Sign up for freeSign up

Życie w sieci: spójniki i zdania złożone – bo, więc, chociaż, żeby i przecinek

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o spójnikach i zdaniach złożonych: przyczyna, skutek, cel i przecinek w rozmowach o bankowości internetowej i oszustwach w sieci.

Grammar
Spójniki przyczyny i skutku (bo, ponieważ, więc, dlatego), przeciwieństwa (chociaż, mimo że), celu (żeby z bezokolicznikiem albo formą przeszłą), że, czy, czyli, ani…, ani… i przecinek przed spójnikiem.
Topic
Bezpieczeństwo w sieci: prośba o kod BLIK od fałszywego kolegi, SMS o dopłacie do paczki i telefon od rzekomego pracownika banku.
Activities
Rozmowa sąsiadów i wywiad w radiu, czat z fałszywym kolegą i poradnik z brakującymi fragmentami, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z „bankiem” i pudełko ze zdjęciami.

What's inside

  1. Chapter 1Rozgrzewka: online czy offline?

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Zapamiętaj słowa: internet i bankowośćVocabularyTry it
    • Wybierz, co widzisz na zdjęciuChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Słuchanie: prawie dałam się oszukać!

    • Posłuchaj (dwa razy) rozmowy Oleny i TomkaListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź: a, b czy c?QuizUnlock
    • Prawda czy fałsz? Rozmowa Oleny i TomkaTrue or falseUnlock
    • Posłuchaj (dwa razy) wywiadu w radiuListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Uzupełnij notatki z audycjiFill in the gapsUnlock

  3. Chapter 3Czytanie: fałszywy kolega

    • Przeczytaj czat Arjuna z kolegąReal-life documentTry it
    • Wybierz poprawną odpowiedź: czy to naprawdę Kuba?QuizUnlock
    • Przeczytaj artykuł: część 1Real-life documentUnlock
    • Przeciągnij brakujące fragmenty do tekstu: część 2Drag and dropUnlock
    • Prawda czy fałsz? Cały artykułTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj wiadomość Ewy i wybierz poprawne słowoChoose the optionUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: bo, więc, chociaż, żeby

    • Przeanalizuj schemat: spójnikiGrammar schemeTry it
    • Zaznacz poprawny spójnikChoose the optionUnlock
    • Przeciągnij spójniki z ramki do zdańDrag and dropTry it
    • Uzupełnij zdania: żeby + forma przeszłaFill in the gapsUnlock
    • Uzupełnij drugie zdanie spójnikiem: ten sam sensFill in the gapsUnlock
    • Wybierz poprawne zdanieQuizUnlock

  5. Chapter 5Mówienie: nie podam kodu!

    • Wybierz bezpieczne i poprawne odpowiedzi: telefon z „banku”ChatTry it
    • Otwórz pudełko i opisz zdjęcieOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Pisanie i powtórka

    • Napisz post: ostrzeż znajomych przed oszustwemWriting, checked by the teacherUnlock
    • Napisz komentarz z opinią: internet – więcej plusów czy minusów?Writing, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj monolog: bez czego nie wyobrażasz sobie życia?Speaking, checked by the teacherUnlock
    • Dopasuj początki i końce zdańMatchUnlock
    • Ułóż słowa z literAnagramUnlock

30 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Internet i bankowość po polsku: słownictwo

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • fałszywy
  • przelew
  • aplikacja
  • zalogować się
  • włamać się
  • zablokować
  • zasięg

Grammar: spójniki i zdania złożone

Spójnik łączy dwa zdania i mówi, jaki jest między nimi związek: przyczyna, skutek, przeciwieństwo, cel, warunek albo czas. Lekcja zbiera najważniejsze spójniki B1 w jednej tabeli, a potem wyjaśnia trzy trudne miejsca: bo i więc, żeby przy różnych osobach oraz przecinek.

Spójniki: że, bo, więc, chociaż, żeby…

Spójnik łączy dwa zdania i mówi, jak są połączone: przyczyna, skutek, przeciwieństwo, cel, warunek, czas.

Co znaczy spójnik?

Tabela daje każdemu spójnikowi znaczenie i przykład: bo i ponieważ to przyczyna, więc skutek, chociaż i mimo że przeciwieństwo, jeśli warunek, czyli wyjaśnienie. Czy otwiera pytanie zależne: Nie wiem, czy ten link jest bezpieczny.

ZnaczenieSpójnikiPrzykład
przyczyna (dlaczego?)bo, ponieważ, dlatego żeNie odpisałam, bo nie znam tego numeru.
skutek (co z tego wynika?)więc, dlategoNie znam tego numeru, więc nie odpisałam.
przeciwieństwo („mimo to”)chociaż, mimo żeChociaż SMS wyglądał prawdziwie, nie kliknęłam w link.
przeciwieństwo, różnicaale, aMam smartfon, ale rzadko z niego korzystam. Ja płacę telefonem, a mąż gotówką.
cel (po co?)żebyDzwonię do banku, żeby zablokować kartę.
warunekjeśli, jeżeliJeśli dostaniesz dziwny link, nie klikaj w niego.
czas (kiedy?)kiedy, gdyKiedy płacę w internecie, używam BLIK-a.
wyjaśnienie („to znaczy”)czyliPracuję zdalnie, czyli z domu.
informacja, opiniażeWiem, że to oszustwo.
pytanie zależneczyNie wiem, czy ten link jest bezpieczny.
wyliczanie z „nie”ani…, ani…Nie mam ani konta, ani karty.

Bo czy więc?

Te same dwa fakty łączymy w obie strony: Nie kliknęłam w link, bo wyglądał dziwnie albo Link wyglądał dziwnie, więc nie kliknęłam. Gdy przyczyna stoi na początku zdania, wprowadza ją ponieważ, a nie bo.

Przyczyna: bo, ponieważ, dlatego że

  • Nie kliknęłam w link, bo wyglądał dziwnie.
  • Nie kliknęłam w link, dlatego że wyglądał dziwnie.
  • Ponieważ link wyglądał dziwnie, nie kliknęłam w niego.

Skutek: więc, dlatego

  • Link wyglądał dziwnie, więc nie kliknęłam.
  • Link wyglądał dziwnie, dlatego nie kliknęłam.

Żeby: ta sama czy inna osoba?

Gdy cel dotyczy tej samej osoby, po żeby stoi bezokolicznik: Zmieniam hasło, żeby chronić konto. Gdy innej, forma przeszła: Mama prosi, żeby Max nie grał w nocy. Końcówka osobowa dołącza do spójnika: żebym, żebyś, żebyśmy, żebyście.

żeby: kto to robi?

Ta sama osoba → żeby + bezokolicznik

  • Zmieniam hasło, żeby chronić konto.
  • Olena dzwoni do Marty, żeby sprawdzić wiadomość.
  • Uczę się, żeby zdać egzamin.

Inna osoba → żeby + forma przeszła (-ł, -ła, -li, -ły)

  • Mama prosi, żeby Max nie grał w nocy.
  • Tomek radzi Olenie, żeby zadzwoniła do Marty.
  • Bank prosi klientów, żeby nie podawali hasła.

żeby + osoba

  • ja → żebym: Mama chce, żebym zadzwonił / zadzwoniła.
  • ty → żebyś: Proszę cię, żebyś nie klikał / nie klikała w ten link.
  • on, ona, oni, one → żeby: Babcia prosi, żeby wnuczka jej pomogła.
  • my → żebyśmy: Bank prosi, żebyśmy nie podawali hasła.
  • wy → żebyście: Ewa chce, żebyście wyłączyli telefony.

Przecinek: kiedy tak, kiedy nie?

Przecinek stoi przed że, bo, więc, chociaż, żeby, czyli, który i przed czy w pytaniu zależnym. Nie stawiamy go przed pojedynczym i, albo, lub czy ani, ale w parze ani…, ani… stoi przed drugim ani.

  • Przecinek stawiamy przed: że, bo, ponieważ, dlatego, więc, chociaż, mimo że, żeby, czyli, jeśli, kiedy, gdy, ale, a, który i przed czy w pytaniu zależnym.
  • Zdanie zaczyna się od spójnika? Przecinek stawiamy po pierwszej części: Jeśli dostaniesz dziwny SMS, nie klikaj w link.
  • Bez przecinka przed i, albo, lub i przed jednym ani: Mam smartfon i tablet. Nie mam konta ani karty.
  • ani…, ani…: przecinek przed drugim „ani”: Nie mam ani konta, ani karty.

Typowe błędy i zadanie ze spójnikami

Schemat poprawia Bo nie miałam czasu, nie odpisałam, Mam ani konta, ani karty, żeby Max nie gra i Nie wiem, jeśli…. Na egzaminie jeden spójnik z ramki jest niepotrzebny, więc wskazówka radzi najpierw nazwać związek między zdaniami.

Typowe błędy

  • Bo nie miałam czasu, nie odpisałam.

    Ponieważ nie miałam czasu, nie odpisałam.

    „Bo” nie zaczyna zdania złożonego. Na początku: „ponieważ”.

  • Mam ani konta, ani karty.

    Nie mam ani konta, ani karty.

    „Ani… ani…” zawsze z „nie”.

  • Mama prosi, żeby Max nie gra w nocy.

    Mama prosi, żeby Max nie grał w nocy.

    Inna osoba: „żeby” + forma przeszła.

  • Nie wiem, jeśli ten link jest bezpieczny.

    Nie wiem, czy ten link jest bezpieczny.

    Pytanie zależne: „czy”, nie „jeśli”.

Na egzaminie

W zadaniu ze spójnikami wybierasz spójniki z ramki, a jeden jest niepotrzebny. Najpierw zapytaj: to przyczyna, skutek, przeciwieństwo, cel czy warunek? Potem sprawdź formę: po „żeby” dla innej osoby – forma przeszła, przy „ani” – „nie”. Na początku zdania nie „bo”, tylko „ponieważ”.

More lessons on this grammar: Spójniki i zdania złożone lessons and exercises · Formy pisemne lessons and exercises

Try the Spójniki i zdania złożone exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 15 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 3 teacher-checked tasks
  • 2 real-life documents
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • podać przyczynę i skutek: Nie kliknęłam w link, bo wyglądał dziwnie., Link wyglądał dziwnie, więc nie kliknęłam.
  • powiedzieć, po co coś robimy: Dzwonię do banku, żeby zablokować kartę., Bank prosi, żebyśmy nie podawali hasła.
  • odmówić podania kilku danych naraz: Nie podam Panu ani numeru karty, ani PIN-u.
  • postawić przecinek przed że, bo, żeby i czy, a nie stawiać go przed pojedynczym i czy lub
  • zakończyć rozmowę z kimś, kto podaje się za pracownika banku: Teraz się rozłączę i zadzwonię do banku na numer z karty.

To lekcja 12 kursu Polski B1 · Egzamin certyfikatowy w module Wolny czas i świat wokół. Żeby z formą przeszłą korzysta z czasu przeszłego z lekcji 7, a żebym i żebyś przypominają gdybym z lekcji 11. Oszustwa w sieci dobrze pasują do spójników, bo każda rada ma przyczynę, skutek albo cel: nie klikaj, bo…; zadzwoń, żeby… W lekcji 13, ostatniej przed egzaminami próbnymi, uczniowie zadają pytania o podkreśloną część zdania.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o internet i płatności, poznają dziesięć słów z obrazkami, od hasła po zasięg, i rozpoznają sprzęty na zdjęciach. Słuchają, jak Olena prawie wysyła kod BLIK oszustowi, który pisze z konta jej koleżanki, i wywiadu z ekspertem od bezpieczeństwa w bankowości. Czytają czat Arjuna z kimś, kto podaje się za Kubę, oraz poradnik, do którego przeciągają brakujące fragmenty. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, a w mówieniu uczeń odmawia na czacie „pracownikowi banku” i opisuje zdjęcia z pudełka.

Praca domowa ma pięć zadań. Dopasowanie początków i końców zdań oraz anagramy są sprawdzane automatycznie. Post z ostrzeżeniem dla znajomych (ok. 50 słów), komentarz z opinią o internecie (ok. 150 słów) i nagrany monolog o tym, bez czego uczeń nie wyobraża sobie życia, ocenia nauczyciel.

Grammar:
spójniki · zdania złożone · interpunkcja
Topic:
internet · bankowość internetowa · oszustwa w sieci · bezpieczeństwo · egzamin B1

Teaching tips

  • Opowiedz jedną historię na trzy sposoby: zapisz fakty link wyglądał dziwnie i nie kliknęłam, a grupa łączy je raz z bo, raz z więc, raz z ponieważ na początku. Zmienia się kolejność, a nie sens.
  • Przy żeby pytaj, kto to robi: ta sama osoba to bezokolicznik, inna osoba to forma przeszła. Końcówki żebym i żebyś od razu zdradzają, o kogo chodzi.
  • Omów złe odpowiedzi z czatu z bankiem: zapytaj grupę, które były niebezpieczne, a które tylko niepoprawne gramatycznie. To dobry moment, żeby powtórzyć rady eksperta z wywiadu.
  • Ćwicz zadanie z ramką jak na egzaminie: daj zdania z lukami i o jeden spójnik więcej. Uczniowie najpierw nazywają związek (przyczyna, cel, przeciwieństwo), a dopiero potem wybierają słowo.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

30 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1 · Egzamin certyfikatowy

15 lekcji przygotowania do państwowego egzaminu certyfikatowego z polskiego na poziomie B1, tylko po polsku. We Wrocławiu lektorka Ewa uczy Olenę, Arjuna i Giorgiego, a uczniowie razem z nimi załatwiają sprawy z życia w Polsce: od mieszkania i lekarza po urząd, pracę i święta. Po kursie rozumieją komunikaty i ogłoszenia, piszą e-maile i listy, opisują zdjęcia i mówią monolog na podany temat. Na koniec rozwiązują dwa egzaminy próbne w formatach egzaminu, choć nie są to oficjalne arkusze. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a teksty i nagrania ocenia lektor.See the course

  1. Unit 1 Ja, dom i zakupy

    przedstawianie się, szukanie mieszkania, reklamacje i gotowanie; narzędnik, miejscownik, dopełniacz i tryb rozkazujący

    1. Lesson 1Przedstaw się! Narzędnik na startNarzędnik: kim? czym? z kim? z czym?
    2. Lesson 2Szukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniachMiejscownik: gdzie? o kim? o czym?
    3. Lesson 3Zakupy i reklamacje: dopełniacz w akcjiDopełniacz: kogo? czego?
    4. Lesson 4Co dziś na obiad? Tryb rozkazujący w kuchniTryb rozkazujący: ty, my, wy i forma grzecznościowa

  2. Unit 2 Zdrowie, urząd, praca i nauka

    u lekarza, w urzędzie, rozmowa o pracę i kursy dla dorosłych; celownik, liczebniki, czas przeszły i przyszły z aspektem

    1. Lesson 5U lekarza: celownik i zaimkiCelownik: komu? czemu?
    2. Lesson 6W urzędzie: daty, godziny i liczebnikiLiczebniki: daty, godziny i liczebnik z rzeczownikiem
    3. Lesson 7Praca marzeń: czas przeszły i aspektCzas przeszły i aspekt: robiłem czy zrobiłem?
    4. Lesson 8Uczę się całe życie: czas przyszłyCzas przyszły złożony i prosty

  3. Unit 3 Wolny czas i świat wokół

    podróże, kino i koncerty, miasto czy wieś, bezpieczeństwo w sieci, święta; przyimki, stopniowanie, gdyby, spójniki, pytania i przekształcenia

    1. Lesson 9Podróże po Polsce: dokąd, gdzie, skąd?Przyimki miejsca i kierunku: dokąd, gdzie, skąd
    2. Lesson 10Kino, koncert, książka: stopniowanieStopniowanie przymiotników i przysłówków
    3. Lesson 11Miasto czy wieś? Tryb przypuszczającyTryb przypuszczający i zdania z gdyby
    4. Lesson 12 · you're hereŻycie w sieci: spójniki i zdania złożoneSpójniki i zdania złożone
    5. Lesson 13Święta i tradycje: pytania i przekształceniaPytania o podkreśloną część zdania i przekształcenia

  4. Unit 4 Egzaminy próbne

    dwa pełne egzaminy w kolejności prawdziwego: słuchanie, czytanie, gramatyka, pisanie i mówienie

    1. Lesson 14Egzamin próbny B1 — zestaw 1Gramatyka B1 w ośmiu zadaniach egzaminu
    2. Lesson 15Egzamin próbny B1 — zestaw 2Powtórka gramatyki B1 w zadaniach egzaminu

Questions about this lesson

Co to są spójniki i do czego służą?
Spójniki łączą zdania i pokazują, jak się do siebie mają. Bo i ponieważ podają przyczynę, więc skutek, chociaż przeciwieństwo, żeby cel, a jeśli warunek. Dzięki nim z dwóch prostych zdań powstaje jedno złożone: Zmieniłem hasło, bo ktoś włamał się na moje konto. W lekcji Życie w sieci: spójniki i zdania złożone tabela w schemacie ma przykład dla każdego znaczenia.
Czym jest zdanie złożone?
To zdanie z co najmniej dwoma orzeczeniami. Jego części łączy zwykle spójnik. Gdy części są równorzędne, mówimy o zdaniu złożonym współrzędnie: Olena wyłączyła telefon i poszła spać. Gdy jedna część zależy od drugiej, to zdanie złożone podrzędnie: Wiem, że to oszustwo, Dzwonię, żeby zablokować kartę.
Kiedy stawiamy przecinek przed spójnikiem?
Przed większością spójników, które łączą dwa zdania. Przecinek stoi przed że, bo, ponieważ, więc, chociaż, żeby, czyli, jeśli, kiedy, ale, a i który. Nie stawiamy go przed pojedynczym i, albo, lub czy ani: Mam smartfon i tablet. Przy ani…, ani… przecinek stoi przed drugim ani: Nie mam ani konta, ani karty.
Czy zdanie może zaczynać się od „bo”?
W zdaniu złożonym przyczynę na początku wprowadza ponieważ. Mówimy Ponieważ nie miałam czasu, nie odpisałam, a nie Bo nie miałam czasu, nie odpisałam. Bo stoi w drugiej części, po przecinku: Nie odpisałam, bo nie miałam czasu. W rozmowie samo Bo… bywa krótką odpowiedzią na pytanie Dlaczego?.
Co stoi po „żeby”: bezokolicznik czy forma przeszła?
Zależy, kto ma wykonać czynność. Gdy ta sama osoba, stawiamy bezokolicznik: Uczę się, żeby zdać egzamin. Gdy inna, forma przeszła: Bank prosi, żeby klienci nie podawali hasła. Dlatego żeby Max nie gra to błąd, a poprawnie jest żeby Max nie grał. Ćwiczenie z tej lekcji ma osobne zdania na samą formę po żeby.
„Nie wiem, jeśli” czy „nie wiem, czy”?
Poprawnie nie wiem, czy: to pytanie zależne. Czy przenosi do zdania pytanie, na które odpowiedź brzmi „tak” albo „nie”: Nie wiem, czy ten link jest bezpieczny. Jeśli wprowadza warunek: Jeśli dostaniesz dziwny SMS, nie klikaj w link. Ta pomyłka zdarza się często osobom, których język ma jedno słowo w obu znaczeniach, jak angielskie if.
Jak odmówić po polsku podania danych przez telefon?
Krótko i stanowczo: Nie podam Panu żadnych danych. Można dodać ani…, ani…: Nie podam ani numeru karty, ani PIN-u, a potem zakończyć rozmowę: Teraz się rozłączę i zadzwonię do banku na numer z karty. W tej lekcji uczeń ćwiczy taką rozmowę na czacie z „pracownikiem banku” i wybiera odpowiedzi bezpieczne i poprawne.
Co znaczą słowa „przelew”, „hasło” i „zablokować kartę”?
Przelew to wysłanie pieniędzy z konta na konto. Hasło to tajne słowo do logowania, a zablokować kartę znaczy sprawić, żeby przestała działać. W rozmowach o bankowości przydają się też zalogować się, włamać się na konto i oszust. Wszystkie te słowa mają w lekcji karty z obrazkiem i prostą definicją po polsku.
Jak uczyć spójników na poziomie B1?
Według znaczeń, a nie jako listę słówek. Uczniowie łatwiej wybierają spójnik, gdy najpierw pytają: przyczyna, skutek, cel czy przeciwieństwo? Dobrze działa też przekształcanie tego samego zdania z bo na więc albo z ale na chociaż. Na edio.ai lekcja o życiu w sieci ma takie zadanie: drugie zdanie trzeba uzupełnić spójnikiem bez zmiany sensu.
Czy są interaktywne ćwiczenia ze spójnikami?
Tak, najlepiej takie, w których trzeba nazwać związek między zdaniami. Bez konta można tu sprawdzić cztery części lekcji: nagranie rozmowy Oleny i Tomka o wiadomości z prośbą o kod BLIK, czat Arjuna z fałszywym kolegą do przeczytania, przeciąganie spójników z ramki do zdań oraz rozmowa z „bankiem”, w której uczeń wybiera bezpieczne odpowiedzi. Reszta ćwiczeń czeka w pełnej lekcji.
Jak ćwiczyć zdania złożone z jednym uczniem online?
Prosząc o uzasadnienie każdej odpowiedzi. Lektor pyta Dlaczego?, Po co? albo Co z tego wynika?, a uczeń odpowiada zdaniem z bo, żeby lub więc. Pudełko ze zdjęciami działa też we dwoje, a rozmowę z „bankiem” uczeń przechodzi sam. Komentarz z opinią z pracy domowej pokaże, czy uczeń stawia przecinki tam, gdzie trzeba.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required