Zakupy i reklamacje: dopełniacz w akcji – dopełniacz po nie, ilościach i przyimkach
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o dopełniaczu w liczbie pojedynczej i mnogiej: zakupy, zwrot towaru i reklamacja, z nagraniami, zasadami sklepu i e-mailem jak na egzaminie.
- Gramatyka
- Końcówki -a / -u, -y / -i, -ów i forma bez końcówki (bułek, opakowań), dopełniacz po nie, po ilościach i liczbach od pięciu, po bez, do, dla, u, oprócz i po szukać czy potrzebować.
- Temat
- Olena reklamuje zepsuty blender, Arjun pisze e-mail w sprawie słuchawek, a w supermarkecie słychać komunikaty o promocji i niedzieli niehandlowej.
- Zadania
- Dwa nagrania, zasady zwrotów i e-mail z lukami, schemat z sześcioma zadaniami, czat przy zwrocie butów i zdjęcia do opisania.
Co jest w środku
Rozdział 1Rozgrzewka: co masz w koszyku?
Rozdział 2Słuchanie: uwaga, uwaga, klienci!
- Posłuchaj (dwa razy) rozmowy w punkcie obsługi klientaSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Wybierz poprawną odpowiedź: a, b czy c?QuizOdblokuj
- Prawda czy fałsz? Rozmowa w punkcie obsługi klientaPrawda czy fałszOdblokuj
- Posłuchaj (dwa razy) komunikatów w supermarkecieSłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Uzupełnij notatki: co mówią komunikaty?Uzupełnij lukiOdblokuj
Rozdział 3Czytanie: zwroty i reklamacje
Rozdział 4Gramatyka: nie ma czego? Dopełniacz!
- Przeanalizuj schemat: dopełniaczSchemat gramatycznyWypróbuj
- Zaznacz poprawną formę: dopełniacz w sklepieWybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania: wpisz dopełniaczUzupełnij lukiOdblokuj
- Przeciągnij przyimki w lukiPrzeciągnij i upuśćWypróbuj
- Uzupełnij tabelę: jeden i wieleUzupełnij tabelęOdblokuj
- Uzupełnij zdania przeczące: dopełniacz czy bez zmiany?Uzupełnij lukiOdblokuj
- Wybierz poprawne zdanieQuizOdblokuj
Rozdział 5Mówienie: poproszę o zwrot!
Rozdział 6Pisanie i powtórka
- Napisz SMS do współlokatora: lista zakupówPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
- Napisz e-mail z reklamacjąPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
- Nagraj monolog: zakupy w sklepie czy w internecie?Mówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj
- Uzupełnij listę zakupów: SMS od OlenyUzupełnij lukiOdblokuj
- Ułóż słowa z literAnagramOdblokuj
Zakupy i reklamacje po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- wymiana
- naprawa
- wada
- sprawny
- kasa samoobsługowa
- promocja
- gratis
Gramatyka: dopełniacz: kogo? czego?
Dopełniacz odpowiada na pytania kogo? i czego?. W sklepie słychać go co chwilę: przy przeczeniu, przy ilościach, po przyimkach i po kilku czasownikach. Schemat zaczyna od końcówek liczby pojedynczej i mnogiej, potem zbiera sytuacje, w których dopełniacz jest obowiązkowy, a na koniec pokazuje pułapkę z nie jest.
Dopełniacz: kogo? czego?
Nie ma czego? Ile czego? Do czego, dla kogo? W sklepie dopełniacz jest wszędzie!
Końcówki: -a, -u, -y, -i, -ów i bez końcówki
Męskie mają -a albo -u, żeńskie -y albo -i, nijakie -a. W liczbie mnogiej męskie biorą zwykle -ów, a żeńskie i nijakie tracą końcówkę: kaw, butelek, opakowań. Przymiotniki mają nowego, nowej i nowych.
| Rodzaj | Mianownik | Dopełniacz: jeden | Dopełniacz: wiele |
|---|---|---|---|
| męski: osoba | klient, syn | klienta, syna | klientów, synów |
| męski: rzecz z -a | chleb, ser, but | chleba, sera, buta | chlebów, serów, butów |
| męski: rzecz z -u | paragon, telefon, sklep | paragonu, telefonu, sklepu | paragonów, telefonów, sklepów |
| żeński | kawa, torba, karta | kawy, torby, karty | kaw, toreb, kart |
| żeński: -ka, -ga | kurtka, butelka, apteka | kurtki, butelki, apteki | kurtek, butelek, aptek |
| nijaki | mleko, jabłko, opakowanie | mleka, jabłka, opakowania | –, jabłek, opakowań |
| przymiotnik | nowy, nowe · nowa (tani, tanie · tania) | nowego · nowej (taniego · taniej) | nowych (tanich) |
Paragonu, ale sera: -a czy -u?
Męskie nazwy osób, jak klient czy syn, mają -a. Wśród rzeczy jedne biorą -a (chleba, buta, pomidora), inne -u (paragonu, sklepu, cukru), i tego trzeba się nauczyć na pamięć. Osobno warto zapamiętać ludzi i pieniędzy.
- Rzeczy (rodzaj męski) z -a: chleba, sera, buta, ziemniaka, pomidora, blendera.
- Rzeczy (rodzaj męski) z -u: paragonu, telefonu, sklepu, soku, zwrotu, rozmiaru, cukru (cukier), rachunku (rachunek).
- Osoby (rodzaj męski) mają -a: klienta, syna, kasjera.
- Liczba mnoga, rodzaj męski: zwykle -ów: ziemniaków, pomidorów, zakupów, zwrotów.
- Liczba mnoga, rodzaj żeński i nijaki: bez końcówki, często z -e-: bułka → bułek, koszulka → koszulek, jajko → jajek; -anie → -ań: opakowanie → opakowań.
- Do zapamiętania: ludzie → ludzi, pieniądze → pieniędzy.
Kiedy dopełniacz: nie, ilość, liczby, przyimki
Dopełniacz stoi po nie przy czasownikach z biernikiem (Nie mam paragonu), po nie ma, po słowach ilości (trochę cukru) i liczbach od pięciu (pięć bułek), po bez, do, od, z, u, dla, obok, koło, oprócz oraz po szukać, potrzebować i używać.
| Kiedy? | Przykład |
|---|---|
| nie + czasownik z biernikiem (mam, kupuję, widzę, lubię…) | Mam paragon. → Nie mam paragonu. |
| nie ma, nie było, nie będzie | Nie ma mleka. Wczoraj nie było chleba. |
| ilość: kilogram, litr, butelka, paczka, dużo, mało, trochę, ile? | kilogram ziemniaków, butelka wody, trochę cukru |
| liczby od 5: pięć, sześć, dziesięć… | pięć bułek, dziesięć jajek (ale: dwie, trzy, cztery bułki) |
| przyimki: bez, do, od, z / ze (skąd?), u, dla, obok, koło, oprócz | Idę do apteki. Wracam ze sklepu. Prezent dla syna. |
| czasowniki: szukać, potrzebować, używać, słuchać, bać się | Szukam taniego telefonu. Potrzebuję rozmiaru 42. |
To nie jest mój telefon: bez zmiany
Przeczenie zamienia w dopełniacz tylko biernik, inne przypadki zostają: Nie pomagam mamie, Nie jestem sprzedawczynią. Po nie jest forma się nie zmienia: To nie jest mój telefon. Lista błędów dodaje dla mamie i pięć bułki.
Po „nie”: zmiana czy bez zmiany?
nie + czasownik z biernikiem → dopełniacz
- Kupiłam chleb. → Nie kupiłam chleba.
- Widzę sklep. → Nie widzę sklepu.
- Mam torbę. → Nie mam torby.
być i inne przypadki → bez zmiany
- To jest mój telefon. → To nie jest mój telefon.
- Jestem sprzedawczynią. → Nie jestem sprzedawczynią.
- Pomagam mamie. → Nie pomagam mamie.
Typowe błędy
Kupiłam prezent dla mamie.
Kupiłam prezent dla mamy.
dla + dopełniacz.
Nie mam paragon.
Nie mam paragonu.
nie mam + dopełniacz.
Poproszę pięć bułki.
Poproszę pięć bułek.
Od pięciu: dopełniacz liczby mnogiej.
To nie jest mojego telefonu.
To nie jest mój telefon.
Po „nie jest” przypadek się nie zmienia.
Sygnały przed luką na egzaminie
Wskazówka dotyczy części „Poprawność gramatyczna”: zanim wpiszesz formę z nawiasu, sprawdź, co stoi przed luką. Nie mam, ilość, liczba od pięciu albo bez, do, dla to sygnał, że potrzebny jest dopełniacz.
Na egzaminie
W części „Poprawność gramatyczna” wpisujesz poprawną formę słowa z nawiasu. Zawsze sprawdź, co stoi przed luką: nie + mam / kupuję / widzę, ilość, liczba od 5 albo bez / do / od / u / dla? To sygnał: dopełniacz!
Więcej lekcji z tej gramatyki: Dopełniacz – lekcje i ćwiczenia · Formy pisemne – lekcje i ćwiczenia
Dopełniacz – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 15 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 3 gry
- 3 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 autentyczny dokument
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- poprosić o produkty z ilością: kilogram ziemniaków, butelka wody, Poproszę pięć bułek.
- powiedzieć, czego brakuje, z dopełniaczem po przeczeniu: Nie mam paragonu., W lodówce nie ma mleka.
- odróżnić przeczenie, które zmienia przypadek, od takiego, które go zostawia: Nie mam torby, ale To nie jest moja torba.
- zwrócić towar albo złożyć reklamację w sklepie: Chcę zwrócić te buty, bo są za małe., Potrzebuję rozmiaru 42.
- napisać formalny e-mail z reklamacją, od Szanowni Państwo do Z poważaniem
To lekcja 3 kursu Polski B1 · Egzamin certyfikatowy w module Ja, dom i zakupy. Po narzędniku z lekcji 1 i miejscowniku z lekcji 2 przychodzi dopełniacz, a zakupy są dla niego wymarzonym tematem: lista produktów, brak paragonu i prezent dla kogoś wymagają go w każdym zdaniu. Rozdziały ćwiczą kolejne części egzaminu, od komunikatów do e-maila z reklamacją. Lekcja 4 zabiera grupę do kuchni i trybu rozkazującego.
Na rozgrzewkę grupa kręci kołem z pytaniami o zakupy, poznaje dziesięć słów, od paragonu po gratis, i nazywa opakowania na zdjęciach: puszka groszku, słoik miodu. W słuchaniu Olena reklamuje blender w punkcie obsługi klienta, a z głośników supermarketu płyną komunikaty. Czytanie to zasady zwrotów sklepu RTV i e-mail Arjuna z wyborem słów. Po schemacie jest sześć zadań, a w mówieniu uczeń oddaje buty na czacie i opisuje zdjęcia z pudełka.
W pracy domowej lista zakupów Oleny do uzupełnienia i anagramy są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia SMS do współlokatora z prośbą o zakupy (ok. 50 słów), formalny e-mail z reklamacją (ok. 150 słów) i nagrany monolog „Zakupy w sklepie czy w internecie?”.
- Gramatyka:
- dopełniacz · przeczenie · przyimki z dopełniaczem
- Temat:
- zakupy · zwroty i reklamacje · prawa konsumenta · egzamin B1
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od pustej lodówki: zapytaj każdą osobę, czego dziś brakuje u niej w domu. Odpowiedzi nie ma mleka, nie mam chleba zapisz na tablicy, zanim pokażesz schemat.
- Listę -a i -u buduj razem z grupą: dopisujcie nowe słowa do dwóch kolumn, z nagłówkami chleba i paragonu. Taka lista rośnie z każdą lekcją i przydaje się przed egzaminem.
- Przeczenie ćwicz w parach: jedna osoba mówi zdanie twierdzące, druga zaprzecza. Wmieszaj kilka zdań z być i pomagać, żeby uczniowie zauważyli, kiedy forma zostaje bez zmiany.
- Przed pisaniem reklamacji wróć do e-maila Arjuna i podkreślcie zwroty formalne: Piszę w sprawie…, W załączniku przesyłam…, Proszę o wymianę. Uczniowie użyją ich we własnym tekście.
- Komunikaty ze sklepu puść najpierw bez zadania i zapytaj tylko, ile ich było i czego dotyczyły. Notatki uczniowie uzupełniają dopiero przy drugim słuchaniu.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
29 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1 · Egzamin certyfikatowy
15 lekcji przygotowania do państwowego egzaminu certyfikatowego z polskiego na poziomie B1, tylko po polsku. We Wrocławiu lektorka Ewa uczy Olenę, Arjuna i Giorgiego, a uczniowie razem z nimi załatwiają sprawy z życia w Polsce: od mieszkania i lekarza po urząd, pracę i święta. Po kursie rozumieją komunikaty i ogłoszenia, piszą e-maile i listy, opisują zdjęcia i mówią monolog na podany temat. Na koniec rozwiązują dwa egzaminy próbne w formatach egzaminu, choć nie są to oficjalne arkusze. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a teksty i nagrania ocenia lektor.Zobacz kurs
Moduł 1 Ja, dom i zakupy
przedstawianie się, szukanie mieszkania, reklamacje i gotowanie; narzędnik, miejscownik, dopełniacz i tryb rozkazujący
Lekcja 1Przedstaw się! Narzędnik na startNarzędnik: kim? czym? z kim? z czym?
Lekcja 2Szukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniachMiejscownik: gdzie? o kim? o czym?
Lekcja 3 · tutaj jesteśZakupy i reklamacje: dopełniacz w akcjiDopełniacz: kogo? czego?
Lekcja 4Co dziś na obiad? Tryb rozkazujący w kuchniTryb rozkazujący: ty, my, wy i forma grzecznościowa
Moduł 2 Zdrowie, urząd, praca i nauka
u lekarza, w urzędzie, rozmowa o pracę i kursy dla dorosłych; celownik, liczebniki, czas przeszły i przyszły z aspektem
Lekcja 5U lekarza: celownik i zaimkiCelownik: komu? czemu?
Lekcja 6W urzędzie: daty, godziny i liczebnikiLiczebniki: daty, godziny i liczebnik z rzeczownikiem
Lekcja 7Praca marzeń: czas przeszły i aspektCzas przeszły i aspekt: robiłem czy zrobiłem?
Lekcja 8Uczę się całe życie: czas przyszłyCzas przyszły złożony i prosty
Moduł 3 Wolny czas i świat wokół
podróże, kino i koncerty, miasto czy wieś, bezpieczeństwo w sieci, święta; przyimki, stopniowanie, gdyby, spójniki, pytania i przekształcenia
Lekcja 9Podróże po Polsce: dokąd, gdzie, skąd?Przyimki miejsca i kierunku: dokąd, gdzie, skąd
Lekcja 10Kino, koncert, książka: stopniowanieStopniowanie przymiotników i przysłówków
Lekcja 11Miasto czy wieś? Tryb przypuszczającyTryb przypuszczający i zdania z gdyby
Lekcja 12Życie w sieci: spójniki i zdania złożoneSpójniki i zdania złożone
Lekcja 13Święta i tradycje: pytania i przekształceniaPytania o podkreśloną część zdania i przekształcenia
Moduł 4 Egzaminy próbne
dwa pełne egzaminy w kolejności prawdziwego: słuchanie, czytanie, gramatyka, pisanie i mówienie

