Wypróbuj za darmoWypróbuj

Boli mnie gardło! W aptece: boli mnie, bolą mnie i dopełniacz po nie mam

Lekcja polskiego A1 dla obcokrajowców o dopełniaczu po nie mam i nie ma oraz zwrotach boli mnie i bolą mnie, w polskiej aptece.

Gramatyka
Boli mnie gardło, ale bolą mnie plecy; pytania Co cię boli? i Co pana boli?; mam katar, mam gorączkę obok nie mam kataru, nie mam gorączki, z formami w tabeli.
Temat
Apteka na Pradze w listopadowy poranek: klient z bólem gardła odbiera lek na e-receptę, podając czterocyfrowy kod i numer PESEL.
Zadania
Kartka na drzwiach apteki, rozmowa przy ladzie i wiadomość głosowa, schemat z czterema ćwiczeniami, czat w roli klientki oraz pudełko z kartami ról.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Jak się czujesz?

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj

  2. Rozdział 2Czytamy: kartka na drzwiach apteki

    • Przeczytaj informację na drzwiach aptekiAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj

  3. Rozdział 3Słuchamy: pan Bogdan w aptece

    • Posłuchaj: pan Bogdan w apteceSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posłuchaj wiadomości od TomaSłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj

  4. Rozdział 4Gramatyka: boli mnie, nie mam gorączki

    • Spójrz na schemat: boli mnie, nie mam gorączkiSchemat gramatycznyWypróbuj
    • Wybierz poprawną formę: boli czy bolą?Wybierz odpowiedźOdblokuj
    • Uzupełnij zdania: słowo z nawiasu w dobrej formieUzupełnij lukiOdblokuj
    • Wypełnij tabelę: mam czy nie mam?Uzupełnij tabelęWypróbuj
    • Przeciągnij słowa: w aptecePrzeciągnij i upuśćOdblokuj

  5. Rozdział 5Rozmawiamy: w aptece

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: w apteceCzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i zagraj: jesteś w apteceOtwórz pudełkoOdblokuj

  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizOdblokuj
    • Ułóż słowa z literAnagramOdblokuj
    • Napisz wiadomość: dziś nie możesz przyjśćPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj odpowiedź: jesteś w apteceMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach. Zacznij 7-dniowy okres próbny, by otworzyć wszystkie, skopiować dowolną część do własnych lekcji i poprowadzić lekcję na żywo.

W aptece po polsku: słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (11), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+8 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • tabletka
  • syrop
  • gorączka
  • katar
  • kaszel
  • plaster
  • krople
  • boleć

Gramatyka: boli mnie, bolą mnie i dopełniacz po „nie mam”

Lekcja łączy dwa zwroty potrzebne u lekarza i w aptece. W boli mnie część ciała jest podmiotem, więc liczba mnoga zmienia formę czasownika: bolą mnie oczy. Druga część to dopełniacz po nie mam i nie ma: mam katar, ale nie mam kataru. Formy rzeczowników uczniowie biorą z tabeli, bez zgadywania.

Boli mnie gardło! Nie mam gorączki.

Boli czy bolą? Mam katar czy nie mam kataru?

Boli czy bolą?

Jedna rzecz to boli: boli mnie noga, ręka, gardło. Liczba mnoga to bolą: bolą mnie nogi, ręce, oczy. Plecy mają tylko liczbę mnogą, więc zawsze bolą mnie plecy.

Jedna rzecz: boliLiczba mnoga: bolą
Boli mnie noga.Bolą mnie nogi.
Boli mnie ręka.Bolą mnie ręce.
Boli mnie oko.Bolą mnie oczy.
Boli mnie ucho.Bolą mnie uszy.
Boli mnie głowa / gardło / brzuch.Bolą mnie plecy. (plecy: zawsze liczba mnoga)

Co cię boli? Co pana boli?

Zaimek przy boli zmienia się z osobą: mnie, cię, a w formie grzecznościowej pana i panią. Na pytanie Boli cię głowa? wystarczy krótka odpowiedź: Tak, boli albo Nie, nie boli.

Kto?PytanieOdpowiedź
tyCo cię boli?Boli mnie gardło.
panCo pana boli?Bolą mnie plecy.
paniCo panią boli?Boli mnie głowa.
tyBoli cię głowa?Tak, boli. / Nie, nie boli.

Mam katar, nie mam kataru

Tabela podaje trzy formy każdego słowa: mianownik, biernik po mam i dopełniacz po nie mam. Rodzaj żeński ma -y albo -i (recepty, gorączki), męski -u albo -a (kataru, plastra), dlatego wskazówka każe patrzeć do tabeli.

Mam… / Nie mam…

RodzajTo jest…Mam…Nie mam… / Nie ma…
onkatarkatarkataru
onkaszelkaszelkaszlu
onsyropsyropsyropu
onproblemproblemproblemu
onczasczasczasu
onplasterplasterplastra
onagorączkagorączkęgorączki
onareceptareceptęrecepty
onatabletkatabletkętabletki

Po „nie mam” forma się zmienia

Po nie mam, nie masz, nie ma słowo ma inną formę: to dopełniacz. Ona: -a → -y (recepta → recepty), po k i g → -i (tabletka → tabletki). On: -u albo -a (katar → kataru, plaster → plastra): nie zgaduj, patrz tabela! Uwaga: w formach kaszlu i plastra nie ma e.

Nie ma syropu, nie ma problemu

Przykłady pokazują dopełniacz także po nie ma, gdy czegoś brakuje w aptece: Niestety, nie ma syropu. Do tego dwa gotowe zwroty: Nie ma problemu! i znane z kursu A1.1 Nie mam czasu.

  • – Ma pan gorączkę? – Nie, nie mam gorączki.
  • Mam katar, ale nie mam kaszlu.
  • – Jest syrop? – Niestety, nie ma syropu.nie ma = tu nie ma, w aptece nie ma
  • – Przepraszam! – Nie ma problemu!zwrot: to nic
  • – Masz czas w sobotę? – Niestety, nie mam czasu.znasz to!

Typowe błędy

  • Boli mnie plecy.

    Bolą mnie plecy.

    plecy: zawsze liczba mnoga

  • Nie mam gorączka. / Nie mam gorączkę.

    Nie mam gorączki.

    po „nie mam” → -i (po k)

  • Mam gorączka.

    Mam gorączkę.

    mam → -ę, jak: chcę filiżankę

  • Nie mam katar.

    Nie mam kataru.

    on: forma z tabeli

Więcej lekcji z tej gramatyki: Dopełniacz – lekcje i ćwiczenia · Rekcja czasowników – lekcje i ćwiczenia

Boli mnie i dopełniacz – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Więcej ćwiczeń

Co jest w lekcji

  • 11 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 3 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • powiedzieć, co boli, z właściwą formą czasownika: Boli mnie gardło., Bolą mnie plecy.
  • zapytać o ból na ty i grzecznie: Co cię boli?, Co pana boli?, Co panią boli?
  • opisać objawy, także przecząco, z dopełniaczem: Mam katar, ale nie mam gorączki.
  • odebrać lek na e-receptę i poprosić o lek bez recepty: Mam e-receptę., Poproszę syrop na kaszel.
  • zareagować gotowymi zwrotami: Nie ma problemu!, Niestety, nie mam czasu.

To lekcja 19 kursu Polski A1.2 · Ruszamy! i trzecia w module Zdrowie. Części ciała z lekcji 17 wracają w zwrocie boli mnie, a biernik z lekcji 2 w zdaniach mam gorączkę, mam receptę. Apteka to miejsce, gdzie oba punkty gramatyki są naprawdę potrzebne, a e-recepta z kodem jest w Polsce codziennością od 2020 roku. Lekcja 20 powtarza cały moduł, a lekcja 22 dodaje dopełniacz po nie widzę.

Rozgrzewka to koło z pytaniami o samopoczucie, pogodę i apteki, potem jedenaście słów z obrazkami, od recepty po krople i czasownik boleć. Uczniowie czytają kartkę na drzwiach apteki, słuchają rozmowy farmaceutki z panem Bogdanem i wiadomości od Toma, który ma katar. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym tabela mam / nie mam. W części mówionej uczeń wciela się w panią Teresę w czacie przy ladzie, a potem w parach gra scenki według kart z pudełka.

Praca domowa zawiera quiz i anagramy, oba sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia dwa pozostałe zadania: wiadomość do szkoły albo pracy o tym, że uczeń źle się czuje i nie przyjdzie, oraz nagranie rozmowy w aptece.

Gramatyka:
boli mnie / bolą mnie · nie mam + dopełniacz · mam gorączkę: biernik
Temat:
zdrowie · apteka · e-recepta · Warszawa · Praga

Wskazówki dla nauczyciela

  • Odegrajcie aptekę z rekwizytami: puste pudełko po lekach, plaster, butelka po syropie. Karty z pudełka podają objawy, a ty stoisz za ladą i pytasz Co pana boli? albo Ma pani gorączkę?
  • Podziel tablicę na dwie kolumny, boli i bolą. Uczniowie pokazują część ciała i dopisują ją po właściwej stronie; plecy zawsze trafiają do kolumny bolą.
  • Ucz formy, a nie końcówki: w rodzaju męskim wybór między -u i -a nie ma na A1 prostej reguły. Niech uczniowie zapisują pary katar – kataru, plaster – plastra jak nowe słówka.
  • Wykorzystaj kod z e-recepty do powtórki liczebników: uczniowie dyktują sobie w parach czterocyfrowe kody, jeden, dwa, trzy, cztery, a druga osoba zapisuje je cyframi.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski A1.2 · Ruszamy!

Druga część poziomu A1: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców po kursie A1.1, w całości po polsku. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze ruszają w Polskę: do Łowicza, w Bieszczady, na Hel i do kopalni soli w Wieliczce. Po kursie uczniowie zapłacą za kurtkę telefonem, opiszą pogodę, kupią bilet na pociąg, zaproszą znajomych na pączki, powiedzą w aptece, co ich boli, i opowiedzą, gdzie byli w weekend. Zdjęcia i krótkie definicje po polsku zastępują tłumaczenie, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Zakupy

    ubrania i kolory, chcę tę filiżankę, ceny powyżej stu złotych, płacę kartą, gotówką albo telefonem

    1. Lekcja 1Kolorowe pasiaki z ŁowiczaPrzymiotniki: kolor w rodzaju i liczbie
    2. Lekcja 2Chcę ten kubek!Biernik rzeczy po chcę, kupuję i poproszę
    3. Lekcja 3Sześć cyfr i gotowe: płacę telefonemLiczebniki od stu do tysiąca i płacenie
    4. Lekcja 4Dobre wiadomości: drugie życie ubrańPowtórka modułu Zakupy: kolory, biernik, ceny

  2. Moduł 2 Pogoda

    pory roku i pogoda, gdzie jesteś: w Karpaczu, na Śnieżce, stopnie i strony świata w prognozie

    1. Lekcja 5Złota polska jesieńPogoda i pory roku: jest zimno czy zimna woda?
    2. Lekcja 6UFO na Śnieżce?Miejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lekcja 7Kwiecień plecień: trochę zimy, trochę lataLiczebniki ze słowem stopień i strony świata
    4. Lekcja 8Dobre wiadomości: witaj, wiosno!Powtórka modułu Pogoda: pogoda, miejsca, stopnie

  3. Moduł 3 W drodze

    idę czy jadę, autobusem i pociągiem, na peronie czy w wagonie, rozkład jazdy i bilet w kasie

    1. Lekcja 9Idę czy jadę?Iść czy jechać? Czasowniki ruchu i pytanie Czym?
    2. Lekcja 10Wsiadamy! Leśna kolejka w BieszczadachMiejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lekcja 11O której odjeżdża pociąg?Godziny z minutami: Jest siedemnasta, o siedemnastej
    4. Lekcja 12Dobre wiadomości: czysty transportPowtórka modułu W drodze: iść czy jechać, w czy na, o której

  4. Moduł 4 Święta

    miesiące i daty, imieniny: z tortem, z kwiatami, ze mną, zaproszenie na pączki, mogę czy nie mogę

    1. Lekcja 13Listopad, bo liście padająMiesiące i daty: liczebnik porządkowy z -ego
    2. Lekcja 14Wszystkiego najlepszego! ImieninyNarzędnik po z: z kim? z czym?
    3. Lekcja 15Zapraszam na pączki!Zaproszenia: zapraszam cię na…, chcieć i móc
    4. Lekcja 16Dobre wiadomości: święto dla wszystkichPowtórka modułu Święta: daty, z kim? z czym?, zaproszenia

  5. Moduł 5 Zdrowie

    ciało i jak się czujesz, muszę ćwiczyć, w aptece: boli mnie gardło, nie mam gorączki

    1. Lekcja 17Słone powietrze w CiechocinkuCzasownik czuć się i części ciała
    2. Lekcja 18Muszę ćwiczyć!Czasowniki modalne muszę, mogę, chcę
    3. Lekcja 19 · tutaj jesteśBoli mnie gardło! W apteceBoli mnie, bolą mnie i dopełniacz po „nie mam”
    4. Lekcja 20Dobre wiadomości: ruch to radośćPowtórka: czuć się, muszę, mogę, chcę, boli mnie

  6. Moduł 6 Zwierzęta i natura

    bociany i liczba mnoga, widzę łosia, nie widzę foki, co można, a czego nie wolno w parku narodowym

    1. Lekcja 21Bociany wracają!Liczba mnoga rzeczowników i przymiotników
    2. Lekcja 22Cześć, foko! Fokarium na HeluBiernik po widzieć i dopełniacz po przeczeniu
    3. Lekcja 23Łoś na bagnach!Można, nie wolno, musisz + bezokolicznik
    4. Lekcja 24Dobre wiadomości: dzicy sąsiedziPowtórka: liczba mnoga, biernik, można i nie wolno

  7. Moduł 7 Praca

    jestem flisakiem i pracuję jako flisak, musimy i możemy, umiem czy mogę, rozmowa o pracę nad morzem

    1. Lekcja 25Flisacy na DunajcuNarzędnik zawodów: jestem flisakiem = pracuję jako flisak
    2. Lekcja 26Miód prosto z drzewaCzasowniki modalne musieć i móc w liczbie mnogiej
    3. Lekcja 27Umiesz pływać? Praca nad morzemUmieć czy móc: umiejętność albo czas i pozwolenie
    4. Lekcja 28Dobre wiadomości: praca, która pomagaPowtórka modułu Praca: narzędnik, musieć i móc, umieć

  8. Moduł 8 Weekend

    dokąd i gdzie: do Krakowa, w Krakowie, plany na weekend, byłem, byłam, byliśmy, byłyście

    1. Lekcja 29Weekend z malarzami w Kazimierzu DolnymPrzyimki do, w i nad: dokąd jedziesz, gdzie jesteś?
    2. Lekcja 30Byłam pod ziemią!Czas przeszły czasownika być: byłem czy byłam?
    3. Lekcja 31Gdzie byłeś? Maczuga HerkulesaCzas przeszły w liczbie mnogiej: byliśmy czy byłyśmy?
    4. Lekcja 32Dobre wiadomości: weekendowe cudaPowtórka modułu Weekend: dokąd, gdzie i czas przeszły być

Pytania o tę lekcję

Kiedy używamy dopełniacza?
Po przeczeniu, po wielu przyimkach i przy określaniu ilości. Najwcześniej uczniowie spotykają go po nie mam i nie ma: nie mam czasu, nie ma syropu. Później dochodzą przyimki (do Krakowa, bez cukru) i ilości (butelka wody, dużo ludzi). Lekcja Boli mnie gardło! W aptece zaczyna od przeczenia, bo przy ladzie w aptece pada ono co chwilę.
Na jakie pytania odpowiada dopełniacz?
Kogo? Czego? W praktyce takie pytanie często ma w sobie przeczenie: Kogo nie ma?, Czego nie masz? – Nie mam gorączki. Dla porównania biernik odpowiada na pytania kogo? co?, więc mam co? – katar, ale nie mam czego? – kataru.
Dlaczego mówimy „nie mam kataru”, a nie „nie mam katar”?
Bo po zaprzeczonym czasowniku dopełnienie przechodzi do dopełniacza. W zdaniu twierdzącym mam łączy się z biernikiem (mam katar, mam gorączkę), a po nie mam z dopełniaczem (nie mam kataru, nie mam gorączki). Ta sama zasada działa z innymi czasownikami, np. nie widzę foki; w kursie A1.2 przychodzi to w lekcji 22.
Jak tworzy się dopełniacz rzeczowników?
Żeński: -y lub -i; męski: -a lub -u. Recepta – recepty, ale po k i g tabletka – tabletki. W rodzaju męskim osoby i zwierzęta mają -a (brata, psa), a wśród rzeczy wiele słów ma -u (kataru, syropu), choć nie wszystkie (plastra). Rodzaj nijaki ma -a: nie ma mleka.
Mówi się „boli mnie plecy” czy „bolą mnie plecy”?
Poprawnie: bolą mnie plecy. Część ciała jest w tym zdaniu podmiotem, a plecy mają tylko liczbę mnogą, więc czasownik też stoi w liczbie mnogiej. Tak samo bolą mnie nogi, oczy, uszy, ale boli mnie noga. W lekcji Boli mnie gardło! W aptece ten błąd otwiera tabelę typowych pomyłek.
Mam gorączka, gorączkę czy gorączki?
Mam gorączkę, ale nie mam gorączki. Po mam stoi biernik, który w rodzaju żeńskim kończy się na -ę, jak w chcę filiżankę. Po nie mam przychodzi dopełniacz z -i, bo przed końcówką jest k. Forma gorączka to mianownik i po mam się nie pojawia.
Jak powiedzieć w aptece, co mnie boli?
Zacznij od Boli mnie… albo Bolą mnie…, potem dodaj objawy. Na przykład: Dzień dobry! Boli mnie gardło. Mam kaszel, ale nie mam gorączki. Farmaceuta zapyta zwykle Ma pan receptę?, a przy e-recepcie podaje się czterocyfrowy kod i numer PESEL. Na koniec wystarczy Poproszę syrop na kaszel.
Jak uczyć dopełniacza na poziomie A1?
Od gotowych zwrotów z przeczeniem, nie od końcówek. Nie mam czasu, nie ma problemu i nie mam gorączki uczniowie zapamiętują jako całość, a dopiero potem widzą w nich regułę. W lekcji Boli mnie gardło! W aptece każda forma dopełniacza stoi w tabeli, więc nikt nie musi zgadywać, czy będzie -u, czy -a.
Jakie zadanie domowe pasuje do tematu zdrowia?
Krótka wiadomość z usprawiedliwieniem nieobecności. Uczeń pisze do szkoły albo do pracy, jak się czuje, co boli i czy ma gorączkę, a potem dodaje, że dziś nie przyjdzie. W jednym tekście ćwiczy więc czuję się, boli mnie i nie mam…, a nauczyciel widzi od razu, które formy już siedzą.
Czy są interaktywne ćwiczenia z dopełniaczem?
Tak, najlepiej w parach mam – nie mam. Na tej stronie, bez konta, można sprawdzić cztery części lekcji: kartkę na drzwiach apteki, nagranie rozmowy przy ladzie, tabelę mam czy nie mam? oraz czat w aptece.
Odblokuj całą lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Umów prezentacjęWypróbuj za darmo

Bez karty płatniczej