Wypróbuj za darmoWypróbuj

Dlaczego środa jest w środku? Dni tygodnia, w i we oraz ukryte znaczenia nazw

Lekcja polskiego A1 dla obcokrajowców o dniach tygodnia po polsku z w i we: w środę, we wtorek, i o tym, co znaczą ich nazwy: czwartek to czwarty dzień.

Gramatyka
Siedem dni pisanych małą literą, pytanie Kiedy? i odpowiedzi w poniedziałek, we wtorek, w środę, w sobotę (biernik: -a → -ę) oraz różnica między Dziś jest piątek a w piątek.
Temat
Skąd się wzięły polskie nazwy dni: środa od środka tygodnia, niedziela od nie działać. Olena i Kuba szukają w swoich kalendarzach wolnego dnia na kino.
Zadania
Kalendarz Oleny do przeczytania, rozmowa o kinie i radiowa minuta Zosi o nazwach dni, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z Gosią i pudełko z planowaniem tygodnia.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Jaki dziś dzień?

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj

  2. Rozdział 2Czytamy: kalendarz Oleny

    • Przeczytaj kalendarz OlenyAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj

  3. Rozdział 3Słuchamy: kino – ale kiedy?

    • Posłuchaj: Olena i Kuba planują kinoSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posłuchaj: Zosia w radiuSłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj

  4. Rozdział 4Gramatyka: w środę, we wtorek

    • Spójrz na schemat: dni tygodniaSchemat gramatycznyWypróbuj
    • Wybierz poprawną formęWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Wypełnij tabelę: jaki dzień? kiedy?Uzupełnij tabelęWypróbuj
    • Przeciągnij słowa: dziś i jutroPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizOdblokuj

  5. Rozdział 5Rozmawiamy: kiedy masz wolny dzień?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: basen z GosiąCzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOtwórz pudełkoOdblokuj

  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Uzupełnij zdania: w lub we + dzieńUzupełnij lukiOdblokuj
    • Dopasuj dni i ich ukryte znaczeniaPołącz w paryOdblokuj
    • Napisz wiadomość: mój tydzieńPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj odpowiedź: mój tydzieńMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach. Zacznij 7-dniowy okres próbny, by otworzyć wszystkie, skopiować dowolną część do własnych lekcji i poprowadzić lekcję na żywo.

Plan tygodnia po polsku: słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • weekend
  • kino
  • basen
  • zakupy
  • sprzątać
  • odpoczywać
  • spacer

Gramatyka: dni tygodnia: Jaki dzień? Kiedy? w i we

Lekcja uczy siedmiu dni i dwóch pytań. Na Jaki dzień jest dziś? odpowiadamy samą nazwą, a na Kiedy? – nazwą z w albo we. Po w stoi biernik, ale zmieniają się tylko dni na -a: w środę, w sobotę, w niedzielę. Same nazwy dni mają też ukryte znaczenia.

Kiedy? W poniedziałek, we wtorek, w środę…

Jaki dzień? – środa. Kiedy? – w środę.

Siedem dni i ich ukryte znaczenia

Tabela numeruje dni od poniedziałku, bo polski tydzień zaczyna się w poniedziałek. Ostatnia kolumna tłumaczy nazwy: wtorek od wtóry, czyli drugi, czwartek od czwarty, piątek od piąty, sobota od szabat, a niedziela od nie działać.

NrJaki dzień?Kiedy?Co znaczy nazwa?
1poniedziałekw poniedziałekpo niedzieli
2wtorekwe wtorekwtóry = drugi
3środaw środęśrodek tygodnia
4czwartekw czwartekczwarty
5piątekw piątekpiąty
6sobotaw sobotęszabat
7niedzielaw niedzielęnie działać = nie pracować

Kiedy? Dni męskie i żeńskie

Porównanie dzieli dni według rodzaju. Męskie zostają bez zmian (w poniedziałek, w czwartek, w piątek), a żeńskie zmieniają -a na -ę. We pojawia się przed wt-: we wtorek, ale w weekend.

on: ta sama forma

  • poniedziałek → w poniedziałek
  • wtorek → we wtorek
  • czwartek → w czwartek
  • piątek → w piątek

ona: -a → -ę

  • środa → w środę
  • sobota → w sobotę
  • niedziela → w niedzielę

Pytania i plan tygodnia

Przykłady zestawiają Dziś jest środa z Kiedy masz wolny dzień? – W środę. Tabela Co robisz w tygodniu? daje na każdy dzień zdanie w formie ja i pytanie w formie ty: w czwartek sprzątam – sprzątasz?.

Pytania i odpowiedzi

  • Jaki dzień jest dziś? – Dziś jest środa.
  • Jaki dzień jest jutro? – Jutro jest czwartek.
  • Kiedy masz wolny dzień? – W środę.
  • W jaki dzień pracujesz? – W poniedziałek i we wtorek.
  • Co robisz w weekend? – W sobotę sprzątam, a w niedzielę odpoczywam.

Co robisz w tygodniu?

Kiedy?JaA ty?
w poniedziałekpracujępracujesz?
we wtorekgram w tenisagrasz w tenisa?
w środęmam wolny dzieńmasz wolny dzień?
w czwarteksprzątamsprzątasz?
w piątekidę na basenidziesz na basen?
w sobotęrobię zakupyrobisz zakupy?
w niedzielęodpoczywamodpoczywasz?

Mała litera i typowe błędy

Uwaga przypomina, że dni piszemy małą literą. Błędy to w wtorek, w sobota, Dziś jest w piątek i w Niedzielę. Forma we środę też jest poprawna, dlatego lekcja nigdzie nie podaje jej jako błędu.

Uwaga!

Przed wt- mówimy we: we wtorek (ale: w weekend). Dni tygodnia piszemy małą literą: w poniedziałek, w sobotę. Dużą literą tylko na początku zdania: Środa jest w środku tygodnia.

Typowe błędy

  • w wtorek

    we wtorek

    przed wt- → we

  • w sobota

    w sobotę

    kiedy? → -ę: w środę, w sobotę, w niedzielę

  • Dziś jest w piątek.

    Dziś jest piątek.

    jaki dzień? → bez w

  • w Niedzielę

    w niedzielę

    dni piszemy małą literą

Więcej lekcji z tej gramatyki: Liczebniki – lekcje i ćwiczenia · Przyimki – lekcje i ćwiczenia

Dni tygodnia: w czy we – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Więcej ćwiczeń

Co jest w lekcji

  • 12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • nazwać dni tygodnia i zapisać je małą literą: poniedziałek, wtorek, środa, czwartek
  • powiedzieć, w jaki dzień coś się dzieje: We wtorek gram w tenisa., W sobotę robię zakupy.
  • odróżnić Dziś jest środa od w środę i Jutro jest czwartek od w czwartek
  • wyjaśnić, skąd pochodzą nazwy dni: wtorek od wtóry, piątek od piąty
  • umówić się na wolny dzień: Kiedy masz wolny dzień? – We wtorek. A ty?

Lekcja 23 kursu Polski A1.1 · Witaj, świecie! to trzecia lekcja modułu Mój dzień. Po godzinach z lekcji 21 i czasownikach z lekcji 22 uczniowie dostają dni tygodnia, więc mogą już powiedzieć, co robią, kiedy i o której. Ukryte znaczenia nazw (czwartek – czwarty, środa – środek) pomagają zapamiętać ich kolejność. Lekcja 24 zamyka moduł dobrą wiadomością z Krakowa i powtórką.

Na początku jest koło z pytaniami i dziesięć słów z obrazkami o planie tygodnia, od kalendarza po spacer. Uczniowie czytają kalendarz Oleny, słuchają, jak Olena i Kuba szukają wspólnego wolnego dnia, a potem minuty radiowej Zosi o nazwach dni. Po schemacie są cztery ćwiczenia: wybór formy, tabela jaki dzień? kiedy?, przeciąganie dziś i jutro i quiz. W rozmowie uczeń umawia się z Gosią na basen, a z pudełka losuje zadania do planowania tygodnia w parze.

Praca domowa zawiera dwa zadania sprawdzane automatycznie: wpisywanie w lub we z dniem i dopasowanie dni do ukrytych znaczeń. Nauczyciel ocenia wiadomość mój tydzień z propozycją dnia na kino oraz nagranie o całym tygodniu.

Gramatyka:
dni tygodnia · w / we + dzień · Kiedy? W jaki dzień?
Temat:
dni tygodnia · kalendarz · mój tydzień · kino · nazwy dni

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od kalendarza na tablicy: wpisz siedem dni małą literą i numery od 1 do 7. Zapytaj, który dzień jest czwarty, a który piąty, zanim pokażesz ukryte znaczenia nazw.
  • Ćwicz we wtorek osobno: niech grupa powie chórem we wtorek, a potem w weekend. Wymowa sama pokaże, dlaczego przed wt- stoi we.
  • Nie poprawiaj formy we środę: też jest poprawna. Ucz w środę jako podstawowej, a gdy ktoś powie we środę, przyjmij to i idź dalej.
  • Zagraj z grupą w szukanie wolnego dnia: każda osoba wypełnia własny tydzień i nie pokazuje go partnerowi. Pytając Co robisz w środę?, para szuka wspólnego dnia na kino, jak Olena i Kuba.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski A1.1 · Witaj, świecie!

32 lekcje polskiego dla obcokrajowców, od zera, tylko po polsku. Tom z Chicago przylatuje do Warszawy i zamieszkuje na Pradze ze współlokatorami z Polski, Ukrainy, Hiszpanii i Brazylii. Po kursie uczniowie przywitają się, opowiedzą o rodzinie, zamówią kawę, zapytają o drogę i umówią się na weekend. Znaczenie słów pokazują obrazki i proste definicje zamiast tłumaczeń, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Cześć!

    powitania, cześć czy dzień dobry, czasownik być, kraje i języki, alfabet i wymowa

    1. Lekcja 1Dzień dobry, Polsko!Powitania, pożegnania i forma ty albo pan / pani
    2. Lekcja 2Jestem z AmerykiCzasownik być w czasie teraźniejszym i Skąd jesteś?
    3. Lekcja 3Chrząszcz ze SzczebrzeszynaAlfabet polski, dwuznaki i literowanie
    4. Lekcja 4Dobre wiadomości: języki i przyjacielePowtórka modułu Cześć!: powitania, być, kraje i litery

  2. Moduł 2 Moi bliscy

    rodzina i przyjaciele, czasownik mieć, zwierzęta, przedstawianie bliskich

    1. Lekcja 5Dzień Babci i DziadkaZaimki dzierżawcze mój, moja, moje i Kto to jest?
    2. Lekcja 6Mam psa!Czasownik mieć i rodzaj: on, ona, ono
    3. Lekcja 7Bolek i Lolek: dwaj braciaZaimki osobowe on, ona, oni i dzierżawcze jego, jej
    4. Lekcja 8Dobre wiadomości: rodzina pomagaPowtórka modułu Moi bliscy: zaimki, mieć i rodzaj

  3. Moduł 3 Liczby wokół nas

    liczby, wiek, numer telefonu, ile kosztuje i zakupy na ulicy

    1. Lekcja 9KR, GD, PO: tablice rejestracyjneLiczebniki 0–20, nazwy liter i numery
    2. Lekcja 10Ile masz lat?Liczebniki 20–100, wiek i czasowniki na -m / -sz
    3. Lekcja 11Jeden obwarzanek, poproszę!Ile kosztuje? Złoty, złote, złotych
    4. Lekcja 12Dobre wiadomości: liczby i rekordyPowtórka: liczebniki z rzeczownikami i duże liczby

  4. Moduł 4 Mój dom

    pokoje i meble, rodzaj przymiotników: duży, duża, duże, gdzie co jest

    1. Lekcja 13Kwiaty na ścianach w ZalipiuTen, ta, to: rodzaj rzeczownika w mianowniku
    2. Lekcja 14Krzywy Domek nad morzemPrzymiotniki w mianowniku: jaki, jaka, jakie?
    3. Lekcja 15Kapcie, proszę!Gdzie jest…? Przyimki miejsca w gotowych zwrotach
    4. Lekcja 16Dobre wiadomości: ciekawe domyPowtórka: rodzaj, przymiotniki i miejsca

  5. Moduł 5 Lubię jeść!

    jedzenie i napoje, lubię, poproszę, zamawianie w barze mlecznym i kawiarni

    1. Lekcja 17Zupa, pierogi, naleśniki!Czasowniki jeść i pić, posiłki i zwroty z biernikiem
    2. Lekcja 18Lubię pierogi z jagodami!Lubić, robić, mówić: czasowniki na -ę / -isz
    3. Lekcja 19Piernik i herbata w ToruniuPoproszę + biernik i przymiotniki: jaki, jaka, jakie
    4. Lekcja 20Dobre wiadomości: smaczne tradycjePowtórka modułu: jem, lubię, poproszę, smaczny

  6. Moduł 6 Mój dzień

    która jest godzina, plan dnia, czasowniki w czasie teraźniejszym, dni tygodnia

    1. Lekcja 21Południe w Poznaniu: koziołki!Która jest godzina? O której? Wstaję, jem, idę
    2. Lekcja 22Czytam, robię, piszęTrzy grupy czasowników: czytam, robię, piszę
    3. Lekcja 23 · tutaj jesteśDlaczego środa jest w środku?Dni tygodnia: Jaki dzień? Kiedy? w i we
    4. Lekcja 24Dobre wiadomości: codzienny rytmPowtórka modułu: godziny, trzy grupy czasowników, dni

  7. Moduł 7 Moje miasto

    miejsca w mieście, zawody, pytanie o drogę: prosto, w lewo, w prawo

    1. Lekcja 25Zamość: miasto jak z linijkiGdzie jest…? Tu, tam i rodzaj rzeczownika
    2. Lekcja 26Jestem latarnikiem!Narzędnik po być: jestem lekarzem, jestem lekarką
    3. Lekcja 27Przy Żurawiu w lewoPytanie o drogę i proszę + bezokolicznik
    4. Lekcja 28Dobre wiadomości: lepsze miastaPowtórka: rodzaj, narzędnik i proszę + bezokolicznik

  8. Moduł 8 Wolny czas

    hobby, umiem i grać na, plany na weekend, umawianie się

    1. Lekcja 29Niedziela z ChopinemLubić + bezokolicznik: lubię czytać
    2. Lekcja 30Umiem skakać!Umieć + bezokolicznik oraz grać w czy grać na
    3. Lekcja 31Weekend w kajakuMasz czas? Pytania, propozycje i przeczenie z nie
    4. Lekcja 32Dobre wiadomości: hobby łączy ludziPowtórka: odmiana czasowników, lubić, umieć i grać

Pytania o tę lekcję

Jakie liczebniki porządkowe kryją się w nazwach dni tygodnia?
Wtóry, czyli drugi, oraz czwarty i piąty. Wtorek to dawny drugi dzień po niedzieli, czwartek – czwarty, piątek – piąty. Pozostałe nazwy mają inne źródła: poniedziałek to dzień po niedzieli, środa – środek tygodnia, niedziela – dzień, w którym się nie działa. Sobota pochodzi od hebrajskiego szabat. W lekcji Dlaczego środa jest w środku? opowiada o tym Zosia w radiu.
Dlaczego wtorek znaczy „drugi dzień”?
Bo dni liczono po niedzieli, a wtorek wypadał drugi. W tradycji kościelnej niedziela otwierała tydzień, ale nie miała numeru, więc pierwszym dniem w liczeniu był poniedziałek. Stąd wtorek jako drugi, czwartek jako czwarty i piątek jako piąty. Dziś polski tydzień w kalendarzach także zaczyna się w poniedziałek.
Kiedy mówimy „w”, a kiedy „we” przed dniem tygodnia?
Przed słowem wtorek mówimy we, przed innymi dniami w. Forma we pojawia się przed słowami, które zaczynają się od w lub f i kolejnej spółgłoski, bo samo w trudno by było wymówić: we wtorek, we Wrocławiu. Obok w środę poprawne jest też we środę, ale na początek najlepiej uczyć jednej formy: w środę.
Jaki przypadek stoi po „w” z dniem tygodnia?
Biernik: w środę, w sobotę, w niedzielę. Dni rodzaju męskiego w bierniku się nie zmieniają (w poniedziałek, w piątek), a żeńskie na -a dostają -ę. Ten sam przypadek stoi w zwrotach w weekend i plany na sobotę. Na pytanie Jaki dzień jest dziś? odpowiadamy za to mianownikiem: Dziś jest sobota.
Czy dni tygodnia piszemy wielką literą?
Nie, po polsku dni tygodnia piszemy małą literą. Poprawnie: w poniedziałek, w niedzielę, we wtorek. Wielka litera pojawia się tylko na początku zdania: Środa jest w środku tygodnia. Tak samo małą literą piszemy nazwy miesięcy, np. styczeń i maj. Błąd w Niedzielę jest wśród typowych błędów w schemacie.
Mówi się „dziś jest w piątek” czy „dziś jest piątek”?
Poprawnie: Dziś jest piątek, bez w. Na pytanie Jaki dzień jest dziś? odpowiadamy samą nazwą dnia w mianowniku. Forma z w odpowiada na inne pytanie, Kiedy?: W piątek mam wolny dzień. Schemat w lekcji Dlaczego środa jest w środku? zestawia oba pytania w jednym miejscu.
Jak umówić się po polsku na konkretny dzień?
Pytamy Kiedy masz wolny dzień? i proponujemy: Kino w środę? Gdy dzień nie pasuje, wystarczy W środę pracuję. A w piątek?. Zgodę wyrażamy krótko: Super!, Dobrze!. Godzinę dodajemy z o: w sobotę o dziesiątej. Na czacie z lekcji uczeń w ten sposób umawia się z koleżanką z pracy na basen.
Jak uczyć dni tygodnia na poziomie A1?
Połącz nazwy dni z planem tygodnia ucznia. Same nazwy łatwo zapamiętać, ale w, we i końcówka -ę utrwalają się dopiero w zdaniach o pracy, zakupach i wolnym czasie. Ukryte znaczenia nazw (czwartek – czwarty) ułatwiają zapamiętanie kolejności. W lekcji Dlaczego środa jest w środku? na edio.ai uczniowie planują tydzień i szukają wspólnego wolnego dnia z partnerem.
Czy dni tygodnia można ćwiczyć na zajęciach indywidualnych online?
Tak, rozmowa o planie tygodnia dobrze działa w parze lektor–uczeń. Pudełko z pytaniami kończy się dwoma zadaniami: zapytać partnera o jego dni i znaleźć wspólny wolny dzień na kino. Lektor może grać kogoś z bardzo pełnym kalendarzem, tak żeby uczeń musiał zaproponować kilka dni.
Czy są interaktywne ćwiczenia z dniami tygodnia?
Tak, cztery części można sprawdzić tu bez konta. To kalendarz Oleny do przeczytania, nagranie rozmowy Oleny i Kuby o kinie, tabela jaki dzień? kiedy? do wypełnienia i czat z Gosią o basenie.
Odblokuj całą lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Umów prezentacjęWypróbuj za darmo

Bez karty płatniczej