Miejscownik: o kim? o czym?, w czy na i gotowe lekcje

Q: Na jakie pytania odpowiada miejscownik?

Miejscownik odpowiada na pytania o kim? i o czym? Przyimek jest już w pytaniu, bo miejscownik nigdy nie występuje bez przyimka. W rozmowie odpowiada też najczęściej na pytanie gdzie? : Gdzie mieszkasz? – W Gdańsku. O czym rozmawiacie? – O pracy. O kim myślisz? – O babci.

Q: Jakie przyimki łączą się z miejscownikiem?

Tylko pięć: w, na, o, przy i po. W i na mówią, gdzie coś jest ( w szafie , na stole ), o – o czym mówimy lub myślimy ( o filmie ), przy – blisko czego ( przy oknie ), a po – po czym w czasie albo po jakiej powierzchni ( po obiedzie , spacer po parku ). W , na , o i po łączą się też z biernikiem, ale wtedy znaczą coś innego.

Q: Jakie końcówki ma miejscownik?

-e, -u, -i lub -y, a w liczbie mnogiej -ach. -e mają rzeczowniki o temacie twardym, z wymianą spółgłoski ( w ogrodzie , na stole , w szafie ). -u mają męskie i nijakie na k , g , ch i o temacie miękkim ( w bloku , w pokoju ) oraz wyjątki w domu , o synu , o panu . Żeńskie o temacie miękkim mają -i ( w kuchni ), a na c , cz , rz , sz , ż -y ( na ulicy ).

Q: Dlaczego „w Krakowie”, ale „w Gdańsku”?

Końcówkę wybiera ostatnia spółgłoska tematu. Kraków kończy się twardym w , więc dostaje -ie , a ó wymienia się na o . Gdańsk kończy się na k , po którym rzeczownik męski ma -u . Tak samo w Lublinie , ale w Poznaniu , bo ń jest miękkie. Wyjątkiem jest m.in. we Wrocławiu : tę formę trzeba zapamiętać.

Q: W czy na? Jak wybrać przyimek z miejscownikiem?

„W” znaczy w środku, „na” – na powierzchni lub wydarzeniu. W szafie , w autobusie , w Polsce , ale na stole , na plaży , na weselu . Miasta i większość krajów łączą się z w . Sporo połączeń z na uczniowie muszą zapamiętać jako całość: na poczcie , na uniwersytecie , na wsi , na Śląsku , na Węgrzech .

Q: Miejscownik czy biernik po „na” i „w”?

Gdzie? wymaga miejscownika, dokąd? – biernika. Jestem na plaży – Idę na plażę , Mieszkam w górach – Jadę w góry . Przy miastach ruch wyraża do z dopełniaczem ( Jadę do Krakowa ), a miejsce w z miejscownikiem ( Mieszkam w Krakowie ). Uważaj też na o : mówię o pracy to miejscownik, a proszę o pomoc – biernik.

Q: Jak uczyć miejscownika obcokrajowców?

Zacznij od pytania gdzie? i miejsc, które uczniowie znają. Na początek wystarczą miasto, dom, praca i sklep: w Gdańsku , w domu , w pracy , w sklepie . W kursie Polski A1.2 · Ruszamy! miejscownik pojawia się w lekcji 6 (miasta i góry), 7 (strony świata) i 10 ( w czy na ). Na A2.1 dochodzą dokąd? obok gdzie? i o czym? , a na A2.2 liczba mnoga.

Q: Jakie gry pomagają ćwiczyć miejscownik?

Chowanie i szukanie rzeczy oraz rozmowy o miejscach. Jedna osoba chowa przedmiot, a reszta pyta: Jest w szafie? Na półce? Na biurku? W parach można też planować podróż po mapie Polski ( Najpierw jestem w Gdańsku, potem na Mazurach ). W lekcjach z tej strony są m.in. koło z pytaniami Gdzie mieszkasz? i sortowanie słów na w i na .

Poziomy A1–B1 12 planów lekcji Ćwiczenia sprawdzane automatycznie

Miejscownik odpowiada na pytania o kim? i o czym? i zawsze stoi po przyimku: w Krakowie, na koncercie, o pracy. W nauce polskiego jako obcego pojawia się wcześnie, bo bez niego nie powiesz, gdzie mieszkasz ani gdzie teraz jesteś. Ta strona zbiera miejscownik z lekcji edio: końcówki z wymianą spółgłosek, wybór między w i na, zadania do wypróbowania i lekcje uporządkowane według poziomu (liczba lekcji: 12, poziomy A1–B1).

Wypróbuj za darmo Wypróbuj ćwiczenia

Miejscownik – plany lekcji i ćwiczenia

12 planów lekcji, poziomy A1–B1. Każda to cała lekcja z czytaniem, słuchaniem i mówieniem, a jej strona pozwala wypróbować ćwiczenia z niej.

Miejscownik – ćwiczenia online

Po jednym ćwiczeniu z 6 lekcji. To te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Miejscownik – zasady i przykłady

Miejscownik łączy się tylko z pięcioma przyimkami: w, na, o, przy i po. Najczęściej mówi, gdzie coś jest (w sklepie, na plaży), albo o kim lub o czym myślimy i rozmawiamy (o rodzinie). Najwięcej pracy wymaga końcówka -e, bo przed nią zmienia się spółgłoska: góra → na górze, Polska → w Polsce.

W Krakowie, na Śnieżce: -e i wymiany

Przed -e spółgłoska twarda mięknie albo się wymienia: t → ci (w Sopocie), r → rz (na górze), k → c (w Polsce). Męskie na -k, -g, -ch, -cz, -sz i -rz mają -u (w Gdańsku, w Karpaczu), a liczba mnoga -ach.

-e / -ie: uwaga na zmiany!

Co to jest?	Gdzie?	Koniec słowa
Warszawa	w Warszawie	-a → -ie
góra	na górze	-ra → -rze
Śnieżka	na Śnieżce	-ka → -ce
Polska	w Polsce	-ka → -ce
Kraków	w Krakowie	-ów → -owie
Sopot	w Sopocie	-t → -cie
szczyt	na szczycie	-t → -cie

-u, -i, -ach

Koniec słowa	Co to jest?	Gdzie?
on: -k, -g, -ch, -cz, -sz, -rz	Gdańsk, Karpacz	w Gdańsku, w Karpaczu
-ia	Gdynia, kuchnia	w Gdyni, w kuchni
liczba mnoga	góry, Karkonosze, Tatry	w górach, w Karkonoszach, w Tatrach

Z lekcji UFO na Śnieżce? (Polski A1.2)

W czy na? W środku albo na otwartym miejscu

W mówi, że ktoś jest w środku: w pociągu, w lesie, w sklepie. Na stoi przy otwartych miejscach i wydarzeniach: na peronie, na rynku, na koncercie. Część połączeń trzeba po prostu zapamiętać: na poczcie, na dworcu, na Mazurach.

W: jesteś w środku

Co to jest?	Gdzie? → w	Uwaga
pociąg	w pociągu	-u po g
wagon	w wagonie	-ie
autobus	w autobusie	-ie
sklep	w sklepie	-ie
las	w lesie	a → e, -ie
kawiarnia	w kawiarni	-ia → -i
dom	w domu	zapamiętaj: -u
muzeum	w muzeum	bez zmiany!
Bieszczady, góry	w Bieszczadach, w górach	-y → -ach

NA: otwarte miejsce albo koncert

Co to jest?	Gdzie? → na	Uwaga
stacja	na stacji	-ja → -ji
peron (tu czekasz na pociąg)	na peronie	-ie
przystanek	na przystanku	e znika, -u
rynek	na rynku	e znika, -u
plaża	na plaży	-a → -y
koncert	na koncercie	t → cie
Mazury	na Mazurach	zapamiętaj: na! -y → -ach
poczta	na poczcie	zapamiętaj: na! t → cie
dworzec	na dworcu	zapamiętaj: na! -rzec → -rcu

Jak wybrać: w czy na?

W = w środku: w pociągu, w wagonie, w sklepie, w lesie, w Krakowie. Na = otwarte miejsce (stacja, peron, przystanek, rynek, plaża) albo koncert. Ale zapamiętaj: na poczcie, na dworcu, na Mazurach!

Z lekcji Wsiadamy! Leśna kolejka w Bieszczadach (Polski A1.2)

Na koncert czy na koncercie?

Przyimek na łączy się z dwoma przypadkami. Przy ruchu (idę, jadę) stoi biernik: na koncert, na scenę. Przy miejscu (jestem, gram) stoi miejscownik: na koncercie, na scenie.

Na: dokąd? czy gdzie?

Co to jest?	Dokąd? Idę / jadę na…	Gdzie? Jestem / byłam na…
koncert (on)	na koncert	na koncercie
festiwal (on)	na festiwal	na festiwalu
bulwar (on)	na bulwar	na bulwarze
statek (on)	na statek	na statku
scena (ona)	na scenę	na scenie
woda (ona)	na wodę	na wodzie
Wianki (liczba mnoga)	na Wianki	na Wiankach
warsztaty (liczba mnoga)	na warsztaty	na warsztatach

Uwaga!

Najpierw zapytaj: dokąd czy gdzie? Ruch (idę, jadę, poszłam, zapraszam) → na koncert, na scenę. Miejsce (jestem, byłam, będę, gram) → na koncercie, na scenie. Dokąd? Rzeczy „on” (koncert, festiwal) się nie zmieniają, a słowa na -a mają -ę: na scenę, na wodę.

Z lekcji Wianki na Wiśle (Polski A2.1)

Marzę o podróży: miejscownik po o

Po o w znaczeniu „na temat” stoi ta sama forma co po w i na: w domu – o domu, na stacji – o stacji. Przymiotnik dostaje -ym albo -ej: o nowym rowerze, o stacji polarnej.

O + miejscownik: co? → o czym?

mianownik (co?)	miejscownik (o czym?)
podróż	o podróży
praca	o pracy
Antarktyda	o Antarktydzie
dom nad morzem	o domu nad morzem
nowy rower	o nowym rowerze
stacja polarna	o stacji polarnej
pingwiny	o pingwinach

Marzyć o… (O czym?)

kto?	marzyć	o czym? (miejscownik)
ja	marzę	o Antarktydzie
ty	marzysz	o podróży
on / ona	marzy	o pracy
my	marzymy	o domu nad morzem
wy	marzycie	o nowym rowerze
oni / one	marzą	o pingwinach

Z lekcji Rok z pingwinami (Polski A2.1)

Liczba mnoga: -ach w każdym rodzaju

W liczbie mnogiej każdy rodzaj ma końcówkę -ach: w lasach, na wydmach, na drzewach, o ptakach. Nazwy kilku krajów mają starą końcówkę -ech: w Niemczech, we Włoszech, na Węgrzech.

Liczba mnoga: biernik = mianownik, miejscownik -ach

liczba pojedyncza	To są… / Widzę… (mianownik = biernik)	Gdzie? O czym? (miejscownik)
las	lasy	w lasach
sosna	sosny	o sosnach
wydma	wydmy	na wydmach
plaża	plaże	na plażach
góra	góry	w górach
jezioro	jeziora	w jeziorach
drzewo	drzewa	na drzewach
zdjęcie	zdjęcia	na zdjęciach
pień	pnie	na pniach
gałąź	gałęzie	na gałęziach
ptak	ptaki	o ptakach

Uwaga!

Miejscownik liczby mnogiej ma -ach w każdym rodzaju: on (las), ona (sosna), ono (drzewo). W liczbie pojedynczej końcówki są różne (w lesie, w rzece, na drzewie), a w liczbie mnogiej jest prosto: w lasach, w rzekach, na drzewach.

Z lekcji Dlaczego sosny są krzywe? (Polski A2.2)

Przymiotniki i przyimki przy, po

Przymiotniki mają -ym lub -im w rodzaju męskim i nijakim, -ej w żeńskim i -ych lub -ich w liczbie mnogiej: na trzecim piętrze, w małej kuchni. Lista przyimków dodaje przy (przy parku) i po (po remoncie, po schodach).

Przymiotniki i zaimki

Rodzaj	Końcówka	Przykłady
m. i n.	-ym; po k, g i miękkich -im	w nowym bloku, na pierwszym piętrze, w wysokim bloku, na trzecim piętrze
ż.	-ej	w małej kuchni, w starej kamienicy, przy ulicy Lipowej
liczba mnoga	-ych; po k, g i miękkich -ich	na nowych osiedlach, w tanich mieszkaniach
zaimki	ten, ta, te; mój, moja	w tym bloku, w tej kamienicy, w tych domach, w moim pokoju, w mojej kuchni

Przyimki z miejscownikiem

w – w środku: w bloku, w kuchni, w szafie
na – na powierzchni i w stałych wyrażeniach: na ścianie, na balkonie, na piętrze
o – mówić, myśleć, rozmawiać o kimś / o czymś: o sąsiedzie, o czynszu (ale: prosić o pomoc, pytać o cenę – to biernik)
przy – blisko, obok: przy parku, przy ulicy Lipowej
po – 1) później, po czymś: po remoncie, po przeprowadzce; 2) ruch po powierzchni: chodzić po schodach, spacerować po parku
Uwaga: gdzie? → miejscownik (siedzę na balkonie), dokąd? → biernik (idę na balkon)

Z lekcji Szukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniach (Polski B1 · Egzamin)

Pytania o miejscownik

Na jakie pytania odpowiada miejscownik?

Miejscownik odpowiada na pytania o kim? i o czym? Przyimek jest już w pytaniu, bo miejscownik nigdy nie występuje bez przyimka. W rozmowie odpowiada też najczęściej na pytanie gdzie?: Gdzie mieszkasz? – W Gdańsku. O czym rozmawiacie? – O pracy. O kim myślisz? – O babci.

Jakie przyimki łączą się z miejscownikiem?

Tylko pięć: w, na, o, przy i po. W i na mówią, gdzie coś jest (w szafie, na stole), o – o czym mówimy lub myślimy (o filmie), przy – blisko czego (przy oknie), a po – po czym w czasie albo po jakiej powierzchni (po obiedzie, spacer po parku). W, na, o i po łączą się też z biernikiem, ale wtedy znaczą coś innego.

Jakie końcówki ma miejscownik?

-e, -u, -i lub -y, a w liczbie mnogiej -ach. -e mają rzeczowniki o temacie twardym, z wymianą spółgłoski (w ogrodzie, na stole, w szafie). -u mają męskie i nijakie na k, g, ch i o temacie miękkim (w bloku, w pokoju) oraz wyjątki w domu, o synu, o panu. Żeńskie o temacie miękkim mają -i (w kuchni), a na c, cz, rz, sz, ż -y (na ulicy).

Dlaczego „w Krakowie”, ale „w Gdańsku”?

Końcówkę wybiera ostatnia spółgłoska tematu. Kraków kończy się twardym w, więc dostaje -ie, a ó wymienia się na o. Gdańsk kończy się na k, po którym rzeczownik męski ma -u. Tak samo w Lublinie, ale w Poznaniu, bo ń jest miękkie. Wyjątkiem jest m.in. we Wrocławiu: tę formę trzeba zapamiętać.

W czy na? Jak wybrać przyimek z miejscownikiem?

„W” znaczy w środku, „na” – na powierzchni lub wydarzeniu. W szafie, w autobusie, w Polsce, ale na stole, na plaży, na weselu. Miasta i większość krajów łączą się z w. Sporo połączeń z na uczniowie muszą zapamiętać jako całość: na poczcie, na uniwersytecie, na wsi, na Śląsku, na Węgrzech.

Miejscownik czy biernik po „na” i „w”?

Gdzie? wymaga miejscownika, dokąd? – biernika. Jestem na plaży – Idę na plażę, Mieszkam w górach – Jadę w góry. Przy miastach ruch wyraża do z dopełniaczem (Jadę do Krakowa), a miejsce w z miejscownikiem (Mieszkam w Krakowie). Uważaj też na o: mówię o pracy to miejscownik, a proszę o pomoc – biernik.

Dlaczego „w muzeum”, a nie „w muzeumie”?

Nijakie rzeczowniki na -um nie odmieniają się w liczbie pojedynczej. Mówimy w muzeum, w centrum, w liceum, o akwarium, choć nazwy innych miejsc dostają końcówkę. W liczbie mnogiej te słowa odmieniają się już zwyczajnie: w muzeach, w liceach. Błąd „w muzeumie” zdarza się często, bo uczniowie dodają do nich -ie jak do słów las czy sklep.

Jak uczyć miejscownika obcokrajowców?

Zacznij od pytania gdzie? i miejsc, które uczniowie znają. Na początek wystarczą miasto, dom, praca i sklep: w Gdańsku, w domu, w pracy, w sklepie. W kursie Polski A1.2 · Ruszamy! miejscownik pojawia się w lekcji 6 (miasta i góry), 7 (strony świata) i 10 (w czy na). Na A2.1 dochodzą dokąd? obok gdzie? i o czym?, a na A2.2 liczba mnoga.

Jakie gry pomagają ćwiczyć miejscownik?

Chowanie i szukanie rzeczy oraz rozmowy o miejscach. Jedna osoba chowa przedmiot, a reszta pyta: Jest w szafie? Na półce? Na biurku? W parach można też planować podróż po mapie Polski (Najpierw jestem w Gdańsku, potem na Mazurach). W lekcjach z tej strony są m.in. koło z pytaniami Gdzie mieszkasz? i sortowanie słów na w i na.

Czy są ćwiczenia online z miejscownika?

Tak, miejscownik przećwiczysz online w zadaniach interaktywnych. Ma je każda lekcja z listy: uczniowie przeciągają końcówki (Kraków → w Krakowie), wybierają w albo na, wypełniają tabele dokąd? i gdzie? i odpowiadają na wiadomości na czacie. Te ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a wiadomość czy nagranie z pracy domowej ocenia nauczyciel. Kilka zadań działa powyżej, a cała biblioteka jest otwarta w 7-dniowym okresie próbnym.

Więcej gramatyki polskiej

Lekcje do każdego zagadnienia gramatyki polskiej, od przypadków po aspekt czasownika. Wszystkie zagadnienia

Miejscownik: o kim? o czym?, w czy na i gotowe lekcje

Miejscownik – plany lekcji i ćwiczenia

UFO na Śnieżce?

Kwiecień plecień: trochę zimy, trochę lata

Dobre wiadomości: witaj, wiosno!

Wsiadamy! Leśna kolejka w Bieszczadach

Dobre wiadomości: czysty transport

Weekend z malarzami w Kazimierzu Dolnym

Wianki na Wiśle

Rok z pingwinami

Dlaczego sosny są krzywe?

Projekt: miniprzewodnik po cudach natury

Szukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniach

Plakaty, które stały się sztuką