Pytania i przeczenia: czy, słowa pytające i podwójne przeczenie
Levels A1 to B2 6 lesson plans Exercises that check themselves
Po polsku pytanie często brzmi jak zdanie oznajmujące, tylko z inną intonacją: Masz czas w sobotę? Przeczenie tworzymy słowem nie przed czasownikiem, a przy nikt, nic i nigdy też mówimy nie: Nikt nie je mięsa. Ta strona pokazuje, jak tych form uczą lekcje polskiego jako obcego z biblioteki edio (liczba lekcji: 6, poziomy A1 to B2): od pierwszych pytań o weekend po pytania o podkreśloną część zdania na egzaminie B1. Wypróbuj zadania z lekcji, przejrzyj schematy i wybierz lekcję dla swojej grupy.
Pytania i przeczenia lesson plans and drills
6 lesson plans, A1 to B2. Each is a whole lesson with reading, listening and speaking, and its page plays exercises from it.
A1Lesson planPolski A1.1Weekend w kajaku
A2Lesson planPolski A2.2Weekend w Puszczy Kampinoskiej
A2Lesson planPolski A2.2Dwanaście potraw i puste miejsce
B1Lesson planPolski B1 · EgzaminŚwięta i tradycje: pytania i przekształcenia
B2Lesson planPolski B2.2Praca z domu czy z biura?
B2Lesson planPolski B2.2Zwolnij w Reszlu
Try the Pytania i przeczenia exercises
One exercise from each of 6 lessons. These are the same exercises your students do in edio.
Pytania i przeczenia explained
Polskie pytania są dwojakiego rodzaju. Pytania tak/nie zaczynają się od czy albo różnią się od zdania tylko intonacją: Czy masz czas? = Masz czas? Pytania szczegółowe otwiera słowo pytające, często odmienione przez przypadki: kogo?, z kim?. Przeczenie nie stoi tuż przed czasownikiem.
Masz czas? Tak, mam. Nie, nie mam czasu.
Na pytanie tak/nie odpowiadamy krótko i powtarzamy czasownik: Lubisz pływać? – Tak, lubię. W odpowiedzi przeczącej nie pada dwa razy, raz jako odpowiedź, raz przed czasownikiem: Nie, nie lubię. Po przeczeniu biernik zmienia się w dopełniacz: mam czas, ale nie mam czasu.
Pytanie i odpowiedź
| Pytanie | Tak 🙂 | Nie 🙁 |
|---|---|---|
| Masz czas w sobotę? | Tak, mam. | Niestety nie mam czasu. |
| Może kino w piątek? | Dobry pomysł! Super! Chętnie! | Niestety w piątek pracuję. |
| Lubisz pływać? | Tak, lubię. | Nie, nie lubię. |
| Umiesz pływać kajakiem? | Tak, umiem. | Nie, nie umiem. |
Uwaga!
Mam czas. Ale: Nie mam czasu. · Po lubię i umiem: pływać, grać, czytać (Lubię pływać. Umiem pływać kajakiem.)
From the lesson Weekend w kajaku (Polski A1.1)
Pierwsze słowa pytające: kiedy, o której, gdzie
Do umówienia się wystarczą trzy pytania: Kiedy? (w sobotę, we wtorek), O której? (o dziesiątej) i Gdzie? (w Krutyni, na Mazurach). Propozycję zaczynamy od Może…?: Może kino w niedzielę?
Kiedy? O której? Gdzie?
Kiedy?
- w poniedziałek
- we wtorek
- w czwartek
- w piątek
- w sobotę
- w niedzielę
O której?
- 7:00 → o siódmej
- 8:00 → o ósmej
- 9:00 → o dziewiątej
- 10:00 → o dziesiątej
- 11:00 → o jedenastej
- 12:00 → o dwunastej
Gdzie?
- w Krutyni
- w Warszawie
- na Mazurach
- na dworcu
Propozycja: Może…?
Możekajaki / kino / spacerw sobotę / w niedzielę
Może kajaki w sobotę?
Może kino w niedzielę?
From the lesson Weekend w kajaku (Polski A1.1)
Nigdy nie: dwa przeczenia w jednym zdaniu
Na pytanie Jak często? odpowiadamy w skali od zawsze do nigdy. Nigdy wymaga drugiego przeczenia przy czasowniku: Tom nigdy nie jeździ na nartach, a nie „Tom nigdy jeździ”. W krótkiej odpowiedzi bez czasownika wystarczy samo Nigdy.
Od „zawsze” do „nigdy nie”
| Jak często? | Przykład |
|---|---|
| zawsze | Zosia zawsze bierze termos. |
| codziennie | Kluska codziennie je o szóstej. |
| często | W puszczy często widzę dziki i sarny. |
| czasami | Czasami wędrujemy po szlakach trzy godziny. |
| rzadko | Łosie widzę rzadko. |
| nigdy nie | Tom nigdy nie jeździ na nartach. |
Uwaga!
Z czasownikiem: nigdy nie + czasownik (Nigdy nie biegam). „Nigdy” i „nie” razem: po polsku to poprawne! Bez czasownika wystarczy Nigdy. Jeden raz to raz, od dwóch: razy (dwa razy, pięć razy). Po „co” jest biernik, jak w „w niedzielę”: co tydzień, co niedzielę. Ale mówimy: co roku.
From the lesson Weekend w Puszczy Kampinoskiej (Polski A2.2)
Nikt nie, nic nie, nigdzie nie
Tak samo działają zaimki przeczące. Nikt łączy się z nie i czasownikiem w trzeciej osobie liczby pojedynczej: Nikt nie je mięsa. Podobnie mówimy nic nie jem i nigdzie nie idę, a przeczeń w zdaniu może być kilka: Nikt nigdy nic nie mówi.
Nikt nie, nic nie, nigdzie nie
| pytanie | odpowiedź | przykład |
|---|---|---|
| Kto? | nikt nie + czasownik jak dla on | Nikt nie je mięsa. |
| Co? | nic nie + czasownik | Przed kolacją nic nie jem. |
| Gdzie? Dokąd? | nigdzie nie + czasownik | Dziś wieczorem nigdzie nie idę. |
| Kiedy? | nigdy nie + czasownik | Kluska nigdy nie je barszczu. |
Uwaga!
Po polsku mówimy „nie” dwa razy: nikt nie je, nic nie jem, nigdzie nie idę. To jest poprawne! Bez czasownika wystarczy jedno słowo: Nikt. Nic. Nigdzie. Po każdy i nikt czasownik jest jak dla „on”: każdy dostaje, nikt nie je. Po wszyscy / wszystkie jak dla „oni / one”: wszyscy dostają.
From the lesson Dwanaście potraw i puste miejsce (Polski A2.2)
Kogo? Komu? Z kim? Pytania w przypadkach
Kto i co odmieniają się jak rzeczowniki, więc pytanie ma ten sam przypadek co odpowiedź: Komu składasz życzenia? – Babci. Przyimek z odpowiedzi przechodzi do pytania i stoi przed słowem pytającym: z rodziną → Z kim?, dla gościa → Dla kogo?
Kto? Co? Pytania w przypadkach
| Przypadek | Osoba | Rzecz | Przykład |
|---|---|---|---|
| mianownik | kto? | co? | Kto przyjdzie? – Babcia. Co leży pod choinką? – Prezenty. |
| dopełniacz | kogo? | czego? | Kogo nie ma? – Dziadka. Czego nie ma w potrawach wigilijnych? – Mięsa. |
| celownik | komu? | czemu? | Komu składasz życzenia? – Babci. |
| biernik | kogo? | co? | Kogo zapraszasz? – Kolegę. Co jemy w tłusty czwartek? – Pączki. |
| narzędnik | (z) kim? | (z) czym? | Z kim jesz kolację? – Z rodziną. Czym się dzielimy? – Opłatkiem. |
| miejscownik | o kim? | o czym? | O kim myślisz? – O mamie. O czym rozmawiacie? – O świętach. |
Przyimek idzie razem z pytaniem
- z rodziną → Z kim Olena dzieli się opłatkiem?
- dla gościa → Dla kogo jest wolne nakrycie?
- na prezenty → Na co czekają dzieci?
- u dziadków → U kogo spędzasz Wigilię?
- do mamy → Do kogo dzwonisz?
- od 2025 roku → Od kiedy Wigilia jest dniem wolnym?
From the lesson Święta i tradycje: pytania i przekształcenia (Polski B1 · Egzamin)
Gdzie, dokąd, skąd? Ile czy ilu?
Gdzie? pyta o miejsce, dokąd? o kierunek, a skąd? o punkt wyjścia. Ilu? dotyczy mężczyzn i grup mieszanych (Ilu gości?), a ile? rzeczy, kobiet i dzieci. Po słowie pytającym szyk jest swobodny: Z kim idzie Olena? = Z kim Olena idzie?
Gdzie? Kiedy? Ile? Dlaczego?
| Pytanie | O co pytamy? | Przykład |
|---|---|---|
| gdzie? / dokąd? / skąd? | miejsce / kierunek / skąd ktoś jest | Gdzie są prezenty? – Pod choinką. Dokąd idziesz? – Na pasterkę. Skąd jesteś? – Z Indii. |
| kiedy? / o której (godzinie)? | dzień, pora / godzina | Kiedy jest Wigilia? – 24 grudnia. O której jest pasterka? – O północy. |
| od kiedy? / do kiedy? / jak długo? | początek / koniec / czas trwania | Od kiedy? – Od 2025 roku. Do kiedy? – Do 6 stycznia. Jak długo? – Trzy godziny. |
| jak często? | ile razy | Jak często jesz pączki? – Raz w roku. |
| ile? / ilu? | ile: rzeczy, kobiety, dzieci; ilu: mężczyźni i grupy mieszane | Ile potraw? Ile osób? Ile dzieci? Ilu gości? Ilu kolegów? |
| dlaczego? / po co? | przyczyna (bo…) / cel (żeby…) | Dlaczego jesteś mokry? – Bo jest śmigus-dyngus. Po co idziesz? – Żeby kupić znicze. |
| jaki? / który? / czyj? | cecha / wybór / właściciel | Jakie są pisanki? – Kolorowe. Czyj to prezent? – Maxa. |
| jak? / czym? | sposób, środek transportu | Jak (Czym) pojedziesz w góry? – Pociągiem. |
Szyk i odmiana słów pytających
Po słowie pytającym czasownik może stać przed podmiotem albo po nim – oba szyki są poprawne: Z kim idzie Olena na pasterkę? = Z kim Olena idzie na pasterkę? Jaki, który i czyj zgadzają się z rzeczownikiem jak przymiotnik: czerwoną bombkę → jaką bombkę?, prezent Maxa → czyj prezent?, kartka Maxa → czyja kartka?
From the lesson Święta i tradycje: pytania i przekształcenia (Polski B1 · Egzamin)
Questions about pytania i przeczenia
Jak tworzy się pytania w języku polskim?
Kiedy używamy „czy” w pytaniach?
Jakie są słowa pytające po polsku?
Jak piszemy partykułę „nie”?
Dlaczego „nie mam czasu”, a nie „nie mam czas”?
Czy podwójne przeczenie jest poprawne po polsku?
Gdzie czy dokąd: jak zapytać o kierunek?
Jakie błędy w pytaniach i przeczeniach robią obcokrajowcy?
Jak uczyć obcokrajowców pytań i przeczeń?
Jakie zabawy pomagają ćwiczyć pytania i przeczenia?
More Polish grammar
Lessons for every point of Polish grammar, from the cases to verb aspect. All grammar points