Sign up for freeSign up

Miasto czy wieś? Tryb przypuszczający: prośby, marzenia i zdania z gdyby

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o trybie przypuszczającym: grzeczne prośby, marzenia, rady i zdania z gdyby w rozmowach o śmieciach, mieście i wsi.

Grammar
Formy od czasu przeszłego z by (chciałbym, mogłabyś, mieszkalibyśmy), mógłby Pan i mogłaby Pani, rada z na twoim miejscu i warunek nierealny: Gdybym miał ogród, uprawiałbym warzywa.
Topic
Ekologia na co dzień we Wrocławiu: segregacja odpadów, butelki z kaucją, wywóz gabarytów i pytanie, czy lepiej mieszkać w mieście, czy na wsi.
Activities
Rozmowa sąsiadów i audycja o kaucji, ogłoszenie spółdzielni i artykuł o przeprowadzce na wieś, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z administratorem i pudełko ze zdjęciami.

What's inside

  1. Chapter 1Rozgrzewka: gdzie mieszkasz, co wyrzucasz?

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i opowiedz: miasto, wieś i śmieciSpin the wheelUnlock
    • Zapamiętaj słowa: ekologia, miasto i wieśVocabularyTry it
    • Wybierz słowo do zdjęcia: odpady i ogródChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Słuchanie: korki czy kury?

    • Posłuchaj (dwa razy): Giorgi i Tomek – miasto czy wieś?ListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź: rozmowa Giorgiego i TomkaQuizUnlock
    • Prawda czy fałsz? Rozmowa Giorgiego i TomkaTrue or falseUnlock
    • Posłuchaj (dwa razy) audycji w radiu: butelki i puszki z kaucjąListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Uzupełnij notatki z audycji w radiuFill in the gapsUnlock

  3. Chapter 3Czytanie: z bloku pod jabłonkę

    • Przeczytaj ogłoszenie spółdzielniReal-life documentTry it
    • Prawda czy fałsz? Sprawdź w ogłoszeniuTrue or falseUnlock
    • Dopasuj odpady do właściwego miejscaMatchUnlock
    • Przeczytaj artykuł: Z miasta na wieśReal-life documentUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź: artykuł o rodzinie WróblówQuizUnlock
    • Wybierz poprawne słowo: ekologicznie w mieścieChoose the optionUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: gdybym miał ogród…

    • Przeanalizuj schemat: tryb przypuszczającyGrammar schemeTry it
    • Zaznacz poprawną formę: tryb przypuszczającyChoose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: wpisz czasownik w trybie przypuszczającymFill in the gapsUnlock
    • Przeciągnij czasowniki do tekstu: marzenia ArjunaDrag and dropTry it
    • Uzupełnij tabelę: czasownik móc w trybie przypuszczającymFill in the tableUnlock
    • Uzupełnij przekształcone zdania: ten sam sensFill in the gapsUnlock

  5. Chapter 5Mówienie: czy mógłby Pan…?

    • Wybierz właściwe odpowiedzi: rozmowa z administratoremChatTry it
    • Otwórz pudełko i opisz zdjęcieOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Pisanie i powtórka: miasto czy wieś?

    • Napisz ogłoszenie na klatkę schodowąWriting, checked by the teacherUnlock
    • Napisz list do redakcji: miasto czy wieś?Writing, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj monolog: gdzie chciałbyś / chciałabyś mieszkać?Speaking, checked by the teacherUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź: prośby, marzenia, radyQuizUnlock
    • Posortuj słowa: miasto czy wieś?Sort into columnsUnlock

30 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Ekologia, miasto i wieś: słownictwo

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • kaucja
  • opakowanie
  • gabaryty
  • korek
  • hałas
  • dojeżdżać
  • przyroda

Grammar: tryb przypuszczający i zdania z gdyby

Tryb przypuszczający służy do próśb, marzeń, rad i warunków nierealnych. Tworzymy go od formy czasu przeszłego, do której dodajemy by i końcówkę osobową: miała + by + m = miałabym. Uczniowie znają już formy na -ł, -ła i -li, więc dokładają tylko jedną cząstkę i uczą się, kiedy jej używać.

Tryb przypuszczający: chciałbym, mógłby Pan, gdybym miał…

Prośby, marzenia, rady i warunki nierealne

Czas przeszły + by + końcówka

Końcówki to -m, -ś, -śmy i -ście, a w trzeciej osobie nie ma żadnej: mieszkałbym, mieszkałabyś, mieszkałby. Grupa z mężczyzną mówi mieszkalibyśmy, grupa bez mężczyzn mieszkałybyśmy. Do pana mówimy mieszkałby Pan, do pani mieszkałaby Pani.

Jak tworzymy tryb przypuszczający?

czas przeszły: forma on / ona / oni / one+ by+ końcówka: -m, -ś, -śmy, -ście

miała + by + m → miałabym (ja ♀); miał + by + m → miałbym (ja ♂)

mieli + by + śmy → mielibyśmy (my ♂); miały + by + śmy → miałybyśmy (my ♀)

on, ona, ono, oni, one: miał + by bez końcówki → miałby, miałaby, miałoby, mieliby, miałyby

Tryb przypuszczający: mieszkać

Osoba♂ / grupa z mężczyzną♀ / grupa bez mężczyzn (kobiety, dzieci)
jamieszkałbymmieszkałabym
tymieszkałbyśmieszkałabyś
on / onamieszkałbymieszkałaby
ono (np. dziecko)mieszkałoby–
mymieszkalibyśmymieszkałybyśmy
wymieszkalibyściemieszkałybyście
oni / onemieszkalibymieszkałyby
Pan / Panimieszkałby Panmieszkałaby Pani

Mógłbym, chcieliby, wynająłbym

Niektóre czasowniki mają te same oboczności co w czasie przeszłym: móc – mógłbym, mogłabym, pomóc – pomógłbym, chcieć – chcieliby, mieć – mieliby, wynająć – wynająłbym, wynajęłabym. Tabela zbiera je w formach ja, on / ona i oni / one.

Bezokolicznikja ♂ / ja ♀on / onaoni / one
mócmógłbym / mogłabymmógłby / mogłabymogliby / mogłyby
pomócpomógłbym / pomogłabympomógłby / pomogłabypomogliby / pomogłyby
chciećchciałbym / chciałabymchciałby / chciałabychcieliby / chciałyby
miećmiałbym / miałabymmiałby / miałabymieliby / miałyby
wolećwolałbym / wolałabymwolałby / wolałabywoleliby / wolałyby
byćbyłbym / byłabymbyłby / byłabybyliby / byłyby
wynająćwynająłbym / wynajęłabymwynająłby / wynajęłabywynajęliby / wynajęłyby

Gdyby: warunek, którego nie ma

Po gdybym, gdybyś i gdybyśmy czasownik ma formę trzeciej osoby czasu przeszłego, bez drugiego by: gdybym miał, gdybyśmy mieszkali. Druga część zdania stoi w trybie przypuszczającym: Gdyby było mniej samochodów, powietrze byłoby czystsze.

gdyby + -m / -ś / -śmy / -ście+ czas przeszły jak on / ona / ono / oni: miał, było, (to) + tryb przypuszczający

Gdybym miał ogród, uprawiałbym warzywa.

Gdybyśmy mieszkali na wsi, mielibyśmy psa.

Gdyby było mniej samochodów, powietrze byłoby czystsze.

Prośba, marzenie, rada

Lista pokazuje cztery użycia: Czy mógłby Pan zamknąć okno?, Wolałabym mieszkać w centrum, Na twoim miejscu kupiłbym rower i warunek z gdyby. W mowie potocznej by może stanąć przed czasownikiem: Ja bym chciał znaczy to samo co Chciałbym.

  • Grzeczna prośba: Czy mógłby Pan zamknąć okno? Chciałabym zapytać o odbiór śmieci.
  • Życzenie, marzenie: Chciałbym mieszkać na wsi. Wolałabym mieszkać w centrum.
  • Rada: Na twoim miejscu kupiłbym rower. Radę dajemy też z „powinien”: Powinieneś / Powinnaś kupić rower.
  • Warunek nierealny: Gdybym miał ogród, uprawiałbym warzywa. (Nie mam ogrodu.)
  • W mowie potocznej „by” może stać przed czasownikiem: Ja bym chciał = Chciałbym. Ja bym nie mógł = Nie mógłbym.

Typowe błędy i monolog na egzaminie

Schemat poprawia gdybym miałbym, gdybym miałem, Tomek i Giorgi mieszkałyby oraz mógłbyś Pan. Wskazówka egzaminacyjna podsuwa zdania do monologu na temat miasta i wsi: Gdybym mógł wybrać, mieszkałbym… i Na wsi brakowałoby mi….

Typowe błędy

  • Gdybym miałbym ogród, uprawiałbym warzywa.

    Gdybym miał ogród, uprawiałbym warzywa.

    „By” tylko raz: gdybym + miał.

  • Gdybym miałem czas, pojechałbym na wieś.

    Gdybym miał czas, pojechałbym na wieś.

    Po gdybym / gdybyś: forma jak on / ona (miał, miała), bez -em / -am.

  • Tomek i Giorgi mieszkałyby na wsi.

    Tomek i Giorgi mieszkaliby na wsi.

    Grupa z mężczyzną → -liby, -libyśmy, -libyście.

  • Czy mógłbyś Pan otworzyć okno?

    Czy mógłby Pan otworzyć okno?

    Pan / Pani + forma jak on / ona: mógłby Pan, mogłaby Pani.

Na egzaminie

W części ustnej jest monolog na temat, np. „Miasto czy wieś?”. Powiedz swoje zdanie, podaj dwa lub trzy argumenty z przykładami i zakończ krótkim podsumowaniem. Tryb przypuszczający bardzo pomaga: „Gdybym mógł / mogła wybrać, mieszkałbym / mieszkałabym…”, „Na wsi brakowałoby mi…”.

More lessons on this grammar: Tryb przypuszczający lessons and exercises · Formy pisemne lessons and exercises

Try the Tryb przypuszczający exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 16 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 3 teacher-checked tasks
  • 2 real-life documents
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • grzecznie poprosić administratora albo urzędnika: Czy mógłby Pan zamówić odbiór wcześniej?, Chciałabym zgłosić problem.
  • powiedzieć o marzeniu i dać radę: Chciałbym mieszkać na wsi., Na twoim miejscu najpierw wynająłbym dom.
  • zbudować warunek nierealny z gdyby bez podwójnego by: Gdybym miał ogród, uprawiałbym pomidory.
  • wybrać formę według osoby i rodzaju: mieszkalibyśmy albo mieszkałybyśmy, mogliby albo mogłyby
  • podać w monologu dwa lub trzy argumenty za miastem albo za wsią i zakończyć krótkim podsumowaniem

To lekcja 11 kursu Polski B1 · Egzamin certyfikatowy w module Wolny czas i świat wokół. Formy czasu przeszłego z lekcji 7 są podstawą każdej formy trybu przypuszczającego, a grzeczne prośby uzupełniają tryb rozkazujący z lekcji 4. Wybór między miastem a wsią sam rodzi marzenia i warunki: co by było, gdybyśmy mieszkali gdzie indziej. W lekcji 12 uczniowie łączą zdania spójnikami i poznają żeby z formą przeszłą.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o okolicę i śmieci, poznają dziesięć słów z obrazkami, od segregować po przyrodę, i dobierają słowa do zdjęć. Słuchają, jak Giorgi marzy o domu pod Wrocławiem, a Tomek broni miasta, oraz audycji o butelkach i puszkach z kaucją. Czytają ogłoszenie spółdzielni o odpadach, dopasowują śmieci do pojemników i poznają w artykule rodzinę, która wyprowadziła się na wieś. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, a w mówieniu uczeń rozmawia na czacie z administratorem i opisuje zdjęcia z pudełka.

W pracy domowej jest pięć zadań. Quiz z prośbami, marzeniami i radami oraz sortowanie słów są sprawdzane automatycznie. Ogłoszenie na klatkę schodową (ok. 50 słów), list do redakcji tygodnika (ok. 150 słów) i nagrany monolog o tym, gdzie uczeń chciałby mieszkać, ocenia nauczyciel.

Grammar:
tryb przypuszczający · zdania z gdyby
Topic:
ekologia · segregacja śmieci · miasto i wieś · egzamin B1

Teaching tips

  • Złóż formę z trzech klocków: napisz na tablicy miała, by i m. Potem wymieniaj jeden klocek naraz, a uczniowie czytają nową formę: miałby, mieliby, miałybyśmy.
  • Zatrzymaj nagranie przy podwójnym by: Tomek poprawia w nim Giorgiego, który mówi gdybym miałbym. Poproś grupę, żeby wyjaśniła, dlaczego cząstka by może pojawić się tylko raz.
  • Zamień prośby w scenki: jedna osoba jest administratorem, druga mieszkańcem z problemem. Każda prośba zaczyna się od Czy mógłby Pan… albo Czy mogłaby Pani…, tak jak na czacie z lekcji.
  • Przygotuj monolog z argumentami: daj uczniom chwilę na trzy hasła za miastem albo za wsią i jedno zdanie z brakowałoby mi. Tak samo przygotują nagranie z pracy domowej.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

30 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1 · Egzamin certyfikatowy

15 lekcji przygotowania do państwowego egzaminu certyfikatowego z polskiego na poziomie B1, tylko po polsku. We Wrocławiu lektorka Ewa uczy Olenę, Arjuna i Giorgiego, a uczniowie razem z nimi załatwiają sprawy z życia w Polsce: od mieszkania i lekarza po urząd, pracę i święta. Po kursie rozumieją komunikaty i ogłoszenia, piszą e-maile i listy, opisują zdjęcia i mówią monolog na podany temat. Na koniec rozwiązują dwa egzaminy próbne w formatach egzaminu, choć nie są to oficjalne arkusze. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a teksty i nagrania ocenia lektor.See the course

  1. Unit 1 Ja, dom i zakupy

    przedstawianie się, szukanie mieszkania, reklamacje i gotowanie; narzędnik, miejscownik, dopełniacz i tryb rozkazujący

    1. Lesson 1Przedstaw się! Narzędnik na startNarzędnik: kim? czym? z kim? z czym?
    2. Lesson 2Szukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniachMiejscownik: gdzie? o kim? o czym?
    3. Lesson 3Zakupy i reklamacje: dopełniacz w akcjiDopełniacz: kogo? czego?
    4. Lesson 4Co dziś na obiad? Tryb rozkazujący w kuchniTryb rozkazujący: ty, my, wy i forma grzecznościowa

  2. Unit 2 Zdrowie, urząd, praca i nauka

    u lekarza, w urzędzie, rozmowa o pracę i kursy dla dorosłych; celownik, liczebniki, czas przeszły i przyszły z aspektem

    1. Lesson 5U lekarza: celownik i zaimkiCelownik: komu? czemu?
    2. Lesson 6W urzędzie: daty, godziny i liczebnikiLiczebniki: daty, godziny i liczebnik z rzeczownikiem
    3. Lesson 7Praca marzeń: czas przeszły i aspektCzas przeszły i aspekt: robiłem czy zrobiłem?
    4. Lesson 8Uczę się całe życie: czas przyszłyCzas przyszły złożony i prosty

  3. Unit 3 Wolny czas i świat wokół

    podróże, kino i koncerty, miasto czy wieś, bezpieczeństwo w sieci, święta; przyimki, stopniowanie, gdyby, spójniki, pytania i przekształcenia

    1. Lesson 9Podróże po Polsce: dokąd, gdzie, skąd?Przyimki miejsca i kierunku: dokąd, gdzie, skąd
    2. Lesson 10Kino, koncert, książka: stopniowanieStopniowanie przymiotników i przysłówków
    3. Lesson 11 · you're hereMiasto czy wieś? Tryb przypuszczającyTryb przypuszczający i zdania z gdyby
    4. Lesson 12Życie w sieci: spójniki i zdania złożoneSpójniki i zdania złożone
    5. Lesson 13Święta i tradycje: pytania i przekształceniaPytania o podkreśloną część zdania i przekształcenia

  4. Unit 4 Egzaminy próbne

    dwa pełne egzaminy w kolejności prawdziwego: słuchanie, czytanie, gramatyka, pisanie i mówienie

    1. Lesson 14Egzamin próbny B1 — zestaw 1Gramatyka B1 w ośmiu zadaniach egzaminu
    2. Lesson 15Egzamin próbny B1 — zestaw 2Powtórka gramatyki B1 w zadaniach egzaminu

Questions about this lesson

Jak tworzy się tryb przypuszczający?
Od formy czasu przeszłego, z by i końcówką osobową. Od miał powstaje miałbym, miałbyś, miałby, od miała – miałabym, a od mieli – mielibyśmy, mielibyście, mieliby. W trzeciej osobie końcówki nie ma. W lekcji Miasto czy wieś? Tryb przypuszczający schemat rozpisuje w ten sposób cały czasownik mieszkać.
Kiedy używamy trybu przypuszczającego?
W prośbach, marzeniach, radach i warunkach nierealnych. Grzecznie prosimy: Czy mógłby Pan zamknąć okno?, marzymy: Chciałabym mieszkać na wsi, radzimy: Na twoim miejscu kupiłbym rower. Z gdyby mówimy o czymś, czego nie ma: zdanie Gdybym miał ogród… znaczy, że ogrodu nie mam.
Czy tryb przypuszczający to to samo co tryb warunkowy?
Tak, to dwie nazwy tej samej formy. W gramatyce polskiej używa się zwykle nazwy „tryb przypuszczający”, a „tryb warunkowy” podkreśla jego użycie w zdaniach z warunkiem: Gdyby padało, zostałbym w domu. W obu przypadkach chodzi o formy z by: chciałbym, mogłaby, pojechalibyśmy.
„Gdybym miał” czy „gdybym miałbym”?
Poprawnie gdybym miał: cząstka by pojawia się tylko raz. Jest już w gdybym, więc czasownik ma po nim formę trzeciej osoby czasu przeszłego: miał, miała, a nie miałem. Tryb przypuszczający stoi dopiero w drugiej części: Gdybym miał ogród, uprawiałbym warzywa. W nagraniu z tej lekcji Tomek poprawia ten błąd koledze.
„Mógłby Pan” czy „mógłbyś Pan”?
Poprawnie mógłby Pan i mogłaby Pani. Z formą Pan i Pani czasownik ma trzecią osobę, tak jak w czasie teraźniejszym: Czy może Pan…?. Mógłbyś Pan łączy formę ty z panem, więc jest błędem i brzmi niegrzecznie. Do kilku osób mówimy Czy mogliby Państwo…?.
„Mieszkalibyśmy” czy „mieszkałybyśmy”?
To zależy, czy w grupie jest mężczyzna. Grupa z mężczyzną mówi mieszkalibyśmy, moglibyśmy, a grupa bez mężczyzn mieszkałybyśmy, mogłybyśmy. Tak samo jest w trzeciej osobie: Tomek i Giorgi mieszkaliby, ale Nino i Olena wolałyby. To ta sama zasada co w czasie przeszłym: mieszkali i mieszkały.
Jak grzecznie poprosić o coś po polsku?
Trybem przypuszczającym: Czy mógłby Pan…?, Chciałabym…. Rozmowę otwieramy zdaniem Chciałabym zgłosić problem albo Chciałbym zapytać o…, a prośbę formułujemy jako pytanie: Czy mogłaby Pani zamówić nowy pojemnik?. Brzmi to łagodniej niż tryb rozkazujący. Na czacie w tej lekcji uczeń w ten sposób zgłasza administratorowi śmieci na podwórku.
Jak mówić o segregacji śmieci po polsku?
Przydają się słowa segregować, odpady, pojemnik i kaucja. Mówimy, że wrzucamy słoik do zielonego pojemnika, a obierki do brązowego. Stare meble i materace to gabaryty, a butelki z kaucją oddajemy do sklepu. W ogłoszeniu spółdzielni z tej lekcji każdy kolor pojemnika ma swoją listę odpadów.
Jak uczyć trybu przypuszczającego na poziomie B1?
Od form, które uczniowie już znają, czyli od czasu przeszłego. Kto mówi miał, miała i mieli, potrzebuje tylko by i końcówki. Najpierw warto ćwiczyć gotowe zwroty (chciałbym, mógłby Pan), a potem zdania z gdyby. Na edio.ai lekcja o mieście i wsi łączy oba kroki w tekście o marzeniach Arjuna, do którego uczniowie przeciągają czasowniki.
Jaka zabawa pomaga ćwiczyć zdania z „gdyby”?
Łańcuch skutków, w którym każdy dokłada jedno zdanie. Pierwsza osoba mówi Gdybym mieszkał na wsi, miałbym kury, następna zaczyna od końca: Gdybym miał kury, jadłbym świeże jajka. Łańcuch trwa, dopóki ktoś się nie pomyli. Koło z pytaniami w tej lekcji ma podobne pytanie o własny ogród.
Czy są interaktywne ćwiczenia z trybem przypuszczającym?
Tak, najlepiej takie, w których forma wynika z sytuacji. Bez konta można tu przejść cztery części lekcji: nagranie rozmowy Giorgiego i Tomka o mieście i wsi, ogłoszenie spółdzielni o odpadach, przeciąganie czasowników do tekstu o marzeniach Arjuna oraz czat z administratorem bloku. Tabela form móc i pozostałe ćwiczenia są w pełnej lekcji.
Jak ćwiczyć prośby i zdania z „gdyby” z jednym uczniem online?
Rozmową o tym, co uczeń zrobiłby w innym życiu. Lektor pyta Gdzie mieszkałbyś, gdybyś mógł wybrać? albo Co zrobiłabyś z wygraną?, a uczeń odpowiada pełnym zdaniem. Pudełko ze zdjęciami działa w parze lektor–uczeń, czat z administratorem uczeń przechodzi sam, a nagrany monolog wraca do lektora do oceny.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required