Umowa o pracę, zlecenie, B2B: rodzaje umów o pracę i komu co przysługuje
O tej lekcji
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o tym, jakie są rodzaje umów o pracę i jak mówić o prawach: pracownikowi przysługuje urlop, obowiązuje mnie okres wypowiedzenia.
- Gramatyka
- Przysługuje + celownik (zleceniobiorcy nie przysługuje płatny urlop), obowiązuje + biernik (pracownika obowiązuje okres wypowiedzenia), mieć prawo do + dopełniacz, być objętym + narzędnik oraz liczba pojedyncza i mnoga czasownika.
- Temat
- Umowa o pracę, zlecenie i B2B według stanu na 17 listopada 2026: urlop, L4, okres wypowiedzenia, ZUS, minimalne wynagrodzenie, faktura i nowe zasady liczenia stażu pracy.
- Zadania
- Ściąga z trzema umowami i poradnik HR, rozmowa przy lunchu i fragment webinaru, schemat z czterema ćwiczeniami, ściąga do odtworzenia, czat z koleżanką i pudełko z porównaniami umów.
Co jest w środku
Rozdział 1Na start: jaka umowa?
Rozdział 2Dokument: trzy umowy w pigułce
Rozdział 3Słuchamy: rozmowa przy lunchu
Rozdział 4Gramatyka: przysługuje mi, obowiązuje mnie
- Spójrz na schemat: prawa i obowiązkiSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formęWybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij drugie zdanie tak, żeby znaczyło to samoUzupełnij lukiOdblokuj
- Uzupełnij tabelę: komu? kogo? objęty czy objęta?Uzupełnij tabelęWypróbuj
- Przeciągnij słowa do e-maila z działu HRPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
Rozdział 5Twój dokument i rozmowa
Rozdział 6Praca domowa
- Znajdź pary: słowo i jego definicjaMemoryOdblokuj
- Ułóż słowa z literAnagramOdblokuj
- Przeciągnij słowa z lekcji do zdańPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
- Wybierz poprawną formęWybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania: wstaw słowa z nawiasów w odpowiedniej formieUzupełnij lukiOdblokuj
- Uzupełnij drugie zdanie tak, żeby znaczyło to samoUzupełnij lukiOdblokuj
- Wybierz poprawne zdanieQuizOdblokuj
- Uzupełnij tekst porównania: wstaw słowa z nawiasów w odpowiedniej formieUzupełnij lukiOdblokuj
- Ułóż wiadomość w kolejności: przeciągnij części na właściwe miejscaPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
Umowy i prawa pracownika po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- umowa zlecenie
- zwolnienie lekarskie
- wynagrodzenie chorobowe
- płatny urlop
- okres próbny
- stawka godzinowa
- zaświadczenie
Gramatyka: prawa i obowiązki: przysługuje, obowiązuje, prawo do, objęty
O prawach z umowy mówi się kilkoma stałymi konstrukcjami, a każda wymaga innego przypadku. Osoba stoi w celowniku po przysługuje, w bierniku po obowiązuje. Do tego dochodzą mieć prawo do z dopełniaczem i być objętym z narzędnikiem, czyli cztery przypadki w jednym temacie.
Komu coś przysługuje? Kogo coś obowiązuje?
Cztery konstrukcje, którymi mówimy o prawach i obowiązkach z umowy. Każda łączy się z innym przypadkiem.
Cztery konstrukcje, cztery przypadki
Przy przysługuje pytamy Komu? (pracownikowi przysługuje urlop), przy obowiązuje pytamy Kogo? (pracownika obowiązuje okres wypowiedzenia). Przy mieć prawo do i być objętym osoba jest podmiotem, a zmienia się rzecz: do urlopu, ubezpieczeniem chorobowym.
| konstrukcja | osoba | co? | przykład |
|---|---|---|---|
| przysługuje / przysługują | Komu? celownik | Co? mianownik | Pracownikowi przysługuje urlop. |
| obowiązuje / obowiązują | Kogo? biernik | Co? mianownik | Oksanę obowiązuje okres wypowiedzenia. |
| mieć prawo do | Kto? mianownik | do + Czego? dopełniacz | Bartek nie ma prawa do urlopu. |
| być objętym | Kto? mianownik | Czym? narzędnik | Pracownik jest objęty ubezpieczeniem chorobowym. |
Zaimki i forma objęty
Druga tabela podaje zaimki: przysługuje mi, ci, mu, jej, nam, im oraz obowiązuje mnie, cię, go, ją, nas, ich. Imiesłów objęty zgadza się z osobą: jestem objęta, pracownicy są objęci, specjalistki są objęte.
| osoba | Komu? przysługuje | Kogo? obowiązuje | być objętym |
|---|---|---|---|
| ja | mi (mnie) | mnie | jestem objęty / objęta |
| ty | ci (tobie) | cię (ciebie) | jesteś objęty / objęta |
| on | mu (jemu) | go (jego) | jest objęty |
| ona | jej | ją | jest objęta |
| my | nam | nas | jesteśmy objęci / objęte |
| wy | wam | was | jesteście objęci / objęte |
| oni | im | ich | są objęci |
| one | im | je | są objęte |
Przykłady z rozmowy przy lunchu
Przykłady pochodzą z rozmowy o trzech umowach, np. Zleceniobiorcy nie przysługuje płatny urlop i Z dobrowolnym chorobowym masz prawo do zasiłku dopiero po 90 dniach.
- Zleceniobiorcy nie przysługuje płatny urlop.
- Bartkowi przysługują płatne dni przerwy, bo tak zapisano w umowie.
- Mnie obowiązuje miesięczny okres wypowiedzenia.Kogo? mnie (biernik)
- Z dobrowolnym chorobowym masz prawo do zasiłku dopiero po 90 dniach.
- Koleżanka Oksany będzie objęta ubezpieczeniem zdrowotnym.
- Pracowników obowiązują zasady pracy hybrydowej.zasady: liczba mnoga
Jedna rzecz czy wiele?
Czasownik zgadza się z tym, co przysługuje, a nie z osobą: przysługuje urlop, ale przysługują dni wolne. Z liczbami 2–4, 22–24, 32–34 stoi liczba mnoga (przysługują dwa dni, przysługują 22 dni), z pozostałymi pojedyncza: przysługuje 20 dni, przysługuje 25 dni.
Uwaga: jedna rzecz czy wiele?
Czasownik zgadza się z tym, co przysługuje albo obowiązuje, a nie z osobą: przysługuje urlop, przysługują dni wolne; obowiązuje umowa, obowiązują zasady. Z liczbą 2–4, 22–24, 32–34…: przysługują dwa dni, 22 dni. Z liczbą 5–21, 25–31…: przysługuje 20 dni, 26 dni (jak: pracuje 20 osób). Po „nie” mówimy: nie mam prawa do urlopu.
Typowe błędy
Schemat poprawia mianownik zamiast celownika (pracownik przysługuje urlop), mi zamiast mnie po obowiązuje, prawo na urlop i biernik po objęta: objęta ubezpieczenie zdrowotne.
Pracownik przysługuje urlop.
Pracownikowi przysługuje urlop.
Komu? celownik
Mi obowiązuje okres wypowiedzenia.
Mnie obowiązuje okres wypowiedzenia.
Kogo? biernik
Mam prawo na urlop.
Mam prawo do urlopu.
do + dopełniacz
Jestem objęta ubezpieczenie zdrowotne.
Jestem objęta ubezpieczeniem zdrowotnym.
Czym? narzędnik
Więcej lekcji z tej gramatyki: Rekcja czasowników – lekcje i ćwiczenia · Celownik – lekcje i ćwiczenia
Przysługuje komu, obowiązuje kogo – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 19 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 4 gry
- 1 autentyczny dokument
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- powiedzieć, komu co przysługuje, z celownikiem: Pracownikowi przysługuje 20 albo 26 dni urlopu, Zleceniobiorcy nie przysługuje płatny urlop
- użyć biernika po obowiązuje: Mnie obowiązuje miesięczny okres wypowiedzenia, Wszystkich pracowników obowiązują nowe zasady
- zamienić przysługuje na mieć prawo do + dopełniacz: Bartek nie ma prawa do urlopu, masz prawo do zasiłku dopiero po 90 dniach
- uzgodnić objęty z osobą: Koleżanka Oksany będzie objęta ubezpieczeniem zdrowotnym, Pracownicy są objęci ubezpieczeniem wypadkowym
- porównać umowę o pracę, zlecenie i B2B w rozmowie: Na B2B obowiązuje cię taki okres wypowiedzenia, jaki jest w umowie
Ta lekcja z działu Kariera i zatrudnienie w kursie Polski w biznesie porównuje trzy umowy, na których w Polsce pracuje się najczęściej: umowę o pracę, zlecenie i B2B. O prawach z tych umów mówi się konstrukcjami, które w codziennej rozmowie pojawiają się rzadko: przysługuje mi, obowiązuje mnie, jestem objęta. Fakty podano według stanu na 17 listopada 2026, ale lekcja uczy języka tych zasad, nie prawa.
Na start uczniowie kręcą kołem z pytaniami o umowy i urlop, poznają dziesięć fiszek, od obowiązywać kogoś po zaświadczenie, i dopasowują je do znaczeń. Czytają ściągę działu HR Trzy umowy w pigułce i poradnik o tym, na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy. Słuchają, jak Oksana, która pracuje na etacie, i Bartek, który jest na B2B, porównują swoje umowy przy lunchu, a potem fragmentu webinaru działu HR. Po schemacie są cztery ćwiczenia, ostatnie to e-mail z działu HR z lukami. Potem uczniowie sortują informacje do trzech umów, wybierają lepsze wiersze ściągi, jako Oksana odpowiadają na czacie koleżance, która dostała ofertę zlecenia, i otwierają pudełko z porównaniami umów dla różnych osób.
Praca domowa ma dziewięć zadań sprawdzanych automatycznie: memory, anagramy i zdania ze słowami z fiszek, wybór formy, przypadki po konstrukcjach, przekształcenia, wybór poprawnego zdania, porównanie dwóch umów z lukami i wiadomość o B2B do ułożenia. Lekcja pasuje do zajęć jeden na jeden i do grup, zdalnie i na miejscu.
- Gramatyka:
- przysługuje + celownik · obowiązuje + biernik · mieć prawo do + dopełniacz · być objętym + narzędnik
- Temat:
- praca · umowa o pracę · umowa zlecenie · B2B · prawa pracownika
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od pytania Komu? albo Kogo? Zanim uczeń doda osobę, niech zada pytanie przy czasowniku: przysługuje – komu? albo obowiązuje – kogo? Wtedy dużo rzadziej pojawia się błąd mi obowiązuje.
- Zamień ściągę na pełne zdania. Każdy wiersz tabeli Trzy umowy w pigułce uczniowie przerabiają na zdanie z konstrukcją z lekcji: Zleceniobiorca jest objęty ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym.
- Policz z grupą dni urlopu na głos. Przysługują dwa dni i przysługują 22 dni, ale przysługuje 20 dni i przysługuje 26 dni. Krótka seria liczb pokazuje, kiedy czasownik przechodzi w liczbę mnogą.
- Trzymaj rozmowę przy języku, nie przy poradach. Gdy ktoś pyta o swoją umowę, odeślij go do specjalisty, tak jak robią to ściąga i poradnik z lekcji, i wróć do pytania, jak to powiedzieć po polsku.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
32 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (650). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski w biznesie
29 lekcji polskiego do pracy w Polsce, 20 na poziomie B2 i 9 na poziomie C1, tylko po polsku. Wszystkie dzieją się w jednej firmie we Wrocławiu, ale każda lekcja jest samodzielna: jedna sytuacja zawodowa, jedno zagadnienie językowe i jeden dokument, od CV i maila po umowę i fakturę. Uczeń czyta dokument, słucha rozmowy, ćwiczy gramatykę i krok po kroku odtwarza dokument tego samego rodzaju. Przepisy i kwoty w lekcjach podano według stanu na 17 listopada 2026.Zobacz kurs
Moduł 1 Kariera i zatrudnienie
CV i list motywacyjny, rozmowa kwalifikacyjna, wynagrodzenie, rodzaje umów, podwyżka i wypowiedzenie; aspekt, rekcja i liczebniki
Lekcja 1CV i list motywacyjny, które działająAspekt w CV: obowiązki i osiągnięcia
Lekcja 2Rozmowa kwalifikacyjna: trudne pytaniaRekcja na rozmowie: na czym, z czym, w czym?
Lekcja 3Negocjowanie wynagrodzeniaKwoty w tysiącach: tysiąc, tysiące, tysięcy
Lekcja 4 · tutaj jesteśUmowa o pracę, zlecenie, B2BPrawa i obowiązki: przysługuje, obowiązuje, prawo do, objęty
Lekcja 5Rozmowa o podwyżce i awansieZasługuję na…, ubiegam się o…, liczę na…
Lekcja 6Wypowiedzenie i zmiana pracyOdejście z pracy: czasownik, rzeczownik i przypadek
Moduł 2 Życie w korporacji
korpomowa, pierwszy dzień, spotkania, projekty i terminy, feedback, konflikt, praca zdalna i urlop; zapożyczenia, związki wyrazowe i przyimki
Lekcja 7KorpomowaZapożyczenia z biura: odmiana, rodzaj i liczba mnoga
Lekcja 8Pierwszy dzień w nowej pracyKto za co odpowiada? Czasowniki roli i ich przypadki
Lekcja 9Spotkania i calleNa spotkaniu: który czasownik i jaki przypadek?
Lekcja 10Projekt, zadania, terminyTerminy w projekcie: pytanie, przyimek i przypadek
Lekcja 11Feedback: dawanie i przyjmowaniePrzyimek + to przed zdaniem: na tym, na to, z tego
Lekcja 12Konflikt w zespoleKomunikat „ja”: wolałbym, żeby… i byłoby dobrze, gdyby…
Lekcja 13Praca zdalna i hybrydowaWłączyć, dołączyć, połączyć się: przedrostek, przypadek i aspekt
Lekcja 14Urlop, L4, nadgodzinyDokąd? Gdzie? Skąd? Na urlop, na urlopie, z urlopu
Moduł 3 Korespondencja służbowa
mail formalny, przypomnienie o płatności, oferta handlowa, odpowiedź na reklamację i notatka ze spotkania; formy grzecznościowe i uprzejme prośby
Lekcja 15Mail formalny od A do ZJeden rejestr od powitania do podpisu
Lekcja 16Trudne maileOd prośby do wezwania: stopnie uprzejmości
Lekcja 17Oferta handlowa i cold mailJęzyk korzyści: komu? co?
Lekcja 18Reklamacja i odpowiedź na reklamacjęJak grzecznie powiedzieć „nie”?
Lekcja 19Notatka ze spotkania i podsumowanie ustaleńCzasowniki decyzji w notatce i e-mailu
Moduł 4 Negocjacje i sprzedaż
negocjacje handlowe, trudny klient, prezentacja oferty i rozmowa telefoniczna; spójniki warunkowe, rekcja, czas przyszły i godziny
Lekcja 20Negocjacje handloweWarunek, wyjątek, wymiana: wyrażenia warunku w negocjacjach
Lekcja 21Rozmowa z trudnym klientemZgodzić się z czy na? Sprzeciw i ustępstwo z przypadkami
Lekcja 22Prezentacja oferty i pitchZacznę od…, przejdę do…: czasowniki mówcy i ich przypadki
Lekcja 23Rozmowa telefoniczna w biznesieO dziesiątej, na dziesiątą: godziny w rozmowie o spotkaniu
Moduł 5 Umowy i finanse
język umów, faktury i płatności, własna firma w Polsce; niniejszy, zwany dalej, należy i czasowniki z przypadkami
Moduł 6 Marketing
kampania i grupa docelowa, media społecznościowe i marka osobista, raport z wynikami; rekcja, odmiana nazw marek i liczby





