Dzień dobry, sąsiedzie! Dopełniacz w odpowiedzi na pytanie czyj, czyja, czyje

O tej lekcji

Lekcja polskiego A2 dla obcokrajowców o dopełniaczu w pytaniu Czyj to pies? i odpowiedzi To pies sąsiada, na pikniku na podwórku w Dniu Sąsiada.

Gramatyka
Czyj?, czyja? albo czyje? zgodne z rzeczą i właściciel po niej w dopełniaczu: rower pana Janusza, piłka Felka, drzwi bloku. Końcówki -a, -u, -y, -i i niezmienne pani.
Temat
W ostatni piątek maja sąsiedzi z kamienicy na Pradze robią pierwszy piknik na podwórku. Olena i Tom niosą ciężki stół i poznają nowego psa sąsiadki.
Zadania
Ogłoszenie na drzwiach kamienicy, rozmowa na podwórku i wiadomość głosowa sąsiadki, schemat z czterema ćwiczeniami, czat sąsiadów i pudełko z pytaniami.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Kto mieszka obok?

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj
  2. Rozdział 2Czytamy: ogłoszenie na drzwiach

    • Przeczytaj ogłoszenie pani JolantyAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
  3. Rozdział 3Słuchamy: piknik na podwórku

    • Posłuchaj: Olena i Tom na podwórkuSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posłuchaj wiadomości pani JolantySłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
  4. Rozdział 4Gramatyka: czyj to pies?

    • Spójrz na schemat: czyj to pies?Schemat gramatycznyWypróbuj
    • Wybierz poprawną formęWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Uzupełnij zdania: czyje to jest?Uzupełnij lukiWypróbuj
    • Przeciągnij słowa w luki: kto? czyj? z kim?Przeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedź: czyje to jest?QuizOdblokuj
  5. Rozdział 5Rozmawiamy: czyje to rzeczy?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: czyje to rzeczy?CzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOtwórz pudełkoOdblokuj
  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Wypełnij tabelę: czyj, czyja, czyje?Uzupełnij tabelęOdblokuj
    • Znajdź pary: kto ma? czyje to jest?MemoryOdblokuj
    • Napisz wiadomość na czacie sąsiadówPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj odpowiedź: moi sąsiedziMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

Dom i osiedle po polsku: słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (11), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+8 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • blok
  • klatka schodowa
  • osiedle
  • piknik
  • lampion
  • drzwi
  • wycieraczka
  • bawić się

Gramatyka: dopełniacz: czyj to pies? To pies sąsiada

Dopełniacz uczniowie znają z lekcji 9–11: po litr, dużo, bez i z. Tu ten sam przypadek mówi, do kogo albo do czego coś należy. Pytamy Czyj?, Czyja? albo Czyje?, a w odpowiedzi właściciel stoi po rzeczy: pies sąsiada, drzwi bloku. Sama nazwa święta, Dzień Sąsiada, ma właśnie taką budowę.

Czyj to pies? To pies sąsiada!

Kto albo co ma? To słowo stoi po rzeczy, w dopełniaczu (Kogo? Czego?): pies sąsiada, rower pana Janusza, drzwi bloku.

Czyj, czyja, czyje: patrz na rzecz

Pytanie zgadza się z rodzajem rzeczy, a nie osoby: Czyj to pies?, Czyja to piłka?, Czyje to ciasto?. W liczbie mnogiej, także przy słowie drzwi, pytamy czyje: Czyje to lampiony?

rzeczpytanieodpowiedź
on: pies, rower, stółCzyj to pies?To pies sąsiada.
ona: piłka, wycieraczkaCzyja to piłka?To piłka Felka.
ono: ciasto, mieszkanieCzyje to ciasto?To ciasto pani Jolanty.
liczba mnoga: lampiony, pierogi, drzwiCzyje to lampiony? Czyje to drzwi?To drzwi bloku.

Końcówki: sąsiada, bloku, sąsiadki, Zosi

Osoby i zwierzęta rodzaju męskiego mają -a (sąsiada, Toma, Felka), rzeczy często -u (bloku, domu). Rodzaj żeński i Kuba dostają -y albo -i: kamienicy, Kuby, sąsiadki, Zosi. Pan zmienia się w pana, pani zostaje.

rodzaj: końcówkaKto? Co?Kogo? Czego?
on: -asąsiad, Tom, Lucas, wnuk, pan Januszsąsiada, Toma, Lucasa, wnuka, pana Janusza
on: -ek → -kaFelekFelka
on (rzecz): często -ublok, dombloku, domu
ona (i Kuba): -a → -yJolanta, Olena, kamienica, KubaJolanty, Oleny, kamienicy, Kuby
ona: -ka → -kisąsiadka, Kluskasąsiadki, Kluski
ona: -ia → -iZosia, babciaZosi, babci
ono: -o, -e → -adziecko, mieszkanie, osiedledziecka, mieszkania, osiedla
pan i panipan Janusz, pani Jolantapana Janusza, pani Jolanty (pani się nie zmienia!)

Najpierw rzecz, potem właściciel

Przykłady pokazują szyk: rower pana Janusza, sernik pani Jolanty. Ostatnie zdanie łączy nowe z A1: Kluska to pies Zosi znaczy to samo co Kluska to jej pies, ale jej stoi przed rzeczą, a Zosi po niej.

Przykłady

  • – Czyj to rower? – To rower pana Janusza.
  • – Czyja to wycieraczka? – Pani Jolanty.
  • Na stole są pierogi Kuby i sernik pani Jolanty.
  • Drzwi kamienicy są otwarte. Dziś jest Dzień Sąsiada!
  • Kluska to pies Zosi. = Kluska to jej pies.jej stoi przed rzeczą, Zosi po rzeczy

Uwaga!

Pytanie zależy od rzeczy, nie od osoby: pies → Czyj?, piłka → Czyja?, ciasto, lampiony, drzwi → Czyje? Osoba stoi zwykle po rzeczy: rower pana Janusza. Ludzie i zwierzęta (on) mają -a: sąsiada, psa. Rzeczy (on) mają często -u: bloku, domu, ale tego uczymy się ze słowem.

Typowe błędy: sąsiad pies i pana Jolanty

Lista poprawia cztery pomyłki: dwa mianowniki obok siebie (To sąsiad pies), mianownik po rzeczy (To rower sąsiadka), pytanie dobrane do osoby (Czyja to pies?) i pana przed imieniem kobiety: To pies pana Jolanty.

  • To sąsiad pies.

    To pies sąsiada.

    najpierw rzecz, potem osoba w dopełniaczu

  • To rower sąsiadka.

    To rower sąsiadki.

    Kto ma? → dopełniacz

  • Czyja to pies?

    Czyj to pies?

    pies → on → Czyj?

  • To pies pana Jolanty.

    To pies pani Jolanty.

    pani się nie zmienia

Więcej lekcji z tej gramatyki: Dopełniacz – lekcje i ćwiczenia · Zaimki – lekcje i ćwiczenia

Dopełniacz – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Co jest w lekcji

  • 11 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 3 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • zapytać, do kogo coś należy, formą zgodną z rzeczą: Czyj to rower?, Czyja to piłka?, Czyje to ciasto?
  • odpowiedzieć z właścicielem w dopełniaczu: To pies pani Jolanty., To pierogi Kuby., To piłka Felka.
  • dobrać końcówkę do rodzaju: sąsiada, sąsiadki, Zosi, bloku, kamienicy, pana Janusza
  • przeczytać ogłoszenie sąsiadów i zrozumieć, kiedy jest piknik i co przynieść: krzesło i coś do jedzenia
  • napisać na czacie kamienicy, czyje rzeczy zostały na podwórku: Kubki są chyba pani Jolanty.

To lekcja 25 kursu Polski A2.1 · Wtedy i teraz i początek modułu Sąsiedzi. Dopełniacz po miarach, po dużo i bez oraz po z, od, do uczniowie ćwiczyli w lekcjach 9–11, a zaimek jej znają z kursów A1. Teraz ten sam przypadek odpowiada na pytanie Czyj?. Piknik na podwórku to dobra scena, bo na stole i pod oknem stoją rzeczy różnych sąsiadów. Lekcja 26 dodaje celownik: pomagam jej.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o sąsiadów, poznają jedenaście słów z obrazkami, od sąsiada po bawić się, i wybierają słowo do sześciu zdjęć. Potem czytają ogłoszenie pani Jolanty o Europejskim Dniu Sąsiada i pikniku. W części ze słuchaniem Olena i Tom niosą stół pana Janusza na podwórko, a sąsiadka nagrywa wiadomość głosową do mieszkańców. Po schemacie są cztery ćwiczenia: wybór formy, luki, przeciąganie słów i quiz. Na koniec uczeń sam odpowiada na czacie Heli, czyje rzeczy zostały po pikniku, a w parach uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o własnych sąsiadów.

Praca domowa ma cztery zadania. Tabela czyj, czyja, czyje i gra w pary są sprawdzane automatycznie. Wiadomość na czacie sąsiadów o rzeczach z podwórka i nagranie Moi sąsiedzi ocenia nauczyciel.

Gramatyka:
dopełniacz: kto ma? · Czyj? Czyja? Czyje? · pies sąsiada, rower sąsiadki · pan → pana, pani → pani · drzwi bloku, podwórko kamienicy
Temat:
sąsiedzi · Dzień Sąsiada · podwórko · kamienica · piknik

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od rzeczy uczniów: weź czyjś długopis, telefon i zeszyt, i zapytaj Czyj to długopis?, Czyja to książka?. Odpowiedź To długopis Anny pojawi się, zanim otworzysz schemat.
  • Zaznacz rodzaj rzeczy kolorem: rodzaj męski na niebiesko, żeński na czerwono, nijaki i liczbę mnogą na zielono. Uczniowie od razu widzą, skąd się bierze czyj, czyja albo czyje.
  • Pokaż, że pani się nie zmienia: napisz obok siebie pan Janusz → pana Janusza i pani Jolanta → pani Jolanty. Zapytaj grupę, które słowo w drugiej parze zostało bez zmiany.
  • Pudełko zagrajcie w parach po czacie: jedna osoba pyta Jak ma na imię pies sąsiada?, druga odpowiada pełnym zdaniem z dopełniaczem.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Cały kurs: Polski A2.1 · Wtedy i teraz

Pierwszy kurs poziomu A2: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców, którzy mają za sobą A1, prowadzone tylko po polsku. Współlokatorzy z Pragi, znani z kursów A1, gotują żurek, grają w siatkówkę, jadą na Wianki i poznają ludzi, którzy coś zrobili jako pierwsi. Po kursie uczniowie opowiedzą o podróży w czasie przeszłym, podadzą przepis z miarami, porównają dwa mieszkania, powiedzą, jak podobał im się koncert, i przedstawią plan na przyszły rok. Nowe słowa objaśniają zdjęcia i proste definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Niesamowite podróże

    czas przeszły: on jechał, ona płynęła, ja płynąłem i płynęłam; rowerem przez Afrykę, kajakiem przez Atlantyk

    1. Lekcja 1Przez Afrykę na rowerzeCzas przeszły, forma on: jechał, spał, pisał
    2. Lekcja 2On płynął, ona płynęłaCzas przeszły, forma ona: płynęła, widziała, mogła
    3. Lekcja 3Kajakiem przez AtlantykCzas przeszły, ja i ty: płynąłem czy płynęłam?
    4. Lekcja 4Dobre wiadomości: podróże, które inspirująPowtórka czasu przeszłego: on, ona, ja, ty
  2. Moduł 2 Pierwsi!

    czas przeszły w liczbie mnogiej, robiła czy zrobiła, w 1791 roku; lampa Łukasiewicza, Maria Skłodowska-Curie, Konstytucja 3 Maja

    1. Lekcja 5Lampa ŁukasiewiczaCzas przeszły w liczbie mnogiej: -li czy -ły?
    2. Lekcja 6Odkrywała czy odkryła?Aspekt w czasie przeszłym: robiła czy zrobiła?
    3. Lekcja 7Konstytucja 3 MajaLata po polsku: w którym roku?
    4. Lekcja 8Dobre wiadomości: nowe polskie „pierwsze”Powtórka: liczba mnoga, aspekt i lata
  3. Moduł 3 Kuchnie i smaki

    dopełniacz: litr wody, trochę cukru, bez mleka, z maku, od piekarza; żurek, sernik i rogale świętomarcińskie

    1. Lekcja 9Zupa w chlebie: żurekMiara + dopełniacz: litr wody, łyżka majeranku
    2. Lekcja 10Kilo twarogu: pieczemy sernikDużo, mało, trochę, ile i bez + dopełniacz
    3. Lekcja 11Rogale na świętego MarcinaZ, od, do + dopełniacz
    4. Lekcja 12Dobre wiadomości: dzielimy się jedzeniemPowtórka: dopełniacz w module Kuchnie i smaki
  4. Moduł 4 Miasto czy wieś?

    wyższy niż, najdłuższy, bliżej i taniej; Varso i Lanckorona, molo w Sopocie, ogłoszenia o mieszkaniach

    1. Lekcja 13Wieżowiec czy drewniany dom?Stopień wyższy przymiotników + niż
    2. Lekcja 14Najdłuższe molo w PolsceStopień najwyższy: naj- + stopień wyższy
    3. Lekcja 15Kawalerka czy mieszkanie z ogródkiem?Stopień wyższy przysłówków: taniej, bliżej, lepiej
    4. Lekcja 16Dobre wiadomości: miejsca na nowoPowtórka: stopniowanie w module Miasto czy wieś?
  5. Moduł 5 Gramy!

    grać w siatkówkę, wygrać z Brazylią, pierwszy gol w piątej minucie, będę trenować; Bieg Niepodległości

    1. Lekcja 17Kibice, mecz, drużynaGrać w + biernik, wygrać z + narzędnik i wynik meczu
    2. Lekcja 18Pięć goli w dziewięć minutLiczebniki porządkowe: który gol, w której minucie?
    3. Lekcja 19Biegnę w listopadzie!Czas przyszły złożony: będę + bezokolicznik
    4. Lekcja 20Dobre wiadomości: sport dla wszystkichPowtórka: rekcja, liczebniki porządkowe i czas przyszły
  6. Moduł 6 Muzyka i festiwale

    na koncert czy na koncercie, podoba mi się, pójdę i zobaczę; Wianki, Konkurs Chopinowski, Juwenalia

    1. Lekcja 21Wianki na WiśleNa + biernik czy na + miejscownik: dokąd i gdzie?
    2. Lekcja 22Podoba mi się! Konkurs ChopinowskiPodoba mi się: celownik zaimków i zgoda z rzeczą
    3. Lekcja 23Klucze do miasta: JuwenaliaCzas przyszły prosty: pójdę, kupię, zobaczę
    4. Lekcja 24Dobre wiadomości: muzyka wszędziePowtórka: przyimek na, podobać się i czas przyszły prosty
  7. Moduł 7 Sąsiedzi

    pies sąsiada, pomagam jej, dziękuję za pomoc, zapraszamy na dożynki; piknik na podwórku i koła gospodyń wiejskich

    1. Lekcja 25 · tutaj jesteśDzień dobry, sąsiedzie!Dopełniacz: czyj to pies? To pies sąsiada
    2. Lekcja 26Pomagam jej, pomagasz muCelownik: komu pomagasz, komu dajesz?
    3. Lekcja 27Dożynki: wieniec i zabawaProsić o, dziękować za, zapraszać na + biernik
    4. Lekcja 28Dobre wiadomości: dobrzy sąsiedziPowtórka: dopełniacz, celownik i biernik po przyimku
  8. Moduł 8 Plany i marzenia

    marzę o podróży, będę iść czy przejdę, jeśli zdam egzamin; stacja na Antarktydzie i Główny Szlak Beskidzki

    1. Lekcja 29Rok z pingwinamiMarzyć o + miejscownik i czas przyszły złożony
    2. Lekcja 30Przejdę cały szlak!Będę iść czy przejdę? Aspekt w czasie przyszłym
    3. Lekcja 31Zdam egzamin!Jeśli i kiedy + czas przyszły
    4. Lekcja 32Dobre wiadomości: marzenia się spełniająPowtórka: czas przyszły, marzyć o, jeśli i kiedy

Pytania o tę lekcję

Kiedy używamy dopełniacza?
Dopełniacza używamy przy przeczeniu, ilości, wielu przyimkach i przynależności. Mówimy nie mam czasu, litr mleka, bez cukru, do domu i pies sąsiada. W lekcji Dzień dobry, sąsiedzie! na edio.ai uczniowie ćwiczą ostatnie z tych użyć: kto ma rower, psa albo ciasto.
Jakie pytania ma dopełniacz?
Dopełniacz odpowiada na pytania kogo? i czego? W zdaniach o przynależności częściej pytamy jednak czyj?, czyja?, czyje?, a odpowiedź i tak ma formę dopełniacza: Czyj to rower? – Pana Janusza. Kogo? to także pytanie biernika, bo przy osobach i zwierzętach rodzaju męskiego formy obu przypadków są takie same: widzę sąsiada, pies sąsiada.
Jak zapytać po polsku, czyja jest jakaś rzecz?
Pytaniem Czyj to…?, Czyja to…? albo Czyje to…? Formę wybieramy według rzeczy: Czyj to samochód?, Czyja to torba?, Czyje to krzesło?, a w liczbie mnogiej Czyje to klucze?. Odpowiadamy właścicielem w dopełniaczu: To samochód sąsiada. W tej lekcji uczniowie robią to na czacie kamienicy, gdzie po pikniku zostały rower, piłka, lampiony i koc.
Mówi się „czyja to pies” czy „czyj to pies”?
Mówimy czyj to pies, bo pies jest rodzaju męskiego. Pytanie zgadza się z rzeczą, a nie z właścicielem, więc nawet o psa sąsiadki pytamy Czyj to pies?. Błąd bierze się stąd, że uczeń dopasowuje pytanie do osoby, o której myśli. Tabela w schemacie lekcji Dzień dobry, sąsiedzie! ma w tytule prostą radę: „Patrz na rzecz!”.
Jakie końcówki ma dopełniacz w liczbie pojedynczej?
Męski -a albo -u, żeński -y albo -i, nijaki -a. Osoby i zwierzęta mają -a: sąsiada, psa. Rzeczy męskie mają -u (domu, bloku) albo -a (chleba, sera), więc formy uczymy się razem ze słowem. Po k, g i spółgłoskach miękkich pojawia się -i: sąsiadki, Zosi. Nijakie: dziecka, mieszkania.
Jak odmieniają się „pan” i „pani”, gdy mówimy o właścicielu?
Pan przechodzi w pana, a pani nie zmienia formy. Mówimy samochód pana Nowaka i samochód pani Nowak, ale imię kobiety się odmienia: pies pani Anny. Częsty błąd to pana przed imieniem kobiety: pies pana Anny zamiast pies pani Anny.
Mówi się „pies sąsiad” czy „pies sąsiada”?
Pies sąsiada: właściciel stoi w dopełniaczu. Forma pies sąsiad to dwa mianowniki obok siebie, a polszczyzna wymaga tu zmiany końcówki. W zwykłym zdaniu najpierw jest rzecz, potem osoba: rower sąsiadki, drzwi kamienicy. Inaczej jest z zaimkami mój czy jej, które stoją przed rzeczą.
Jak nazywają się po polsku miejsca w bloku i na osiedlu?
Podstawowe słowa to klatka schodowa, podwórko, piętro i osiedle. Blok to duży budynek z wieloma mieszkaniami, a kilka bloków razem tworzy osiedle. Przed drzwiami leży wycieraczka, a na drzwiach wisi ogłoszenie. W lekcji Dzień dobry, sąsiedzie! blok, klatka schodowa, podwórko, osiedle i wycieraczka mają karty z obrazkiem, definicją po polsku i nagraniem.
Jak uczyć dopełniacza dzierżawczego na poziomie A2?
Od przedmiotów w klasie i pytania Czyj to…? Uczniowie wskazują rzeczy kolegów i odpowiadają pełnym zdaniem, a nauczyciel dopisuje końcówki w trzech kolumnach według rodzaju. Dopiero potem warto pokazać tabelę i wyjątki, takie jak -u w bloku. Ta lekcja idzie podobną drogą: najpierw piknik i pytania o stół, psa i ciasto, a schemat dopiero w czwartym rozdziale.
Jaka gra pomaga ćwiczyć pytanie „czyje to jest”?
Zgadywanie właściciela zebranych drobiazgów. Nauczyciel zbiera od uczniów drobne rzeczy do pudełka, wyjmuje je po kolei i pyta Czyj to klucz?, a grupa zgaduje: To klucz Marka!. W lekcji Dzień dobry, sąsiedzie! na edio.ai jest też pudełko z pytaniami o sąsiadów, na przykład Czyj samochód stoi przed domem?, do rozmowy w parach albo z lektorem.
Czy przynależność można ćwiczyć z jednym uczniem online?
Tak, do pytań o przynależność wystarczą dwie osoby. Lektor pokazuje przez kamerę przedmioty ze swojego pokoju i pyta, czyje są, a uczeń odpowiada i pyta o swoje. Czat z sąsiadką uczeń przechodzi sam, na własnym koncie, a wiadomość i nagranie z pracy domowej trafiają do nauczyciela.
Czy są interaktywne ćwiczenia z dopełniaczem?
Tak, najlepiej takie, w których pytanie czyj? pada w rozmowie. Na tej stronie można bez konta wypróbować cztery części lekcji Dzień dobry, sąsiedzie!: ogłoszenie o pikniku do przeczytania, nagranie rozmowy Oleny i Toma na podwórku, zdania z lukami czyje to jest? oraz czat, w którym uczeń wybiera odpowiedzi o rzeczach sąsiadów. Koło, pudełko i pozostałe zadania nauczyciel otwiera w pełnej lekcji.

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Bez karty płatniczej