Kajakiem przez Atlantyk: czas przeszły, ja i ty: płynąłem czy płynęłam?

Lekcja polskiego A2 dla obcokrajowców o tym, jak czas przeszły zmienia się w formach ja i ty (płynąłem czy płynęłam?), na tle wypraw kajakiem przez Atlantyk i po Mazurach.

Gramatyka: Mężczyzna mówi płynąłem i spałem, kobieta płynęłam i spałam. Kolegę pytamy Gdzie spałeś?, koleżankę Gdzie spałaś?, a opowieść porządkują najpierw, potem i w końcu.
Temat: Sofia prowadzi blog o podróżach. Robi wywiad z Kubą o spływie kajakowym po Krutyni i opisuje trzy samotne wyprawy Aleksandra Doby kajakiem przez Atlantyk.
Zadania: Wpis z bloga do przeczytania, wywiad z Kubą i opowieść podróżniczki do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z pytaniami do podróżniczki i koło z pytaniami.

Co jest w środku

Rozdział 1Lubisz przygody?
- ObrazekOdblokuj
- Otwórz pudełko i odpowiedzOtwórz pudełkoOdblokuj
- Posłuchaj i zapamiętaj słowaSłownictwoWypróbuj
- Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj
Rozdział 2Czytamy: trzy razy przez Atlantyk
- Przeczytaj tekst na blogu SofiiAutentyczny dokumentWypróbuj
- Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
- Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
Rozdział 3Słuchamy: wywiad z Kubą
- Posłuchaj: Sofia robi wywiad z KubąSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedź: co było najpierw?QuizOdblokuj
- Posłuchaj: pani Weronika opowiada o podróżySłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: płynąłem czy płynęłam?
- Spójrz na schemat: płynąłem czy płynęłam?Schemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę: kto mówi?Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij wywiad: czas przeszły, ja i tyUzupełnij lukiWypróbuj
- Przeciągnij słowa: Kuba i Sofia opowiadająPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
- Wybierz poprawną formę albo słowo: patrz, kto mówi!QuizOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: wywiad z podróżniczką
- Wybierz poprawne pytania: wywiad z AlicjąCzatWypróbuj
- Zakręć kołem i zapytaj kolegę albo koleżankęZakręć kołemOdblokuj
Rozdział 6Praca domowa
- Wypełnij tabelę: ja i ty w czasie przeszłymUzupełnij tabelęOdblokuj
- Wypełnij tabelę: my i wy w czasie przeszłymUzupełnij tabelęOdblokuj
- Dopasuj słowa i definicjePołącz w paryOdblokuj
- Napisz post na blog: moja podróżPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
- Nagraj odpowiedź: wywiad z kimś z rodzinyMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

Słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (11), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+8 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

gwiazda
ląd
wywiad
odpoczynek
prąd
przygoda
rekordzista
opowiadać

Gramatyka: czas przeszły, ja i ty: płynąłem czy płynęłam?

Po formach on i ona uczniowie zaczynają mówić o sobie i pytać rozmówcę. Zasada opiera się na tym, co już znają: mężczyzna bierze formę on, kobieta formę ona, a potem każde z nich dodaje końcówkę. Stąd płynąłem, ale płynęłam, bo oboczność z lekcji 2 zostaje. Schemat dokłada też słowa, które porządkują opowieść.

Płynąłem czy płynęłam? Ja i ty w czasie przeszłym

Mężczyzna mówi: płynąłem, spałem. Kobieta mówi: płynęłam, spałam. Opowiadamy po kolei: najpierw, potem, w końcu.

Ja i ty: -łem, -łam, -łeś, -łaś

Główna tabela ma pięć kolumn: formę on / ona, a potem ja i ty osobno dla mężczyzny i dla kobiety. Mężczyzna dodaje -em albo -eś (spałem, spałeś), kobieta -m albo -ś (spałam, spałaś). Osobno zaznaczono mógł → mogłem.

on / ona	👨 ja: on + -em	👩 ja: ona + -m	👨 ty: on + -eś	👩 ty: ona + -ś
spał / spała	spałem	spałam	spałeś	spałaś
robił / robiła	robiłem	robiłam	robiłeś	robiłaś
jadł / jadła	jadłem	jadłam	jadłeś	jadłaś
płynął / płynęła	płynąłem	płynęłam	płynąłeś	płynęłaś
widział / widziała	widziałem	widziałam	widziałeś	widziałaś
wziął / wzięła	wziąłem	wzięłam	wziąłeś	wzięłaś
mógł / mogła	mogłem (ó → o)	mogłam	mogłeś (ó → o)	mogłaś

Liczba mnoga na zapas: spaliśmy, spałyście

Druga tabela wybiega naprzód i pokazuje my i wy, z podziałem na grupy z mężczyzną (spaliśmy) i bez mężczyzny (spałyśmy). Uczniowie wypełniają podobną tabelę w pracy domowej, a liczbę mnogą szczegółowo omawia lekcja 5.

oni / one	my (z mężczyzną): oni + -śmy	my (bez mężczyzny): one + -śmy	wy (z mężczyzną): oni + -ście	wy (bez mężczyzny): one + -ście
spali / spały	spaliśmy	spałyśmy	spaliście	spałyście
robili / robiły	robiliśmy	robiłyśmy	robiliście	robiłyście
jedli / jadły	jedliśmy	jadłyśmy	jedliście	jadłyście
płynęli / płynęły	płynęliśmy	płynęłyśmy	płynęliście	płynęłyście
widzieli / widziały	widzieliśmy	widziałyśmy	widzieliście	widziałyście
wzięli / wzięły	wzięliśmy	wzięłyśmy	wzięliście	wzięłyście
mogli / mogły	mogliśmy	mogłyśmy	mogliście	mogłyście

Najpierw, potem, w końcu

Oś czasu ustawia cztery punkty: najpierw, potem, w końcu i teraz. Przykłady pochodzą z wywiadów: Kuba, gdzie spałeś? – Spałem w namiocie., a pani Weronika mówi Raz była burza i nie mogłam jechać.

Opowiadam po kolei

najpierw: płynąłem przez jezioro
potem: płynąłem rzeką
w końcu: wróciłem do domu
teraz: jestem w Warszawie

Przykłady

Kuba, gdzie spałeś? – Spałem w namiocie.
Sofia, co czytałaś? – Czytałam artykuł o Aleksandrze Dobie.
Pani Weronika: Jechałam rowerem i spałam w namiocie.
Najpierw płynąłem przez jezioro, potem rzeką, a w końcu wróciłem do domu.najpierw → potem → w końcu: po kolei
Raz była burza i nie mogłam jechać.

Kto mówi? Kolega, koleżanka, pan, pani

Wskazówka uczy patrzeć na rozmówcę: do kolegi Gdzie spałeś?, do koleżanki Gdzie spałaś?. Przy formie grzecznościowej czasownik stoi w trzeciej osobie, więc w pytaniach Gdzie pan spał? i Gdzie pani spała? wracają formy z lekcji 1 i 2.

Uwaga: kto mówi?

Mężczyzna mówi: płynąłem, spałem. Kobieta mówi: płynęłam, spałam. Pytasz kolegę: Gdzie spałeś? Pytasz koleżankę: Gdzie spałaś? Pan i pani są jak on i ona: Gdzie pan spał? Gdzie pani spała? Uwaga: mógł → mogłem, mogłeś (ó → o).

Typowe błędy: płynęłem, mógłem

Cztery błędy w schemacie to płynęłem zamiast płynąłem, kobieta mówiąca spałem, pytanie Co jadłaś? skierowane do mężczyzny oraz mógłem z kreską, której w tej formie już nie ma.

Kuba: Płynęłem kajakiem.
Kuba: Płynąłem kajakiem.
on płynął + -em
Sofia: Spałem w namiocie.
Sofia: Spałam w namiocie.
kobieta → -łam
Sofia do Kuby: Co jadłaś?
Sofia do Kuby: Co jadłeś?
Kuba to mężczyzna → -łeś
Nie mógłem płynąć.
Nie mogłem płynąć.
ó → o: mogłem

Więcej lekcji z tej gramatyki: Czas przeszły – lekcje i ćwiczenia

Czas przeszły – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Co jest w lekcji

13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
2 gry
2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
1 autentyczny dokument
1 schemat gramatyczny
1 zestaw fiszek
2 nagrania
1 obrazek
2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

opowiedzieć o swojej podróży w czasie przeszłym jako mężczyzna albo kobieta: Spałem w namiocie., Jechałam rowerem nad morze.
zadać pytania w wywiadzie i dobrać formę do rozmówcy: Kuba, gdzie spałeś?, Co jadłaś w schronisku?
opowiedzieć po kolei: Najpierw płynąłem przez jezioro, potem rzeką, a w końcu wróciłem do domu.
użyć w osobie ja form z obocznościami: wziąłem – wzięłam, mogłem – mogłam, widziałem – widziałam
użyć słów z wyprawy przez ocean: rekin, delfin, prąd, ląd, gwiazda, kabina

To lekcja 3 kursu Polski A2.1 · Wtedy i teraz w module Niesamowite podróże. Łączy formę on z lekcji 1 z formą ona i obocznościami z lekcji 2. O sobie uczniowie mówili dotąd tylko byłem albo byłam, z lekcji 30 kursu A1.2. Wywiad o podróży wymaga pytań na ty i odpowiedzi w pierwszej osobie, więc dobrze pasuje do tej gramatyki. Lekcja 4 to Dobre wiadomości z powtórką całego modułu.

Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o przygody, poznają jedenaście słów z obrazkami, od kabiny po opowiadać, i rozpoznają je na sześciu zdjęciach. Czytają wpis z bloga Sofii o trzech wyprawach Aleksandra Doby. Potem słuchają, jak Sofia pyta Kubę o spływ po Krutyni, i krótkiej opowieści pani Weroniki o podróży rowerem dookoła Polski. Po schemacie są cztery ćwiczenia. Na koniec uczeń sam przechodzi czat, w którym wybiera pytania do podróżniczki, a potem kręci z partnerem kołem z pytaniami o wakacje.

Praca domowa ma pięć zadań. Trzy z nich są sprawdzane automatycznie: tabela z formami ja i ty, tabela z formami my i wy oraz dopasowanie słów do definicji. Post na bloga o własnej podróży i nagranie wywiadu z kimś z rodziny sprawdza nauczyciel.

Gramatyka:: czas przeszły: ja i ty · -łem / -łam · -łeś / -łaś · płynąłem / płynęłam · najpierw, potem, w końcu
Temat:: podróże · kajak · Aleksander Doba · Atlantyk · wywiad · Mazury

Wskazówki dla nauczyciela

Narysuj dwie kolumny: mężczyzna i kobieta. Wpisuj do nich odpowiedzi uczniów o weekendzie. Po kilku zdaniach grupa sama zobaczy, że -łem wyrasta z formy on, a -łam z formy ona.
Przypominaj, że forma zależy od rozmówcy: w pytaniach na ty uczniowie często używają własnego rodzaju, na przykład uczennica pyta kolegę Gdzie spałaś?. Przed każdym pytaniem poproś o spojrzenie na osobę, do której się mówi.
Rozdaj kartki z rolami do wywiadu: jedna osoba jest dziennikarzem, druga podróżnikiem albo podróżniczką. Po pięciu pytaniach para zamienia się rolami, a potem każdy przepytuje kogoś nowego, żeby użyć też drugiej formy: -łeś albo -łaś.
Rozpisz najpierw, potem i w końcu na kartkach: uczeń losuje trzy wydarzenia z wakacji i układa je w kolejności. Taka krótka opowieść przygotowuje do posta na bloga z pracy domowej.
Liczbę mnogą traktuj na razie jako zapowiedź: druga tabela w schemacie i w pracy domowej pokazuje spaliśmy i spałyście. Jeśli grupa się w nich gubi, skup się na ja i ty, a resztę zostaw na lekcję 5.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski A2.1 · Wtedy i teraz

Pierwszy kurs poziomu A2: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców, którzy mają za sobą A1, prowadzone tylko po polsku. Współlokatorzy z Pragi, znani z kursów A1, gotują żurek, grają w siatkówkę, jadą na Wianki i poznają ludzi, którzy coś zrobili jako pierwsi. Po kursie uczniowie opowiedzą o podróży w czasie przeszłym, podadzą przepis z miarami, porównają dwa mieszkania, powiedzą, jak podobał im się koncert, i przedstawią plan na przyszły rok. Nowe słowa objaśniają zdjęcia i proste definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

Moduł 1 Niesamowite podróże
czas przeszły: on jechał, ona płynęła, ja płynąłem i płynęłam; rowerem przez Afrykę, kajakiem przez Atlantyk
1. Lekcja 1Przez Afrykę na rowerzeCzas przeszły, forma on: jechał, spał, pisał
2. Lekcja 2On płynął, ona płynęłaCzas przeszły, forma ona: płynęła, widziała, mogła
3. Lekcja 3 · tutaj jesteśKajakiem przez AtlantykCzas przeszły, ja i ty: płynąłem czy płynęłam?
4. Lekcja 4Dobre wiadomości: podróże, które inspirująPowtórka czasu przeszłego: on, ona, ja, ty
Moduł 2 Pierwsi!
czas przeszły w liczbie mnogiej, robiła czy zrobiła, w 1791 roku; lampa Łukasiewicza, Maria Skłodowska-Curie, Konstytucja 3 Maja
Moduł 3 Kuchnie i smaki
dopełniacz: litr wody, trochę cukru, bez mleka, z maku, od piekarza; żurek, sernik i rogale świętomarcińskie
Moduł 4 Miasto czy wieś?
wyższy niż, najdłuższy, bliżej i taniej; Varso i Lanckorona, molo w Sopocie, ogłoszenia o mieszkaniach
Moduł 5 Gramy!
grać w siatkówkę, wygrać z Brazylią, pierwszy gol w piątej minucie, będę trenować; Bieg Niepodległości
Moduł 6 Muzyka i festiwale
na koncert czy na koncercie, podoba mi się, pójdę i zobaczę; Wianki, Konkurs Chopinowski, Juwenalia
Moduł 7 Sąsiedzi
pies sąsiada, pomagam jej, dziękuję za pomoc, zapraszamy na dożynki; piknik na podwórku i koła gospodyń wiejskich
Moduł 8 Plany i marzenia
marzę o podróży, będę iść czy przejdę, jeśli zdam egzamin; stacja na Antarktydzie i Główny Szlak Beskidzki

Pytania o tę lekcję

Jak odmienia się czas przeszły przez osoby?

Do formy on albo ona dodajemy końcówkę osoby. Dla mężczyzny są to robiłem (ja) i robiłeś (ty), dla kobiety robiłam i robiłaś. W liczbie mnogiej są robiliśmy, robiliście, robili w rodzaju męskoosobowym oraz robiłyśmy, robiłyście, robiły w niemęskoosobowym. Zaimek zwykle pomijamy. W lekcji Kajakiem przez Atlantyk uczniowie A2 ćwiczą formy ja i ty w wywiadzie o podróży.

„Płynąłem” czy „płynęłem”?

Mężczyzna mówi płynąłem, a kobieta płynęłam. Forma płynęłem jest błędna: powstaje, gdy ktoś łączy temat formy żeńskiej z męską końcówką. Najpewniej budować formę ja od formy on (płynął + -em) albo od formy ona (płynęła + -m). Tak samo działają pary wziąłem – wzięłam i zacząłem – zaczęłam.

Jak zapytać o podróż na „ty”, a jak na „pan” lub „pani”?

Do kolegi Gdzie byłeś?, do pana Gdzie pan był? Koleżankę pytamy Gdzie byłaś?, a panią Gdzie pani była?. Forma grzecznościowa łączy się z czasownikiem w trzeciej osobie, więc wystarczą znane formy on i ona. W tekście na blogu z tej lekcji autorka od razu wyjaśnia, dlaczego zwraca się do podróżnika na ty.

Jak opowiadać po kolei: najpierw, potem, w końcu?

Te trzy słowa ustawiają wydarzenia jak punkty na osi. Najpierw otwiera opowieść, potem może pojawić się kilka razy, a w końcu ją zamyka: Najpierw płynąłem przez jezioro, potem rzeką, a w końcu wróciłem do domu. Zamiast potem można powiedzieć później. Na poziomie A2 te słowa wystarczą, żeby krótka historia brzmiała spójnie.

Jak przeprowadzić wywiad po polsku?

Zadawaj krótkie pytania o miejsce, drogę, nocleg i wrażenia. Na przykład Gdzie byłaś?, Czym jechałaś?, Gdzie spałaś?, Co było trudne?. Formę ty albo pan / pani dobieramy do relacji z rozmówcą. Na edio.ai uczeń wybiera takie pytania w czacie z podróżniczką, a w pracy domowej sam przepytuje kogoś z rodziny.

Jak uczyć form ja i ty w czasie przeszłym?

Przez prawdziwe pytania o weekend albo wakacje uczniów. Każdy odpowiada o sobie, więc od razu wybiera -łem albo -łam, a pytając sąsiada, musi sprawdzić, czy to kolega, czy koleżanka. Wywiad w parach z kartką pytań daje kilkanaście takich decyzji w kilka minut. Tabela z osobnymi kolumnami dla mężczyzny i kobiety porządkuje to lepiej niż lista końcówek.

Jaka gra pomaga ćwiczyć pytania w czasie przeszłym?

Koło z pytaniami, które uczeń zadaje partnerowi. Każde pole ma dwie formy do wyboru, na przykład Gdzie spałeś / spałaś?, a uczeń bierze tę, która pasuje do osoby naprzeciwko. W lekcji Kajakiem przez Atlantyk takie koło zamyka rozdział rozmowy i działa w parze uczniów albo z lektorem.

Jaka praca domowa utrwala formy ja i ty?

Własna opowieść i krótki wywiad z bliską osobą. Post o swojej podróży wymaga formy ja, a pytania do członka rodziny formy ty, więc oba zadania się uzupełniają. Tutaj uczeń pisze post na bloga (40–60 słów) ze słowami najpierw, potem, w końcu i nagrywa odpowiedzi rodziny w formie on albo ona. Oba teksty ocenia nauczyciel.

Jak ćwiczyć końcówki -łem i -łam online jeden na jeden?

Zamieniaj się z uczniem rolami w wywiadzie. Raz lektor pyta o weekend, raz uczeń pyta lektora, więc ćwiczy zarówno własną końcówkę, jak i formę dla rozmówcy. Na edio.ai czat z podróżniczką uczeń przechodzi sam, a koło z pytaniami lektor kręci razem z nim na zajęciach.

Czy są interaktywne ćwiczenia z czasu przeszłego w pierwszej osobie?

Tak, najlepiej w rozmowie, bo ja i ty wymagają rozmówcy. Na tej stronie działają cztery części lekcji Kajakiem przez Atlantyk: wpis z bloga Sofii o wyprawach Aleksandra Doby, nagranie wywiadu Sofii z Kubą, wywiad z lukami na formy ja i ty oraz czat, w którym uczeń sam wybiera pytania do podróżniczki. Słowa z obrazkami, pozostałe ćwiczenia i praca domowa są w pełnej lekcji.

Odblokuj całą lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Umów prezentację Wypróbuj za darmo

Bez karty płatniczej