Sign up for freeSign up

Praca marzeń: czas przeszły i aspekt – czas przeszły i aspekt: szukał czy znalazł?

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o czasie przeszłym i wyborze aspektu, przy szukaniu pracy: ogłoszenia, CV, rozmowa kwalifikacyjna i list motywacyjny jak na egzaminie.

Grammar
Końcówki -łem / -łam, -liśmy / -łyśmy, -li / -ły, formy mógł, szedł, wziął, zaczął, znaleźli, pary aspektowe (szukać → znaleźć) i słowa-sygnały: przez trzy lata, codziennie, w końcu, nagle.
Topic
Giorgi idzie na rozmowę kwalifikacyjną, doradca zawodowy w radiu mówi o błędach w CV, a Valentina z Kolumbii odpowiada na ogłoszenie hotelu.
Activities
Rozmowa o pracę i wywiad radiowy, ogłoszenie, CV, oferty do dopasowania i tekst z lukami, schemat z pięcioma zadaniami, czat i zdjęcia do opisania.

What's inside

  1. Chapter 1Rozgrzewka: moja droga zawodowa

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i opowiedz o pracySpin the wheelUnlock
    • Zapamiętaj słowa: praca i rekrutacjaVocabularyTry it
    • Wybierz słowo do zdjęcia: rzeczy w pracyChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Słuchanie: rozmowa o pracę i radio

    • Posłuchaj (dwa razy): Giorgi na rozmowie kwalifikacyjnejListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź: rozmowa GiorgiegoQuizUnlock
    • Prawda czy fałsz? Rozmowa GiorgiegoTrue or falseUnlock
    • Posłuchaj (dwa razy) wywiadu w radiu: błędy w CV i na rozmowieListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Uzupełnij notatki z wywiadu w radiuFill in the gapsUnlock

  3. Chapter 3Czytanie: ogłoszenia, CV i nowy start

    • Przeczytaj ogłoszenie o pracęReal-life documentTry it
    • Przeczytaj CV kandydatkiReal-life documentUnlock
    • Prawda czy fałsz? Przeczytaj ogłoszenie i CVTrue or falseUnlock
    • Dopasuj ogłoszenia do osóbMatchUnlock
    • Przeciągnij brakujące fragmenty do tekstu: od kasy do biuraDrag and dropUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: szukał czy znalazł?

    • Przeanalizuj schemat: czas przeszły i aspektGrammar schemeTry it
    • Zaznacz poprawną formę: niedokonany czy dokonany?Choose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: wpisz czasownik w czasie przeszłymFill in the gapsUnlock
    • Przeciągnij czasowniki: jak Ania znalazła pracę?Drag and dropTry it
    • Uzupełnij tabelę: czasownik zacząć w czasie przeszłymFill in the tableUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź: co znaczy to zdanie?QuizUnlock

  5. Chapter 5Mówienie: dzwonię w sprawie pracy

    • Wybierz właściwe odpowiedzi: telefon w sprawie pracyChatTry it
    • Otwórz pudełko i opisz zdjęcieOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Pisanie i powtórka: list motywacyjny

    • Napisz krótką wiadomość do rekruterkiWriting, checked by the teacherUnlock
    • Napisz list motywacyjnyWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj monolog: Moja pierwsza pracaSpeaking, checked by the teacherUnlock
    • Uzupełnij zdania: wybierz aspekt i wpisz formęFill in the gapsUnlock
    • Ułóż słowa z liter: pracaAnagramUnlock

29 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Praca i rekrutacja po polsku: słownictwo

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • doświadczenie
  • wynagrodzenie
  • rozmowa kwalifikacyjna
  • list motywacyjny
  • okres próbny
  • awans
  • zatrudnić

Grammar: czas przeszły i aspekt: robiłem czy zrobiłem?

Przy szukaniu pracy cały czas mówimy o przeszłości: gdzie pracowaliśmy, czego się nauczyliśmy, co udało się zrobić. Czas przeszły wymaga tu dwóch decyzji: końcówki zgodnej z osobą i rodzajem oraz aspektu. Niedokonany opisuje proces, czas trwania i powtarzanie, dokonany wynik albo jedno zakończone zdarzenie.

Czas przeszły i aspekt: robiłem czy zrobiłem?

Końcówki, formy nieregularne i wybór: niedokonany (proces) czy dokonany (wynik)?

Końcówki: -łem, -łam, -liśmy, -ły

Do tematu czasownika dodajemy -łem albo -łam, -łeś albo -łaś, -ł, -ła, -ło. W liczbie mnogiej -liśmy, -liście, -li mówią o mężczyznach i grupach z mężczyzną, a -łyśmy, -łyście, -ły o pozostałych.

Osoba♂ / grupa z mężczyzną♀ / grupa kobiet
japracowałempracowałam
typracowałeśpracowałaś
on / onapracowałpracowała
ono (np. dziecko)pracowało–
mypracowaliśmypracowałyśmy
wypracowaliściepracowałyście
oni / onepracowalipracowały

Mógł, szedł, wziął, zaczęła

Kilka czasowników trzeba zapamiętać: mógł, ale mogłem; szedłem, ale szłam; wziąłem, ale wzięłam; zacząłem, ale zaczęłam. W liczbie mnogiej męskoosobowej zmienia się samogłoska: mieli, musieli, jedli, znaleźli.

Bezokolicznikja ♂ / ja ♀on / onaoni / one
byćbyłem / byłambył / byłabyli / były
miećmiałem / miałammiał / miałamieli / miały
musiećmusiałem / musiałammusiał / musiałamusieli / musiały
mócmogłem / mogłammógł / mogłamogli / mogły
jeśćjadłem / jadłamjadł / jadłajedli / jadły
iśćszedłem / szłamszedł / szłaszli / szły
wziąćwziąłem / wzięłamwziął / wzięławzięli / wzięły
zacząćzacząłem / zaczęłamzaczął / zaczęłazaczęli / zaczęły
znaleźćznalazłem / znalazłamznalazł / znalazłaznaleźli / znalazły

Proces czy wynik?

Niedokonany pokazuje proces, czas trwania, powtarzanie i tło: Szukał pracy przez dwa miesiące, Pisałam CV, kiedy zadzwonił telefon. Dokonany pokazuje wynik: W końcu znalazł pracę. Oś czasu i lista par, od pisać → napisać po szukać → znaleźć, porządkują tę różnicę.

Niedokonany czy dokonany?

Niedokonany: proces, czas trwania, powtarzanie, tło

  • Pracowałem tam pięć lat.
  • Codziennie odpowiadałam na maile.
  • Szukał pracy przez dwa miesiące.
  • Pisałam CV, kiedy zadzwonił telefon.

Dokonany: wynik, jedno zakończone zdarzenie

  • Skończyłem studia w 2015 roku.
  • Wczoraj wysłałam CV.
  • W końcu znalazł pracę.
  • W maju dostała awans.

Proces, powtarzanie i wynik

pastnow
  • szukał pracy (proces)
  • codziennie wysyłał CV
  • w końcu znalazł pracę (wynik)

Pary: niedokonany → dokonany

  • pisać → napisać
  • wysyłać → wysłać
  • szukać → znaleźć
  • kończyć → skończyć
  • zaczynać → zacząć
  • dostawać → dostać
  • robić → zrobić
  • uczyć się → nauczyć się
  • przygotowywać → przygotować
  • podpisywać → podpisać

Słowa-sygnały: przez, codziennie, w końcu

Przez z określeniem czasu, codziennie, często, zawsze i długo prowadzą zwykle do niedokonanego. W końcu, wreszcie, nagle i już z wynikiem prowadzą do dokonanego: Już wysłałam CV.

Zwykle niedokonanyZwykle dokonany
przez + czas: przez trzy lata, przez cały wieczórw końcu, wreszcie
codziennie, często, zawsze, zwyklenagle
długojuż + wynik: Już wysłałam CV.

Błędy i zadanie z aspektem na egzaminie

Lista błędów to przez dwa miesiące znalazł, kierowcy pracowały, mogł i zaczęłem. Wskazówka do części „Poprawność gramatyczna” radzi najpierw znaleźć słowo-sygnał, a potem sprawdzić, kto wykonuje czynność: -ł, -ła, -li czy -ły.

Typowe błędy

  • Przez dwa miesiące znalazł pracę.

    Przez dwa miesiące szukał pracy.

    przez + czas → niedokonany

  • Kierowcy pracowały w nocy.

    Kierowcy pracowali w nocy.

    Mężczyźni albo grupa z mężczyzną → -li.

  • Giorgi mogł zacząć od stycznia.

    Giorgi mógł zacząć od stycznia.

    on: mógł (ó), ale: mogłem, mogła.

  • W końcu zaczęłem nową pracę.

    W końcu zacząłem nową pracę.

    ą tylko w formach ♂ liczby pojedynczej: zacząłem, zacząłeś, zaczął; ale: zaczęłam, zaczęli.

Na egzaminie

W części „Poprawność gramatyczna” jest zadanie o aspekcie. Najpierw znajdź w zdaniu słowo-sygnał (przez trzy lata, codziennie, w końcu, nagle). Potem sprawdź, kto to robi: on, ona, oni czy one (-ł, -ła, -li, -ły).

More lessons on this grammar: Czas przeszły lessons and exercises · Aspekt czasownika lessons and exercises · Formy pisemne lessons and exercises

Try the Czas przeszły i aspekt exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 14 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 3 teacher-checked tasks
  • 2 real-life documents
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • opowiedzieć o swojej drodze zawodowej: Najpierw pracowałem w magazynie., Przez trzy lata pracowałam na recepcji.
  • wybrać aspekt: proces albo powtarzanie (szukała pracy przez dwa miesiące) czy wynik (w końcu znalazła pracę)
  • użyć form nieregularnych: mógł, szedłem, wzięła, zacząłem i zaczęłam, znaleźli
  • odróżnić -li od -ły: Kierowcy pracowali w nocy., Pielęgniarki zaczęły dyżur.
  • zadzwonić w sprawie ogłoszenia i napisać list motywacyjny: Dzwonię w sprawie ogłoszenia o pracę na recepcji.

To lekcja 7 kursu Polski B1 · Egzamin certyfikatowy w module Zdrowie, urząd, praca i nauka. Po celowniku z lekcji 5 i liczebnikach z lekcji 6 kurs wraca do czasownika: czasu przeszłego z aspektem. Rozmowa o pracę i CV to naturalne miejsce na oba aspekty, bo kandydat opowiada, co robił latami i co udało mu się osiągnąć. Lekcja ćwiczy też wywiad radiowy i list motywacyjny. Lekcja 8 patrzy w przyszłość: kursy dla dorosłych i czas przyszły.

Na rozgrzewkę grupa kręci kołem z pytaniami o pracę, poznaje dziesięć słów, od pracodawcy po zatrudnić, i nazywa rzeczy z różnych zawodów na zdjęciach. W słuchaniu Giorgi odpowiada na pytania rekruterki, a doradca zawodowy w radiu opowiada o błędach kandydatów. Czytanie to ogłoszenie hotelu, CV Valentiny, sześć ofert do dopasowania i historia Natalii z brakującymi fragmentami. Po schemacie jest pięć zadań, a w mówieniu uczeń dzwoni na czacie w sprawie pracy i opisuje zdjęcia z pudełka.

W pracy domowej zdania z wyborem aspektu i anagramy są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia krótką odpowiedź na zaproszenie na rozmowę (ok. 50 słów), list motywacyjny do wybranego ogłoszenia (ok. 150 słów) i nagrany monolog „Moja pierwsza praca”.

Grammar:
czas przeszły · aspekt czasownika
Topic:
praca · CV · rozmowa kwalifikacyjna · egzamin B1

Teaching tips

  • Zacznij od osi czasu na tablicy: narysuj odcinek szukał pracy i punkt znalazł pracę. Potem każda osoba umieszcza na takiej osi jedno zdanie o własnej pracy.
  • Formy niedokonane i dokonane zbieraj w dwie kolumny przy czytaniu historii Natalii: pracowała i podpisała, uczyła się i zdała. Uczniowie widzą, że jeden tekst potrzebuje obu aspektów.
  • Końcówki -li i -ły sprawdź na grupie: zapytaj, co wczoraj robili panowie, a co panie, i poproś o odpowiedź w liczbie mnogiej. Mieszane pary od razu pokazują regułę.
  • Przed czatem przeczytajcie CV Valentiny: uczeń gra ją w rozmowie telefonicznej, więc warto znać jej drogę zawodową i daty.
  • List motywacyjny zaplanujcie razem: wypiszcie, co w liście stoi w niedokonanym (codziennie obsługiwałam gości), a co w dokonanym (skończyłem kurs). Taki plan ułatwia pisanie w domu.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

29 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1 · Egzamin certyfikatowy

15 lekcji przygotowania do państwowego egzaminu certyfikatowego z polskiego na poziomie B1, tylko po polsku. We Wrocławiu lektorka Ewa uczy Olenę, Arjuna i Giorgiego, a uczniowie razem z nimi załatwiają sprawy z życia w Polsce: od mieszkania i lekarza po urząd, pracę i święta. Po kursie rozumieją komunikaty i ogłoszenia, piszą e-maile i listy, opisują zdjęcia i mówią monolog na podany temat. Na koniec rozwiązują dwa egzaminy próbne w formatach egzaminu, choć nie są to oficjalne arkusze. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a teksty i nagrania ocenia lektor.See the course

  1. Unit 1 Ja, dom i zakupy

    przedstawianie się, szukanie mieszkania, reklamacje i gotowanie; narzędnik, miejscownik, dopełniacz i tryb rozkazujący

    1. Lesson 1Przedstaw się! Narzędnik na startNarzędnik: kim? czym? z kim? z czym?
    2. Lesson 2Szukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniachMiejscownik: gdzie? o kim? o czym?
    3. Lesson 3Zakupy i reklamacje: dopełniacz w akcjiDopełniacz: kogo? czego?
    4. Lesson 4Co dziś na obiad? Tryb rozkazujący w kuchniTryb rozkazujący: ty, my, wy i forma grzecznościowa

  2. Unit 2 Zdrowie, urząd, praca i nauka

    u lekarza, w urzędzie, rozmowa o pracę i kursy dla dorosłych; celownik, liczebniki, czas przeszły i przyszły z aspektem

    1. Lesson 5U lekarza: celownik i zaimkiCelownik: komu? czemu?
    2. Lesson 6W urzędzie: daty, godziny i liczebnikiLiczebniki: daty, godziny i liczebnik z rzeczownikiem
    3. Lesson 7 · you're herePraca marzeń: czas przeszły i aspektCzas przeszły i aspekt: robiłem czy zrobiłem?
    4. Lesson 8Uczę się całe życie: czas przyszłyCzas przyszły złożony i prosty

  3. Unit 3 Wolny czas i świat wokół

    podróże, kino i koncerty, miasto czy wieś, bezpieczeństwo w sieci, święta; przyimki, stopniowanie, gdyby, spójniki, pytania i przekształcenia

    1. Lesson 9Podróże po Polsce: dokąd, gdzie, skąd?Przyimki miejsca i kierunku: dokąd, gdzie, skąd
    2. Lesson 10Kino, koncert, książka: stopniowanieStopniowanie przymiotników i przysłówków
    3. Lesson 11Miasto czy wieś? Tryb przypuszczającyTryb przypuszczający i zdania z gdyby
    4. Lesson 12Życie w sieci: spójniki i zdania złożoneSpójniki i zdania złożone
    5. Lesson 13Święta i tradycje: pytania i przekształceniaPytania o podkreśloną część zdania i przekształcenia

  4. Unit 4 Egzaminy próbne

    dwa pełne egzaminy w kolejności prawdziwego: słuchanie, czytanie, gramatyka, pisanie i mówienie

    1. Lesson 14Egzamin próbny B1 — zestaw 1Gramatyka B1 w ośmiu zadaniach egzaminu
    2. Lesson 15Egzamin próbny B1 — zestaw 2Powtórka gramatyki B1 w zadaniach egzaminu

Questions about this lesson

Jak tworzy się czas przeszły?
Do tematu czasownika dodajemy -ł- i końcówkę osoby. Pracować daje pracowałem, pracowałam, pracował, pracowała, pracowaliśmy, pracowały. Forma zależy od rodzaju: mężczyzna mówi byłem, kobieta byłam. Kilka czasowników ma formy nieregularne, na przykład mógł, szedł, wziął, zaczął. W lekcji Praca marzeń: czas przeszły i aspekt te formy zbierają dwie tabele.
Czym różni się aspekt dokonany od niedokonanego w czasie przeszłym?
Niedokonany opisuje proces, dokonany jego wynik. Szukał pracy przez dwa miesiące mówi, jak długo trwało szukanie, ale nie mówi, czy się udało. W końcu znalazł pracę mówi o wyniku. Niedokonany służy też do powtarzania (codziennie odpowiadała na maile) i tła (pisałam CV, kiedy zadzwonił telefon).
„Pracowali” czy „pracowały”?
-li mówi o mężczyznach i grupach z choćby jednym mężczyzną. Kierowcy pracowali w nocy, Ania i Paweł znaleźli pracę. Końcówka -ły dotyczy kobiet, dzieci, zwierząt i rzeczy: Pielęgniarki zaczęły dyżur, Marta i Ola podpisały umowę. Tak samo działają pary -liśmy / -łyśmy i -liście / -łyście.
„Przez dwa miesiące znalazł pracę” – dlaczego to błąd?
Bo przez z określeniem czasu wymaga zwykle niedokonanego. Poprawnie: Przez dwa miesiące szukał pracy. Gdy chodzi o wynik, używamy dokonanego z innym określeniem: Po dwóch miesiącach znalazł pracę albo W końcu znalazł pracę. Podobnie codziennie, często i długo prowadzą zwykle do niedokonanego.
„Mógł” czy „mogł”, „zacząłem” czy „zaczęłem”?
Poprawnie mógł i zacząłem. W mógł jest ó, ale w pozostałych formach o: mogłem, mogła, mogli. W zacząć i wziąć ą zostaje tylko w formach męskich liczby pojedynczej (zacząłem, wziął), a pozostałe mają ę: zaczęłam, wzięli.
Jak opowiedzieć o doświadczeniu zawodowym po polsku?
Po kolei: miejsce pracy, czas i najważniejsze obowiązki. Przez trzy lata pracowałam na recepcji w hotelu. Meldowałam gości i odpowiadałam na maile. Na koniec warto dodać jeden sukces w aspekcie dokonanym: W zeszłym roku zrobiłam kurs obsługi programu do rezerwacji. W lekcji Praca marzeń: czas przeszły i aspekt tak zbudowane jest CV Valentiny.
Jak napisać list motywacyjny po polsku?
Zacznij od stanowiska, potem doświadczenie, a na końcu termin rozpoczęcia. List otwiera Szanowni Państwo, a zamyka Z wyrazami szacunku. W opisie doświadczenia niedokonany pokazuje codzienne obowiązki (obsługiwałam gości), a dokonany osiągnięcia (zdobyłam certyfikat). List to jedna z form, które mogą pojawić się jako dłuższy tekst w części „Wypowiedź pisemna”.
Jak przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej po polsku?
Przygotuj dwa, trzy przykłady z poprzedniej pracy w czasie przeszłym. Pytania w rodzaju Gdzie pan pracował?, Co pani tam robiła? czy Dlaczego odszedł pan z tej pracy? warto przećwiczyć na głos. Przydaje się też zdanie Mogę zacząć od pierwszego stycznia. W tej lekcji uczniowie słuchają rozmowy Giorgiego z rekruterką, a potem sami dzwonią w sprawie ogłoszenia.
Jak uczyć aspektu w czasie przeszłym na poziomie B1?
Na jednej historii, w której są i proces, i wynik. Opowieść o szukaniu pracy sprawdza się świetnie: najpierw szukała, wysyłała CV, uczyła się, a potem znalazła, dostała, podpisała. Oś czasu z odcinkiem i punktem pomaga uczniom zobaczyć różnicę, zanim poznają słowa-sygnały.
Czy są interaktywne ćwiczenia z czasu przeszłego?
Tak, i najlepiej, gdy obok formy trzeba wybrać aspekt. Na tej stronie bez konta działają cztery części lekcji Praca marzeń: czas przeszły i aspekt: rozmowa kwalifikacyjna Giorgiego, ogłoszenie o pracę w hotelu, historia Ani z czasownikami do przeciągnięcia i czat, w którym uczeń dzwoni w sprawie pracy.
Jak ćwiczyć czas przeszły z jednym uczniem online?
Przez rozmowę o drodze zawodowej ucznia. Lektor pyta o pierwszą pracę, obowiązki i sukcesy, a uczeń odpowiada pełnymi zdaniami, pilnując aspektu. Dobrze działa też próbna rozmowa kwalifikacyjna, w której lektor gra rekrutera. Na edio.ai koło z pytaniami i pudełko ze zdjęciami działają w parze lektor–uczeń, a telefon w sprawie pracy na czacie uczeń przechodzi sam.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required