Słowotwórstwo: przedrostki, przyrostki i ćwiczenia B2

Poziomy B2–C1 5 planów lekcji · 1 lekcja ćwiczeniowa Ćwiczenia sprawdzane automatycznie

Słowotwórstwo w angielskim (word formation) to sposób, w jaki język tworzy nowe słowa ze słów, które uczniowie już znają: spell zmienia się w misspell, afford w unaffordable, deep w depth, a come back w a comeback. Ta strona zbiera gotowe lekcje słowotwórstwa z biblioteki edio (liczba lekcji: 5, poziom B2), wszystkie w amerykańskim angielskim. Wypróbuj ćwiczenia z lekcji, zobacz wzory na ich schematach i wybierz lekcję z listy. Zadania w lekcjach same oceniają odpowiedzi, a na końcu czeka rozdział na mówienie.

Słowotwórstwo – ćwiczenia online

Po jednym ćwiczeniu z 6 lekcji. To te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Słowotwórstwo – zasady i przykłady

Słowotwórstwo pomaga odgadnąć nowe słowo z jego części i dobrać formę, której wymaga zdanie: czasownik, przymiotnik, jego przeciwieństwo albo rzeczownik. Przedrostek zwykle zmienia znaczenie (read → misread), a przyrostek część mowy (wide → widen). Z połączenia słów powstają przymiotniki złożone, jak a 70-pound plane, a z phrasal verbs jednowyrazowe rzeczowniki, jak a setback.

Przedrostki i przyrostki, które tworzą czasowniki

Przedrostek zostawia czasownik, ale zmienia jego znaczenie: mis- to „źle”, re- „ponownie”, over- „za dużo”, a under- „za mało”. Przyrostki -ize, -ify i -en znaczą „uczynić jakimś” i tworzą czasowniki z przymiotników lub rzeczowników: modernize, simplify, shorten.

Prefixes: the same verb, a new meaning

PrefixMeaningVerbsFor example
mis-wronglymisspell, misunderstand, misread, mispronounce, mishearmisspell a name
re-againrewrite, reread, reopen, redo, rebuildrewrite a headline
over-too much, too longoveruse, overcook, oversleep, overestimateoveruse a word
under-not enough, too littleunderestimate, undercook, underuseunderestimate a job

Suffixes: a new verb from an adjective or a noun

SuffixMeaningWord → verb
-izemake it …standard → standardize, modern → modernize, popular → popularize
-ifymake it …simple → simplify, clear → clarify, pure → purify
-enmake it (more) …short → shorten, wide → widen, weak → weaken, strength → strengthen

Z lekcji Why do Americans write “color”? (English B2.1)

Przyrostki przymiotników i przedrostki przeczące

Przyrostki takie jak -able, -ful, -less i -ous tworzą z czasownika lub rzeczownika przymiotnik, a przedrostek tworzy jego przeciwieństwo: afford → affordable → unaffordable. Najczęstszy jest un-, a im-, il- i ir- to odmiany in-: impossible, illegal, irregular.

Suffixes: from a verb or noun to an adjective

SuffixIt often means…Examples
-able / -iblecan be doneafford → affordable, rely → reliable, access → accessible
-alconnected withpractice → practical, agriculture → agricultural, nation → national
-fulfull of, with a lot ofhelp → helpful, care → careful, beauty → beautiful
-lesswithoutcare → careless, use → useless, speech → speechless
-ivedoing or tending to docreate → creative, attract → attractive, exclude → exclusive
-ousfull of, havingdanger → dangerous, fame → famous, mystery → mysterious

Negative prefixes: the opposite

PrefixWhen?Examples
un-the most common oneunaffordable, unusable, unfair, unusual
in-with many words: learn theminaccessible, inexpensive, incorrect
im-before m and pimpossible, impractical, impatient
il-before lillegal, illogical
ir-before rirregular, irresponsible, irreplaceable
dis-with some words: learn themdishonest, disloyal, disrespectful

Z lekcji College for farmers' kids? (English B2.2)

Rzeczowniki od przymiotników: depth, width, height

Przymiotniki rozmiaru mają rzeczownikowe pary: deep → depth, wide → width, long → length, thick → thickness. Przymiotnik stoi po liczbie (twelve feet deep), a rzeczownik często łączy się z of lub in: a depth of twelve feet, ten feet in width.

Adjective / verbNounWith the adjective or verbWith the noun
deepdepthThe pool is twelve feet deep.The pool has a depth of twelve feet.
widewidthThe boat is ten feet wide.It's ten feet in width.
high / tallheightThe coral was about five feet tall.It was about five feet in height.
longlengthThe sharks were 18 inches long.They were 18 inches in length.
thickthicknessThe glass is three inches thick.It has a thickness of three inches.
weigh (a verb)weightThe tank weighs 35 pounds.Its weight is 35 pounds.

Z lekcji A walk on the ocean floor (English B2.1)

Przymiotniki złożone z liczbami i imiesłowami

Przed rzeczownikiem dwa lub trzy słowa połączone łącznikiem działają jak jeden przymiotnik, a złożenie z liczbą nie ma -s: a 70-pound plane. Trzecia forma czasownika daje znaczenie bierne (a human-powered plane), a forma z -ing czynne (a record-breaking flight).

Number + noun: one adjective, no -s

Before a nounThe same idea in a sentence
a 70-pound planeThe plane weighed 70 pounds.
a 96-foot wingspanThe wings measured 96 feet from tip to tip.
a 21-year-old studentThe student is 21 years old.
a two-day rideThe ride takes two days.
a 20-mile routeThe route is 20 miles long.
a 27-minute filmThe film lasts 27 minutes.

Participles: -ed (passive) or -ing (active)

PatternExamplesMeaning
noun + past participlea human-powered plane, a solar-powered boat, a hand-built canoepassive meaning: it is powered by a human or by the sun; it was built by hand
well + past participlea well-known pilot, a well-designed wing, a well-trained racerpassive meaning: many people know her; someone designed it well
noun + -inga record-breaking flight, an energy-saving designactive meaning: it breaks a record; it saves energy
long / slow / hard + -inga long-lasting battery, a slow-moving plane, a hard-working teamactive meaning: it lasts a long time; it moves slowly; they work hard

Z lekcji Flying on pedal power (English B2.1)

Rzeczowniki od phrasal verbs: comeback, setback, outcome

Wiele phrasal verbs ma jednowyrazowy rzeczownik do pary: come back → a comeback, break down → a breakdown. Partykuła zwykle zostaje na końcu, ale w kilku rzeczownikach przechodzi na początek: come out → the outcome, bring up → upbringing.

The particle goes last

Phrasal verbNounExample
come backa comeback (a return to success)Thorpe's comeback in the record books took 110 years.
set backa setback (a problem that slows you down)Losing his titles was a huge setback.
break througha breakthrough (a big step forward)The breakthrough came in 2022.
turn out (come to an event)the turnout (how many people came)The turnout for the opening was high.
line upa lineup (the players or events, in order)The coach changed the starting lineup.
take offtakeoff (a plane leaving the ground)Please stay in your seat during takeoff.
break downa breakdown (a machine stops working)Our bus had a breakdown on the highway.

The particle goes first

Phrasal verbNounExample
come out (how things end)the outcome (the final result)The outcome: Thorpe is the sole champion.
bring up (raise a child)upbringing (the way you were raised)She had a happy upbringing on a farm.

Z lekcji The comeback of Jim Thorpe (English B2.2)

Pytania o słowotwórstwo

Czym jest słowotwórstwo w języku angielskim?
To tworzenie nowych słów za pomocą przedrostków, przyrostków i złożeń. Przedrostek stoi na początku (read → reread), przyrostek na końcu (danger → dangerous), a złożenie łączy słowa w jedno (a two-day ride). Kto zna te wzory, odgadnie nowe słowo z jego części i dobierze formę, której wymaga luka, na przykład unaffordable albo depth.
Czym są przedrostki i przyrostki w angielskim?
Cząstki dodawane na początku lub na końcu słowa. Przedrostek (prefix) zwykle zmienia znaczenie: mis- to „źle” (misspell), re- „ponownie” (rewrite), un- „nie-” (unfair). Przyrostek (suffix) często tworzy nową część mowy: -ize, -ify i -en dają czasowniki (standardize, simplify, widen), a -ful i -less przymiotniki (helpful, useless).
Który przedrostek przeczący wybrać: un-, in-, im-, il-, ir- czy dis-?
Najczęściej un-, ale przeciwieństwo każdego przymiotnika trzeba znać osobno. Un- pojawia się najczęściej (unfair, unaffordable). Im-, il- i ir- to odmiany in- przed m lub p, l oraz r: impossible, illegal, irregular. Sama pierwsza litera nie przesądza jednak sprawy: mówimy unpopular i unreliable, a dis- łączy się ze słowami takimi jak honest i loyal.
Jakie są przyrostki przymiotników w angielskim?
Końcówki, które z czasowników i rzeczowników robią przymiotniki. Popularne to -able lub -ible (affordable, accessible), -al (practical), -ful (helpful), -less (useless), -ive (creative) i -ous (famous). Uwaga na pisownię: końcowe e zwykle znika przed -ous (fame → famous), ale zostaje przed -ful (care → careful), a y po spółgłosce zmienia się w i (rely → reliable).
Czym są przymiotniki złożone (compound adjectives)?
Kilka słów z łącznikiem, które działają jak jeden przymiotnik. Przed rzeczownikiem zastępują dłuższe wyrażenie: samolot, który waży 70 funtów, to a 70-pound plane. Złożenia z liczbą tracą -s (a three-week trip, nie a three-weeks trip). W złożeniach z imiesłowem trzecia forma czasownika daje znaczenie bierne (a solar-powered boat), a forma z -ing czynne (a long-lasting battery).
Jak utworzyć rzeczownik od przymiotnika, np. deep → depth?
Przymiotniki rozmiaru mają własne rzeczowniki, których trzeba się nauczyć. Deep → depth, wide → width, high → height, a czasownik weigh daje weight, tak jak polskie „głęboki” daje „głębokość”. Rzeczowniki tworzą też phrasal verbs: a setback, the outcome. Taką zamianę nazywamy nominalizacją. Przed of pasuje tylko rzeczownik: at a depth of 1,250 feet, nie at a deep of 1,250 feet.
Jak uczyć słowotwórstwa na poziomie B2?
Po jednym wzorze naraz, z pisownią i akcentem. W edio kurs English B2.1 obejmuje czasowniki z przedrostkami i przyrostkami, potem rzeczowniki typu depth i przymiotniki złożone, a English B2.2 dodaje przyrostki przymiotników z przedrostkami przeczącymi i rzeczowniki od phrasal verbs. Buduj na tablicy rodziny wyrazów (afford, affordable, unaffordable) i czytaj nowe słowa na głos, bo akcent potrafi się przesunąć: the team came BACK, ale what a COMEback.
Jakie gry i zabawy pomagają ćwiczyć słowotwórstwo?
Gry, w których trzeba przerobić słowo, żeby pasowało do zdania. Spróbuj łańcuchów rodzin wyrazów (use, useful, useless), wyścigu w podawaniu przeciwieństw (possible → impossible) albo rundy, w której drużyny opisują przedmioty w sali przymiotnikami złożonymi (a three-foot table). W rozdziale na mówienie każda lekcja z tej strony ma czat do uzupełnienia i grę: koło (Spin the wheel), pudełko (Open the box) albo memory.
Czy są interaktywne ćwiczenia ze słowotwórstwa angielskiego?
Tak, pierwsze zadania czekają powyżej. Każda lekcja zawiera pełen zestaw: luki do uzupełnienia, przeciąganie słów, tabele i quizy z przedrostkami, przyrostkami i złożeniami. Uczniowie rozwiązują je na swoich kontach w edio, a każda odpowiedź jest sprawdzana od razu. 7-dniowy okres próbny obejmuje każdą lekcję z biblioteki.
Czy lekcje słowotwórstwa sprawdzą się na zajęciach indywidualnych albo jako praca domowa?
Tak, z jednym uczniem na żywo albo między zajęciami. Na lekcji na żywo uczeń otwiera materiał na własnym koncie i przechodzi przez niego razem z tobą, a czat i gra wymagają tylko was dwojga. Zadana do domu lekcja sama sprawdza ćwiczenia, a odpowiedzi ucznia możesz przejrzeć przed kolejnymi zajęciami.

Więcej gramatyki angielskiej

Lekcje do każdego zagadnienia gramatycznego, od czasownika to be po mowę zależną. Wszystkie zagadnienia

Ucz angielskiego z gotowymi lekcjami

Bez karty płatniczej