Question 1

Na jakie pytania odpowiada celownik?

Accepted Answer

Celownik odpowiada na pytania komu? i czemu? Komu? pytamy o osoby i zwierzęta ( Komu dajesz prezent? – Siostrze. ), a czemu? o rzeczy i zjawiska ( Czemu się przyglądasz? – Obrazowi. ). W szkole dodaje się słowa pomocnicze: celownik (przyglądam się) komu? czemu? Potoczne czemu? w znaczeniu dlaczego? to zupełnie inne pytanie.

Question 2

Jakie końcówki ma celownik?

Accepted Answer

Liczba pojedyncza: -owi, -u, -e, -i lub -y; mnoga: -om. Męskie mają -owi ( lekarzowi ), a kilka słów -u ( ojcu , psu , chłopcu ). Żeńskie mają -e ze zmianą spółgłoski ( córce , siostrze ) albo -i lub -y ( babci , ulicy ). Nijakie mają -u ( oknu ). Przymiotniki mają -emu i -ej , a w liczbie mnogiej -ym albo -im : chorym dzieciom .

Question 3

Kiedy używamy celownika?

Accepted Answer

Gdy nazywamy osobę, której coś dajemy, mówimy albo pomagamy. Celownika wymagają czasowniki takie jak dawać , pożyczać , pokazywać , dziękować , pomagać , ufać , wierzyć , podobać się i smakować . Stoi też w zwrotach o stanach ( wydaje mi się , brakuje mi czasu ) i po przyimkach dzięki , przeciwko , wbrew , ku : dzięki tobie , wbrew prognozom .

Question 4

Celownik czy biernik?

Accepted Answer

Celownik nazywa odbiorcę, a biernik to, na co działa czynność. W zdaniu Daję mamie kwiaty mama dostaje (celownik), a kwiaty są dawane (biernik). Trudne są czasowniki, które po polsku mają celownik, choć w wielu językach łączą się ze zwykłym dopełnieniem: pomagam mu , dziękuję ci , ufam jej . W drugą stronę działa boleć : boli mnie głowa , z biernikiem.

Question 5

Mi czy mnie, ci czy tobie?

Accepted Answer

Krótkiej formy używamy bez akcentu, długiej przy podkreśleniu. Daj mi spokój , Podoba ci się? , ale Mnie się podoba, a tobie? W starannej polszczyźnie zdanie nie zaczyna się od krótkiej formy, więc mówimy Mnie się wydaje , a nie „Mi się wydaje”. Po przyimku zaimki on , ona i oni mają formę z n- : dzięki niemu , przeciwko niej , ku nim .

Question 6

Daję prezent mamie czy dla mamy?

Accepted Answer

Po dawać, mówić i pomagać używamy celownika bez przyimka. Daję mamie prezent , Mówię mu prawdę . Przyimek dla z dopełniaczem jest poprawny przy rzeczowniku i przy czasownikach typu kupić czy zrobić : prezent dla mamy , kupiłam to dla niej . Uczniowie przenoszą go jednak na dawać i tak powstaje błąd „daję przepis dla niej”.

Question 7

Dlaczego w zwrocie podoba mi się jest celownik?

Accepted Answer

Przy podobać się podmiotem jest to, co się podoba. Osoba stoi w celowniku, więc podoba mi się ten film , ale podobają mi się te filmy , a w przeszłości podobała mi się wystawa . Tak samo działa smakować : smakują mi pierogi . Zwroty brakuje mi , zależy mi i chce mi się mają czasownik zawsze w trzeciej osobie liczby pojedynczej.

Question 8

Jak uczyć celownika obcokrajowców?

Accepted Answer

Najpierw zaimki w podoba mi się, potem rzeczowniki. Krótkie mi , ci , mu , jej uczniowie słyszą w codziennych zwrotach, więc szybko je zapamiętują. W kursie Polski A2.1 · Wtedy i teraz po podoba mi się przychodzą pomagać , dawać i dziękować z rzeczownikami. Pomaga przypomnienie, że żeńskie formy znają już z miejscownika. Polski A2.2 · Ciekawi świata dodaje liczbę mnogą, a zwroty zależy mi i brakuje mi czekają na poziomie B1.

Question 9

Jakie gry pomagają ćwiczyć celownik?

Accepted Answer

Takie, w których uczniowie coś komuś dają albo dziękują. W grze w prezenty każda osoba losuje kartę z rzeczą i mówi, komu ją da i dlaczego: Daję babci szalik, bo zawsze jest jej zimno. Ankieta Co ci się podoba w tym mieście? ćwiczy zaimki, a kartki z podziękowaniami dla sąsiadów utrwalają dziękuję z celownikiem. Rozdział na mówienie w lekcjach z tej strony to czat, a często także pudełko z zadaniami lub koło z pytaniami.

Question 10

Czy są lekcje o celowniku przed egzaminem certyfikatowym B1?

Accepted Answer

Tak, w kursie przygotowującym do egzaminu na poziomie B1. Lekcja U lekarza: celownik i zaimki z kursu Polski B1 · Egzamin certyfikatowy łączy celownik z wizytą w przychodni i w aptece. Jej schemat zestawia celownik z biernikiem ( boli mnie , ale jest mi niedobrze ) i kończy się wskazówką do sytuacji komunikacyjnej na egzaminie: Czy może mi Pani pomóc? Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a wypowiedź pisemną i nagranie ocenia nauczyciel.

Rodzaj	Kto?	Komu?
on	sąsiad, Tom, chór, dziadek	sąsiadowi, Tomowi, chórowi, dziadkowi
on: kilka słów na -u	pan, brat, kot	panu, bratu, kotu
on, ale na -a	Kuba, tata	Kubie, tacie
ona na -a	mama, Olena, Ludmiła, Tamara, siostra	mamie, Olenie, Ludmile, Tamarze, siostrze
ona na -ka	sąsiadka, córka	sąsiadce, córce
ona na -ia, -i	babcia, Zosia, pani	babci, Zosi, pani
ono	dziecko, koło	dziecku, kołu

rodzaj	liczba pojedyncza: Kto?	liczba mnoga: Kto?	celownik, l. mnoga: Komu?
on	wolontariusz	wolontariusze	wolontariuszom
on	pacjent	pacjenci	pacjentom
on	klaun	klauni	klaunom
on	lekarz	lekarze	lekarzom
on	rodzic	rodzice	rodzicom
on	sprzedawca	sprzedawcy	sprzedawcom
ona	pielęgniarka	pielęgniarki	pielęgniarkom
ona	dziewczynka	dziewczynki	dziewczynkom
ono	zwierzę	zwierzęta	zwierzętom

Rodzaj	Końcówka	Przykłady
męski i nijaki	-emu	temu nowemu lekarzowi, mojemu bratu, małemu dziecku
żeński	-ej	tej starszej pani, mojej córce
liczba mnoga	-ym, po k, g: -im	tym chorym dzieciom, polskim lekarzom

konstrukcja	co dalej? (pytanie)	przykład	w przeszłości
zależy mi na…	miejscownik (na kim? na czym?)	Olenie zależy na tym psie.	zależało mi
brakuje mi…	dopełniacz (kogo? czego?)	Psu brakuje ruchu.	brakowało mi
(nie) chce mi się…	bezokolicznik (co robić?)	Nie chce mi się wstawać.	(nie) chciało mi się
żal mi…	dopełniacz (kogo? czego?)	Żal mi tego psa. Żal mi go.	żal mi było
jest mi…	przysłówek (jak?)	Jest mi zimno. Jest mi smutno.	było mi zimno
podoba mi się / podobają mi się	mianownik (kto? co?)	Podoba mi się ten pies. Podobają mi się psy.	podobał / podobała / podobało / podobały mi się

Celownik: trzeci przypadek, pytania komu? czemu?

Celownik – plany lekcji i ćwiczenia

Podoba mi się! Konkurs Chopinowski

Dobre wiadomości: muzyka wszędzie

Pomagam jej, pomagasz mu

Dobre wiadomości: dobrzy sąsiedzi

Kolorowe nosy w szpitalu

Projekt: bohaterowie z sąsiedztwa

U lekarza: celownik i zaimki

Sobotnie spacery z psami ze schroniska

Projekt: zgłoszenie na wolontariat

Celownik – ćwiczenia online

Celownik – zasady i przykłady

Zaimki: mi, ci, mu, jej, nam, wam, im

Komu? i co? Dwa dopełnienia w jednym zdaniu

Rzeczowniki: sąsiadowi, bratu, mamie, dziecku

Rzeczowniki: kto? → komu?

Liczba mnoga: pacjentom, dzieciom, przyjaciołom

Celownik, liczba mnoga: zawsze -om

Uwaga na te formy

Temu nowemu lekarzowi i dzięki niemu

Przymiotniki i zaimki: ten, mój, nasz…

Zaimki osobowe

Zależy mi, brakuje mi, chce mi się

Pytania o celownik

Więcej gramatyki polskiej

Przypadki

Czasowniki

Części mowy

Zdania i styl

Ucz polskiego z gotowymi lekcjami

kto?	komu?	przykład
ja	mi	Podoba mi się ten utwór.
ty	ci	Podoba ci się?
on	mu	Podoba mu się konkurs.
ona	jej	Podoba jej się orkiestra.
my	nam	Podoba nam się filharmonia.
wy	wam	Podoba wam się Warszawa?
oni / one	im	Podobają im się mazurki.

Kto?	Krótka forma	Długa forma	Po przyimku
ja	mi	mnie	dzięki mnie
ty	ci	tobie	dzięki tobie
on, ono	mu	jemu	dzięki niemu
ona	jej	jej	dzięki niej
my	nam	nam	dzięki nam
wy	wam	wam	dzięki wam
oni, one	im	im	dzięki nim
Pan / Pani / Państwo	Panu / Pani / Państwu	Panu / Pani / Państwu	dzięki Panu / Pani / Państwu