Wszystkiego najlepszego! Imieniny: narzędnik po z: z kim? z czym?

O tej lekcji

Lekcja polskiego A1 dla obcokrajowców o narzędniku po przyimku z: kto z kim i z czym przychodzi na imieniny, z końcówkami -em, -ą i -ami.

Gramatyka
Pytania Z kim? i Z czym?, końcówki -em i -iem (z tortem, z mlekiem), -ą (z Anną, z Kubą) i -ami (z kwiatami), a także gotowe ze mną i z tobą.
Temat
Polskie imieniny: wiele imion ma w kalendarzu kilka dat, na przyjęciu są kwiaty, tort i „Sto lat!”, a współlokatorzy szykują niespodziankę dla kolegi.
Zadania
Tajny czat do przeczytania, rozmowa przy kalendarzu w kuchni, schemat z czterema ćwiczeniami, czat o imieninach koleżanki i pudełko z pytaniami Z kim? i Z czym?.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Sto lat!

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj
  2. Rozdział 2Czytamy: tajny czat

    • Przeczytaj tajny czatAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
  3. Rozdział 3Słuchamy: kalendarz w kuchni

    • Posłuchaj: Olena i Kuba mają planSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
  4. Rozdział 4Gramatyka: z kim? z czym?

    • Spójrz na schemat: z kim? z czym?Schemat gramatycznyWypróbuj
    • Wybierz poprawną formęWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Uzupełnij zdania: słowo z nawiasu w dobrej formieUzupełnij lukiWypróbuj
    • Przeciągnij słowa: z kim, z czym, ze mną czy z tobą?Przeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizOdblokuj
  5. Rozdział 5Rozmawiamy: idziesz ze mną?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Ania ma imieninyCzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOtwórz pudełkoOdblokuj
  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Wypełnij tabelę: z kim? z czym?Uzupełnij tabelęOdblokuj
    • Posortuj słowa: -em, -ą czy -ami?Posortuj w kolumnyOdblokuj
    • Ułóż słowa z literAnagramOdblokuj
    • Napisz kartkę z życzeniamiPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj odpowiedź: z kim świętujesz?Mówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

Urodziny i imieniny po polsku

Słowa i wyrażenia z lekcji (11), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+8 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • kartka
  • bukiet
  • prezent
  • świeczka
  • balon
  • impreza
  • niespodzianka
  • świętować

Gramatyka: narzędnik po z: z kim? z czym?

Uczniowie znają już narzędnik z gotowych zwrotów: jestem kucharzem, płacę kartą, jadę autobusem. Ta lekcja pokazuje go po raz pierwszy jako regułę, po przyimku z w znaczeniu „razem z”. Schemat ma cztery krótkie tabele, przykłady, wskazówkę i błędy.

Z kim? Z czym?

Po „z” słowo ma nową formę: z tortem, z Anną, z kwiatami.

Słowa na -a: z mamą, z Anną, z Kubą

Pierwsza tabela zbiera słowa zakończone na -a: z mamą, z kawą, z kartką, z Kluską. Ostatni wiersz przypomina, że Kuba i tata to mężczyźni, ale też dostają -ą.

Kto? Co?Z kim? Z czym?
mamaz mamą
Annaz Anną
Kluskaz Kluską
kawaz kawą
kartkaz kartką
Kuba, tata (to on, ale -a!)z Kubą, z tatą

Inne słowa: -em, po k i g -iem

Pozostałe rzeczowniki męskie i nijakie mają -em: z bratem, z Michałem, z tortem, z ciastem. Po k i g pojawia się i: z ptakiem, z mlekiem.

Kto? Co?Z kim? Z czym?
bratz bratem
Michałz Michałem
tortz tortem
prezentz prezentem
ciastoz ciastem
ptakz ptakiem
mlekoz mlekiem

Liczba mnoga -ami oraz ze mną, z tobą

Dwie małe tabele dodają liczbę mnogą z -ami (z kwiatami, z balonami, z jagodami) i zaimki jako gotowe zwroty: ze mną, z tobą.

Liczba mnoga → -ami

Kto? Co?Z kim? Z czym?
kwiatyz kwiatami
balonyz balonami
jagodyz jagodami

Ja i ty

Kto?Z kim?
jaze mną
tyz tobą

Z kim czy z czym? Przykłady i wskazówka

Wskazówka rozdziela pytania: Z kim? o ludzi i zwierzęta, Z czym? o rzeczy. Przykłady pokazują je w rozmowie, a wskazówka łączy nową formę z Jestem farmaceutką i z pierogami z jagodami.

Przykłady

  • Kuba idzie z tortem, a Olena z kwiatami.
  • – Z kim idziesz? – Z Anną.
  • – Z czym pijesz kawę? – Z mlekiem.
  • – Idziesz ze mną? – Tak, idę z tobą!

Z kim czy z czym?

Z kim? – ludzie i zwierzęta: z Anną, z Kluską. Z czym? – rzeczy: z tortem, z kwiatami. Imię też się zmienia: z Michałem, z Anną. To ta sama forma co: Jestem kucharzem. Jestem farmaceutką. Pierogi z jagodami.

Typowe błędy: z Anna, z tort, z ja

Trzy z czterech pomyłek to brak końcówki po z: z Anna, z tort, z kwiaty. Czwarta to z ja zamiast ze mną.

  • z Anna

    z Anną

    słowo na -a → -ą

  • z tort

    z tortem

    po „z”: -em

  • z kwiaty

    z kwiatami

    liczba mnoga: -ami

  • z ja

    ze mną

    ja → ze mną

Więcej lekcji z tej gramatyki: Narzędnik – lekcje i ćwiczenia

Narzędnik – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Co jest w lekcji

  • 11 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 3 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 1 nagranie
  • 1 obrazek
  • 1 transkrypcja

Główne cele tej lekcji:

  • zapytać Z kim? i Z czym? i odpowiedzieć: Idę z bratem., Piję herbatę z cytryną.
  • dobrać końcówkę po z: z tortem, z mamą, z kwiatami, a po k i g z mlekiem
  • zaproponować wspólne wyjście i odpowiedzieć: Idziesz ze mną? – Tak, idę z tobą!
  • złożyć życzenia imieninowe: Wszystkiego najlepszego!, Sto lat!
  • napisać kartkę z życzeniami i powiedzieć, z czym idziesz na przyjęcie: Idę z kwiatami i z prezentem.

To lekcja 14 kursu Polski A1.2 · Ruszamy!, druga w module Święta. Zbiera w jedną regułę formy, które uczniowie mówili dotąd jako gotowe zwroty: jestem kucharzem z A1.1, płacę kartą z lekcji 3 i jadę autobusem z lekcji 9. Wraca też data z lekcji 13: piętnastego maja. Imieniny pasują do narzędnika, bo przyjęcie to pytanie, kto przyjdzie z kim i z czym. Lekcja 15 uczy zapraszać, na przykład na pączki.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem i poznają jedenaście słów, od imienin i solenizanta po niespodziankę i czasownik świętować. Czytają tajny czat współlokatorów, którzy planują niespodziankę bez wiedzy Lucasa. W nagraniu Olena i Kuba szukają w kalendarzu imienin Łukasza, Zofii i Jakuba. Po schemacie są cztery ćwiczenia, a w rozmowie uczeń odpisuje Konradowi na czacie o imieninach Ani i losuje z pudełka pytania Z kim? i Z czym?.

Praca domowa ma trzy części sprawdzane automatycznie: tabelę z kim? z czym?, sortowanie słów według końcówki i słowa z liter. Kartkę z życzeniami i nagranie o tym, z kim uczeń świętuje, ocenia nauczyciel.

Gramatyka:
narzędnik po z · z kim? z czym? · -em, -ą, -ami · ze mną, z tobą
Temat:
imieniny · urodziny · święta · tradycje · niespodzianka

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od pytania o herbatę: Z czym pijesz herbatę?. Odpowiedzi z cytryną, z mlekiem, z miodem od razu dają trzy formy z dwóch tabel.
  • Pokaż, że to znana forma: napisz obok siebie jestem kucharzem i idę z kucharzem. Uczniowie widzą, że końcówka jest ta sama, a zmienia się tylko pytanie.
  • Kuba i tata to pułapka: to mężczyźni, ale kończą się na -a, więc mówimy z Kubą i z tatą. Dodaj do przykładów z kolegą: to słowo działa tak samo.
  • Wymagaj pełnych odpowiedzi przy pytaniach z pudełka: Mieszkam z siostrą., a nie tylko z siostrą. Wtedy uczeń ćwiczy też czasownik, nie samą końcówkę.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

22 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Cały kurs: Polski A1.2 · Ruszamy!

Druga część poziomu A1: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców po kursie A1.1, w całości po polsku. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze ruszają w Polskę: do Łowicza, w Bieszczady, na Hel i do kopalni soli w Wieliczce. Po kursie uczniowie zapłacą za kurtkę telefonem, opiszą pogodę, kupią bilet na pociąg, zaproszą znajomych na pączki, powiedzą w aptece, co ich boli, i opowiedzą, gdzie byli w weekend. Zdjęcia i krótkie definicje po polsku zastępują tłumaczenie, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Zakupy

    ubrania i kolory, chcę tę filiżankę, ceny powyżej stu złotych, płacę kartą, gotówką albo telefonem

    1. Lekcja 1Kolorowe pasiaki z ŁowiczaPrzymiotniki: kolor w rodzaju i liczbie
    2. Lekcja 2Chcę ten kubek!Biernik rzeczy po chcę, kupuję i poproszę
    3. Lekcja 3Sześć cyfr i gotowe: płacę telefonemLiczebniki od stu do tysiąca i płacenie
    4. Lekcja 4Dobre wiadomości: drugie życie ubrańPowtórka modułu Zakupy: kolory, biernik, ceny
  2. Moduł 2 Pogoda

    pory roku i pogoda, gdzie jesteś: w Karpaczu, na Śnieżce, stopnie i strony świata w prognozie

    1. Lekcja 5Złota polska jesieńPogoda i pory roku: jest zimno czy zimna woda?
    2. Lekcja 6UFO na Śnieżce?Miejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lekcja 7Kwiecień plecień: trochę zimy, trochę lataLiczebniki ze słowem stopień i strony świata
    4. Lekcja 8Dobre wiadomości: witaj, wiosno!Powtórka modułu Pogoda: pogoda, miejsca, stopnie
  3. Moduł 3 W drodze

    idę czy jadę, autobusem i pociągiem, na peronie czy w wagonie, rozkład jazdy i bilet w kasie

    1. Lekcja 9Idę czy jadę?Iść czy jechać? Czasowniki ruchu i pytanie Czym?
    2. Lekcja 10Wsiadamy! Leśna kolejka w BieszczadachMiejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lekcja 11O której odjeżdża pociąg?Godziny z minutami: Jest siedemnasta, o siedemnastej
    4. Lekcja 12Dobre wiadomości: czysty transportPowtórka modułu W drodze: iść czy jechać, w czy na, o której
  4. Moduł 4 Święta

    miesiące i daty, imieniny: z tortem, z kwiatami, ze mną, zaproszenie na pączki, mogę czy nie mogę

    1. Lekcja 13Listopad, bo liście padająMiesiące i daty: liczebnik porządkowy z -ego
    2. Lekcja 14 · tutaj jesteśWszystkiego najlepszego! ImieninyNarzędnik po z: z kim? z czym?
    3. Lekcja 15Zapraszam na pączki!Zaproszenia: zapraszam cię na…, chcieć i móc
    4. Lekcja 16Dobre wiadomości: święto dla wszystkichPowtórka modułu Święta: daty, z kim? z czym?, zaproszenia
  5. Moduł 5 Zdrowie

    ciało i jak się czujesz, muszę ćwiczyć, w aptece: boli mnie gardło, nie mam gorączki

    1. Lekcja 17Słone powietrze w CiechocinkuCzasownik czuć się i części ciała
    2. Lekcja 18Muszę ćwiczyć!Czasowniki modalne muszę, mogę, chcę
    3. Lekcja 19Boli mnie gardło! W apteceBoli mnie, bolą mnie i dopełniacz po „nie mam”
    4. Lekcja 20Dobre wiadomości: ruch to radośćPowtórka: czuć się, muszę, mogę, chcę, boli mnie
  6. Moduł 6 Zwierzęta i natura

    bociany i liczba mnoga, widzę łosia, nie widzę foki, co można, a czego nie wolno w parku narodowym

    1. Lekcja 21Bociany wracają!Liczba mnoga rzeczowników i przymiotników
    2. Lekcja 22Cześć, foko! Fokarium na HeluBiernik po widzieć i dopełniacz po przeczeniu
    3. Lekcja 23Łoś na bagnach!Można, nie wolno, musisz + bezokolicznik
    4. Lekcja 24Dobre wiadomości: dzicy sąsiedziPowtórka: liczba mnoga, biernik, można i nie wolno
  7. Moduł 7 Praca

    jestem flisakiem i pracuję jako flisak, musimy i możemy, umiem czy mogę, rozmowa o pracę nad morzem

    1. Lekcja 25Flisacy na DunajcuNarzędnik zawodów: jestem flisakiem = pracuję jako flisak
    2. Lekcja 26Miód prosto z drzewaCzasowniki modalne musieć i móc w liczbie mnogiej
    3. Lekcja 27Umiesz pływać? Praca nad morzemUmieć czy móc: umiejętność albo czas i pozwolenie
    4. Lekcja 28Dobre wiadomości: praca, która pomagaPowtórka modułu Praca: narzędnik, musieć i móc, umieć
  8. Moduł 8 Weekend

    dokąd i gdzie: do Krakowa, w Krakowie, plany na weekend, byłem, byłam, byliśmy, byłyście

    1. Lekcja 29Weekend z malarzami w Kazimierzu DolnymPrzyimki do, w i nad: dokąd jedziesz, gdzie jesteś?
    2. Lekcja 30Byłam pod ziemią!Czas przeszły czasownika być: byłem czy byłam?
    3. Lekcja 31Gdzie byłeś? Maczuga HerkulesaCzas przeszły w liczbie mnogiej: byliśmy czy byłyśmy?
    4. Lekcja 32Dobre wiadomości: weekendowe cudaPowtórka modułu Weekend: dokąd, gdzie i czas przeszły być

Pytania o tę lekcję

Kiedy używamy narzędnika?
Narzędnik odpowiada na pytania kim? i czym? Używamy go po z w znaczeniu „razem z” (z bratem), przy zawodzie po być (Jestem kucharzem), przy środku transportu (jadę tramwajem) i przy narzędziu (piszę długopisem). Do tego dochodzą przyimki miejsca, na przykład nad, pod, przed: nad morzem. W lekcji Wszystkiego najlepszego! Imieniny uczniowie poznają pierwsze z tych znaczeń.
Jakie końcówki ma narzędnik?
W liczbie pojedynczej -em albo -ą, w mnogiej zwykle -ami. Rodzaj męski i nijaki ma -em (z tortem, z ciastem), a po k i g -iem (z mlekiem). Rodzaj żeński i słowa na -a, także męskie jak Kuba, mają -ą. Kilka słów ma w liczbie mnogiej -mi: z dziećmi, z ludźmi, z przyjaciółmi.
Z kim czy z czym?
Kim? – o ludzi i zwierzęta, czym? – o rzeczy. Pytamy Z kim idziesz na imieniny? – Z Anną. i Z czym pijesz kawę? – Z mlekiem. Końcówki są w obu pytaniach te same; zmienia się tylko zaimek pytający.
Mówi się „z Anna” czy „z Anną”?
Poprawnie: z Anną, z końcówką -ą. Po z w znaczeniu „razem z” imię też się odmienia: z Michałem, z Kubą, z Lucasem. Forma bez końcówki, z Anna, to typowy błąd początkujących, podobnie jak z tort zamiast z tortem. Oba stoją w tabeli błędów w schemacie tej lekcji.
Ze mną czy z mną?
Zawsze ze mną, nigdy z mną. Przed mną mówimy ze, tak jak w ze szkoły czy ze stołu. Druga osoba to z tobą, a dalej z nim, z nią, z nami, z wami, z nimi.
Jak złożyć życzenia na imieniny po polsku?
Najczęściej: Wszystkiego najlepszego z okazji imienin! Krócej mówimy Wszystkiego najlepszego! albo po prostu Sto lat!, a na kartce można dodać Zdrowia, szczęścia!. Osoba, która ma imieniny, to solenizant albo solenizantka. Na przyjęciu goście zwykle śpiewają Sto lat.
Jak zapytać o imieniny po polsku?
Pytamy Kiedy masz imieniny?, tak jak o urodziny. Odpowiedź to data: Piętnastego maja. Wiele imion ma w kalendarzu kilka dat, a ludzie zwykle świętują jedną z nich, dlatego warto zapytać wprost. W nagraniu z tej lekcji Olena i Kuba odkrywają, że Łukasz jest w kalendarzu kilka razy.
Jak uczyć narzędnika na poziomie A1?
Od jednego znaczenia: z w sensie „razem z”. Pytania Z kim? i Z czym? dają dużo naturalnych zdań o rodzinie, jedzeniu i spotkaniach. Pomaga też przypomnienie form, które uczniowie znają z gotowych zwrotów, jak jestem kucharzem. Zawód, transport i narzędzie można potem dodać jako kolejne znaczenia tego samego przypadku.
Jaka gra pomoże ćwiczyć narzędnik?
Sprawdza się łańcuszek „Idę na imieniny z…”. Pierwsza osoba mówi, z czym przychodzi, na przykład z tortem, następna powtarza to i dodaje swoją rzecz: z tortem i z kwiatami. Każda runda to kilka nowych form. Na zajęciach jeden na jeden lepiej sprawdzi się pudełko z pytaniami Z kim…? i Z czym…? z tej lekcji.
Czy są interaktywne ćwiczenia z narzędnikiem?
Tak, a cztery części można wypróbować bez rejestracji. Na tej stronie lekcja Wszystkiego najlepszego! Imieniny pokazuje tajny czat współlokatorów, nagranie Oleny i Kuby, uzupełnianie zdań słowem z nawiasu oraz czat o imieninach Ani.
Czy z kim? i z czym? można ćwiczyć online jeden na jeden?
Tak, te pytania sprawdzają się w zwykłej rozmowie. Na zajęciach indywidualnych lektor zadaje pytania z pudełka, a uczeń odpowiada o własnym życiu. Ćwiczenia z formami i pracę domową uczeń robi na swoim koncie; są sprawdzane automatycznie, a kartkę z życzeniami i nagranie ocenia nauczyciel.

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Bez karty płatniczej