Sign up for freeSign up

Wszystkiego najlepszego! Imieniny: narzędnik po z: z kim? z czym?

Lekcja polskiego A1 dla obcokrajowców o narzędniku po przyimku z: kto z kim i z czym przychodzi na imieniny, z końcówkami -em, -ą i -ami.

Grammar
Pytania Z kim? i Z czym?, końcówki -em i -iem (z tortem, z mlekiem), -ą (z Anną, z Kubą) i -ami (z kwiatami), a także gotowe ze mną i z tobą.
Topic
Polskie imieniny: wiele imion ma w kalendarzu kilka dat, na przyjęciu są kwiaty, tort i „Sto lat!”, a współlokatorzy szykują niespodziankę dla kolegi.
Activities
Tajny czat do przeczytania, rozmowa przy kalendarzu w kuchni, schemat z czterema ćwiczeniami, czat o imieninach koleżanki i pudełko z pytaniami Z kim? i Z czym?.

What's inside

  1. Chapter 1Sto lat!

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: tajny czat

    • Przeczytaj tajny czatReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: kalendarz w kuchni

    • Posłuchaj: Olena i Kuba mają planListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: z kim? z czym?

    • Spójrz na schemat: z kim? z czym?Grammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formęChoose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: słowo z nawiasu w dobrej formieFill in the gapsTry it
    • Przeciągnij słowa: z kim, z czym, ze mną czy z tobą?Drag and dropUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: idziesz ze mną?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Ania ma imieninyChatTry it
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Wypełnij tabelę: z kim? z czym?Fill in the tableUnlock
    • Posortuj słowa: -em, -ą czy -ami?Sort into columnsUnlock
    • Ułóż słowa z literAnagramUnlock
    • Napisz kartkę z życzeniamiWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: z kim świętujesz?Speaking, checked by the teacherUnlock

22 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Urodziny i imieniny po polsku

11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+8 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • kartka
  • bukiet
  • prezent
  • świeczka
  • balon
  • impreza
  • niespodzianka
  • świętować

Grammar: narzędnik po z: z kim? z czym?

Uczniowie znają już narzędnik z gotowych zwrotów: jestem kucharzem, płacę kartą, jadę autobusem. Ta lekcja pokazuje go po raz pierwszy jako regułę, po przyimku z w znaczeniu „razem z”. Schemat ma cztery krótkie tabele, przykłady, wskazówkę i błędy.

Z kim? Z czym?

Po „z” słowo ma nową formę: z tortem, z Anną, z kwiatami.

Słowa na -a: z mamą, z Anną, z Kubą

Pierwsza tabela zbiera słowa zakończone na -a: z mamą, z kawą, z kartką, z Kluską. Ostatni wiersz przypomina, że Kuba i tata to mężczyźni, ale też dostają -ą.

Kto? Co?Z kim? Z czym?
mamaz mamą
Annaz Anną
Kluskaz Kluską
kawaz kawą
kartkaz kartką
Kuba, tata (to on, ale -a!)z Kubą, z tatą

Inne słowa: -em, po k i g -iem

Pozostałe rzeczowniki męskie i nijakie mają -em: z bratem, z Michałem, z tortem, z ciastem. Po k i g pojawia się i: z ptakiem, z mlekiem.

Kto? Co?Z kim? Z czym?
bratz bratem
Michałz Michałem
tortz tortem
prezentz prezentem
ciastoz ciastem
ptakz ptakiem
mlekoz mlekiem

Liczba mnoga -ami oraz ze mną, z tobą

Dwie małe tabele dodają liczbę mnogą z -ami (z kwiatami, z balonami, z jagodami) i zaimki jako gotowe zwroty: ze mną, z tobą.

Liczba mnoga → -ami

Kto? Co?Z kim? Z czym?
kwiatyz kwiatami
balonyz balonami
jagodyz jagodami

Ja i ty

Kto?Z kim?
jaze mną
tyz tobą

Z kim czy z czym? Przykłady i wskazówka

Wskazówka rozdziela pytania: Z kim? o ludzi i zwierzęta, Z czym? o rzeczy. Przykłady pokazują je w rozmowie, a wskazówka łączy nową formę z Jestem farmaceutką i z pierogami z jagodami.

Przykłady

  • Kuba idzie z tortem, a Olena z kwiatami.
  • – Z kim idziesz? – Z Anną.
  • – Z czym pijesz kawę? – Z mlekiem.
  • – Idziesz ze mną? – Tak, idę z tobą!

Z kim czy z czym?

Z kim? – ludzie i zwierzęta: z Anną, z Kluską. Z czym? – rzeczy: z tortem, z kwiatami. Imię też się zmienia: z Michałem, z Anną. To ta sama forma co: Jestem kucharzem. Jestem farmaceutką. Pierogi z jagodami.

Typowe błędy: z Anna, z tort, z ja

Trzy z czterech pomyłek to brak końcówki po z: z Anna, z tort, z kwiaty. Czwarta to z ja zamiast ze mną.

  • z Anna

    z Anną

    słowo na -a → -ą

  • z tort

    z tortem

    po „z”: -em

  • z kwiaty

    z kwiatami

    liczba mnoga: -ami

  • z ja

    ze mną

    ja → ze mną

More lessons on this grammar: Narzędnik lessons and exercises

Try the Narzędnik exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 11 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 1 audio clip
  • 1 picture
  • 1 transcript

The main objectives of this lesson are to:

  • zapytać Z kim? i Z czym? i odpowiedzieć: Idę z bratem., Piję herbatę z cytryną.
  • dobrać końcówkę po z: z tortem, z mamą, z kwiatami, a po k i g z mlekiem
  • zaproponować wspólne wyjście i odpowiedzieć: Idziesz ze mną? – Tak, idę z tobą!
  • złożyć życzenia imieninowe: Wszystkiego najlepszego!, Sto lat!
  • napisać kartkę z życzeniami i powiedzieć, z czym idziesz na przyjęcie: Idę z kwiatami i z prezentem.

To lekcja 14 kursu Polski A1.2 · Ruszamy!, druga w module Święta. Zbiera w jedną regułę formy, które uczniowie mówili dotąd jako gotowe zwroty: jestem kucharzem z A1.1, płacę kartą z lekcji 3 i jadę autobusem z lekcji 9. Wraca też data z lekcji 13: piętnastego maja. Imieniny pasują do narzędnika, bo przyjęcie to pytanie, kto przyjdzie z kim i z czym. Lekcja 15 uczy zapraszać, na przykład na pączki.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem i poznają jedenaście słów, od imienin i solenizanta po niespodziankę i czasownik świętować. Czytają tajny czat współlokatorów, którzy planują niespodziankę bez wiedzy Lucasa. W nagraniu Olena i Kuba szukają w kalendarzu imienin Łukasza, Zofii i Jakuba. Po schemacie są cztery ćwiczenia, a w rozmowie uczeń odpisuje Konradowi na czacie o imieninach Ani i losuje z pudełka pytania Z kim? i Z czym?.

Praca domowa ma trzy części sprawdzane automatycznie: tabelę z kim? z czym?, sortowanie słów według końcówki i słowa z liter. Kartkę z życzeniami i nagranie o tym, z kim uczeń świętuje, ocenia nauczyciel.

Grammar:
narzędnik po z · z kim? z czym? · -em, -ą, -ami · ze mną, z tobą
Topic:
imieniny · urodziny · święta · tradycje · niespodzianka

Teaching tips

  • Zacznij od pytania o herbatę: Z czym pijesz herbatę?. Odpowiedzi z cytryną, z mlekiem, z miodem od razu dają trzy formy z dwóch tabel.
  • Pokaż, że to znana forma: napisz obok siebie jestem kucharzem i idę z kucharzem. Uczniowie widzą, że końcówka jest ta sama, a zmienia się tylko pytanie.
  • Kuba i tata to pułapka: to mężczyźni, ale kończą się na -a, więc mówimy z Kubą i z tatą. Dodaj do przykładów z kolegą: to słowo działa tak samo.
  • Wymagaj pełnych odpowiedzi przy pytaniach z pudełka: Mieszkam z siostrą., a nie tylko z siostrą. Wtedy uczeń ćwiczy też czasownik, nie samą końcówkę.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

22 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski A1.2 · Ruszamy!

Druga część poziomu A1: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców po kursie A1.1, w całości po polsku. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze ruszają w Polskę: do Łowicza, w Bieszczady, na Hel i do kopalni soli w Wieliczce. Po kursie uczniowie zapłacą za kurtkę telefonem, opiszą pogodę, kupią bilet na pociąg, zaproszą znajomych na pączki, powiedzą w aptece, co ich boli, i opowiedzą, gdzie byli w weekend. Zdjęcia i krótkie definicje po polsku zastępują tłumaczenie, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Zakupy

    ubrania i kolory, chcę tę filiżankę, ceny powyżej stu złotych, płacę kartą, gotówką albo telefonem

    1. Lesson 1Kolorowe pasiaki z ŁowiczaPrzymiotniki: kolor w rodzaju i liczbie
    2. Lesson 2Chcę ten kubek!Biernik rzeczy po chcę, kupuję i poproszę
    3. Lesson 3Sześć cyfr i gotowe: płacę telefonemLiczebniki od stu do tysiąca i płacenie
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: drugie życie ubrańPowtórka modułu Zakupy: kolory, biernik, ceny

  2. Unit 2 Pogoda

    pory roku i pogoda, gdzie jesteś: w Karpaczu, na Śnieżce, stopnie i strony świata w prognozie

    1. Lesson 5Złota polska jesieńPogoda i pory roku: jest zimno czy zimna woda?
    2. Lesson 6UFO na Śnieżce?Miejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lesson 7Kwiecień plecień: trochę zimy, trochę lataLiczebniki ze słowem stopień i strony świata
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: witaj, wiosno!Powtórka modułu Pogoda: pogoda, miejsca, stopnie

  3. Unit 3 W drodze

    idę czy jadę, autobusem i pociągiem, na peronie czy w wagonie, rozkład jazdy i bilet w kasie

    1. Lesson 9Idę czy jadę?Iść czy jechać? Czasowniki ruchu i pytanie Czym?
    2. Lesson 10Wsiadamy! Leśna kolejka w BieszczadachMiejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lesson 11O której odjeżdża pociąg?Godziny z minutami: Jest siedemnasta, o siedemnastej
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: czysty transportPowtórka modułu W drodze: iść czy jechać, w czy na, o której

  4. Unit 4 Święta

    miesiące i daty, imieniny: z tortem, z kwiatami, ze mną, zaproszenie na pączki, mogę czy nie mogę

    1. Lesson 13Listopad, bo liście padająMiesiące i daty: liczebnik porządkowy z -ego
    2. Lesson 14 · you're hereWszystkiego najlepszego! ImieninyNarzędnik po z: z kim? z czym?
    3. Lesson 15Zapraszam na pączki!Zaproszenia: zapraszam cię na…, chcieć i móc
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: święto dla wszystkichPowtórka modułu Święta: daty, z kim? z czym?, zaproszenia

  5. Unit 5 Zdrowie

    ciało i jak się czujesz, muszę ćwiczyć, w aptece: boli mnie gardło, nie mam gorączki

    1. Lesson 17Słone powietrze w CiechocinkuCzasownik czuć się i części ciała
    2. Lesson 18Muszę ćwiczyć!Czasowniki modalne muszę, mogę, chcę
    3. Lesson 19Boli mnie gardło! W apteceBoli mnie, bolą mnie i dopełniacz po „nie mam”
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: ruch to radośćPowtórka: czuć się, muszę, mogę, chcę, boli mnie

  6. Unit 6 Zwierzęta i natura

    bociany i liczba mnoga, widzę łosia, nie widzę foki, co można, a czego nie wolno w parku narodowym

    1. Lesson 21Bociany wracają!Liczba mnoga rzeczowników i przymiotników
    2. Lesson 22Cześć, foko! Fokarium na HeluBiernik po widzieć i dopełniacz po przeczeniu
    3. Lesson 23Łoś na bagnach!Można, nie wolno, musisz + bezokolicznik
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: dzicy sąsiedziPowtórka: liczba mnoga, biernik, można i nie wolno

  7. Unit 7 Praca

    jestem flisakiem i pracuję jako flisak, musimy i możemy, umiem czy mogę, rozmowa o pracę nad morzem

    1. Lesson 25Flisacy na DunajcuNarzędnik zawodów: jestem flisakiem = pracuję jako flisak
    2. Lesson 26Miód prosto z drzewaCzasowniki modalne musieć i móc w liczbie mnogiej
    3. Lesson 27Umiesz pływać? Praca nad morzemUmieć czy móc: umiejętność albo czas i pozwolenie
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: praca, która pomagaPowtórka modułu Praca: narzędnik, musieć i móc, umieć

  8. Unit 8 Weekend

    dokąd i gdzie: do Krakowa, w Krakowie, plany na weekend, byłem, byłam, byliśmy, byłyście

    1. Lesson 29Weekend z malarzami w Kazimierzu DolnymPrzyimki do, w i nad: dokąd jedziesz, gdzie jesteś?
    2. Lesson 30Byłam pod ziemią!Czas przeszły czasownika być: byłem czy byłam?
    3. Lesson 31Gdzie byłeś? Maczuga HerkulesaCzas przeszły w liczbie mnogiej: byliśmy czy byłyśmy?
    4. Lesson 32Dobre wiadomości: weekendowe cudaPowtórka modułu Weekend: dokąd, gdzie i czas przeszły być

Questions about this lesson

Kiedy używamy narzędnika?
Narzędnik odpowiada na pytania kim? i czym? Używamy go po z w znaczeniu „razem z” (z bratem), przy zawodzie po być (Jestem kucharzem), przy środku transportu (jadę tramwajem) i przy narzędziu (piszę długopisem). Do tego dochodzą przyimki miejsca, na przykład nad, pod, przed: nad morzem. W lekcji Wszystkiego najlepszego! Imieniny uczniowie poznają pierwsze z tych znaczeń.
Jakie końcówki ma narzędnik?
W liczbie pojedynczej -em albo -ą, w mnogiej zwykle -ami. Rodzaj męski i nijaki ma -em (z tortem, z ciastem), a po k i g -iem (z mlekiem). Rodzaj żeński i słowa na -a, także męskie jak Kuba, mają -ą. Kilka słów ma w liczbie mnogiej -mi: z dziećmi, z ludźmi, z przyjaciółmi.
Z kim czy z czym?
Kim? – o ludzi i zwierzęta, czym? – o rzeczy. Pytamy Z kim idziesz na imieniny? – Z Anną. i Z czym pijesz kawę? – Z mlekiem. Końcówki są w obu pytaniach te same; zmienia się tylko zaimek pytający.
Mówi się „z Anna” czy „z Anną”?
Poprawnie: z Anną, z końcówką -ą. Po z w znaczeniu „razem z” imię też się odmienia: z Michałem, z Kubą, z Lucasem. Forma bez końcówki, z Anna, to typowy błąd początkujących, podobnie jak z tort zamiast z tortem. Oba stoją w tabeli błędów w schemacie tej lekcji.
Ze mną czy z mną?
Zawsze ze mną, nigdy z mną. Przed mną mówimy ze, tak jak w ze szkoły czy ze stołu. Druga osoba to z tobą, a dalej z nim, z nią, z nami, z wami, z nimi.
Jak złożyć życzenia na imieniny po polsku?
Najczęściej: Wszystkiego najlepszego z okazji imienin! Krócej mówimy Wszystkiego najlepszego! albo po prostu Sto lat!, a na kartce można dodać Zdrowia, szczęścia!. Osoba, która ma imieniny, to solenizant albo solenizantka. Na przyjęciu goście zwykle śpiewają Sto lat.
Jak zapytać o imieniny po polsku?
Pytamy Kiedy masz imieniny?, tak jak o urodziny. Odpowiedź to data: Piętnastego maja. Wiele imion ma w kalendarzu kilka dat, a ludzie zwykle świętują jedną z nich, dlatego warto zapytać wprost. W nagraniu z tej lekcji Olena i Kuba odkrywają, że Łukasz jest w kalendarzu kilka razy.
Jak uczyć narzędnika na poziomie A1?
Od jednego znaczenia: z w sensie „razem z”. Pytania Z kim? i Z czym? dają dużo naturalnych zdań o rodzinie, jedzeniu i spotkaniach. Pomaga też przypomnienie form, które uczniowie znają z gotowych zwrotów, jak jestem kucharzem. Zawód, transport i narzędzie można potem dodać jako kolejne znaczenia tego samego przypadku.
Jaka gra pomoże ćwiczyć narzędnik?
Sprawdza się łańcuszek „Idę na imieniny z…”. Pierwsza osoba mówi, z czym przychodzi, na przykład z tortem, następna powtarza to i dodaje swoją rzecz: z tortem i z kwiatami. Każda runda to kilka nowych form. Na zajęciach jeden na jeden lepiej sprawdzi się pudełko z pytaniami Z kim…? i Z czym…? z tej lekcji.
Czy są interaktywne ćwiczenia z narzędnikiem?
Tak, a cztery części można wypróbować bez rejestracji. Na tej stronie lekcja Wszystkiego najlepszego! Imieniny pokazuje tajny czat współlokatorów, nagranie Oleny i Kuby, uzupełnianie zdań słowem z nawiasu oraz czat o imieninach Ani.
Czy z kim? i z czym? można ćwiczyć online jeden na jeden?
Tak, te pytania sprawdzają się w zwykłej rozmowie. Na zajęciach indywidualnych lektor zadaje pytania z pudełka, a uczeń odpowiada o własnym życiu. Ćwiczenia z formami i pracę domową uczeń robi na swoim koncie; są sprawdzane automatycznie, a kartkę z życzeniami i nagranie ocenia nauczyciel.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required