Zdania względne: who, which, that – zasady i ćwiczenia

Poziomy A2–C1 13 planów lekcji · 3 lekcje ćwiczeniowe Ćwiczenia sprawdzane automatycznie

Relative clauses, czyli zdania względne, stoją zaraz po rzeczowniku i wskazują, o kogo lub o co chodzi, albo coś dopowiadają: the bird that copies car alarms, Hannah, who works for a hotel chain. Tu znajdziesz gotowe lekcje o zdaniach względnych z biblioteki edio (liczba lekcji: 13, poziomy A2–C1), wszystkie w amerykańskim angielskim. Zrób kilka ćwiczeń z tych lekcji, przejrzyj zasady na ich schematach, od who i which po zdania skrócone, i wybierz lekcję dla swojej grupy według poziomu. Uczniowie odpowiadają na własnych kontach, a każda odpowiedź w ćwiczeniach jest sprawdzana automatycznie.

Zdania względne – plany lekcji i ćwiczenia

13 planów lekcji i 3 lekcje ćwiczeniowe, poziomy A2–C1. Plan lekcji to cała lekcja z czytaniem, słuchaniem i mówieniem, a lekcja ćwiczeniowa to 44–46 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie, bez nowego słownictwa.

Relative clauses – ćwiczenia online

Po jednym ćwiczeniu z 6 lekcji. To te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Zdania względne – zasady i przykłady

Zdań względnych używamy, gdy w jednym zdaniu chcemy pokazać, o jaką osobę, rzecz lub miejsce chodzi, albo coś o nich dodać. Zdanie względne zaczyna się od zaimka względnego: who dla ludzi, which dla rzeczy, that dla jednych i drugich, where dla miejsc i whose dla przynależności.

Łączenie dwóch zdań za pomocą which lub that

Przy rzeczach i zwierzętach which lub that zastępuje it lub they i łączy dwa zdania: Here's the photo. Nora took it. zmienia się w Here's the photo that Nora took. Zdanie względne może też stać zaraz po podmiocie: The song that the bird sings is long.

Two sentencesOne sentence
It's a bird. It copies sounds.It's a bird which / that copies sounds.
Mockingbirds are birds. They live near houses.Mockingbirds are birds which / that live near houses.
Here's the photo. Nora took it.Here's the photo which / that Nora took.
The song is long. The bird sings it.The song which / that the bird sings is long.

Z lekcji The bird that copies car alarms (English A2.2)

Who dla ludzi, where dla miejsc

W kursie English A2.2 dochodzą potem who dla ludzi i where dla miejsc: a person who drives a boat, a bank where alligators rest. Po where stoi nowy podmiot i jego czasownik. Gdy podmiotem jest samo miejsce, wybierz which lub that: a park that has airboats.

Who, which / that or where?

ForUseExample
people 🧑who (or that)A captain is a person who drives a boat.
animals 🐊 and things 🚤which or thatA crocodile is an animal that likes salty water. An airboat is a boat which has a giant fan.
places 🌿whereThe Everglades is a place where alligators live.

A place where…

a placewheresomeone or somethinga verb

a bank where alligators rest

a town where my aunt lives

a place where it's warm in winter

Z lekcji Alligators and crocodiles together (English A2.2)

Whose i kiedy można opuścić zaimek

Na poziomie B1 whose + rzeczownik wyraża przynależność: a merchant whose alert doesn't arrive. Who, which lub that można opuścić, gdy po nim stoi nowy podmiot, bo wtedy zaimek jest dopełnieniem: the apps (that) we build. Gdy po zaimku stoi czasownik, zaimek zostaje.

You describeUseExample
a personwho / thatMerchants are the shop owners who use the app.
a thingwhich / thatThis is the service that sends payout alerts.
a placewhere + subject + verbThis is the database where we keep crash reports.
something that belongs to someonewhose + nounA merchant whose alert doesn't arrive can check the app.
a person or thing as the objectwho / which / that can goThese are the apps (that) we build.

Z lekcji Draw it, then say it (English for IT B1)

Defining czy non-defining: z przecinkami czy bez

Zdanie definiujące (defining) wskazuje, o kogo chodzi, i nie ma przecinków: We need someone who speaks Dutch. Zdanie niedefiniujące (non-defining) dodaje informację między przecinkami, nigdy nie używa that i zawsze zachowuje zaimek: Hannah, who works for a hotel chain, is great with clients.

Defining: tells us WHICH one · no commas

  • We need someone who speaks Dutch.
  • The candidate (who) we interviewed first was nervous.
  • who or that for people · which or that for things
  • You can often leave out the pronoun (see below).

Non-defining: adds extra information · commas

  • Hannah, who works for a hotel chain, is great with clients.
  • Kade Hotels, whose head office is in Rotterdam, has 28 hotels.
  • who, which, whose, where or when · never that
  • Never leave out the pronoun.

Z lekcji Hiring the Right Person (Business English B2)

Skrócone zdania względne

Na poziomie C1 uczniowie skracają zdania względne. W stronie biernej zostaje tylko trzecia forma czasownika: requests that are sent without a key skraca się do requests sent without a key. W zdaniu czynnym czasownik przechodzi w formę -ing: merchants who use the old API daje merchants using the old API.

Full relative clause

  • Requests that are sent without a key are rejected.
  • Any call that exceeds the limit gets a 429.
  • Merchants who use the old API must upgrade.

Reduced: -ing (active) or past participle (passive)

  • Requests sent without a key are rejected.
  • Any call exceeding the limit gets a 429.
  • Merchants using the old API must upgrade.

Z lekcji Docs People Actually Read (English for IT C1)

Pytania o zdania względne

Czym są relative clauses, czyli zdania względne?
To zdania, które opisują rzeczownik i stoją zaraz po nim. Zaczynają się od zaimka względnego, takiego jak who, which, that, where czy whose, i łączą dwie myśli w jedno zdanie: Sawgrass is a plant that grows in the Everglades. Jedne mówią, o którą osobę lub rzecz chodzi, inne dodają fakt między przecinkami. Najbliżej im do polskich zdań z „który”, „która” i „które”.
Jakie są zaimki względne w angielskim?
Who, which, that i whose, a także where i when. Who odnosi się do ludzi, which do rzeczy i zwierząt, that do jednych i drugich w zdaniu definiującym, a whose + rzeczownik wyraża przynależność, jak polskie „którego” czy „której”: a hotel whose delivery was late. Where łączy się z miejscami (the database where we keep logs), a when z czasem: the day when we interviewed Sofie.
Czym różni się which od that?
W zdaniu definiującym o rzeczach oba znaczą to samo. The song which the bird sings is long jest równie poprawne z that. Między przecinkami możliwe jest jednak tylko which i tylko ono może odnosić się do całej wcześniejszej myśli: We had 46 applications, which was more than we expected. That może też opisywać ludzi, a which nie.
Czym różnią się zdania definiujące od niedefiniujących?
Definiujące wskazują konkretną osobę lub rzecz, niedefiniujące tylko coś dopowiadają. We need someone who speaks Dutch mówi, o jaką osobę chodzi, więc nie ma przecinków. W Kade Hotels, whose head office is in Rotterdam, has 28 hotels wtrącenie dodaje tylko fakt, więc stoi między przecinkami. Uwaga: po polsku przecinek stawiamy przed każdym „który”, a po angielsku tylko w zdaniach niedefiniujących. Te nigdy nie używają that.
Kiedy można pominąć zaimek względny?
Gdy w zdaniu definiującym jest dopełnieniem. Jeśli po zaimku stoi nowy podmiot, zaimek może zniknąć: the candidate (who) we liked, the job (that) she applied for. Jeśli po nim stoi czasownik, zaimek jest podmiotem i musi zostać: the candidate who speaks Dutch. Między przecinkami zaimek zostaje zawsze: The ad, which Ryan wrote, got 46 applications. Polskie „który” nigdy nie znika, więc zdania bez zaimka warto pokazać uczniom osobno.
Jak uczyć zdań względnych na poziomie A2?
Zacznij od rzeczy i zwierząt, potem dodaj ludzi i miejsca. W kursie English A2.2 w edio lekcja 25 łączy pary zdań za pomocą which lub that (It's a bird that copies car alarms), a lekcja 26 wprowadza who i where przy ludziach i miejscach z Everglades. Obie mają schemat z regułą, ćwiczenia sprawdzane automatycznie i rozdział na mówienie.
Jakie gry pomagają ćwiczyć zdania względne?
Zgadywanki oparte na definicjach. Jedna osoba mówi It's an animal that lives in a swamp albo It's a place where you buy bread, a reszta zgaduje, więc każda tura wymaga pełnego zdania względnego. Podobnie działa quiz z pytaniami What do you call a person who…? Rozdział na mówienie w lekcjach o zdaniach względnych ma czat i grę, na przykład koło (Spin the wheel) albo pudełko (Open the box).
Czy są interaktywne ćwiczenia z relative clauses?
Tak, kilka możesz zrobić od razu na tej stronie. Zestaw u góry pochodzi z tych lekcji i działa bez konta. W lekcjach jest ich dużo więcej, od uzupełniania luk po przeciąganie słów i quizy z who, which i whose. Uczniowie robią je na własnych kontach i od razu widzą, czy wybrali dobry zaimek. Wszystkie otworzysz w 7-dniowym okresie próbnym.
Czy lekcje o zdaniach względnych sprawdzą się na zajęciach indywidualnych?
Tak, na żywo z jednym uczniem albo jako praca domowa. Na lekcji na żywo uczeń śledzi wszystko na swoim koncie, zsynchronizowanym z twoim, a w grę z rozdziału na mówienie można grać we dwoje. W pracy domowej ćwiczenia z zaimkami względnymi są sprawdzane automatycznie, a część zadań czeka na twoją ocenę.

Więcej gramatyki angielskiej

Lekcje do każdego zagadnienia gramatycznego, od czasownika to be po mowę zależną. Wszystkie zagadnienia

Ucz angielskiego z gotowymi lekcjami

Bez karty płatniczej