają w lekcji karty z obrazkiem i prostą definicją po polsku.
Jak uczyć spójników na poziomie B1?
Według znaczeń, a nie jako listę słówek. Uczniowie łatwiej wybierają spójnik, gdy najpierw pytają: przyczyna, skutek, cel czy przeciwieństwo? Dobrze działa też przekształcanie tego samego zdania z bo na więc albo z ale na chociaż. Na edio.ai lekcja o życiu w sieci ma takie zadanie: drugie zdanie trzeba uzupełnić spójnikiem bez zmiany sensu.
Czy są interaktywne ćwiczenia ze spójnikami?
Tak, najlepiej takie, w których trzeba nazwać związek między zdaniami. Bez konta można tu sprawdzić cztery części lekcji: nagranie rozmowy Oleny i Tomka o wiadomości z prośbą o kod BLIK, czat Arjuna z fałszywym kolegą do przeczytania, przeciąganie spójników z ramki do zdań oraz rozmowa z „bankiem”, w której uczeń wybiera bezpieczne odpowiedzi. Reszta ćwiczeń czeka w pełnej lekcji.
Jak ćwiczyć zdania złożone z jednym uczniem online?
Prosząc o uzasadnienie każdej odpowiedzi. Lektor pyta Dlaczego?, Po co? albo Co z tego wynika?, a uczeń odpowiada zdaniem z bo, żeby lub więc. Pudełko ze zdjęciami działa też we dwoje, a rozmowę z „bankiem” uczeń przechodzi sam. Komentarz z opinią z pracy domowej pokaże, czy uczeń stawia przecinki tam, gdzie trzeba.
Odblokuj całą lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Umów prezentacjęWypróbuj za darmo

Bez karty płatniczej