Dlaczego środa jest w środku? Dni tygodnia, w i we oraz ukryte znaczenia nazw

About this lesson

Lekcja polskiego A1 dla obcokrajowców o dniach tygodnia po polsku z w i we: w środę, we wtorek, i o tym, co znaczą ich nazwy: czwartek to czwarty dzień.

Grammar
Siedem dni pisanych małą literą, pytanie Kiedy? i odpowiedzi w poniedziałek, we wtorek, w środę, w sobotę (biernik: -a → -ę) oraz różnica między Dziś jest piątek a w piątek.
Topic
Skąd się wzięły polskie nazwy dni: środa od środka tygodnia, niedziela od nie działać. Olena i Kuba szukają w swoich kalendarzach wolnego dnia na kino.
Activities
Kalendarz Oleny do przeczytania, rozmowa o kinie i radiowa minuta Zosi o nazwach dni, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z Gosią i pudełko z planowaniem tygodnia.

What's inside

  1. Chapter 1Jaki dziś dzień?

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock
  2. Chapter 2Czytamy: kalendarz Oleny

    • Przeczytaj kalendarz OlenyReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
  3. Chapter 3Słuchamy: kino – ale kiedy?

    • Posłuchaj: Olena i Kuba planują kinoListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj: Zosia w radiuListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
  4. Chapter 4Gramatyka: w środę, we wtorek

    • Spójrz na schemat: dni tygodniaGrammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formęChoose the optionUnlock
    • Wypełnij tabelę: jaki dzień? kiedy?Fill in the tableTry it
    • Przeciągnij słowa: dziś i jutroDrag and dropUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizUnlock
  5. Chapter 5Rozmawiamy: kiedy masz wolny dzień?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: basen z GosiąChatTry it
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOpen the boxUnlock
  6. Chapter 6Praca domowa

    • Uzupełnij zdania: w lub we + dzieńFill in the gapsUnlock
    • Dopasuj dni i ich ukryte znaczeniaMatchUnlock
    • Napisz wiadomość: mój tydzieńWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: mój tydzieńSpeaking, checked by the teacherUnlock

Plan tygodnia po polsku: słownictwo

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • weekend
  • kino
  • basen
  • zakupy
  • sprzątać
  • odpoczywać
  • spacer

Grammar: dni tygodnia: Jaki dzień? Kiedy? w i we

Lekcja uczy siedmiu dni i dwóch pytań. Na Jaki dzień jest dziś? odpowiadamy samą nazwą, a na Kiedy? – nazwą z w albo we. Po w stoi biernik, ale zmieniają się tylko dni na -a: w środę, w sobotę, w niedzielę. Same nazwy dni mają też ukryte znaczenia.

Kiedy? W poniedziałek, we wtorek, w środę…

Jaki dzień? – środa. Kiedy? – w środę.

Siedem dni i ich ukryte znaczenia

Tabela numeruje dni od poniedziałku, bo polski tydzień zaczyna się w poniedziałek. Ostatnia kolumna tłumaczy nazwy: wtorek od wtóry, czyli drugi, czwartek od czwarty, piątek od piąty, sobota od szabat, a niedziela od nie działać.

NrJaki dzień?Kiedy?Co znaczy nazwa?
1poniedziałekw poniedziałekpo niedzieli
2wtorekwe wtorekwtóry = drugi
3środaw środęśrodek tygodnia
4czwartekw czwartekczwarty
5piątekw piątekpiąty
6sobotaw sobotęszabat
7niedzielaw niedzielęnie działać = nie pracować

Kiedy? Dni męskie i żeńskie

Porównanie dzieli dni według rodzaju. Męskie zostają bez zmian (w poniedziałek, w czwartek, w piątek), a żeńskie zmieniają -a na -ę. We pojawia się przed wt-: we wtorek, ale w weekend.

on: ta sama forma

  • poniedziałek → w poniedziałek
  • wtorek → we wtorek
  • czwartek → w czwartek
  • piątek → w piątek

ona: -a → -ę

  • środa → w środę
  • sobota → w sobotę
  • niedziela → w niedzielę

Pytania i plan tygodnia

Przykłady zestawiają Dziś jest środa z Kiedy masz wolny dzień? – W środę. Tabela Co robisz w tygodniu? daje na każdy dzień zdanie w formie ja i pytanie w formie ty: w czwartek sprzątam – sprzątasz?.

Pytania i odpowiedzi

  • Jaki dzień jest dziś? – Dziś jest środa.
  • Jaki dzień jest jutro? – Jutro jest czwartek.
  • Kiedy masz wolny dzień? – W środę.
  • W jaki dzień pracujesz? – W poniedziałek i we wtorek.
  • Co robisz w weekend? – W sobotę sprzątam, a w niedzielę odpoczywam.

Co robisz w tygodniu?

Kiedy?JaA ty?
w poniedziałekpracujępracujesz?
we wtorekgram w tenisagrasz w tenisa?
w środęmam wolny dzieńmasz wolny dzień?
w czwarteksprzątamsprzątasz?
w piątekidę na basenidziesz na basen?
w sobotęrobię zakupyrobisz zakupy?
w niedzielęodpoczywamodpoczywasz?

Mała litera i typowe błędy

Uwaga przypomina, że dni piszemy małą literą. Błędy to w wtorek, w sobota, Dziś jest w piątek i w Niedzielę. Forma we środę też jest poprawna, dlatego lekcja nigdzie nie podaje jej jako błędu.

Uwaga!

Przed wt- mówimy we: we wtorek (ale: w weekend). Dni tygodnia piszemy małą literą: w poniedziałek, w sobotę. Dużą literą tylko na początku zdania: Środa jest w środku tygodnia.

Typowe błędy

  • w wtorek

    we wtorek

    przed wt- → we

  • w sobota

    w sobotę

    kiedy? → -ę: w środę, w sobotę, w niedzielę

  • Dziś jest w piątek.

    Dziś jest piątek.

    jaki dzień? → bez w

  • w Niedzielę

    w niedzielę

    dni piszemy małą literą

More lessons on this grammar: Liczebniki lessons and exercises · Przyimki lessons and exercises

Try the Dni tygodnia: w czy we exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

What's in the lesson

  • 12 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • nazwać dni tygodnia i zapisać je małą literą: poniedziałek, wtorek, środa, czwartek
  • powiedzieć, w jaki dzień coś się dzieje: We wtorek gram w tenisa., W sobotę robię zakupy.
  • odróżnić Dziś jest środa od w środę i Jutro jest czwartek od w czwartek
  • wyjaśnić, skąd pochodzą nazwy dni: wtorek od wtóry, piątek od piąty
  • umówić się na wolny dzień: Kiedy masz wolny dzień? – We wtorek. A ty?

Lekcja 23 kursu Polski A1.1 · Witaj, świecie! to trzecia lekcja modułu Mój dzień. Po godzinach z lekcji 21 i czasownikach z lekcji 22 uczniowie dostają dni tygodnia, więc mogą już powiedzieć, co robią, kiedy i o której. Ukryte znaczenia nazw (czwartek – czwarty, środa – środek) pomagają zapamiętać ich kolejność. Lekcja 24 zamyka moduł dobrą wiadomością z Krakowa i powtórką.

Na początku jest koło z pytaniami i dziesięć słów z obrazkami o planie tygodnia, od kalendarza po spacer. Uczniowie czytają kalendarz Oleny, słuchają, jak Olena i Kuba szukają wspólnego wolnego dnia, a potem minuty radiowej Zosi o nazwach dni. Po schemacie są cztery ćwiczenia: wybór formy, tabela jaki dzień? kiedy?, przeciąganie dziś i jutro i quiz. W rozmowie uczeń umawia się z Gosią na basen, a z pudełka losuje zadania do planowania tygodnia w parze.

Praca domowa zawiera dwa zadania sprawdzane automatycznie: wpisywanie w lub we z dniem i dopasowanie dni do ukrytych znaczeń. Nauczyciel ocenia wiadomość mój tydzień z propozycją dnia na kino oraz nagranie o całym tygodniu.

Grammar:
dni tygodnia · w / we + dzień · Kiedy? W jaki dzień?
Topic:
dni tygodnia · kalendarz · mój tydzień · kino · nazwy dni

Teaching tips

  • Zacznij od kalendarza na tablicy: wpisz siedem dni małą literą i numery od 1 do 7. Zapytaj, który dzień jest czwarty, a który piąty, zanim pokażesz ukryte znaczenia nazw.
  • Ćwicz we wtorek osobno: niech grupa powie chórem we wtorek, a potem w weekend. Wymowa sama pokaże, dlaczego przed wt- stoi we.
  • Nie poprawiaj formy we środę: też jest poprawna. Ucz w środę jako podstawowej, a gdy ktoś powie we środę, przyjmij to i idź dalej.
  • Zagraj z grupą w szukanie wolnego dnia: każda osoba wypełnia własny tydzień i nie pokazuje go partnerowi. Pytając Co robisz w środę?, para szuka wspólnego dnia na kino, jak Olena i Kuba.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

The whole course: Polski A1.1 · Witaj, świecie!

32 lekcje polskiego dla obcokrajowców, od zera, tylko po polsku. Tom z Chicago przylatuje do Warszawy i zamieszkuje na Pradze ze współlokatorami z Polski, Ukrainy, Hiszpanii i Brazylii. Po kursie uczniowie przywitają się, opowiedzą o rodzinie, zamówią kawę, zapytają o drogę i umówią się na weekend. Znaczenie słów pokazują obrazki i proste definicje zamiast tłumaczeń, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Cześć!

    powitania, cześć czy dzień dobry, czasownik być, kraje i języki, alfabet i wymowa

    1. Lesson 1Dzień dobry, Polsko!Powitania, pożegnania i forma ty albo pan / pani
    2. Lesson 2Jestem z AmerykiCzasownik być w czasie teraźniejszym i Skąd jesteś?
    3. Lesson 3Chrząszcz ze SzczebrzeszynaAlfabet polski, dwuznaki i literowanie
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: języki i przyjacielePowtórka modułu Cześć!: powitania, być, kraje i litery
  2. Unit 2 Moi bliscy

    rodzina i przyjaciele, czasownik mieć, zwierzęta, przedstawianie bliskich

    1. Lesson 5Dzień Babci i DziadkaZaimki dzierżawcze mój, moja, moje i Kto to jest?
    2. Lesson 6Mam psa!Czasownik mieć i rodzaj: on, ona, ono
    3. Lesson 7Bolek i Lolek: dwaj braciaZaimki osobowe on, ona, oni i dzierżawcze jego, jej
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: rodzina pomagaPowtórka modułu Moi bliscy: zaimki, mieć i rodzaj
  3. Unit 3 Liczby wokół nas

    liczby, wiek, numer telefonu, ile kosztuje i zakupy na ulicy

    1. Lesson 9KR, GD, PO: tablice rejestracyjneLiczebniki 0–20, nazwy liter i numery
    2. Lesson 10Ile masz lat?Liczebniki 20–100, wiek i czasowniki na -m / -sz
    3. Lesson 11Jeden obwarzanek, poproszę!Ile kosztuje? Złoty, złote, złotych
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: liczby i rekordyPowtórka: liczebniki z rzeczownikami i duże liczby
  4. Unit 4 Mój dom

    pokoje i meble, rodzaj przymiotników: duży, duża, duże, gdzie co jest

    1. Lesson 13Kwiaty na ścianach w ZalipiuTen, ta, to: rodzaj rzeczownika w mianowniku
    2. Lesson 14Krzywy Domek nad morzemPrzymiotniki w mianowniku: jaki, jaka, jakie?
    3. Lesson 15Kapcie, proszę!Gdzie jest…? Przyimki miejsca w gotowych zwrotach
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: ciekawe domyPowtórka: rodzaj, przymiotniki i miejsca
  5. Unit 5 Lubię jeść!

    jedzenie i napoje, lubię, poproszę, zamawianie w barze mlecznym i kawiarni

    1. Lesson 17Zupa, pierogi, naleśniki!Czasowniki jeść i pić, posiłki i zwroty z biernikiem
    2. Lesson 18Lubię pierogi z jagodami!Lubić, robić, mówić: czasowniki na -ę / -isz
    3. Lesson 19Piernik i herbata w ToruniuPoproszę + biernik i przymiotniki: jaki, jaka, jakie
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: smaczne tradycjePowtórka modułu: jem, lubię, poproszę, smaczny
  6. Unit 6 Mój dzień

    która jest godzina, plan dnia, czasowniki w czasie teraźniejszym, dni tygodnia

    1. Lesson 21Południe w Poznaniu: koziołki!Która jest godzina? O której? Wstaję, jem, idę
    2. Lesson 22Czytam, robię, piszęTrzy grupy czasowników: czytam, robię, piszę
    3. Lesson 23 · you're hereDlaczego środa jest w środku?Dni tygodnia: Jaki dzień? Kiedy? w i we
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: codzienny rytmPowtórka modułu: godziny, trzy grupy czasowników, dni
  7. Unit 7 Moje miasto

    miejsca w mieście, zawody, pytanie o drogę: prosto, w lewo, w prawo

    1. Lesson 25Zamość: miasto jak z linijkiGdzie jest…? Tu, tam i rodzaj rzeczownika
    2. Lesson 26Jestem latarnikiem!Narzędnik po być: jestem lekarzem, jestem lekarką
    3. Lesson 27Przy Żurawiu w lewoPytanie o drogę i proszę + bezokolicznik
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: lepsze miastaPowtórka: rodzaj, narzędnik i proszę + bezokolicznik
  8. Unit 8 Wolny czas

    hobby, umiem i grać na, plany na weekend, umawianie się

    1. Lesson 29Niedziela z ChopinemLubić + bezokolicznik: lubię czytać
    2. Lesson 30Umiem skakać!Umieć + bezokolicznik oraz grać w czy grać na
    3. Lesson 31Weekend w kajakuMasz czas? Pytania, propozycje i przeczenie z nie
    4. Lesson 32Dobre wiadomości: hobby łączy ludziPowtórka: odmiana czasowników, lubić, umieć i grać

Questions about this lesson

Jakie liczebniki porządkowe kryją się w nazwach dni tygodnia?
Wtóry, czyli drugi, oraz czwarty i piąty. Wtorek to dawny drugi dzień po niedzieli, czwartek – czwarty, piątek – piąty. Pozostałe nazwy mają inne źródła: poniedziałek to dzień po niedzieli, środa – środek tygodnia, niedziela – dzień, w którym się nie działa. Sobota pochodzi od hebrajskiego szabat. W lekcji Dlaczego środa jest w środku? opowiada o tym Zosia w radiu.
Dlaczego wtorek znaczy „drugi dzień”?
Bo dni liczono po niedzieli, a wtorek wypadał drugi. W tradycji kościelnej niedziela otwierała tydzień, ale nie miała numeru, więc pierwszym dniem w liczeniu był poniedziałek. Stąd wtorek jako drugi, czwartek jako czwarty i piątek jako piąty. Dziś polski tydzień w kalendarzach także zaczyna się w poniedziałek.
Kiedy mówimy „w”, a kiedy „we” przed dniem tygodnia?
Przed słowem wtorek mówimy we, przed innymi dniami w. Forma we pojawia się przed słowami, które zaczynają się od w lub f i kolejnej spółgłoski, bo samo w trudno by było wymówić: we wtorek, we Wrocławiu. Obok w środę poprawne jest też we środę, ale na początek najlepiej uczyć jednej formy: w środę.
Jaki przypadek stoi po „w” z dniem tygodnia?
Biernik: w środę, w sobotę, w niedzielę. Dni rodzaju męskiego w bierniku się nie zmieniają (w poniedziałek, w piątek), a żeńskie na -a dostają -ę. Ten sam przypadek stoi w zwrotach w weekend i plany na sobotę. Na pytanie Jaki dzień jest dziś? odpowiadamy za to mianownikiem: Dziś jest sobota.
Czy dni tygodnia piszemy wielką literą?
Nie, po polsku dni tygodnia piszemy małą literą. Poprawnie: w poniedziałek, w niedzielę, we wtorek. Wielka litera pojawia się tylko na początku zdania: Środa jest w środku tygodnia. Tak samo małą literą piszemy nazwy miesięcy, np. styczeń i maj. Błąd w Niedzielę jest wśród typowych błędów w schemacie.
Mówi się „dziś jest w piątek” czy „dziś jest piątek”?
Poprawnie: Dziś jest piątek, bez w. Na pytanie Jaki dzień jest dziś? odpowiadamy samą nazwą dnia w mianowniku. Forma z w odpowiada na inne pytanie, Kiedy?: W piątek mam wolny dzień. Schemat w lekcji Dlaczego środa jest w środku? zestawia oba pytania w jednym miejscu.
Jak umówić się po polsku na konkretny dzień?
Pytamy Kiedy masz wolny dzień? i proponujemy: Kino w środę? Gdy dzień nie pasuje, wystarczy W środę pracuję. A w piątek?. Zgodę wyrażamy krótko: Super!, Dobrze!. Godzinę dodajemy z o: w sobotę o dziesiątej. Na czacie z lekcji uczeń w ten sposób umawia się z koleżanką z pracy na basen.
Jak uczyć dni tygodnia na poziomie A1?
Połącz nazwy dni z planem tygodnia ucznia. Same nazwy łatwo zapamiętać, ale w, we i końcówka -ę utrwalają się dopiero w zdaniach o pracy, zakupach i wolnym czasie. Ukryte znaczenia nazw (czwartek – czwarty) ułatwiają zapamiętanie kolejności. W lekcji Dlaczego środa jest w środku? na edio.ai uczniowie planują tydzień i szukają wspólnego wolnego dnia z partnerem.
Czy dni tygodnia można ćwiczyć na zajęciach indywidualnych online?
Tak, rozmowa o planie tygodnia dobrze działa w parze lektor–uczeń. Pudełko z pytaniami kończy się dwoma zadaniami: zapytać partnera o jego dni i znaleźć wspólny wolny dzień na kino. Lektor może grać kogoś z bardzo pełnym kalendarzem, tak żeby uczeń musiał zaproponować kilka dni.
Czy są interaktywne ćwiczenia z dniami tygodnia?
Tak, cztery części można sprawdzić tu bez konta. To kalendarz Oleny do przeczytania, nagranie rozmowy Oleny i Kuby o kinie, tabela jaki dzień? kiedy? do wypełnienia i czat z Gosią o basenie.

Teach this lesson with your students

No credit card required