Liczebniki: rodzaje, daty, godziny i liczby z rzeczownikiem

Q: Jakie są rodzaje liczebników?

Główne, porządkowe, zbiorowe, ułamkowe i nieokreślone. Główne odpowiadają na pytanie ile? ( siedem , sto ), porządkowe na pytanie który? ( siódmy , setny ), a zbiorowe liczą grupy kobiet i mężczyzn, dzieci i młode zwierzęta ( dwoje , pięcioro ). Ułamkowe to pół , półtora , jedna trzecia , a nieokreślone podają liczbę w przybliżeniu: kilka , kilkanaście , kilkadziesiąt . Część podręczników wymienia też mnożne ( podwójny ) i wielorakie ( dwojaki ).

Q: Czym różnią się liczebniki główne od porządkowych?

Główne liczą, a porządkowe ustawiają w kolejności. Mam trzy bilety , ale Siedzę w trzecim rzędzie . Porządkowe odmieniają się jak przymiotniki, więc ich końcówka zmienia się z rodzajem i przypadkiem rzeczownika: trzeci rząd , trzecia klasa , trzecie piętro , na trzecim piętrze . W tekście zapisujemy je cyfrą arabską z kropką ( 3. miejsce ) albo cyfrą rzymską: XXI wiek .

Q: Dwa złote czy dwa złotych?

Dwa złote, ale pięć złotych i dwanaście złotych. Po liczbach zakończonych na 2, 3 lub 4 (poza 12, 13, 14) rzeczownik stoi w mianowniku liczby mnogiej: dwa złote , trzydzieści cztery złote , sto dwa złote . Po pozostałych liczbach oprócz 1, także po 21, 31 czy 101, stoi dopełniacz: pięć złotych , dwadzieścia jeden złotych . Według tego samego wzoru zmieniają się grosz ( dwa grosze , pięć groszy ) i rok ( dwa lata , pięć lat ).

Q: Jak mówić o godzinach po polsku?

Godziny to porządkowe liczebniki żeńskie: jest ósma. Na pytanie O której? odpowiadamy o ósmej , a minuty dodajemy liczebnikiem głównym: o ósmej trzydzieści . W rozmowie słychać też kwadrans po ósmej (8:15), za kwadrans dziewiąta (8:45) i wpół do dziewiątej , czyli 8:30, a nie 9:30. Na dworcu, w urzędzie i w aplikacjach liczy się od 0 do 23: o siedemnastej czterdzieści .

Q: Jak czytać daty po polsku?

Miesiąc i rok w pełnej dacie stoją w dopełniaczu. Na pytanie Kiedy? zapis 5.11.2026 czytamy piątego listopada dwa tysiące dwudziestego szóstego roku . Dzień jest liczebnikiem porządkowym: po Kiedy? w dopełniaczu, a w zdaniu o dzisiejszej dacie w mianowniku albo w dopełniaczu ( Dziś jest piąty listopada lub piątego listopada ). W roku odmieniamy tylko dziesiątki i jedności. Sam rok po w ma miejscownik: w dwa tysiące dwudziestym szóstym roku .

Q: Kiedy używamy liczebników zbiorowych?

Przy grupach mieszanych, dzieciach i młodych zwierzętach. Dwoje lekarzy to lekarz i lekarka, troje dzieci mówimy zawsze, a czworo kociąt to cztery małe koty. Zbiorowe łączą się też z rzeczownikami, które mają tylko liczbę mnogą: dwoje drzwi , troje sanek . Odmieniają się inaczej niż główne: dwojga , dwojgu , z dwojgiem dzieci , pięciorga , z pięciorgiem . Nie stoją przy samych kobietach ani przy słowie osoba : pięć osób , nie „pięcioro osób”.

Q: Dwóch lekarzy czy dwaj lekarze?

Gdy liczymy mężczyzn, obie formy są poprawne. Dwóch lekarzy łączy się z dopełniaczem i czasownikiem w liczbie pojedynczej rodzaju nijakiego: Dwóch lekarzy pracowało w nocy . Dwaj lekarze ma mianownik i czasownik w formie męskoosobowej: Dwaj lekarze pracowali w nocy . Formy dwaj , trzej i czterej są tylko dla 2–4, a od pięciu zostaje pięciu lekarzy . W codziennej rozmowie częściej słychać dwóch .

Q: Jakie błędy z liczebnikami robią obcokrajowcy?

Najczęściej wybierają złą formę rzeczownika po liczebniku. Typowe są „pięć psy” zamiast pięć psów , „dwanaście złote” zamiast dwanaście złotych , „dwa godziny” zamiast dwie godziny i „pięć ratowników” zamiast pięciu ratowników . Przy zegarze pojawia się „Jest dwa” zamiast Jest druga , a w datach „dwanaście maj” zamiast dwunastego maja . Kłopot sprawia też pisownia czternaście , piętnaście i szesnaście .

Q: Jak uczyć obcokrajowców liczebników?

Zacznij od liczb w sytuacjach: wiek, ceny, godziny. W kursie Polski A1.1 · Witaj, świecie! uczniowie poznają liczby 0–20 (lekcja 9), wiek (10), ceny (11) i godziny (21). Polski A1.2 · Ruszamy! dodaje setki, stopnie, rozkład jazdy i daty, a na A2 dochodzą lata, liczebniki porządkowe i para dwa psy – pięć psów . Na B1 liczby wracają w urzędzie, w newsach i w zbiórce WOŚP, a na B2 pojawiają się zbiorowe.

Q: Jakie gry pomagają ćwiczyć liczebniki?

Gry z cenami, datami i rozkładami jazdy. Dobrze działa sklep z cennikiem, w którym uczniowie kupują i wydają resztę, kalendarz urodzin grupy ( Kiedy masz urodziny? ) i rozkład pociągów, z którego trzeba wybrać połączenie. Bingo i licytacja ćwiczą rozumienie liczb ze słuchu. W wielu lekcjach z tej strony jest też koło z pytaniami do rozmowy, a interaktywne zadania są sprawdzane automatycznie.

Poziomy A1–B2 39 planów lekcji Ćwiczenia sprawdzane automatycznie

Liczebniki to wyrazy, które odpowiadają na pytania ile? i który?: pięć złotych, trzecie piętro, dwoje dzieci. Dla uczących się polskiego to jeden z trudniejszych tematów, bo liczba decyduje o formie rzeczownika: dwa lata, ale pięć lat. Na tej stronie są zasady pokazane na schematach z lekcji polskiego jako obcego, zadania do wypróbowania i lekcje z biblioteki edio, które uczą liczebników (liczba lekcji: 39, poziomy A1–B2): od cen i godzin po daty i liczebniki zbiorowe. Interaktywne zadania w tych lekcjach są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo Wypróbuj ćwiczenia

Liczebniki – plany lekcji i ćwiczenia

39 planów lekcji, poziomy A1–B2. Każda to cała lekcja z czytaniem, słuchaniem i mówieniem, a jej strona pozwala wypróbować ćwiczenia z niej.

Liczebniki – ćwiczenia online

Po jednym ćwiczeniu z 6 lekcji. To te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Liczebniki – zasady i przykłady

W szkole liczebniki dzieli się na główne, porządkowe i zbiorowe. Główne liczą (trzy bilety), porządkowe ustawiają w kolejności i odmieniają się jak przymiotniki (trzeci peron), a zbiorowe liczą grupy mieszane i dzieci (troje dzieci). Są też ułamkowe (pół, półtora) i nieokreślone (kilka, kilkanaście).

Główne: od jednego do dwudziestu

Liczby 11–19 powstają z -naście, ale w kilku z nich temat się zmienia: jedenaście, czternaście, piętnaście, szesnaście, dziewiętnaście. Dziesiątki mają -dzieścia, -dzieści albo -dziesiąt: dwadzieścia, czterdzieści, pięćdziesiąt.

Liczby 0–20 (0 = zero)

1–10	11–20
1 jeden	11 jedenaście
2 dwa	12 dwanaście
3 trzy	13 trzynaście
4 cztery	14 czternaście
5 pięć	15 piętnaście
6 sześć	16 szesnaście
7 siedem	17 siedemnaście
8 osiem	18 osiemnaście
9 dziewięć	19 dziewiętnaście
10 dziesięć	20 dwadzieścia

11–19: … + naście. Uwaga na formę!

1–9

1 jeden
2 dwa
4 cztery
5 pięć
6 sześć
9 dziewięć

11–19

11 jedenaście
12 dwanaście
14 czternaście
15 piętnaście
16 szesnaście
19 dziewiętnaście

Z lekcji KR, GD, PO: tablice rejestracyjne (Polski A1.1)

Godziny: Jest siedemnasta, o siedemnastej

Przy podawaniu czasu w tle jest słowo godzina, więc mówimy żeńskim liczebnikiem porządkowym: Jest siedemnasta. Pytanie O której? wymaga o z miejscownikiem: o siedemnastej. Minuty to zwykłe liczebniki główne: o ósmej piętnaście, o dwudziestej pierwszej trzydzieści.

Godziny: Jest …-a, o …-ej

Zegar	Która jest godzina?	O której?
1:00 … 12:00	Jest pierwsza … ósma … dwunasta.	o pierwszej … o ósmej … o dwunastej
13:00	Jest trzynasta.	o trzynastej
14:00	Jest czternasta.	o czternastej
15:00	Jest piętnasta.	o piętnastej
16:00	Jest szesnasta.	o szesnastej
17:00	Jest siedemnasta.	o siedemnastej
18:00	Jest osiemnasta.	o osiemnastej
19:00	Jest dziewiętnasta.	o dziewiętnastej
20:00	Jest dwudziesta.	o dwudziestej
21:00	Jest dwudziesta pierwsza.	o dwudziestej pierwszej
22:00	Jest dwudziesta druga.	o dwudziestej drugiej
23:00	Jest dwudziesta trzecia.	o dwudziestej trzeciej

Godzina i minuty

o + godzina (-ej)minuty: zwykła liczba

Pociąg odjeżdża o siedemnastej czterdzieści.

Mam lekcję o ósmej piętnaście.

Pociąg przyjeżdża o dwudziestej pierwszej trzydzieści.

Z lekcji O której odjeżdża pociąg? (Polski A1.2)

Porządkowe: pierwszy, pierwsza, pierwsze

Liczebnik porządkowy zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju, liczbie i przypadku jak przymiotnik: piąty gol, piąta minuta, piąte miejsce, w piątej minucie, na drugim miejscu. W liczbie złożonej porządkowe są dziesiątki i jedności: w pięćdziesiątej pierwszej minucie.

1-10: on, ona, ono

liczba	on: gol, mecz	ona: minuta, bramka	ono: miejsce
1.	pierwszy	pierwsza	pierwsze
2.	drugi	druga	drugie
3.	trzeci	trzecia	trzecie
4.	czwarty	czwarta	czwarte
5.	piąty	piąta	piąte
6.	szósty	szósta	szóste
7.	siódmy	siódma	siódme
8.	ósmy	ósma	ósme
9.	dziewiąty	dziewiąta	dziewiąte
10.	dziesiąty	dziesiąta	dziesiąte

Miejscownik: ona -ej, on i ono -ym / -im

rodzaj	Który? Która? Które?	W którym? W której? Na którym?
ona	piąta minuta	w piątej minucie
ona	trzecia minuta	w trzeciej minucie
ona	druga połowa	po drugiej połowie
on	pierwszy mecz	w pierwszym meczu
on (znasz!)	2015 rok	w dwa tysiące piętnastym roku
ono	drugie miejsce	na drugim miejscu

Z lekcji Pięć goli w dziewięć minut (Polski A2.1)

Dwa psy, pięć psów, dwóch ratowników

Po 2, 3, 4 rzeczownik stoi w mianowniku liczby mnogiej (dwa psy, dwie godziny), a po 5 i więcej oraz po 12–14 w dopełniaczu (pięć psów). Decyduje koniec liczby: dwadzieścia dwa złote, ale dwadzieścia jeden złotych. Mężczyzn liczymy formami dwóch, pięciu: dwóch ratowników.

Jeden, dwa, pięć

Kto? Co?	1	2, 3, 4	5, 6, 7…
pies (on)	jeden pies	dwa, trzy, cztery psy	pięć psów
plecak (on)	jeden plecak	dwa plecaki	sześć plecaków
suka (ona)	jedna suka	dwie suki	pięć suk
godzina (ona)	jedna godzina	dwie godziny	dziesięć godzin
zdjęcie (ono)	jedno zdjęcie	dwa zdjęcia	pięć zdjęć
rok (on)	jeden rok	dwa lata	pięć lat
ratownik (mężczyzna)	jeden ratownik	dwóch, trzech, czterech ratowników	pięciu, sześciu ratowników

Zasada

2, 3, 4 + mianownik liczby mnogiej (Kto? Co?): dwa psy, trzy szczeniaki, cztery plecaki.
dwie = 2 dla ona: dwie suki, dwie godziny. Dla on (rzeczy, zwierzęta) i ono: dwa (dwa psy, dwa zdjęcia).
5, 6, 7… + dopełniacz liczby mnogiej (Kogo? Czego?): pięć psów, sześć plecaków, dziesięć godzin.
12, 13, 14 jak 5: dwanaście psów, trzynaście osób. 22, 23, 24 (32, 33, 34…) jak 2, 3, 4: dwadzieścia dwa psy.
Mężczyźni: dwóch, trzech, czterech, pięciu, sześciu + dopełniacz: dwóch ratowników, pięciu przewodników.

Z lekcji Dwóch ratowników i pięć mądrych psów (Polski A2.2)

Daty i lata: piątego listopada, w 2026 roku

Dzień w dacie to liczebnik porządkowy. Na pytanie Kiedy? stoi w dopełniaczu, tak jak miesiąc: Przyjdę piątego listopada. Rok po w ma miejscownik, ale zmieniają się w nim tylko dziesiątki i jedności, a tysiące i setki zostają: w dwa tysiące dwudziestym szóstym roku.

Daty: który? którego?

Pytanie	Forma	Przykład
Jaki to dzień? (podmiot)	mianownik: piąty	Piąty listopada to czwartek.
Kiedy? Którego?	dopełniacz: piątego	Przyjdę piątego listopada. Urodziłam się czternastego czerwca.
W którym roku?	w + miejscownik: -ym	w dwa tysiące dwudziestym szóstym roku
Od którego roku? Pełna data	dopełniacz: -ego	od dwa tysiące dwudziestego roku; piątego listopada dwa tysiące dwudziestego szóstego roku

Rok i dzisiejsza data

W roku zmieniamy tylko dziesiątki i jedności, tysiące i setki zostają bez zmian: dwa tysiące dwudziestym szóstym, tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym drugim. O dzisiejszej dacie mówimy: Dziś jest piąty listopada albo Dziś jest piątego listopada – obie formy są poprawne.

Z lekcji W urzędzie: daty, godziny i liczebniki (Polski B1 · Egzamin)

Zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro

Liczebnika zbiorowego używamy, gdy w grupie są kobiety i mężczyźni, i zawsze przy dzieciach: pięcioro lekarzy, troje dzieci. Rzeczownik stoi po nim w dopełniaczu liczby mnogiej, a czasownik ma formę jak dla ono: Pięcioro lekarzy pracowało całą noc.

Kto jest w grupie?

kto jest w grupie?	2-4	5 i więcej
sami mężczyźni	dwóch lekarzy pracowało (dwaj lekarze pracowali)	pięciu lekarzy pracowało
same kobiety	dwie lekarki pracowały	pięć lekarek pracowało
kobiety i mężczyźni	dwoje lekarzy pracowało	pięcioro lekarzy pracowało
dzieci (zawsze)	troje dzieci bawiło się	pięcioro dzieci bawiło się

Liczebniki zbiorowe

liczba	liczebnik zbiorowy	przykład
2	dwoje	dwoje pacjentów (on i ona)
3	troje	troje studentów
4	czworo	czworo dzieci
5	pięcioro	pięcioro lekarzy
6	sześcioro	sześcioro członków zespołu
7	siedmioro	siedmioro dzieci
8	ośmioro	ośmioro członków zespołu
9	dziewięcioro	dziewięcioro uczniów
10	dziesięcioro	dziesięcioro wolontariuszy
12	dwanaścioro	dwanaścioro dzieci
kilka	kilkoro	kilkoro studentów
kilkanaście	kilkanaścioro	kilkanaścioro dzieci

Z lekcji Dwoje, troje, pięcioro: serce w Zabrzu (Polski B2.1)

Pytania o liczebniki

Jakie są rodzaje liczebników?

Główne, porządkowe, zbiorowe, ułamkowe i nieokreślone. Główne odpowiadają na pytanie ile? (siedem, sto), porządkowe na pytanie który? (siódmy, setny), a zbiorowe liczą grupy kobiet i mężczyzn, dzieci i młode zwierzęta (dwoje, pięcioro). Ułamkowe to pół, półtora, jedna trzecia, a nieokreślone podają liczbę w przybliżeniu: kilka, kilkanaście, kilkadziesiąt. Część podręczników wymienia też mnożne (podwójny) i wielorakie (dwojaki).

Czym różnią się liczebniki główne od porządkowych?

Główne liczą, a porządkowe ustawiają w kolejności. Mam trzy bilety, ale Siedzę w trzecim rzędzie. Porządkowe odmieniają się jak przymiotniki, więc ich końcówka zmienia się z rodzajem i przypadkiem rzeczownika: trzeci rząd, trzecia klasa, trzecie piętro, na trzecim piętrze. W tekście zapisujemy je cyfrą arabską z kropką (3. miejsce) albo cyfrą rzymską: XXI wiek.

Dwa złote czy dwa złotych?

Dwa złote, ale pięć złotych i dwanaście złotych. Po liczbach zakończonych na 2, 3 lub 4 (poza 12, 13, 14) rzeczownik stoi w mianowniku liczby mnogiej: dwa złote, trzydzieści cztery złote, sto dwa złote. Po pozostałych liczbach oprócz 1, także po 21, 31 czy 101, stoi dopełniacz: pięć złotych, dwadzieścia jeden złotych. Według tego samego wzoru zmieniają się grosz (dwa grosze, pięć groszy) i rok (dwa lata, pięć lat).

Jak mówić o godzinach po polsku?

Godziny to porządkowe liczebniki żeńskie: jest ósma. Na pytanie O której? odpowiadamy o ósmej, a minuty dodajemy liczebnikiem głównym: o ósmej trzydzieści. W rozmowie słychać też kwadrans po ósmej (8:15), za kwadrans dziewiąta (8:45) i wpół do dziewiątej, czyli 8:30, a nie 9:30. Na dworcu, w urzędzie i w aplikacjach liczy się od 0 do 23: o siedemnastej czterdzieści.

Jak czytać daty po polsku?

Miesiąc i rok w pełnej dacie stoją w dopełniaczu. Na pytanie Kiedy? zapis 5.11.2026 czytamy piątego listopada dwa tysiące dwudziestego szóstego roku. Dzień jest liczebnikiem porządkowym: po Kiedy? w dopełniaczu, a w zdaniu o dzisiejszej dacie w mianowniku albo w dopełniaczu (Dziś jest piąty listopada lub piątego listopada). W roku odmieniamy tylko dziesiątki i jedności. Sam rok po w ma miejscownik: w dwa tysiące dwudziestym szóstym roku.

Kiedy używamy liczebników zbiorowych?

Przy grupach mieszanych, dzieciach i młodych zwierzętach. Dwoje lekarzy to lekarz i lekarka, troje dzieci mówimy zawsze, a czworo kociąt to cztery małe koty. Zbiorowe łączą się też z rzeczownikami, które mają tylko liczbę mnogą: dwoje drzwi, troje sanek. Odmieniają się inaczej niż główne: dwojga, dwojgu, z dwojgiem dzieci, pięciorga, z pięciorgiem. Nie stoją przy samych kobietach ani przy słowie osoba: pięć osób, nie „pięcioro osób”.

Dwóch lekarzy czy dwaj lekarze?

Gdy liczymy mężczyzn, obie formy są poprawne. Dwóch lekarzy łączy się z dopełniaczem i czasownikiem w liczbie pojedynczej rodzaju nijakiego: Dwóch lekarzy pracowało w nocy. Dwaj lekarze ma mianownik i czasownik w formie męskoosobowej: Dwaj lekarze pracowali w nocy. Formy dwaj, trzej i czterej są tylko dla 2–4, a od pięciu zostaje pięciu lekarzy. W codziennej rozmowie częściej słychać dwóch.

Jakie błędy z liczebnikami robią obcokrajowcy?

Najczęściej wybierają złą formę rzeczownika po liczebniku. Typowe są „pięć psy” zamiast pięć psów, „dwanaście złote” zamiast dwanaście złotych, „dwa godziny” zamiast dwie godziny i „pięć ratowników” zamiast pięciu ratowników. Przy zegarze pojawia się „Jest dwa” zamiast Jest druga, a w datach „dwanaście maj” zamiast dwunastego maja. Kłopot sprawia też pisownia czternaście, piętnaście i szesnaście.

Jak uczyć obcokrajowców liczebników?

Zacznij od liczb w sytuacjach: wiek, ceny, godziny. W kursie Polski A1.1 · Witaj, świecie! uczniowie poznają liczby 0–20 (lekcja 9), wiek (10), ceny (11) i godziny (21). Polski A1.2 · Ruszamy! dodaje setki, stopnie, rozkład jazdy i daty, a na A2 dochodzą lata, liczebniki porządkowe i para dwa psy – pięć psów. Na B1 liczby wracają w urzędzie, w newsach i w zbiórce WOŚP, a na B2 pojawiają się zbiorowe.

Jakie gry pomagają ćwiczyć liczebniki?

Gry z cenami, datami i rozkładami jazdy. Dobrze działa sklep z cennikiem, w którym uczniowie kupują i wydają resztę, kalendarz urodzin grupy (Kiedy masz urodziny?) i rozkład pociągów, z którego trzeba wybrać połączenie. Bingo i licytacja ćwiczą rozumienie liczb ze słuchu. W wielu lekcjach z tej strony jest też koło z pytaniami do rozmowy, a interaktywne zadania są sprawdzane automatycznie.

Więcej gramatyki polskiej

Lekcje do każdego zagadnienia gramatyki polskiej, od przypadków po aspekt czasownika. Wszystkie zagadnienia

Liczebniki – plany lekcji i ćwiczenia

KR, GD, PO: tablice rejestracyjne

Ile masz lat?

Jeden obwarzanek, poproszę!

Dobre wiadomości: liczby i rekordy

Południe w Poznaniu: koziołki!

Dlaczego środa jest w środku?

Dobre wiadomości: codzienny rytm

Weekend w kajaku

Sześć cyfr i gotowe: płacę telefonem

Dobre wiadomości: drugie życie ubrań

Kwiecień plecień: trochę zimy, trochę lata

Dobre wiadomości: witaj, wiosno!

O której odjeżdża pociąg?

Dobre wiadomości: czysty transport

Listopad, bo liście padają

Dobre wiadomości: święto dla wszystkich

Konstytucja 3 Maja

Dobre wiadomości: nowe polskie „pierwsze”

Pięć goli w dziewięć minut

Dobre wiadomości: sport dla wszystkich

Dwóch ratowników i pięć mądrych psów

Projekt: bohaterowie z sąsiedztwa

W urzędzie: daty, godziny i liczebniki

Odliczanie do GTA VI: gra, na którą czeka cały świat

Nobel za cząstki-duchy: lód, który łapie kosmos

Planety wokół martwej gwiazdy

Dobre wiadomości: polskie oczy na niebie

Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚP

Projekt: zgłoszenie na wolontariat

Dwoje, troje, pięcioro: serce w Zabrzu

A, B, AB, 0: Polak i grupy krwi

Projekt: nauka w trzy minuty

Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróż

Projekt: lepszy dojazd na Pragę

Żubry z Białowieży

Projekt: nasz film przyrodniczy

Korona Himalajów: Kukuczka

Projekt: opowieść z krańca świata

1 maja 2004: nowy rozdział