Święta i tradycje: pytania i przekształcenia – z kim? komu? ilu? i zdania z podanym słowem
About this lesson
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o zaimkach pytających w pytaniach o podkreśloną część zdania i o przekształceniach z podanym słowem, przy polskich świętach i tradycjach.
- Grammar
- Słowo pytające w przypadku podkreślonej części (z rodziną → z kim?, babci → komu?), dokąd i gdzie, ile i ilu, dlaczego i po co oraz przekształcenia: jest → wypada, lubię → podoba mi się.
- Topic
- Polski kalendarz świąt: Arjun idzie na pierwszą Wigilię do rodziców kolegi, a obok są andrzejki, mikołajki, Wszystkich Świętych i Wielkanoc.
- Activities
- Rozmowa o Wigilii i audycja o andrzejkach, zaproszenie ze szkoły i artykuł o świętach, schemat z sześcioma ćwiczeniami, czat z sąsiadką i pudełko ze zdjęciami.
What's inside
Chapter 1Rozgrzewka: od choinki do pisanki
Chapter 2Słuchanie: pierwsza gwiazdka i wróżby z wosku
- Posłuchaj (dwa razy): Arjun pyta Ewę o WigilięListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Wybierz poprawną odpowiedź: co Ewa mówi o Wigilii?QuizUnlock
- Prawda czy fałsz? Sprawdź, co mówią Ewa i ArjunTrue or falseUnlock
- Posłuchaj (dwa razy) audycji: andrzejki i mikołajkiListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Uzupełnij notatki z audycji: wpisz słowa, które usłyszyszFill in the gapsUnlock
Chapter 3Czytanie: zaproszenie i kalendarz świąt
- Przeczytaj zaproszenie ze szkoły językowejReal-life documentTry it
- Prawda czy fałsz? Sprawdź zaproszenieTrue or falseUnlock
- Przeczytaj artykuł o polskich świętachReal-life documentUnlock
- Wybierz poprawną odpowiedź: co mówi artykuł?QuizUnlock
- Dopasuj święta do zwyczajówMatchUnlock
- Wybierz poprawne słowo: post Oleny o styczniowych świętachChoose the optionUnlock
Chapter 4Gramatyka: z kim? komu? dokąd?
- Przeanalizuj schemat: pytania i przekształceniaGrammar schemeTry it
- Zaznacz poprawne pytanie o podkreśloną część zdaniaChoose the optionUnlock
- Uzupełnij pytania o podkreśloną część zdaniaFill in the gapsUnlock
- Uzupełnij przekształcenia: użyj słowa z nawiasu, sens się nie zmieniaFill in the gapsUnlock
- Przeciągnij słowa pytające w luki: Arjun pyta o WigilięDrag and dropTry it
- Uzupełnij tabelę: kto? kogo? komu?Fill in the tableUnlock
- Wybierz poprawne pytanie do odpowiedziQuizUnlock
Chapter 5Mówienie: życzenia pod drzwiami i cztery zdjęcia
Chapter 6Pisanie i powtórka: praca domowa
- Uzupełnij pytania o podkreśloną część zdania: święta w rodzinie OlenyFill in the gapsUnlock
- Posortuj słowa: do którego święta pasują?Sort into columnsUnlock
- Napisz kartkę z życzeniami świątecznymi (ok. 50 słów)Writing, checked by the teacherUnlock
- Napisz tekst na portal: najważniejsze święto w moim kraju (ok. 150 słów)Writing, checked by the teacherUnlock
- Nagraj monolog: Najważniejsze święto w mojej rodzinieSpeaking, checked by the teacherUnlock
Polskie święta i tradycje: słownictwo
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- pasterka
- pisanka
- święconka
- znicz
- wróżba
- obchodzić
- wypadać
Grammar: pytania o podkreśloną część zdania i przekształcenia
Lekcja ćwiczy zadania 5 i 6 z części gramatycznej egzaminu. W pierwszym słowo pytające ma przypadek podkreślonej części, a przyimek przechodzi do pytania razem z nim. W drugim trzeba przekształcić zdanie podanym słowem tak, żeby sens się nie zmienił. Schemat zaczyna od pytań w przypadkach, a kończy tabelą przekształceń.
Pytania o podkreśloną część zdania i przekształcenia
Słowo pytające ma ten sam przypadek co podkreślona część, a przyimek idzie razem z nim: z rodziną → z kim?
Kto? kogo? komu? Pytania w przypadkach
Każdy przypadek ma pytanie o osobę i o rzecz: kto? co?, kogo? czego?, komu? czemu?, kogo? co?, (z) kim? (z) czym?, o kim? o czym?. Para Komu składasz życzenia? – Babci. pokazuje ten sam celownik w pytaniu i w odpowiedzi.
| Przypadek | Osoba | Rzecz | Przykład |
|---|---|---|---|
| mianownik | kto? | co? | Kto przyjdzie? – Babcia. Co leży pod choinką? – Prezenty. |
| dopełniacz | kogo? | czego? | Kogo nie ma? – Dziadka. Czego nie ma w potrawach wigilijnych? – Mięsa. |
| celownik | komu? | czemu? | Komu składasz życzenia? – Babci. |
| biernik | kogo? | co? | Kogo zapraszasz? – Kolegę. Co jemy w tłusty czwartek? – Pączki. |
| narzędnik | (z) kim? | (z) czym? | Z kim jesz kolację? – Z rodziną. Czym się dzielimy? – Opłatkiem. |
| miejscownik | o kim? | o czym? | O kim myślisz? – O mamie. O czym rozmawiacie? – O świętach. |
Przyimek idzie razem z pytaniem
Jeśli podkreślona część ma przyimek, pytanie zaczyna się od niego: u dziadków → U kogo?, na prezenty → Na co?, od 2025 roku → Od kiedy?. Bez przyimka pytanie jest błędne, jak w Kim dzielisz się opłatkiem?.
- z rodziną → Z kim Olena dzieli się opłatkiem?
- dla gościa → Dla kogo jest wolne nakrycie?
- na prezenty → Na co czekają dzieci?
- u dziadków → U kogo spędzasz Wigilię?
- do mamy → Do kogo dzwonisz?
- od 2025 roku → Od kiedy Wigilia jest dniem wolnym?
Gdzie, kiedy, ile, dlaczego
Druga tabela zbiera pytania o miejsce, czas, liczbę i przyczynę: gdzie / dokąd / skąd, od kiedy / jak długo, ile / ilu, dlaczego / po co. Jaki, który i czyj odmieniają się jak przymiotnik: czerwoną bombkę → jaką bombkę?.
Gdzie? Kiedy? Ile? Dlaczego?
| Pytanie | O co pytamy? | Przykład |
|---|---|---|
| gdzie? / dokąd? / skąd? | miejsce / kierunek / skąd ktoś jest | Gdzie są prezenty? – Pod choinką. Dokąd idziesz? – Na pasterkę. Skąd jesteś? – Z Indii. |
| kiedy? / o której (godzinie)? | dzień, pora / godzina | Kiedy jest Wigilia? – 24 grudnia. O której jest pasterka? – O północy. |
| od kiedy? / do kiedy? / jak długo? | początek / koniec / czas trwania | Od kiedy? – Od 2025 roku. Do kiedy? – Do 6 stycznia. Jak długo? – Trzy godziny. |
| jak często? | ile razy | Jak często jesz pączki? – Raz w roku. |
| ile? / ilu? | ile: rzeczy, kobiety, dzieci; ilu: mężczyźni i grupy mieszane | Ile potraw? Ile osób? Ile dzieci? Ilu gości? Ilu kolegów? |
| dlaczego? / po co? | przyczyna (bo…) / cel (żeby…) | Dlaczego jesteś mokry? – Bo jest śmigus-dyngus. Po co idziesz? – Żeby kupić znicze. |
| jaki? / który? / czyj? | cecha / wybór / właściciel | Jakie są pisanki? – Kolorowe. Czyj to prezent? – Maxa. |
| jak? / czym? | sposób, środek transportu | Jak (Czym) pojedziesz w góry? – Pociągiem. |
Szyk i odmiana słów pytających
Po słowie pytającym czasownik może stać przed podmiotem albo po nim – oba szyki są poprawne: Z kim idzie Olena na pasterkę? = Z kim Olena idzie na pasterkę? Jaki, który i czyj zgadzają się z rzeczownikiem jak przymiotnik: czerwoną bombkę → jaką bombkę?, prezent Maxa → czyj prezent?, kartka Maxa → czyja kartka?
Przekształcenia z podanym słowem
Tabela pokazuje dziesięć par: jest → wypada, musimy → trzeba, planuję → mam zamiar, ludzie zapalają → zapala się. Najtrudniejsza jest para lubię → podoba mi się, bo podmiotem staje się rzecz, a osoba przechodzi do celownika.
| Zdanie | Słowo | Przekształcenie |
|---|---|---|
| Wigilia jest 24 grudnia. | wypadać | Wigilia wypada 24 grudnia. |
| Spotkanie jest w czwartek. | odbywać się | Spotkanie odbywa się w czwartek. |
| Musimy kupić choinkę. | trzeba / należy | Trzeba (Należy) kupić choinkę. |
| Planuję pojechać do domu. | zamiar | Mam zamiar pojechać do domu. |
| Lubię pisanki. | podobać się | Pisanki podobają mi się. (ja → mi, pisanki = podmiot) |
| Zaczęliśmy kolację. | zacząć się / rozpocząć się | Kolacja zaczęła się (rozpoczęła się). |
| W sali nie wolno palić. | zabronione | Palenie w sali jest zabronione. |
| Ludzie zapalają znicze. | się | Zapala się znicze. |
| Babcia dostała kwiaty od wnuków. | dać | Wnuki dały babci kwiaty. |
| Składamy sobie życzenia. | życzyć | Życzymy sobie wszystkiego dobrego. |
Typowe błędy i wskazówka egzaminacyjna
Schemat poprawia Kogo składasz życzenia?, Kim dzielisz się opłatkiem?, Gdzie jedziesz na święta? i Ile gości przyszło?. Wskazówka przypomina, żeby nie powtarzać w pytaniu podkreślonych słów, a po przekształceniu sprawdzić, co jest podmiotem.
Typowe błędy
Kogo składasz życzenia?
Komu składasz życzenia?
składać życzenia komu? → celownik
Kim dzielisz się opłatkiem?
Z kim dzielisz się opłatkiem?
z rodziną → z kim? Przyimek zostaje w pytaniu.
Gdzie jedziesz na święta?
Dokąd jedziesz na święta?
Kierunek → dokąd. W mowie potocznej słychać „gdzie”, ale na egzaminie pisz „dokąd”.
Ile gości przyszło?
Ilu gości przyszło?
mężczyźni i grupy mieszane → ilu
Egzamin: zadania 5 i 6
W zadaniu 5 sprawdź, w jakim przypadku jest podkreślona część i czy ma przyimek. Słowo pytające ma ten sam przypadek i ten sam przyimek, a podkreślonych słów nie powtarzasz w pytaniu. W zadaniu 6 sens zdania się nie zmienia: użyj podanego słowa w poprawnej formie i sprawdź, co jest teraz podmiotem.
More lessons on this grammar: Pytania i przeczenia lessons and exercises · Formy pisemne lessons and exercises
Try the Zaimki pytające exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 17 auto-checked exercises
- 2 games
- 3 teacher-checked tasks
- 2 real-life documents
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- zadać pytanie o podkreśloną część zdania razem z przyimkiem: z rodziną → Z kim?, dla gościa → Dla kogo?, o świętach → O czym?
- wybrać między ile a ilu oraz między gdzie a dokąd: Ilu gości przyszło?, Dokąd idziecie o północy?
- przekształcić zdanie podanym słowem bez zmiany sensu: Wigilia jest 24 grudnia → Wigilia wypada 24 grudnia
- znaleźć w zaproszeniu i artykule daty, miejsca i zwyczaje potrzebne do odpowiedzi
- złożyć życzenia i na nie odpowiedzieć: Wesołych Świąt!, Dziękuję, nawzajem!
To lekcja 13 kursu Polski B1 · Egzamin certyfikatowy, ostatnia w module Wolny czas i świat wokół. Pytania o podkreśloną część powtarzają narzędnik, miejscownik, dopełniacz i celownik z lekcji 1–3 i 5 oraz trójkę dokąd, gdzie, skąd z lekcji 9, a ilu wraca do liczebników z lekcji 6. Święta są dobrym tematem, bo rozmowa o zwyczajach to ciąg pytań: z kim, komu, kiedy, dlaczego. Po tej lekcji kurs kończą dwa pełne egzaminy próbne, lekcje 14 i 15.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o święta, poznają dziesięć słów z obrazkami, od opłatka po wypadać, i dobierają słowa do zdjęć. Słuchają, jak Arjun pyta lektorkę Ewę o wigilijne zwyczaje, i audycji o andrzejkach i mikołajkach. Czytają zaproszenie na spotkanie wigilijne w szkole językowej i artykuł o polskich świętach, dopasowują święta do zwyczajów i uzupełniają post Oleny o styczniu. Po schemacie jest sześć ćwiczeń, a w mówieniu uczeń przyjmuje na czacie opłatek od sąsiadki i opisuje zdjęcia z pudełka.
W pracy domowej jest pięć zadań. Pytania o święta w rodzinie Oleny i sortowanie słów są sprawdzane automatycznie. Kartkę z życzeniami dla sąsiadki (ok. 50 słów), tekst na portal o najważniejszym święcie w kraju ucznia (ok. 150 słów) i nagrany monolog o święcie w rodzinie ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- pytania o podkreśloną część zdania · zaimki pytające · przekształcenia zdań
- Topic:
- święta · tradycje · Wigilia · dni wolne · życzenia · egzamin B1
Teaching tips
- Najpierw przypadek, potem pytanie: w zdaniu Arjun składa życzenia mamie Marka zaznacz kolorem mamie Marka i poproś o nazwę przypadku. Dopiero potem uczniowie układają pytanie, więc rzadziej piszą Kogo składasz życzenia?.
- Ćwicz od odpowiedzi do pytania w parach: jedna osoba czyta krótką odpowiedź (Z rodziną., Pięciu.), druga układa pasujące pytanie. Potem zamieniają się rolami, jak w ostatnim quizie z rozdziału gramatycznego.
- Przy przekształceniach szukaj podmiotu: w parze Olena lubi pisanki → Pisanki podobają się Olenie poproś o strzałkę od czasownika do podmiotu w obu zdaniach. Uczniowie widzą, dlaczego zmienia się końcówka czasownika.
- Wykorzystaj święta z krajów uczniów: każda osoba mówi jedno zdanie o swoim święcie, a grupa zadaje do niego trzy pytania z różnymi słowami pytającymi. To dobre przygotowanie do tekstu na portal z pracy domowej.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
31 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B1 · Egzamin certyfikatowy
15 lekcji przygotowania do państwowego egzaminu certyfikatowego z polskiego na poziomie B1, tylko po polsku. We Wrocławiu lektorka Ewa uczy Olenę, Arjuna i Giorgiego, a uczniowie razem z nimi załatwiają sprawy z życia w Polsce: od mieszkania i lekarza po urząd, pracę i święta. Po kursie rozumieją komunikaty i ogłoszenia, piszą e-maile i listy, opisują zdjęcia i mówią monolog na podany temat. Na koniec rozwiązują dwa egzaminy próbne w formatach egzaminu, choć nie są to oficjalne arkusze. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a teksty i nagrania ocenia lektor.See the course
Unit 1 Ja, dom i zakupy
przedstawianie się, szukanie mieszkania, reklamacje i gotowanie; narzędnik, miejscownik, dopełniacz i tryb rozkazujący
Lesson 1Przedstaw się! Narzędnik na startNarzędnik: kim? czym? z kim? z czym?
Lesson 2Szukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniachMiejscownik: gdzie? o kim? o czym?
Lesson 3Zakupy i reklamacje: dopełniacz w akcjiDopełniacz: kogo? czego?
Lesson 4Co dziś na obiad? Tryb rozkazujący w kuchniTryb rozkazujący: ty, my, wy i forma grzecznościowa
Unit 2 Zdrowie, urząd, praca i nauka
u lekarza, w urzędzie, rozmowa o pracę i kursy dla dorosłych; celownik, liczebniki, czas przeszły i przyszły z aspektem
Lesson 5U lekarza: celownik i zaimkiCelownik: komu? czemu?
Lesson 6W urzędzie: daty, godziny i liczebnikiLiczebniki: daty, godziny i liczebnik z rzeczownikiem
Lesson 7Praca marzeń: czas przeszły i aspektCzas przeszły i aspekt: robiłem czy zrobiłem?
Lesson 8Uczę się całe życie: czas przyszłyCzas przyszły złożony i prosty
Unit 3 Wolny czas i świat wokół
podróże, kino i koncerty, miasto czy wieś, bezpieczeństwo w sieci, święta; przyimki, stopniowanie, gdyby, spójniki, pytania i przekształcenia
Lesson 9Podróże po Polsce: dokąd, gdzie, skąd?Przyimki miejsca i kierunku: dokąd, gdzie, skąd
Lesson 10Kino, koncert, książka: stopniowanieStopniowanie przymiotników i przysłówków
Lesson 11Miasto czy wieś? Tryb przypuszczającyTryb przypuszczający i zdania z gdyby
Lesson 12Życie w sieci: spójniki i zdania złożoneSpójniki i zdania złożone
Lesson 13 · you're hereŚwięta i tradycje: pytania i przekształceniaPytania o podkreśloną część zdania i przekształcenia
Unit 4 Egzaminy próbne
dwa pełne egzaminy w kolejności prawdziwego: słuchanie, czytanie, gramatyka, pisanie i mówienie

