Zakupy i reklamacje: dopełniacz w akcji – dopełniacz po nie, ilościach i przyimkach

O tej lekcji

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o dopełniaczu w liczbie pojedynczej i mnogiej: zakupy, zwrot towaru i reklamacja, z nagraniami, zasadami sklepu i e-mailem jak na egzaminie.

Gramatyka
Końcówki -a / -u, -y / -i, -ów i forma bez końcówki (bułek, opakowań), dopełniacz po nie, po ilościach i liczbach od pięciu, po bez, do, dla, u, oprócz i po szukać czy potrzebować.
Temat
Olena reklamuje zepsuty blender, Arjun pisze e-mail w sprawie słuchawek, a w supermarkecie słychać komunikaty o promocji i niedzieli niehandlowej.
Zadania
Dwa nagrania, zasady zwrotów i e-mail z lukami, schemat z sześcioma zadaniami, czat przy zwrocie butów i zdjęcia do opisania.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Rozgrzewka: co masz w koszyku?

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Zapamiętaj słowa: w sklepie i w punkcie obsługi klientaSłownictwoWypróbuj
    • Wybierz, co widzisz na zdjęciuWybierz według obrazkaOdblokuj
  2. Rozdział 2Słuchanie: uwaga, uwaga, klienci!

    • Posłuchaj (dwa razy) rozmowy w punkcie obsługi klientaSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź: a, b czy c?QuizOdblokuj
    • Prawda czy fałsz? Rozmowa w punkcie obsługi klientaPrawda czy fałszOdblokuj
    • Posłuchaj (dwa razy) komunikatów w supermarkecieSłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Uzupełnij notatki: co mówią komunikaty?Uzupełnij lukiOdblokuj
  3. Rozdział 3Czytanie: zwroty i reklamacje

    • Przeczytaj zasady zwrotów i reklamacjiAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Prawda czy fałsz? Sprawdź w zasadach sklepuPrawda czy fałszOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź: co jest w zasadach sklepu?QuizOdblokuj
    • Przeczytaj e-mail Arjuna i wybierz poprawne słowoWybierz odpowiedźOdblokuj
  4. Rozdział 4Gramatyka: nie ma czego? Dopełniacz!

    • Przeanalizuj schemat: dopełniaczSchemat gramatycznyWypróbuj
    • Zaznacz poprawną formę: dopełniacz w sklepieWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Uzupełnij zdania: wpisz dopełniaczUzupełnij lukiOdblokuj
    • Przeciągnij przyimki w lukiPrzeciągnij i upuśćWypróbuj
    • Uzupełnij tabelę: jeden i wieleUzupełnij tabelęOdblokuj
    • Uzupełnij zdania przeczące: dopełniacz czy bez zmiany?Uzupełnij lukiOdblokuj
    • Wybierz poprawne zdanieQuizOdblokuj
  5. Rozdział 5Mówienie: poproszę o zwrot!

    • Wybierz właściwe odpowiedzi: zwrot butów w sklepieCzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i opisz zdjęcieOtwórz pudełkoOdblokuj
  6. Rozdział 6Pisanie i powtórka

    • Napisz SMS do współlokatora: lista zakupówPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Napisz e-mail z reklamacjąPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj monolog: zakupy w sklepie czy w internecie?Mówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Uzupełnij listę zakupów: SMS od OlenyUzupełnij lukiOdblokuj
    • Ułóż słowa z literAnagramOdblokuj

Zakupy i reklamacje po polsku: słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • wymiana
  • naprawa
  • wada
  • sprawny
  • kasa samoobsługowa
  • promocja
  • gratis

Gramatyka: dopełniacz: kogo? czego?

Dopełniacz odpowiada na pytania kogo? i czego?. W sklepie słychać go co chwilę: przy przeczeniu, przy ilościach, po przyimkach i po kilku czasownikach. Schemat zaczyna od końcówek liczby pojedynczej i mnogiej, potem zbiera sytuacje, w których dopełniacz jest obowiązkowy, a na koniec pokazuje pułapkę z nie jest.

Dopełniacz: kogo? czego?

Nie ma czego? Ile czego? Do czego, dla kogo? W sklepie dopełniacz jest wszędzie!

Końcówki: -a, -u, -y, -i, -ów i bez końcówki

Męskie mają -a albo -u, żeńskie -y albo -i, nijakie -a. W liczbie mnogiej męskie biorą zwykle -ów, a żeńskie i nijakie tracą końcówkę: kaw, butelek, opakowań. Przymiotniki mają nowego, nowej i nowych.

RodzajMianownikDopełniacz: jedenDopełniacz: wiele
męski: osobaklient, synklienta, synaklientów, synów
męski: rzecz z -achleb, ser, butchleba, sera, butachlebów, serów, butów
męski: rzecz z -uparagon, telefon, sklepparagonu, telefonu, sklepuparagonów, telefonów, sklepów
żeńskikawa, torba, kartakawy, torby, kartykaw, toreb, kart
żeński: -ka, -gakurtka, butelka, aptekakurtki, butelki, aptekikurtek, butelek, aptek
nijakimleko, jabłko, opakowaniemleka, jabłka, opakowania–, jabłek, opakowań
przymiotniknowy, nowe · nowa (tani, tanie · tania)nowego · nowej (taniego · taniej)nowych (tanich)

Paragonu, ale sera: -a czy -u?

Męskie nazwy osób, jak klient czy syn, mają -a. Wśród rzeczy jedne biorą -a (chleba, buta, pomidora), inne -u (paragonu, sklepu, cukru), i tego trzeba się nauczyć na pamięć. Osobno warto zapamiętać ludzi i pieniędzy.

  • Rzeczy (rodzaj męski) z -a: chleba, sera, buta, ziemniaka, pomidora, blendera.
  • Rzeczy (rodzaj męski) z -u: paragonu, telefonu, sklepu, soku, zwrotu, rozmiaru, cukru (cukier), rachunku (rachunek).
  • Osoby (rodzaj męski) mają -a: klienta, syna, kasjera.
  • Liczba mnoga, rodzaj męski: zwykle -ów: ziemniaków, pomidorów, zakupów, zwrotów.
  • Liczba mnoga, rodzaj żeński i nijaki: bez końcówki, często z -e-: bułka → bułek, koszulka → koszulek, jajko → jajek; -anie → -ań: opakowanie → opakowań.
  • Do zapamiętania: ludzie → ludzi, pieniądze → pieniędzy.

Kiedy dopełniacz: nie, ilość, liczby, przyimki

Dopełniacz stoi po nie przy czasownikach z biernikiem (Nie mam paragonu), po nie ma, po słowach ilości (trochę cukru) i liczbach od pięciu (pięć bułek), po bez, do, od, z, u, dla, obok, koło, oprócz oraz po szukać, potrzebować i używać.

Kiedy?Przykład
nie + czasownik z biernikiem (mam, kupuję, widzę, lubię…)Mam paragon. → Nie mam paragonu.
nie ma, nie było, nie będzieNie ma mleka. Wczoraj nie było chleba.
ilość: kilogram, litr, butelka, paczka, dużo, mało, trochę, ile?kilogram ziemniaków, butelka wody, trochę cukru
liczby od 5: pięć, sześć, dziesięć…pięć bułek, dziesięć jajek (ale: dwie, trzy, cztery bułki)
przyimki: bez, do, od, z / ze (skąd?), u, dla, obok, koło, opróczIdę do apteki. Wracam ze sklepu. Prezent dla syna.
czasowniki: szukać, potrzebować, używać, słuchać, bać sięSzukam taniego telefonu. Potrzebuję rozmiaru 42.

To nie jest mój telefon: bez zmiany

Przeczenie zamienia w dopełniacz tylko biernik, inne przypadki zostają: Nie pomagam mamie, Nie jestem sprzedawczynią. Po nie jest forma się nie zmienia: To nie jest mój telefon. Lista błędów dodaje dla mamie i pięć bułki.

Po „nie”: zmiana czy bez zmiany?

nie + czasownik z biernikiem → dopełniacz

  • Kupiłam chleb. → Nie kupiłam chleba.
  • Widzę sklep. → Nie widzę sklepu.
  • Mam torbę. → Nie mam torby.

być i inne przypadki → bez zmiany

  • To jest mój telefon. → To nie jest mój telefon.
  • Jestem sprzedawczynią. → Nie jestem sprzedawczynią.
  • Pomagam mamie. → Nie pomagam mamie.

Typowe błędy

  • Kupiłam prezent dla mamie.

    Kupiłam prezent dla mamy.

    dla + dopełniacz.

  • Nie mam paragon.

    Nie mam paragonu.

    nie mam + dopełniacz.

  • Poproszę pięć bułki.

    Poproszę pięć bułek.

    Od pięciu: dopełniacz liczby mnogiej.

  • To nie jest mojego telefonu.

    To nie jest mój telefon.

    Po „nie jest” przypadek się nie zmienia.

Sygnały przed luką na egzaminie

Wskazówka dotyczy części „Poprawność gramatyczna”: zanim wpiszesz formę z nawiasu, sprawdź, co stoi przed luką. Nie mam, ilość, liczba od pięciu albo bez, do, dla to sygnał, że potrzebny jest dopełniacz.

Na egzaminie

W części „Poprawność gramatyczna” wpisujesz poprawną formę słowa z nawiasu. Zawsze sprawdź, co stoi przed luką: nie + mam / kupuję / widzę, ilość, liczba od 5 albo bez / do / od / u / dla? To sygnał: dopełniacz!

Więcej lekcji z tej gramatyki: Dopełniacz – lekcje i ćwiczenia · Formy pisemne – lekcje i ćwiczenia

Dopełniacz – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Co jest w lekcji

  • 15 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 3 gry
  • 3 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • poprosić o produkty z ilością: kilogram ziemniaków, butelka wody, Poproszę pięć bułek.
  • powiedzieć, czego brakuje, z dopełniaczem po przeczeniu: Nie mam paragonu., W lodówce nie ma mleka.
  • odróżnić przeczenie, które zmienia przypadek, od takiego, które go zostawia: Nie mam torby, ale To nie jest moja torba.
  • zwrócić towar albo złożyć reklamację w sklepie: Chcę zwrócić te buty, bo są za małe., Potrzebuję rozmiaru 42.
  • napisać formalny e-mail z reklamacją, od Szanowni Państwo do Z poważaniem

To lekcja 3 kursu Polski B1 · Egzamin certyfikatowy w module Ja, dom i zakupy. Po narzędniku z lekcji 1 i miejscowniku z lekcji 2 przychodzi dopełniacz, a zakupy są dla niego wymarzonym tematem: lista produktów, brak paragonu i prezent dla kogoś wymagają go w każdym zdaniu. Rozdziały ćwiczą kolejne części egzaminu, od komunikatów do e-maila z reklamacją. Lekcja 4 zabiera grupę do kuchni i trybu rozkazującego.

Na rozgrzewkę grupa kręci kołem z pytaniami o zakupy, poznaje dziesięć słów, od paragonu po gratis, i nazywa opakowania na zdjęciach: puszka groszku, słoik miodu. W słuchaniu Olena reklamuje blender w punkcie obsługi klienta, a z głośników supermarketu płyną komunikaty. Czytanie to zasady zwrotów sklepu RTV i e-mail Arjuna z wyborem słów. Po schemacie jest sześć zadań, a w mówieniu uczeń oddaje buty na czacie i opisuje zdjęcia z pudełka.

W pracy domowej lista zakupów Oleny do uzupełnienia i anagramy są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia SMS do współlokatora z prośbą o zakupy (ok. 50 słów), formalny e-mail z reklamacją (ok. 150 słów) i nagrany monolog „Zakupy w sklepie czy w internecie?”.

Gramatyka:
dopełniacz · przeczenie · przyimki z dopełniaczem
Temat:
zakupy · zwroty i reklamacje · prawa konsumenta · egzamin B1

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od pustej lodówki: zapytaj każdą osobę, czego dziś brakuje u niej w domu. Odpowiedzi nie ma mleka, nie mam chleba zapisz na tablicy, zanim pokażesz schemat.
  • Listę -a i -u buduj razem z grupą: dopisujcie nowe słowa do dwóch kolumn, z nagłówkami chleba i paragonu. Taka lista rośnie z każdą lekcją i przydaje się przed egzaminem.
  • Przeczenie ćwicz w parach: jedna osoba mówi zdanie twierdzące, druga zaprzecza. Wmieszaj kilka zdań z być i pomagać, żeby uczniowie zauważyli, kiedy forma zostaje bez zmiany.
  • Przed pisaniem reklamacji wróć do e-maila Arjuna i podkreślcie zwroty formalne: Piszę w sprawie…, W załączniku przesyłam…, Proszę o wymianę. Uczniowie użyją ich we własnym tekście.
  • Komunikaty ze sklepu puść najpierw bez zadania i zapytaj tylko, ile ich było i czego dotyczyły. Notatki uczniowie uzupełniają dopiero przy drugim słuchaniu.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

29 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Cały kurs: Polski B1 · Egzamin certyfikatowy

15 lekcji przygotowania do państwowego egzaminu certyfikatowego z polskiego na poziomie B1, tylko po polsku. We Wrocławiu lektorka Ewa uczy Olenę, Arjuna i Giorgiego, a uczniowie razem z nimi załatwiają sprawy z życia w Polsce: od mieszkania i lekarza po urząd, pracę i święta. Po kursie rozumieją komunikaty i ogłoszenia, piszą e-maile i listy, opisują zdjęcia i mówią monolog na podany temat. Na koniec rozwiązują dwa egzaminy próbne w formatach egzaminu, choć nie są to oficjalne arkusze. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a teksty i nagrania ocenia lektor.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Ja, dom i zakupy

    przedstawianie się, szukanie mieszkania, reklamacje i gotowanie; narzędnik, miejscownik, dopełniacz i tryb rozkazujący

    1. Lekcja 1Przedstaw się! Narzędnik na startNarzędnik: kim? czym? z kim? z czym?
    2. Lekcja 2Szukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniachMiejscownik: gdzie? o kim? o czym?
    3. Lekcja 3 · tutaj jesteśZakupy i reklamacje: dopełniacz w akcjiDopełniacz: kogo? czego?
    4. Lekcja 4Co dziś na obiad? Tryb rozkazujący w kuchniTryb rozkazujący: ty, my, wy i forma grzecznościowa
  2. Moduł 2 Zdrowie, urząd, praca i nauka

    u lekarza, w urzędzie, rozmowa o pracę i kursy dla dorosłych; celownik, liczebniki, czas przeszły i przyszły z aspektem

    1. Lekcja 5U lekarza: celownik i zaimkiCelownik: komu? czemu?
    2. Lekcja 6W urzędzie: daty, godziny i liczebnikiLiczebniki: daty, godziny i liczebnik z rzeczownikiem
    3. Lekcja 7Praca marzeń: czas przeszły i aspektCzas przeszły i aspekt: robiłem czy zrobiłem?
    4. Lekcja 8Uczę się całe życie: czas przyszłyCzas przyszły złożony i prosty
  3. Moduł 3 Wolny czas i świat wokół

    podróże, kino i koncerty, miasto czy wieś, bezpieczeństwo w sieci, święta; przyimki, stopniowanie, gdyby, spójniki, pytania i przekształcenia

    1. Lekcja 9Podróże po Polsce: dokąd, gdzie, skąd?Przyimki miejsca i kierunku: dokąd, gdzie, skąd
    2. Lekcja 10Kino, koncert, książka: stopniowanieStopniowanie przymiotników i przysłówków
    3. Lekcja 11Miasto czy wieś? Tryb przypuszczającyTryb przypuszczający i zdania z gdyby
    4. Lekcja 12Życie w sieci: spójniki i zdania złożoneSpójniki i zdania złożone
    5. Lekcja 13Święta i tradycje: pytania i przekształceniaPytania o podkreśloną część zdania i przekształcenia
  4. Moduł 4 Egzaminy próbne

    dwa pełne egzaminy w kolejności prawdziwego: słuchanie, czytanie, gramatyka, pisanie i mówienie

    1. Lekcja 14Egzamin próbny B1 — zestaw 1Gramatyka B1 w ośmiu zadaniach egzaminu
    2. Lekcja 15Egzamin próbny B1 — zestaw 2Powtórka gramatyki B1 w zadaniach egzaminu

Pytania o tę lekcję

Jakie pytania ma dopełniacz?
Dopełniacz odpowiada na pytania kogo? i czego? Kogo szukasz? – Syna. Czego nie ma w lodówce? – Mleka. Pytania ile czego?, do czego? czy dla kogo? też prowadzą do dopełniacza: kilogram ziemniaków, prezent dla syna. W lekcji Zakupy i reklamacje: dopełniacz w akcji pytania kogo? czego? otwierają schemat.
Kiedy używamy dopełniacza?
Dopełniacz pojawia się po przeczeniu, po ilościach i po wielu przyimkach. Mówimy Nie mam paragonu, butelka wody, pięć bułek, Idę do apteki, kawa bez cukru. Wymagają go też czasowniki szukać, potrzebować, używać, słuchać i bać się: Szukam taniego telefonu, Potrzebuję rozmiaru 42.
Jakie końcówki ma dopełniacz liczby mnogiej?
Męskie zwykle -ów, żeńskie i nijakie często bez końcówki. Mówimy klientów, pomidorów, ale kaw, toreb, jabłek. Przy zbitce spółgłosek pojawia się e: bułka → bułek, butelka → butelek. Słowa na -anie mają -ań: opakowań. Przymiotniki biorą -ych albo -ich: tanich koszulek.
Mówi się „nie mam paragonu” czy „nie mam paragon”?
Poprawnie nie mam paragonu. Czasownik mieć łączy się z biernikiem (mam paragon), a po przeczeniu biernik zamienia się w dopełniacz. Tak samo Nie kupiłam chleba, Nie widzę sklepu, Nie mam czasu. W czacie o zwrocie butów jedna z błędnych odpowiedzi to właśnie nie mam paragon.
Dlaczego „to nie jest mój telefon”, a nie „mojego telefonu”?
Bo po nie jest przypadek się nie zmienia. Dopełniacz zastępuje po przeczeniu tylko biernik. Czasownik być łączy się z mianownikiem albo narzędnikiem i te formy zostają: To nie jest mój telefon, Nie jestem sprzedawczynią. Celownik też zostaje: Nie pomagam mamie. Schemat w lekcji Zakupy i reklamacje: dopełniacz w akcji stawia oba rodzaje przeczeń obok siebie.
„Pięć bułki” czy „pięć bułek”?
Poprawnie pięć bułek. Po liczbach od pięciu rzeczownik stoi w dopełniaczu liczby mnogiej: pięć bułek, dziesięć jajek, sześć butelek. Z dwa, trzy i cztery zostaje mianownik (trzy bułki), także w dwadzieścia dwie bułki, ale dwanaście bułek ma już dopełniacz.
Jak złożyć reklamację po polsku?
Zacznij od zakupu i wady, a potem powiedz, czego oczekujesz. Przydają się zwroty Chcę złożyć reklamację, Kupiłam ten blender dwa tygodnie temu, Po kilku sekundach przestaje działać i Proszę o wymianę albo o naprawę. W e-mailu dochodzą Szanowni Państwo, Piszę w sprawie reklamacji… i Z poważaniem.
Czym różni się zwrot od reklamacji?
Zwrot to oddanie towaru, reklamacja to zgłoszenie wady. Przy zwrocie klient oddaje rzecz i odzyskuje pieniądze, a przy reklamacji zgłasza, że rzecz nie działa, i prosi o naprawę, wymianę albo zwrot pieniędzy. Słowa zwrot, reklamacja, wymiana i naprawa uczniowie poznają na kartach słownictwa, a zasady sklepu RTV pokazują je w użyciu.
Jak napisać e-mail z reklamacją po polsku?
Formalnie i po kolei, punkt po punkcie. Zaczynamy od Szanowni Państwo, piszemy, co i kiedy zostało kupione, jaka jest wada, czego oczekujemy i co jest w załączniku, a kończymy Z poważaniem. List formalny to jedna z form dłuższego tekstu w części „Wypowiedź pisemna”. W tej lekcji uczniowie najpierw uzupełniają e-mail Arjuna, a potem piszą własny.
Jak uczyć dopełniacza na poziomie B1?
Przez sytuacje, w których dopełniacz pojawia się sam. Lista zakupów, pusta lodówka, prezent dla kogoś albo reklamacja bez paragonu wymagają go niemal w każdym zdaniu. Na B1 warto dołożyć liczbę mnogą i przeczenie bez zmiany przypadku, bo tam uczniowie mylą się najczęściej. Krótkie serie mam → nie mam pomagają zautomatyzować formy.
Czy są interaktywne ćwiczenia z dopełniacza?
Tak, a najlepiej uczą te osadzone w sytuacji ze sklepu. Na tej stronie bez konta działają cztery części lekcji Zakupy i reklamacje: dopełniacz w akcji: rozmowa w punkcie obsługi klienta, zasady zwrotów i reklamacji, przyimki do przeciągnięcia w luki i czat o zwrocie butów.
Jak ćwiczyć zakupy po polsku z jednym uczniem online?
W scenkach, w których lektor gra sprzedawcę albo kasjera. Uczeń prosi o produkty z ilością, oddaje zepsutą rzecz albo pyta o rozmiar, a lektor utrudnia: tego modelu już nie ma. Na edio.ai uczeń widzi zadania na własnym koncie, a koło z pytaniami i pudełko ze zdjęciami działają także we dwoje.

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Bez karty płatniczej