Umiem skakać! Umiem pływać, gram w szachy i na gitarze

O tej lekcji

Lekcja polskiego A1 dla obcokrajowców o czasowniku umieć z bezokolicznikiem: Umiesz pływać? – Tak, umiem. Do tego różnica między grać w piłkę a grać na gitarze.

Gramatyka
Umiem, umiesz, umie z bezokolicznikiem i krótkie odpowiedzi Tak, umiem albo Nie, nie umiem. Grać w przy grach i sporcie, grać na przy instrumentach, z pytaniami W co grasz? i Na czym grasz?.
Temat
Adam Małysz, skoczek narciarski z Wisły, który ma cztery medale olimpijskie. Zosia i Kuba oglądają skoki w telewizji i mówią, co sami umieją.
Zadania
Profil sportowca do przeczytania, rozmowa przed telewizorem i ogłoszenie z biblioteki do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z sąsiadem i pudełko z pytaniami.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Hop! Zaczynamy!

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj
  2. Rozdział 2Czytamy: Adam Małysz

    • Przeczytaj profil: Adam MałyszAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
  3. Rozdział 3Słuchamy: kto co umie?

    • Posłuchaj: Zosia i Kuba oglądają skokiSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posłuchaj: Magda z bibliotekiSłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
  4. Rozdział 4Gramatyka: umiem, gram w… / na…

    • Spójrz na schemat: umiem, gram w… / na…Schemat gramatycznyWypróbuj
    • Wybierz poprawną formę: umiem, umiesz czy umie?Wybierz odpowiedźOdblokuj
    • Wybierz: w czy na?Wybierz odpowiedźOdblokuj
    • Przeciągnij słowa: kto co umie?Przeciągnij i upuśćWypróbuj
    • Uzupełnij zdania: umieć i graćUzupełnij lukiOdblokuj
  5. Rozdział 5Rozmawiamy: a ty umiesz?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Hubert pytaCzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOtwórz pudełkoOdblokuj
  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Wybierz poprawne zdanieQuizOdblokuj
    • Posortuj słowa: grać w… czy grać na…?Posortuj w kolumnyOdblokuj
    • Napisz post: co umiesz robić?Pisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj odpowiedź: co umiesz robić?Mówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

Sport i gry po polsku: słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (11), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+8 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • skoczek narciarski
  • skocznia
  • medal
  • góry
  • szachy
  • karty
  • skrzypce
  • umieć

Gramatyka: umieć + bezokolicznik oraz grać w czy grać na

Lekcja uczy czasownika umieć, który mówi o umiejętności. Tak jak móc czy musieć, łączy się z bezokolicznikiem, na przykład umiem pływać. Odmienia się według wzoru -m, -sz, więc ja umiem, nigdy umię. Druga część lekcji to grać w przy grach i grać na przy instrumentach. Schemat ma tabelę, wzór, pytania, porównanie, wskazówkę i błędy.

Umiem pływać! Gram w szachy i na gitarze.

umieć + czasownik · grać w… czy grać na…?

Umiem, umiesz, umie

Tabela stawia obok siebie umieć i grać, bo oba czasowniki mają te same końcówki we wszystkich osobach: umiem i gram, umiesz i grasz, umie i gra, aż po umieją i grają.

Kto?umiećgrać
jaumiemgram
tyumieszgrasz
on, ona, ono, pan, paniumiegra
myumiemygramy
wyumieciegracie
oni, oneumiejągrają

Umiem + bezokolicznik

Po umiem stoi czasownik na -ć: Umiem pływać, Kuba umie gotować. Na pytanie Umiesz jeździć na nartach? wystarczy Tak, umiem albo Nie, nie umiem. Do pana i pani pytamy Czy pan umie…?.

Umiem + czasownik

umiem / umiesz / umieczasownik na -ć

Umiem pływać.

Kuba umie gotować.

Umiesz jeździć na nartach?

Pytania i odpowiedzi

  • Umiesz pływać? – Tak, umiem.
  • Umiesz jeździć na nartach? – Nie, nie umiem.
  • Czy pan umie grać w szachy? – Tak, umiem.
  • Adam Małysz umie skakać na nartach.
  • W co grasz? – W piłkę.
  • Na czym grasz? – Na gitarze.

Grać w czy grać na?

Gry i sport idą z w i biernikiem: w piłkę, w tenisa, w szachy. Instrumenty idą z na i miejscownikiem: na gitarze, na skrzypcach. Uczniowie wybierają tylko przyimek, a całe zwroty biorą z tabeli.

gry i sport: grać w

  • w piłkę ⚽
  • w tenisa 🎾
  • w szachy ♟️
  • w karty 🃏

instrumenty: grać na

  • na gitarze 🎸
  • na pianinie, na fortepianie 🎹
  • na skrzypcach 🎻

Umiem czy znam? Typowe błędy

Wskazówka łączy umiem z lubię, bo po obu stoi bezokolicznik. Lista błędów dodaje znam Kraków, ale umiem pływać oraz dwie pomyłki z przyimkiem: gram na piłkę i gram w gitarze.

Umiem = wiem, jak to robić

Po umiem, umiesz, umie jest czasownik na -ć, tak jak po lubię: umiem pływać, lubię pływać. Uwaga: ja umiem (nie: umię!). Krótka odpowiedź: Tak, umiem. / Nie, nie umiem.

Typowe błędy

  • Umiem pływam.

    Umiem pływać.

    po umiem: czasownik na -ć

  • Znam pływać.

    Umiem pływać.

    znam Kraków, ale umiem pływać

  • Gram na piłkę.

    Gram w piłkę.

    gry i sport → w

  • Gram w gitarze.

    Gram na gitarze.

    instrumenty → na

Więcej lekcji z tej gramatyki: Czasowniki modalne – lekcje i ćwiczenia · Rekcja czasowników – lekcje i ćwiczenia

Czasownik umieć – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Co jest w lekcji

  • 12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • zapytać, co ktoś umie, i krótko odpowiedzieć: Umiesz pływać? – Tak, umiem. albo Nie, nie umiem.
  • powiedzieć, co się umie, a czego nie: Umiem gotować, ale nie umiem jeździć na nartach.
  • wybrać grać w albo grać na: gram w szachy, gram na skrzypcach
  • odróżnić umiem pływać od znam Kraków
  • zrozumieć krótki profil sportowca z datą urodzenia i listą medali

To lekcja 30 kursu Polski A1.1 · Witaj, świecie! i druga w module Wolny czas. Kontynuuje lekcję 29: po lubię pływać przychodzi umiem pływać, z tym samym bezokolicznikiem. Wzór -m, -sz uczniowie znają z lekcji 10 i 22, a grać w piłkę czy na gitarze były dotąd tylko gotowymi zwrotami. Adam Małysz pasuje do tematu: w sezonie 2000/2001 jego skoki wywołały w Polsce małyszomanię. Lekcja 31 uczy umawiać się na weekend.

Na rozgrzewkę jest koło z pytaniami, jedenaście słów i zwrotów z obrazkami, od skakać po umieć, i wybór słowa do zdjęcia. Potem uczniowie czytają profil Adama Małysza z jego medalami. W nagraniu Zosia i Kuba oglądają skoki narciarskie i porównują, co umieją, a w drugim Magda z biblioteki zaprasza na nowe kluby. Po schemacie są cztery ćwiczenia z umieć, w i na, a w rozmowie uczeń odpowiada sąsiadowi na czacie i otwiera pudełko z pytaniami.

W pracy domowej quiz z wyborem poprawnego zdania i sortowanie słów do kolumn grać w… i grać na… są sprawdzane automatycznie. Post do grupy kursu o tym, co uczeń umie (20–50 słów), i nagranie o umiejętnościach własnych i rodziny sprawdza nauczyciel.

Gramatyka:
umieć + bezokolicznik · umiem, umiesz, umie · grać w / grać na
Temat:
sport · hobby · muzyka · skoki narciarskie · Adam Małysz · Wisła

Wskazówki dla nauczyciela

  • Pokaż w i na gestem: przy grach rzuć niewidzialną piłkę, przy instrumentach zagraj na niewidzialnej gitarze. Uczniowie mówią do każdego gestu gram w… albo gram na….
  • Rozdziel znam i umiem: napisz znam przy rzeczownikach (Kraków, Kubę), a umiem przy czasownikach (pływać, gotować). Wielu uczniów przenosi tu wzór ze swojego języka.
  • Ostrzeż przed formą umię: pierwsza osoba brzmi umiem, tak jak gram i czytam. Pomyłka bierze się z lubię z poprzedniej lekcji.
  • Zapytaj o rodzinę: każda osoba mówi jedno zdanie o kimś bliskim, na przykład Mój brat umie jeździć na nartach. Tak forma umie pojawia się równie często jak umiem.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Cały kurs: Polski A1.1 · Witaj, świecie!

32 lekcje polskiego dla obcokrajowców, od zera, tylko po polsku. Tom z Chicago przylatuje do Warszawy i zamieszkuje na Pradze ze współlokatorami z Polski, Ukrainy, Hiszpanii i Brazylii. Po kursie uczniowie przywitają się, opowiedzą o rodzinie, zamówią kawę, zapytają o drogę i umówią się na weekend. Znaczenie słów pokazują obrazki i proste definicje zamiast tłumaczeń, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Cześć!

    powitania, cześć czy dzień dobry, czasownik być, kraje i języki, alfabet i wymowa

    1. Lekcja 1Dzień dobry, Polsko!Powitania, pożegnania i forma ty albo pan / pani
    2. Lekcja 2Jestem z AmerykiCzasownik być w czasie teraźniejszym i Skąd jesteś?
    3. Lekcja 3Chrząszcz ze SzczebrzeszynaAlfabet polski, dwuznaki i literowanie
    4. Lekcja 4Dobre wiadomości: języki i przyjacielePowtórka modułu Cześć!: powitania, być, kraje i litery
  2. Moduł 2 Moi bliscy

    rodzina i przyjaciele, czasownik mieć, zwierzęta, przedstawianie bliskich

    1. Lekcja 5Dzień Babci i DziadkaZaimki dzierżawcze mój, moja, moje i Kto to jest?
    2. Lekcja 6Mam psa!Czasownik mieć i rodzaj: on, ona, ono
    3. Lekcja 7Bolek i Lolek: dwaj braciaZaimki osobowe on, ona, oni i dzierżawcze jego, jej
    4. Lekcja 8Dobre wiadomości: rodzina pomagaPowtórka modułu Moi bliscy: zaimki, mieć i rodzaj
  3. Moduł 3 Liczby wokół nas

    liczby, wiek, numer telefonu, ile kosztuje i zakupy na ulicy

    1. Lekcja 9KR, GD, PO: tablice rejestracyjneLiczebniki 0–20, nazwy liter i numery
    2. Lekcja 10Ile masz lat?Liczebniki 20–100, wiek i czasowniki na -m / -sz
    3. Lekcja 11Jeden obwarzanek, poproszę!Ile kosztuje? Złoty, złote, złotych
    4. Lekcja 12Dobre wiadomości: liczby i rekordyPowtórka: liczebniki z rzeczownikami i duże liczby
  4. Moduł 4 Mój dom

    pokoje i meble, rodzaj przymiotników: duży, duża, duże, gdzie co jest

    1. Lekcja 13Kwiaty na ścianach w ZalipiuTen, ta, to: rodzaj rzeczownika w mianowniku
    2. Lekcja 14Krzywy Domek nad morzemPrzymiotniki w mianowniku: jaki, jaka, jakie?
    3. Lekcja 15Kapcie, proszę!Gdzie jest…? Przyimki miejsca w gotowych zwrotach
    4. Lekcja 16Dobre wiadomości: ciekawe domyPowtórka: rodzaj, przymiotniki i miejsca
  5. Moduł 5 Lubię jeść!

    jedzenie i napoje, lubię, poproszę, zamawianie w barze mlecznym i kawiarni

    1. Lekcja 17Zupa, pierogi, naleśniki!Czasowniki jeść i pić, posiłki i zwroty z biernikiem
    2. Lekcja 18Lubię pierogi z jagodami!Lubić, robić, mówić: czasowniki na -ę / -isz
    3. Lekcja 19Piernik i herbata w ToruniuPoproszę + biernik i przymiotniki: jaki, jaka, jakie
    4. Lekcja 20Dobre wiadomości: smaczne tradycjePowtórka modułu: jem, lubię, poproszę, smaczny
  6. Moduł 6 Mój dzień

    która jest godzina, plan dnia, czasowniki w czasie teraźniejszym, dni tygodnia

    1. Lekcja 21Południe w Poznaniu: koziołki!Która jest godzina? O której? Wstaję, jem, idę
    2. Lekcja 22Czytam, robię, piszęTrzy grupy czasowników: czytam, robię, piszę
    3. Lekcja 23Dlaczego środa jest w środku?Dni tygodnia: Jaki dzień? Kiedy? w i we
    4. Lekcja 24Dobre wiadomości: codzienny rytmPowtórka modułu: godziny, trzy grupy czasowników, dni
  7. Moduł 7 Moje miasto

    miejsca w mieście, zawody, pytanie o drogę: prosto, w lewo, w prawo

    1. Lekcja 25Zamość: miasto jak z linijkiGdzie jest…? Tu, tam i rodzaj rzeczownika
    2. Lekcja 26Jestem latarnikiem!Narzędnik po być: jestem lekarzem, jestem lekarką
    3. Lekcja 27Przy Żurawiu w lewoPytanie o drogę i proszę + bezokolicznik
    4. Lekcja 28Dobre wiadomości: lepsze miastaPowtórka: rodzaj, narzędnik i proszę + bezokolicznik
  8. Moduł 8 Wolny czas

    hobby, umiem i grać na, plany na weekend, umawianie się

    1. Lekcja 29Niedziela z ChopinemLubić + bezokolicznik: lubię czytać
    2. Lekcja 30 · tutaj jesteśUmiem skakać!Umieć + bezokolicznik oraz grać w czy grać na
    3. Lekcja 31Weekend w kajakuMasz czas? Pytania, propozycje i przeczenie z nie
    4. Lekcja 32Dobre wiadomości: hobby łączy ludziPowtórka: odmiana czasowników, lubić, umieć i grać

Pytania o tę lekcję

Czym są czasowniki modalne w języku polskim?
To czasowniki, które mówią o możliwości, konieczności albo chęci. Najczęściej wymienia się móc, musieć i chcieć, a w wielu opisach także umieć, czyli umiejętność. Po nich zwykle stoi bezokolicznik: mogę iść, muszę pracować, chcę spać. Na poziomie A1 często zaczyna się od umieć, bo ma regularną odmianę.
Jak odmienia się czasownik „umieć”?
Umiem, umiesz, umie, umiemy, umiecie, umieją. To wzór z końcówkami -m i -sz, taki sam jak w grać (gram, grasz) czy czytać. Częsty błąd to umię na wzór lubię. W przeczeniu mówimy nie umiem, a krótka odpowiedź na pytanie to Tak, umiem.
Czym różni się „umieć” od „móc”?
Umiem to umiejętność, mogę to możliwość. Umiem pływać znaczy, że wiem, jak to robić. Dziś nie mogę pływać znaczy, że coś mi przeszkadza, na przykład basen jest zamknięty. Czasownik móc ma trudniejszą odmianę i przychodzi później, ale różnicę warto pokazać od razu. W Umiem skakać! pojawia się tylko umieć.
„Znam pływać” czy „umiem pływać”?
Poprawnie: umiem pływać. Znać łączy się z rzeczownikiem (znam Kraków, znam Adama), a umieć z bezokolicznikiem. Forma znam pływać często pojawia się u uczniów, w których języku oba znaczenia oddaje jedno słowo. Lista typowych błędów w schemacie stawia poprawne i błędne zdanie obok siebie.
„Grać w gitarę” czy „grać na gitarze”?
Poprawnie: grać na gitarze, bo to instrument. Przy instrumentach mówimy grać na z miejscownikiem (na pianinie, na skrzypcach), a przy grach i sporcie grać w z biernikiem (w piłkę, w szachy, w tenisa). Pytania też się różnią: W co grasz? i Na czym grasz?. W Umiem skakać! uczniowie sortują te zwroty do dwóch kolumn.
Jak powiedzieć po polsku, co umiem robić?
Umiem i czynność: Umiem pływać, Umiem gotować. Gdy czegoś nie umiemy, mówimy Nie umiem jeździć na nartach. Pytanie do kolegi brzmi Umiesz…?, a do pana albo pani Czy pan umie…?, Czy pani umie…?. Dobrze brzmi też zdanie z ale: Nie umiem tańczyć, ale umiem śpiewać.
Jak uczyć czasownika „umieć” na poziomie A1?
Od prawdziwych pytań o umiejętności uczniów. Umiesz pływać? Umiesz gotować? wymagają tylko krótkiej odpowiedzi, a Co umiesz robić? pełnego zdania. Odmiana jest regularna, więc wystarczy połączyć ją ze znanym gram, grasz. Gdy wzór z bezokolicznikiem się utrwali, łatwiej dodać później chcieć, móc i musieć, które odmieniają się mniej regularnie.
Jaka gra pasuje do „umiem” i „nie umiem”?
Dwie prawdy i jedno kłamstwo. Każdy mówi trzy zdania, na przykład Umiem pływać. Gram na skrzypcach. Umiem jeździć na nartach., a grupa zgaduje, które nie jest prawdą. Gra ćwiczy naraz umiem, gram w i gram na. W lekcji Umiem skakać! do rozmowy służą też koło na rozgrzewkę i pudełko z pytaniami.
Jaka praca domowa utrwala „umieć” i „grać w / na”?
Post o własnych umiejętnościach. Uczeń pisze, co umie, czego nie umie, w co gra i na czym gra, więc używa wszystkich form z lekcji. Do tego nagranie o umiejętnościach rodziny z formą umie. W tej lekcji post i nagranie ocenia nauczyciel, a quiz z poprawnym zdaniem i sortowanie zwrotów są sprawdzane automatycznie.
Czy „umieć” i „grać w / na” można ćwiczyć indywidualnie albo online?
Tak, pytania Umiesz…? świetnie działają w rozmowie jeden na jeden. Lektor może najpierw opowiedzieć o sobie, a potem zapytać o to samo ucznia. Online uczeń wykonuje zadania na swoim koncie, w tej samej lekcji co nauczyciel. Rozmowę Zosi i Kuby czytają głosy generowane przez AI, mówią spokojnie i wyraźnie.
Czy są interaktywne ćwiczenia z czasownikiem „umieć”?
Tak, a przeciąganie gotowych zwrotów dobrze łączy oba tematy. Na tej stronie bez konta działają cztery części lekcji Umiem skakać!: profil Adama Małysza, nagranie rozmowy przy skokach w telewizji, przeciąganie zwrotów do zdań o tym, kto co umie, oraz czat z sąsiadem.

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Bez karty płatniczej