Urlop, L4, nadgodziny: z czy ze, na urlop czy na urlopie
O tej lekcji
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o przyimkach w pracy: na urlop czy na urlopie, z czy ze, do klienta, u klienta, od klienta i ze zwolnienia.
- Gramatyka
- Dokąd, gdzie i skąd: na urlop – na urlopie – z urlopu, w delegację – w delegacji – z delegacji, a z osobą do – u – od + dopełniacz. Do tego ze przed zbitką spółgłosek: ze zwolnienia.
- Temat
- Wniosek urlopowy z zastępstwem, automatyczna odpowiedź i poradnik o urlopie, L4 i nadgodzinach (stan na 17 listopada 2026). Słowa: urlop na żądanie, być pod telefonem, odebrać nadgodziny.
- Zadania
- Wniosek, autoodpowiedź i poradnik, rozmowa o urlopie i komunikat z HR, schemat z czterema ćwiczeniami, czat i pudełko.
Co jest w środku
Rozdział 1Na start: wolne i nadgodziny
Rozdział 2Dokument: wniosek i autoodpowiedź
- Przeczytaj wniosek urlopowy OksanyAutentyczny dokumentWypróbuj
- Przeczytaj automatyczną odpowiedź OksanyAutentyczny dokumentOdblokuj
- Przeczytaj poradnik: Urlop, L4 i nadgodzinyArtykułOdblokuj
- Przeczytaj dokumenty i poradnik i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
- Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
Rozdział 3Słuchamy: urlop, zastępstwo, nadgodziny
Rozdział 4Gramatyka: na urlop, na urlopie, z urlopu
- Spójrz na schemat: dokąd? gdzie? skąd?Schemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawne wyrażenieWybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij tabelę: dokąd? gdzie? skąd?Uzupełnij tabelęWypróbuj
- Uzupełnij zdania: powiedz to samo inaczej (użyj słów z nawiasu)Uzupełnij lukiOdblokuj
- Uzupełnij wiadomość Tomasza do zespołu: wstaw przyimek i słowo w odpowiedniej formieUzupełnij lukiOdblokuj
Rozdział 5Twój dokument i rozmowa
- Przeciągnij zdania: ułóż automatyczną odpowiedź Tomasza w kolejnościPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
- Wybierz lepszą wersję: wniosek, autoodpowiedź i rozmowaQuizOdblokuj
- Wybierz poprawne odpowiedzi: Oksana ustala zastępstwoCzatWypróbuj
- Otwórz pudełko: poproś o wolne, odmów, powiedz, gdzie jesteśOtwórz pudełkoOdblokuj
Rozdział 6Praca domowa
- Znajdź pary: słowo i jego definicjaMemoryOdblokuj
- Wybierz słowo z lekcji, które pasuje do zdaniaWybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania słowami z lekcji w odpowiedniej formieUzupełnij lukiOdblokuj
- Wybierz poprawne wyrażenieWybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania: powiedz to samo inaczej (użyj słów z nawiasu)Uzupełnij lukiOdblokuj
- Wybierz zdanie, które jest poprawneQuizOdblokuj
- Uzupełnij automatyczną odpowiedź Agnieszki: wstaw słowa w odpowiedniej formieUzupełnij lukiOdblokuj
- Przeciągnij zdania: ułóż rozmowę o urlopie w kolejnościPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
Wniosek urlopowy i nadgodziny: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- zastępstwo
- delegacja
- automatyczna odpowiedź
- wrócić z urlopu
- być pod telefonem
- zostać po godzinach
- odebrać nadgodziny
Gramatyka: dokąd? Gdzie? Skąd? Na urlop, na urlopie, z urlopu
Uczniowie znają już parę na koncert i na koncercie. W pracy ten sam mechanizm opisuje urlop, zwolnienie, szkolenie i delegację, a do kierunku i miejsca dochodzi powrót. Powrót wyrażamy przyimkiem z albo ze z dopełniaczem, a gdy chodzi o osobę, przyimki zmieniają się na do, u i od.
Dokąd? Gdzie? Skąd? w pracy
Znasz już: dokąd? na koncert / gdzie? na koncercie. W pracy działa to tak samo: kierunek, miejsce i powrót. Nowe są: z / ze + D (skąd?) i osoby: do, u, od.
Kierunek, miejsce i powrót
Każde słowo ma trzy formy: na urlop (dokąd?), na urlopie (gdzie?), z urlopu (skąd?). Tak samo działają zwolnienie i szkolenie. Delegacja ma w delegację albo na delegację, w delegacji i z delegacji, a biuro: do biura, w biurze, z biura.
| Dokąd? (kierunek) | Gdzie? (miejsce) | Skąd? (powrót) |
|---|---|---|
| na urlop | na urlopie | z urlopu |
| na zwolnienie (na L4) | na zwolnieniu (na L4) | ze zwolnienia (z L4) |
| na szkolenie | na szkoleniu | ze szkolenia |
| w delegację albo na delegację | w delegacji | z delegacji |
| do biura | w biurze | z biura |
| do klienta | u klienta | od klienta |
| do kierowniczki | u kierowniczki | od kierowniczki |
Przyimek i przypadek
Kierunek to na albo w z biernikiem lub do z dopełniaczem, miejsce to na albo w z miejscownikiem, a powrót z z dopełniaczem. Przy osobie wszystkie trzy pytania mają dopełniacz: do klienta, u klienta, od klienta.
| pytanie | miejsce, wydarzenie | osoba |
|---|---|---|
| Dokąd? | na / w + B (Kogo? Co?), do + D (Kogo? Czego?) | do + D (Kogo? Czego?) |
| Gdzie? | na / w + Mc (O kim? O czym?) | u + D (Kogo? Czego?) |
| Skąd? | z / ze + D (Kogo? Czego?) | od + D (Kogo? Czego?) |
Zwroty z wniosku i autoodpowiedzi
Przydają się też pracować poza biurem, być pod telefonem i będę w biurze od poniedziałku. Przykłady pochodzą z dokumentów i z rozmowy, np. Na wiadomości odpowiem po powrocie z urlopu albo Tomasz jest w delegacji od niedzieli.
Przydatne zwroty
| zwrot | znaczenie |
|---|---|
| wziąć urlop, iść na urlop, wrócić z urlopu | zacząć wolne i skończyć wolne |
| pracować poza biurem (poza + N) | nie w biurze, np. w domu albo u klienta |
| być pod telefonem | można do mnie dzwonić |
| będę w biurze od poniedziałku, wracam w środę | od kiedy? od + D; kiedy? w + B |
Przykłady z lekcji
- Od 2 do 13 sierpnia jestem na urlopie.gdzie?
- Wracam do biura w poniedziałek, 16 sierpnia.dokąd?
- Na wiadomości odpowiem po powrocie z urlopu.skąd?
- Tomasz jest w delegacji od niedzieli.
- W poniedziałek jedziemy do klienta, a wieczorem wracamy od klienta pociągiem.
- Agnieszka będzie na szkoleniu, ale pod telefonem.
„U” tylko z osobą, „ze” przed zbitką
U z dopełniaczem łączy się tylko z osobą: u klienta, u kierowniczki, ale w biurze. Ze zamiast z stawiamy przed trudną grupą spółgłosek: ze zwolnienia, ze szkolenia, ale z urlopu i z delegacji.
Uwaga!
u + D mówimy tylko o osobie: u klienta, u kierowniczki. O miejscu bez osoby mówimy w albo na: w biurze, nie: u biura. Z osobą zawsze do – u – od: jadę do klienta, wracam od klienta. Ze zamiast z mówimy przed trudną grupą spółgłosek: ze zwolnienia, ze szkolenia, ze spotkania, ale z urlopu, z biura, z delegacji.
Typowe błędy
Schemat poprawia jestem w urlopie, wracam od urlopu, jestem w kliencie i wróciła z zwolnienia. W każdym z tych zdań pomaga to samo pytanie: dokąd, gdzie czy skąd, i czy chodzi o osobę.
Jestem w urlopie.
Jestem na urlopie.
urlop: na – na – z
Wracam od urlopu.
Wracam z urlopu.
od tylko od osoby
Jestem w kliencie.
Jestem u klienta.
osoba: u + dopełniacz
Wróciła z zwolnienia.
Wróciła ze zwolnienia.
z → ze przed zw-
Więcej lekcji z tej gramatyki: Przyimki – lekcje i ćwiczenia · Miejscownik – lekcje i ćwiczenia
Dokąd, gdzie, skąd – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 19 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 3 gry
- 2 autentyczne dokumenty
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- powiedzieć, dokąd idziemy, gdzie jesteśmy i skąd wracamy: W sierpniu idę na urlop, Od 2 do 13 sierpnia jestem na urlopie, Wracam z urlopu w poniedziałek
- mówić o osobach z do, u i od: W poniedziałek jedziesz ze mną do klienta?, Jestem u klienta, oddzwonię, Wracam od klienta pociągiem
- wybrać z albo ze: z urlopu, z delegacji, ale ze zwolnienia, ze szkolenia
- ułożyć automatyczną odpowiedź na czas nieobecności: W pilnych sprawach dotyczących wdrożenia systemu proszę o kontakt z Tomaszem Wilkiem
- uprzejmie odmówić nadgodzin w jednym dniu i zgodzić się na inny: W środę niestety nie dam rady, ale w czwartek chętnie zostanę dwie godziny dłużej
W kursie Polski w biznesie ta lekcja na poziomie B2 zamyka dział Życie w korporacji. Pytania dokąd? i gdzie? z parą na koncert i na koncercie uczniowie już znają, a teraz dodają powrót i osoby. Nieobecność w pracy wymaga właśnie tych form: kto idzie na urlop, ustawia autoodpowiedź, a po powrocie z urlopu odpisuje na zaległe maile.
Na początek grupa kręci kołem z pytaniami o urlop i pracę po godzinach i poznaje dziesięć słów, od wniosku urlopowego po odebranie nadgodzin. Dokumenty to wniosek urlopowy specjalistki z obsługi klienta, jej automatyczna odpowiedź i poradnik o urlopie, L4 i nadgodzinach. W rozmowie Oksana ustala z Tomaszem zastępstwo, a na prośbę o nadgodziny odpowiada: w środę nie, w czwartek tak. Potem Agnieszka z HR przypomina o planie urlopów i urlopie na żądanie. Po schemacie są cztery ćwiczenia. Na koniec uczeń układa autoodpowiedź Tomasza na czas delegacji, wybiera lepsze wersje zdań i ustala zastępstwo na czacie, a grupa otwiera pudełko z sytuacjami.
Praca domowa to osiem zadań sprawdzanych automatycznie: memory i dwa zadania ze słowami z lekcji, wybór wyrażenia z przyimkiem, zamiana kierunku na miejsce albo powrót, quiz z poprawnym zdaniem, autoodpowiedź z działu HR z lukami i rozmowa o urlopie do ułożenia. Lekcję można prowadzić z grupą i indywidualnie, stacjonarnie albo przez internet.
- Gramatyka:
- dokąd? gdzie? skąd? · na urlop, na urlopie, z urlopu · do klienta, u klienta, od klienta · z czy ze?
- Temat:
- urlop · zwolnienie lekarskie · nadgodziny · delegacja · zastępstwo
Wskazówki dla nauczyciela
- Narysuj trzy strzałki: dokąd, gdzie, skąd. Uczniowie wpisują pod nimi formy z dokumentów i rozmowy, np. na urlop, na urlopie, z urlopu, a potem dopisują do, u i od przy osobach.
- Przeczytaj na głos z zwolnienia i ze zwolnienia: grupa sama słyszy, po co przed zbitką spółgłosek pojawia się e. Potem uczniowie szukają podobnych par, np. ze szkolenia, ze spotkania.
- Zagraj telefon od klienta: jedna osoba dzwoni, druga jest w delegacji, na szkoleniu albo u klienta i mówi, kiedy wraca. Pilnuj zwrotów od poniedziałku i wracam w środę.
- Mów o L4 jak o formalności, nie o chorobie: uczniowie mówią, kto jest na zwolnieniu i kiedy wraca, bez pytań o zdrowie. Sytuacje z pudełka też dotyczą zasad i zastępstw, a nie prywatnych spraw.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
32 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (650). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski w biznesie
29 lekcji polskiego do pracy w Polsce, 20 na poziomie B2 i 9 na poziomie C1, tylko po polsku. Wszystkie dzieją się w jednej firmie we Wrocławiu, ale każda lekcja jest samodzielna: jedna sytuacja zawodowa, jedno zagadnienie językowe i jeden dokument, od CV i maila po umowę i fakturę. Uczeń czyta dokument, słucha rozmowy, ćwiczy gramatykę i krok po kroku odtwarza dokument tego samego rodzaju. Przepisy i kwoty w lekcjach podano według stanu na 17 listopada 2026.Zobacz kurs
Moduł 1 Kariera i zatrudnienie
CV i list motywacyjny, rozmowa kwalifikacyjna, wynagrodzenie, rodzaje umów, podwyżka i wypowiedzenie; aspekt, rekcja i liczebniki
Lekcja 1CV i list motywacyjny, które działająAspekt w CV: obowiązki i osiągnięcia
Lekcja 2Rozmowa kwalifikacyjna: trudne pytaniaRekcja na rozmowie: na czym, z czym, w czym?
Lekcja 3Negocjowanie wynagrodzeniaKwoty w tysiącach: tysiąc, tysiące, tysięcy
Lekcja 4Umowa o pracę, zlecenie, B2BPrawa i obowiązki: przysługuje, obowiązuje, prawo do, objęty
Lekcja 5Rozmowa o podwyżce i awansieZasługuję na…, ubiegam się o…, liczę na…
Lekcja 6Wypowiedzenie i zmiana pracyOdejście z pracy: czasownik, rzeczownik i przypadek
Moduł 2 Życie w korporacji
korpomowa, pierwszy dzień, spotkania, projekty i terminy, feedback, konflikt, praca zdalna i urlop; zapożyczenia, związki wyrazowe i przyimki
Lekcja 7KorpomowaZapożyczenia z biura: odmiana, rodzaj i liczba mnoga
Lekcja 8Pierwszy dzień w nowej pracyKto za co odpowiada? Czasowniki roli i ich przypadki
Lekcja 9Spotkania i calleNa spotkaniu: który czasownik i jaki przypadek?
Lekcja 10Projekt, zadania, terminyTerminy w projekcie: pytanie, przyimek i przypadek
Lekcja 11Feedback: dawanie i przyjmowaniePrzyimek + to przed zdaniem: na tym, na to, z tego
Lekcja 12Konflikt w zespoleKomunikat „ja”: wolałbym, żeby… i byłoby dobrze, gdyby…
Lekcja 13Praca zdalna i hybrydowaWłączyć, dołączyć, połączyć się: przedrostek, przypadek i aspekt
Lekcja 14 · tutaj jesteśUrlop, L4, nadgodzinyDokąd? Gdzie? Skąd? Na urlop, na urlopie, z urlopu
Moduł 3 Korespondencja służbowa
mail formalny, przypomnienie o płatności, oferta handlowa, odpowiedź na reklamację i notatka ze spotkania; formy grzecznościowe i uprzejme prośby
Lekcja 15Mail formalny od A do ZJeden rejestr od powitania do podpisu
Lekcja 16Trudne maileOd prośby do wezwania: stopnie uprzejmości
Lekcja 17Oferta handlowa i cold mailJęzyk korzyści: komu? co?
Lekcja 18Reklamacja i odpowiedź na reklamacjęJak grzecznie powiedzieć „nie”?
Lekcja 19Notatka ze spotkania i podsumowanie ustaleńCzasowniki decyzji w notatce i e-mailu
Moduł 4 Negocjacje i sprzedaż
negocjacje handlowe, trudny klient, prezentacja oferty i rozmowa telefoniczna; spójniki warunkowe, rekcja, czas przyszły i godziny
Lekcja 20Negocjacje handloweWarunek, wyjątek, wymiana: wyrażenia warunku w negocjacjach
Lekcja 21Rozmowa z trudnym klientemZgodzić się z czy na? Sprzeciw i ustępstwo z przypadkami
Lekcja 22Prezentacja oferty i pitchZacznę od…, przejdę do…: czasowniki mówcy i ich przypadki
Lekcja 23Rozmowa telefoniczna w biznesieO dziesiątej, na dziesiątą: godziny w rozmowie o spotkaniu
Moduł 5 Umowy i finanse
język umów, faktury i płatności, własna firma w Polsce; niniejszy, zwany dalej, należy i czasowniki z przypadkami
Moduł 6 Marketing
kampania i grupa docelowa, media społecznościowe i marka osobista, raport z wynikami; rekcja, odmiana nazw marek i liczby





