Wypróbuj za darmoWypróbuj

Byłam pod ziemią! Czas przeszły być: byłem, byłam, był, była

Lekcja polskiego A1 dla obcokrajowców o czasie przeszłym czasownika być w liczbie pojedynczej: byłem, byłam, był, była, było, przy opowieści o kopalni soli w Wieliczce.

Gramatyka
Pierwsze formy przeszłe w kursie: byłem mówi mężczyzna, byłam kobieta; byłeś / byłaś, był / była / było, Gdzie pan był? Gdzie pani była? i Jak było? – Było super!
Temat
Kopalnia soli w Wieliczce, na liście UNESCO od 1978 roku: Olena spędza tam dzień z mamą, a Kuba był tam jako dziecko z dziadkiem.
Zadania
Pamiętnik Oleny do przeczytania, rozmowa w kuchni i przewodnik w kaplicy, schemat z czterema ćwiczeniami, czat o weekendzie i pudełko z pytaniami Gdzie byłeś?

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Witamy pod ziemią!

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj

  2. Rozdział 2Czytamy: pamiętnik Oleny

    • Przeczytaj pamiętnik OlenyAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj

  3. Rozdział 3Słuchamy: gdzie byłaś?

    • Posłuchaj: Olena i Kuba w kuchniSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posłuchaj przewodnika w kaplicySłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj

  4. Rozdział 4Gramatyka: byłem czy byłam?

    • Spójrz na schemat: byłem czy byłam?Schemat gramatycznyWypróbuj
    • Wybierz poprawną formęWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Wypełnij tabelę: teraz i czas przeszłyUzupełnij tabelęWypróbuj
    • Uzupełnij zdania: być w czasie przeszłymUzupełnij lukiOdblokuj
    • Przeciągnij słowa: weekend Zosi i TomaPrzeciągnij i upuśćOdblokuj

  5. Rozdział 5Rozmawiamy: jak było?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Celina pyta o weekendCzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOtwórz pudełkoOdblokuj

  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Wybierz poprawną formę: patrz, kto mówi!QuizOdblokuj
    • Dopasuj słowa i definicjePołącz w paryOdblokuj
    • Napisz wiadomość: gdzie byłeś / byłaś w weekend?Pisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj odpowiedź: mój weekendMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach. Zacznij 7-dniowy okres próbny, by otworzyć wszystkie, skopiować dowolną część do własnych lekcji i poprowadzić lekcję na żywo.

Słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • schody
  • korytarz
  • rzeźba
  • żyrandol
  • kryształ
  • pierścień
  • przewodnik

Gramatyka: czas przeszły czasownika być: byłem czy byłam?

To pierwsze formy przeszłe w kursie i na razie tylko jednego czasownika, być. Wszystkie inne czasowniki zostają w czasie teraźniejszym: Byłam w kopalni. Tam jest kaplica. Najważniejsza nowość to forma zależna od płci mówiącego: mężczyzna mówi byłem, kobieta byłam, a pytanie do kolegi brzmi byłeś, do koleżanki byłaś.

Byłem czy byłam? Być w czasie przeszłym

Teraz jestem w Warszawie. W środę byłam w Wieliczce. Mężczyzna mówi: byłem. Kobieta mówi: byłam.

Byłem czy byłam? Tabela osób

Główna tabela ma trzy kolumny: teraz, formę mężczyzny i formę kobiety. W liczbie pojedynczej to byłem / byłam, byłeś / byłaś, był / była. Na dole tabeli stoją już formy liczby mnogiej, do których wraca lekcja 31.

teraz👨 mężczyzna / grupa z mężczyzną👩 kobieta / grupa bez mężczyzny
ja jestemja byłemja byłam
ty jesteśty byłeśty byłaś
on / ona jeston byłona była
my jesteśmymy byliśmymy byłyśmy
wy jesteściewy byliściewy byłyście
oni / one sąoni bylione były

On był, ona była, pan był, pani była

Druga tabela dodaje pana i panią, przy których czasownik ma formę jak przy on i ona: Gdzie pan był?, Gdzie pani była?. Trzeci wiersz to było przy pogodzie i opinii: było zimno, było super. Wskazówka zbiera to w trzech krótkich zasadach.

On, ona, ono; pan, pani

Kto? Co?terazczas przeszły
on, pan, Kubajest w domubył w domu
ona, pani, Olenajest w domubyła w domu
ono, to: pogoda, opiniajest zimno · jest superbyło zimno · było super

Uwaga!

Ja: byłem (mężczyzna) albo byłam (kobieta). Ty: byłeś albo byłaś. Pan i pani są jak on i ona: Gdzie pan był? Gdzie pani była? Pogoda i opinia: było, jak „jest zimno”: było chłodno, było słonecznie, było super.

Byłam w kopalni, tam jest kaplica

Przykłady pokazują pytanie i odpowiedź (Gdzie byłaś w środę? – Byłam w Wieliczce.) i jedną ważną rzecz: kaplica istnieje także dziś, więc o niej mówimy jest. Przeszłość dotyczy wizyty, nie miejsca.

  • Gdzie byłaś w środę? – Byłam w Wieliczce.
  • Kuba, ty też byłeś w kopalni? – Tak, byłem tam jako dziecko.
  • Gdzie pan był? Gdzie pani była?
  • Jak było? – Było super! Na dworze było gorąco.
  • Byłam w kopalni. Tam jest kaplica z soli.kaplica jest tam też teraz → jest

Typowe błędy: ja był, ona był

Lista błędów pokazuje cztery pomyłki: Ja był w Krakowie zamiast byłem / byłam, kobietę, która mówi byłem, pytanie Gdzie byłaś? skierowane do Kuby i Ona był w domu zamiast była.

  • Ja był w Krakowie.

    Ja byłem / byłam w Krakowie.

    ja → -em / -am

  • Olena: Byłem w kopalni.

    Olena: Byłam w kopalni.

    kobieta → byłam

  • Kuba, gdzie byłaś?

    Kuba, gdzie byłeś?

    Kuba to mężczyzna → byłeś

  • Ona był w domu.

    Ona była w domu.

    ona → była

Więcej lekcji z tej gramatyki: Czas przeszły – lekcje i ćwiczenia

Czas przeszły: byłem, byłam – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Więcej ćwiczeń

Co jest w lekcji

  • 12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • powiedzieć, gdzie się było, w formie dla siebie: Byłem w Krakowie. (mężczyzna), Byłam w Wieliczce. (kobieta)
  • zapytać kolegę albo koleżankę: Gdzie byłeś w środę?, Gdzie byłaś w środę?
  • zapytać grzecznie osobę starszą albo nieznajomą: Gdzie pan był?, Gdzie pani była?
  • ocenić wyjazd i pogodę: Jak było? – Było super!, Na dworze było gorąco, a w kopalni było chłodno.
  • połączyć przeszłość z teraźniejszością: Byłam w kopalni. Tam jest kaplica z soli.

To lekcja 30 kursu Polski A1.2 · Ruszamy!, druga w module Weekend, i pierwsza, w której pojawia się czas przeszły. Wykorzystuje miejsca z w i na z lekcji 6, 10 i 29 oraz słowa pogody z lekcji 5: Było gorąco, Było chłodno. Wycieczka do kopalni soli to naturalny powód, by opowiedzieć, gdzie się było i jak było. Lekcja 31 dodaje liczbę mnogą: byliśmy, byłyśmy.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o miasta i muzea, poznają dziesięć słów z obrazkami, od kopalni po przewodnika, i wybierają słowo do zdjęć. Czytają pamiętnik Oleny: trasa ma 3,5 kilometra i ponad 800 schodów, a pod ziemią jest zawsze 17–18 stopni. Słuchają, jak Olena opowiada Kubie o swojej środzie, a potem przewodnika w Kaplicy Świętej Kingi, 101 metrów pod ziemią. Po schemacie są cztery ćwiczenia. W rozmowie uczeń jako Tymon odpisuje na czacie koleżance, a grupa otwiera pudełko z pytaniami Gdzie byłeś? Gdzie byłaś?

Praca domowa ma cztery zadania. Quiz patrz, kto mówi! i dopasowanie słów są sprawdzane automatycznie. Wiadomość o własnym weekendzie i nagranie Mój weekend ocenia nauczyciel.

Gramatyka:
być w czasie przeszłym · byłem / byłam · byłeś / byłaś · był, była, było · Jak było? Było super!
Temat:
weekend · Wieliczka · kopalnia soli · Kraków · podróże

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od siebie: powiedz o sobie Wczoraj byłem… albo Wczoraj byłam… i zapytaj kilka osób. Odpowiedzi kobiet i mężczyzn zapisz w dwóch kolumnach, zanim pokażesz tabelę.
  • Ustal, kto mówi, zanim uczniowie wybiorą formę: przy każdym zdaniu zapytaj Kto to mówi? Do kogo?. Od odpowiedzi zależy byłem czy byłam, byłeś czy byłaś.
  • Połącz było z pogodą: pokaż zdjęcia z różną pogodą i zapytaj Jak było?. Odpowiedzi Było zimno czy Było słonecznie utrwalają formę nijaką bez nowego słownictwa.
  • Pilnuj czasu teraźniejszego przy faktach: w parze Byłam w kopalni. Tam jest kaplica. drugie zdanie zostaje w czasie teraźniejszym, bo kaplica nadal istnieje. Zapytaj grupę, dlaczego.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski A1.2 · Ruszamy!

Druga część poziomu A1: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców po kursie A1.1, w całości po polsku. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze ruszają w Polskę: do Łowicza, w Bieszczady, na Hel i do kopalni soli w Wieliczce. Po kursie uczniowie zapłacą za kurtkę telefonem, opiszą pogodę, kupią bilet na pociąg, zaproszą znajomych na pączki, powiedzą w aptece, co ich boli, i opowiedzą, gdzie byli w weekend. Zdjęcia i krótkie definicje po polsku zastępują tłumaczenie, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Zakupy

    ubrania i kolory, chcę tę filiżankę, ceny powyżej stu złotych, płacę kartą, gotówką albo telefonem

    1. Lekcja 1Kolorowe pasiaki z ŁowiczaPrzymiotniki: kolor w rodzaju i liczbie
    2. Lekcja 2Chcę ten kubek!Biernik rzeczy po chcę, kupuję i poproszę
    3. Lekcja 3Sześć cyfr i gotowe: płacę telefonemLiczebniki od stu do tysiąca i płacenie
    4. Lekcja 4Dobre wiadomości: drugie życie ubrańPowtórka modułu Zakupy: kolory, biernik, ceny

  2. Moduł 2 Pogoda

    pory roku i pogoda, gdzie jesteś: w Karpaczu, na Śnieżce, stopnie i strony świata w prognozie

    1. Lekcja 5Złota polska jesieńPogoda i pory roku: jest zimno czy zimna woda?
    2. Lekcja 6UFO na Śnieżce?Miejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lekcja 7Kwiecień plecień: trochę zimy, trochę lataLiczebniki ze słowem stopień i strony świata
    4. Lekcja 8Dobre wiadomości: witaj, wiosno!Powtórka modułu Pogoda: pogoda, miejsca, stopnie

  3. Moduł 3 W drodze

    idę czy jadę, autobusem i pociągiem, na peronie czy w wagonie, rozkład jazdy i bilet w kasie

    1. Lekcja 9Idę czy jadę?Iść czy jechać? Czasowniki ruchu i pytanie Czym?
    2. Lekcja 10Wsiadamy! Leśna kolejka w BieszczadachMiejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lekcja 11O której odjeżdża pociąg?Godziny z minutami: Jest siedemnasta, o siedemnastej
    4. Lekcja 12Dobre wiadomości: czysty transportPowtórka modułu W drodze: iść czy jechać, w czy na, o której

  4. Moduł 4 Święta

    miesiące i daty, imieniny: z tortem, z kwiatami, ze mną, zaproszenie na pączki, mogę czy nie mogę

    1. Lekcja 13Listopad, bo liście padająMiesiące i daty: liczebnik porządkowy z -ego
    2. Lekcja 14Wszystkiego najlepszego! ImieninyNarzędnik po z: z kim? z czym?
    3. Lekcja 15Zapraszam na pączki!Zaproszenia: zapraszam cię na…, chcieć i móc
    4. Lekcja 16Dobre wiadomości: święto dla wszystkichPowtórka modułu Święta: daty, z kim? z czym?, zaproszenia

  5. Moduł 5 Zdrowie

    ciało i jak się czujesz, muszę ćwiczyć, w aptece: boli mnie gardło, nie mam gorączki

    1. Lekcja 17Słone powietrze w CiechocinkuCzasownik czuć się i części ciała
    2. Lekcja 18Muszę ćwiczyć!Czasowniki modalne muszę, mogę, chcę
    3. Lekcja 19Boli mnie gardło! W apteceBoli mnie, bolą mnie i dopełniacz po „nie mam”
    4. Lekcja 20Dobre wiadomości: ruch to radośćPowtórka: czuć się, muszę, mogę, chcę, boli mnie

  6. Moduł 6 Zwierzęta i natura

    bociany i liczba mnoga, widzę łosia, nie widzę foki, co można, a czego nie wolno w parku narodowym

    1. Lekcja 21Bociany wracają!Liczba mnoga rzeczowników i przymiotników
    2. Lekcja 22Cześć, foko! Fokarium na HeluBiernik po widzieć i dopełniacz po przeczeniu
    3. Lekcja 23Łoś na bagnach!Można, nie wolno, musisz + bezokolicznik
    4. Lekcja 24Dobre wiadomości: dzicy sąsiedziPowtórka: liczba mnoga, biernik, można i nie wolno

  7. Moduł 7 Praca

    jestem flisakiem i pracuję jako flisak, musimy i możemy, umiem czy mogę, rozmowa o pracę nad morzem

    1. Lekcja 25Flisacy na DunajcuNarzędnik zawodów: jestem flisakiem = pracuję jako flisak
    2. Lekcja 26Miód prosto z drzewaCzasowniki modalne musieć i móc w liczbie mnogiej
    3. Lekcja 27Umiesz pływać? Praca nad morzemUmieć czy móc: umiejętność albo czas i pozwolenie
    4. Lekcja 28Dobre wiadomości: praca, która pomagaPowtórka modułu Praca: narzędnik, musieć i móc, umieć

  8. Moduł 8 Weekend

    dokąd i gdzie: do Krakowa, w Krakowie, plany na weekend, byłem, byłam, byliśmy, byłyście

    1. Lekcja 29Weekend z malarzami w Kazimierzu DolnymPrzyimki do, w i nad: dokąd jedziesz, gdzie jesteś?
    2. Lekcja 30 · tutaj jesteśByłam pod ziemią!Czas przeszły czasownika być: byłem czy byłam?
    3. Lekcja 31Gdzie byłeś? Maczuga HerkulesaCzas przeszły w liczbie mnogiej: byliśmy czy byłyśmy?
    4. Lekcja 32Dobre wiadomości: weekendowe cudaPowtórka modułu Weekend: dokąd, gdzie i czas przeszły być

Pytania o tę lekcję

Jak tworzy się czas przeszły w języku polskim?
W większości czasowników: zamiast -ć jest -ł i końcówka osoby. Być daje był, a dalej byłem, byłam, byłeś, byłaś, była, było. Forma zależy od osoby i od rodzaju: mężczyzna mówi byłem, kobieta byłam. W lekcji Byłam pod ziemią! uczniowie zaczynają od samego być, a inne czasowniki w czasie przeszłym przychodzą w kursie A2.1.
Jak odmienia się „być” w czasie przeszłym?
Byłem, byłam, byłeś, byłaś, był, była, było. W parach pierwsza forma należy do mężczyzny, druga do kobiety, a było stoi przy rzeczownikach nijakich i w zdaniach bez podmiotu: Było zimno. Liczba mnoga to byliśmy / byłyśmy, byliście / byłyście, byli / były. Tabela w lekcji Byłam pod ziemią! stawia wszystkie te formy obok czasu teraźniejszego.
Byłem czy byłam?
Byłem mówi mężczyzna, byłam kobieta. Liczy się płeć osoby, która mówi o sobie. W pytaniu decyduje rozmówca: do mężczyzny Gdzie byłeś?, do kobiety Gdzie byłaś?. W tej lekcji Olena mówi Byłam pod ziemią!, a Kuba odpowiada Ja też tam byłem.
„Gdzie pani była?” czy „gdzie pani byłaś?”
Poprawnie: Gdzie pani była?, z formą trzeciej osoby. Przy pan i pani czasownik ma formę jak przy on i ona: Gdzie pan był?, Pani była w Krakowie?. Forma byłaś jest dla osoby, do której mówimy na ty. To jedna z pułapek w quizie z pracy domowej, w którym przewodnik pyta turystkę.
Kiedy mówimy „było”?
Przy pogodzie, opinii i rzeczach rodzaju nijakiego. Jak było? – Było super!, Na dworze było gorąco., Dziecko było w domu. To przeszły odpowiednik zdań jest zimno czy jest super. Częste błędy to był zimno albo była pięknie: przy takich słowach forma jest zawsze było.
Jak zapytać kogoś po polsku, gdzie był?
Najprościej: Gdzie byłeś? albo Gdzie byłaś? i Jak było? Do osoby, z którą jesteśmy na pan / pani: Gdzie pan był w weekend?. Odpowiedź może być krótka: W górach. Było zimno, ale słonecznie! Czat w lekcji Byłam pod ziemią! na edio.ai przechodzi taką rozmowę od pierwszego pytania do ostatniego.
Jak powiedzieć po polsku, że coś jest pod ziemią?
Mówimy pod ziemią: Byłam 135 metrów pod ziemią. Przyimek pod z narzędnikiem odpowiada na pytanie gdzie?: pod ziemią, pod drzewem, pod stołem. Gdy jest ruch w dół, stoi biernik: Schodzimy pod ziemię. W tej lekcji zwrot pod ziemią ma własną kartę z obrazkiem i nagraniem.
Jak uczyć czasu przeszłego na poziomie A1?
Od jednego czasownika, być, i od pytań o miejsce. Gdzie byłeś? i Jak było? wystarczą, żeby opowiedzieć o weekendzie bez innych form przeszłych. Od początku trzeba pilnować różnicy byłem / byłam. W lekcji Byłam pod ziemią! w zdaniach do uzupełnienia zawsze widać, kto mówi i do kogo.
Czy są interaktywne ćwiczenia z czasem przeszłym?
Tak, najlepiej takie, w których widać, kto mówi. Bez logowania są tu dostępne cztery części: pamiętnik Oleny do przeczytania, nagranie rozmowy Oleny i Kuby w kuchni, tabela teraz i czas przeszły, w której uczeń wpisuje formy być dla mężczyzn i kobiet w obu liczbach, oraz czat, w którym koleżanka pyta o weekend. Resztę nauczyciel znajdzie w pełnej lekcji na edio.ai.
Jak ćwiczyć „byłem” i „byłam” z jednym uczniem?
Rozmową o tym, gdzie każde z was było ostatnio. Lektor zadaje pytania z pudełka, uczeń odpowiada, a potem zamieniają się rolami. Uczeń słyszy wtedy formę dla siebie i używa formy dla lektora: Gdzie byłeś? albo Gdzie byłaś?. Wiadomość i nagranie z pracy domowej pokazują, czy forma jest już pewna.
Odblokuj całą lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Umów prezentacjęWypróbuj za darmo

Bez karty płatniczej