Sign up for freeSign up

Boli mnie gardło! W aptece: boli mnie, bolą mnie i dopełniacz po nie mam

Lekcja polskiego A1 dla obcokrajowców o dopełniaczu po nie mam i nie ma oraz zwrotach boli mnie i bolą mnie, w polskiej aptece.

Grammar
Boli mnie gardło, ale bolą mnie plecy; pytania Co cię boli? i Co pana boli?; mam katar, mam gorączkę obok nie mam kataru, nie mam gorączki, z formami w tabeli.
Topic
Apteka na Pradze w listopadowy poranek: klient z bólem gardła odbiera lek na e-receptę, podając czterocyfrowy kod i numer PESEL.
Activities
Kartka na drzwiach apteki, rozmowa przy ladzie i wiadomość głosowa, schemat z czterema ćwiczeniami, czat w roli klientki oraz pudełko z kartami ról.

What's inside

  1. Chapter 1Jak się czujesz?

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: kartka na drzwiach apteki

    • Przeczytaj informację na drzwiach aptekiReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: pan Bogdan w aptece

    • Posłuchaj: pan Bogdan w apteceListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj wiadomości od TomaListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: boli mnie, nie mam gorączki

    • Spójrz na schemat: boli mnie, nie mam gorączkiGrammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formę: boli czy bolą?Choose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: słowo z nawiasu w dobrej formieFill in the gapsUnlock
    • Wypełnij tabelę: mam czy nie mam?Fill in the tableTry it
    • Przeciągnij słowa: w apteceDrag and dropUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: w aptece

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: w apteceChatTry it
    • Otwórz pudełko i zagraj: jesteś w apteceOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizUnlock
    • Ułóż słowa z literAnagramUnlock
    • Napisz wiadomość: dziś nie możesz przyjśćWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: jesteś w apteceSpeaking, checked by the teacherUnlock

24 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

W aptece po polsku: słownictwo

11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+8 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • tabletka
  • syrop
  • gorączka
  • katar
  • kaszel
  • plaster
  • krople
  • boleć

Grammar: boli mnie, bolą mnie i dopełniacz po „nie mam”

Lekcja łączy dwa zwroty potrzebne u lekarza i w aptece. W boli mnie część ciała jest podmiotem, więc liczba mnoga zmienia formę czasownika: bolą mnie oczy. Druga część to dopełniacz po nie mam i nie ma: mam katar, ale nie mam kataru. Formy rzeczowników uczniowie biorą z tabeli, bez zgadywania.

Boli mnie gardło! Nie mam gorączki.

Boli czy bolą? Mam katar czy nie mam kataru?

Boli czy bolą?

Jedna rzecz to boli: boli mnie noga, ręka, gardło. Liczba mnoga to bolą: bolą mnie nogi, ręce, oczy. Plecy mają tylko liczbę mnogą, więc zawsze bolą mnie plecy.

Jedna rzecz: boliLiczba mnoga: bolą
Boli mnie noga.Bolą mnie nogi.
Boli mnie ręka.Bolą mnie ręce.
Boli mnie oko.Bolą mnie oczy.
Boli mnie ucho.Bolą mnie uszy.
Boli mnie głowa / gardło / brzuch.Bolą mnie plecy. (plecy: zawsze liczba mnoga)

Co cię boli? Co pana boli?

Zaimek przy boli zmienia się z osobą: mnie, cię, a w formie grzecznościowej pana i panią. Na pytanie Boli cię głowa? wystarczy krótka odpowiedź: Tak, boli albo Nie, nie boli.

Kto?PytanieOdpowiedź
tyCo cię boli?Boli mnie gardło.
panCo pana boli?Bolą mnie plecy.
paniCo panią boli?Boli mnie głowa.
tyBoli cię głowa?Tak, boli. / Nie, nie boli.

Mam katar, nie mam kataru

Tabela podaje trzy formy każdego słowa: mianownik, biernik po mam i dopełniacz po nie mam. Rodzaj żeński ma -y albo -i (recepty, gorączki), męski -u albo -a (kataru, plastra), dlatego wskazówka każe patrzeć do tabeli.

Mam… / Nie mam…

RodzajTo jest…Mam…Nie mam… / Nie ma…
onkatarkatarkataru
onkaszelkaszelkaszlu
onsyropsyropsyropu
onproblemproblemproblemu
onczasczasczasu
onplasterplasterplastra
onagorączkagorączkęgorączki
onareceptareceptęrecepty
onatabletkatabletkętabletki

Po „nie mam” forma się zmienia

Po nie mam, nie masz, nie ma słowo ma inną formę: to dopełniacz. Ona: -a → -y (recepta → recepty), po k i g → -i (tabletka → tabletki). On: -u albo -a (katar → kataru, plaster → plastra): nie zgaduj, patrz tabela! Uwaga: w formach kaszlu i plastra nie ma e.

Nie ma syropu, nie ma problemu

Przykłady pokazują dopełniacz także po nie ma, gdy czegoś brakuje w aptece: Niestety, nie ma syropu. Do tego dwa gotowe zwroty: Nie ma problemu! i znane z kursu A1.1 Nie mam czasu.

  • – Ma pan gorączkę? – Nie, nie mam gorączki.
  • Mam katar, ale nie mam kaszlu.
  • – Jest syrop? – Niestety, nie ma syropu.nie ma = tu nie ma, w aptece nie ma
  • – Przepraszam! – Nie ma problemu!zwrot: to nic
  • – Masz czas w sobotę? – Niestety, nie mam czasu.znasz to!

Typowe błędy

  • Boli mnie plecy.

    Bolą mnie plecy.

    plecy: zawsze liczba mnoga

  • Nie mam gorączka. / Nie mam gorączkę.

    Nie mam gorączki.

    po „nie mam” → -i (po k)

  • Mam gorączka.

    Mam gorączkę.

    mam → -ę, jak: chcę filiżankę

  • Nie mam katar.

    Nie mam kataru.

    on: forma z tabeli

More lessons on this grammar: Dopełniacz lessons and exercises · Rekcja czasowników lessons and exercises

Try the Boli mnie i dopełniacz exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 11 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • powiedzieć, co boli, z właściwą formą czasownika: Boli mnie gardło., Bolą mnie plecy.
  • zapytać o ból na ty i grzecznie: Co cię boli?, Co pana boli?, Co panią boli?
  • opisać objawy, także przecząco, z dopełniaczem: Mam katar, ale nie mam gorączki.
  • odebrać lek na e-receptę i poprosić o lek bez recepty: Mam e-receptę., Poproszę syrop na kaszel.
  • zareagować gotowymi zwrotami: Nie ma problemu!, Niestety, nie mam czasu.

To lekcja 19 kursu Polski A1.2 · Ruszamy! i trzecia w module Zdrowie. Części ciała z lekcji 17 wracają w zwrocie boli mnie, a biernik z lekcji 2 w zdaniach mam gorączkę, mam receptę. Apteka to miejsce, gdzie oba punkty gramatyki są naprawdę potrzebne, a e-recepta z kodem jest w Polsce codziennością od 2020 roku. Lekcja 20 powtarza cały moduł, a lekcja 22 dodaje dopełniacz po nie widzę.

Rozgrzewka to koło z pytaniami o samopoczucie, pogodę i apteki, potem jedenaście słów z obrazkami, od recepty po krople i czasownik boleć. Uczniowie czytają kartkę na drzwiach apteki, słuchają rozmowy farmaceutki z panem Bogdanem i wiadomości od Toma, który ma katar. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym tabela mam / nie mam. W części mówionej uczeń wciela się w panią Teresę w czacie przy ladzie, a potem w parach gra scenki według kart z pudełka.

Praca domowa zawiera quiz i anagramy, oba sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia dwa pozostałe zadania: wiadomość do szkoły albo pracy o tym, że uczeń źle się czuje i nie przyjdzie, oraz nagranie rozmowy w aptece.

Grammar:
boli mnie / bolą mnie · nie mam + dopełniacz · mam gorączkę: biernik
Topic:
zdrowie · apteka · e-recepta · Warszawa · Praga

Teaching tips

  • Odegrajcie aptekę z rekwizytami: puste pudełko po lekach, plaster, butelka po syropie. Karty z pudełka podają objawy, a ty stoisz za ladą i pytasz Co pana boli? albo Ma pani gorączkę?
  • Podziel tablicę na dwie kolumny, boli i bolą. Uczniowie pokazują część ciała i dopisują ją po właściwej stronie; plecy zawsze trafiają do kolumny bolą.
  • Ucz formy, a nie końcówki: w rodzaju męskim wybór między -u i -a nie ma na A1 prostej reguły. Niech uczniowie zapisują pary katar – kataru, plaster – plastra jak nowe słówka.
  • Wykorzystaj kod z e-recepty do powtórki liczebników: uczniowie dyktują sobie w parach czterocyfrowe kody, jeden, dwa, trzy, cztery, a druga osoba zapisuje je cyframi.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski A1.2 · Ruszamy!

Druga część poziomu A1: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców po kursie A1.1, w całości po polsku. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze ruszają w Polskę: do Łowicza, w Bieszczady, na Hel i do kopalni soli w Wieliczce. Po kursie uczniowie zapłacą za kurtkę telefonem, opiszą pogodę, kupią bilet na pociąg, zaproszą znajomych na pączki, powiedzą w aptece, co ich boli, i opowiedzą, gdzie byli w weekend. Zdjęcia i krótkie definicje po polsku zastępują tłumaczenie, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Zakupy

    ubrania i kolory, chcę tę filiżankę, ceny powyżej stu złotych, płacę kartą, gotówką albo telefonem

    1. Lesson 1Kolorowe pasiaki z ŁowiczaPrzymiotniki: kolor w rodzaju i liczbie
    2. Lesson 2Chcę ten kubek!Biernik rzeczy po chcę, kupuję i poproszę
    3. Lesson 3Sześć cyfr i gotowe: płacę telefonemLiczebniki od stu do tysiąca i płacenie
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: drugie życie ubrańPowtórka modułu Zakupy: kolory, biernik, ceny

  2. Unit 2 Pogoda

    pory roku i pogoda, gdzie jesteś: w Karpaczu, na Śnieżce, stopnie i strony świata w prognozie

    1. Lesson 5Złota polska jesieńPogoda i pory roku: jest zimno czy zimna woda?
    2. Lesson 6UFO na Śnieżce?Miejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lesson 7Kwiecień plecień: trochę zimy, trochę lataLiczebniki ze słowem stopień i strony świata
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: witaj, wiosno!Powtórka modułu Pogoda: pogoda, miejsca, stopnie

  3. Unit 3 W drodze

    idę czy jadę, autobusem i pociągiem, na peronie czy w wagonie, rozkład jazdy i bilet w kasie

    1. Lesson 9Idę czy jadę?Iść czy jechać? Czasowniki ruchu i pytanie Czym?
    2. Lesson 10Wsiadamy! Leśna kolejka w BieszczadachMiejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lesson 11O której odjeżdża pociąg?Godziny z minutami: Jest siedemnasta, o siedemnastej
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: czysty transportPowtórka modułu W drodze: iść czy jechać, w czy na, o której

  4. Unit 4 Święta

    miesiące i daty, imieniny: z tortem, z kwiatami, ze mną, zaproszenie na pączki, mogę czy nie mogę

    1. Lesson 13Listopad, bo liście padająMiesiące i daty: liczebnik porządkowy z -ego
    2. Lesson 14Wszystkiego najlepszego! ImieninyNarzędnik po z: z kim? z czym?
    3. Lesson 15Zapraszam na pączki!Zaproszenia: zapraszam cię na…, chcieć i móc
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: święto dla wszystkichPowtórka modułu Święta: daty, z kim? z czym?, zaproszenia

  5. Unit 5 Zdrowie

    ciało i jak się czujesz, muszę ćwiczyć, w aptece: boli mnie gardło, nie mam gorączki

    1. Lesson 17Słone powietrze w CiechocinkuCzasownik czuć się i części ciała
    2. Lesson 18Muszę ćwiczyć!Czasowniki modalne muszę, mogę, chcę
    3. Lesson 19 · you're hereBoli mnie gardło! W apteceBoli mnie, bolą mnie i dopełniacz po „nie mam”
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: ruch to radośćPowtórka: czuć się, muszę, mogę, chcę, boli mnie

  6. Unit 6 Zwierzęta i natura

    bociany i liczba mnoga, widzę łosia, nie widzę foki, co można, a czego nie wolno w parku narodowym

    1. Lesson 21Bociany wracają!Liczba mnoga rzeczowników i przymiotników
    2. Lesson 22Cześć, foko! Fokarium na HeluBiernik po widzieć i dopełniacz po przeczeniu
    3. Lesson 23Łoś na bagnach!Można, nie wolno, musisz + bezokolicznik
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: dzicy sąsiedziPowtórka: liczba mnoga, biernik, można i nie wolno

  7. Unit 7 Praca

    jestem flisakiem i pracuję jako flisak, musimy i możemy, umiem czy mogę, rozmowa o pracę nad morzem

    1. Lesson 25Flisacy na DunajcuNarzędnik zawodów: jestem flisakiem = pracuję jako flisak
    2. Lesson 26Miód prosto z drzewaCzasowniki modalne musieć i móc w liczbie mnogiej
    3. Lesson 27Umiesz pływać? Praca nad morzemUmieć czy móc: umiejętność albo czas i pozwolenie
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: praca, która pomagaPowtórka modułu Praca: narzędnik, musieć i móc, umieć

  8. Unit 8 Weekend

    dokąd i gdzie: do Krakowa, w Krakowie, plany na weekend, byłem, byłam, byliśmy, byłyście

    1. Lesson 29Weekend z malarzami w Kazimierzu DolnymPrzyimki do, w i nad: dokąd jedziesz, gdzie jesteś?
    2. Lesson 30Byłam pod ziemią!Czas przeszły czasownika być: byłem czy byłam?
    3. Lesson 31Gdzie byłeś? Maczuga HerkulesaCzas przeszły w liczbie mnogiej: byliśmy czy byłyśmy?
    4. Lesson 32Dobre wiadomości: weekendowe cudaPowtórka modułu Weekend: dokąd, gdzie i czas przeszły być

Questions about this lesson

Kiedy używamy dopełniacza?
Po przeczeniu, po wielu przyimkach i przy określaniu ilości. Najwcześniej uczniowie spotykają go po nie mam i nie ma: nie mam czasu, nie ma syropu. Później dochodzą przyimki (do Krakowa, bez cukru) i ilości (butelka wody, dużo ludzi). Lekcja Boli mnie gardło! W aptece zaczyna od przeczenia, bo przy ladzie w aptece pada ono co chwilę.
Na jakie pytania odpowiada dopełniacz?
Kogo? Czego? W praktyce takie pytanie często ma w sobie przeczenie: Kogo nie ma?, Czego nie masz? – Nie mam gorączki. Dla porównania biernik odpowiada na pytania kogo? co?, więc mam co? – katar, ale nie mam czego? – kataru.
Dlaczego mówimy „nie mam kataru”, a nie „nie mam katar”?
Bo po zaprzeczonym czasowniku dopełnienie przechodzi do dopełniacza. W zdaniu twierdzącym mam łączy się z biernikiem (mam katar, mam gorączkę), a po nie mam z dopełniaczem (nie mam kataru, nie mam gorączki). Ta sama zasada działa z innymi czasownikami, np. nie widzę foki; w kursie A1.2 przychodzi to w lekcji 22.
Jak tworzy się dopełniacz rzeczowników?
Żeński: -y lub -i; męski: -a lub -u. Recepta – recepty, ale po k i g tabletka – tabletki. W rodzaju męskim osoby i zwierzęta mają -a (brata, psa), a wśród rzeczy wiele słów ma -u (kataru, syropu), choć nie wszystkie (plastra). Rodzaj nijaki ma -a: nie ma mleka.
Mówi się „boli mnie plecy” czy „bolą mnie plecy”?
Poprawnie: bolą mnie plecy. Część ciała jest w tym zdaniu podmiotem, a plecy mają tylko liczbę mnogą, więc czasownik też stoi w liczbie mnogiej. Tak samo bolą mnie nogi, oczy, uszy, ale boli mnie noga. W lekcji Boli mnie gardło! W aptece ten błąd otwiera tabelę typowych pomyłek.
Mam gorączka, gorączkę czy gorączki?
Mam gorączkę, ale nie mam gorączki. Po mam stoi biernik, który w rodzaju żeńskim kończy się na -ę, jak w chcę filiżankę. Po nie mam przychodzi dopełniacz z -i, bo przed końcówką jest k. Forma gorączka to mianownik i po mam się nie pojawia.
Jak powiedzieć w aptece, co mnie boli?
Zacznij od Boli mnie… albo Bolą mnie…, potem dodaj objawy. Na przykład: Dzień dobry! Boli mnie gardło. Mam kaszel, ale nie mam gorączki. Farmaceuta zapyta zwykle Ma pan receptę?, a przy e-recepcie podaje się czterocyfrowy kod i numer PESEL. Na koniec wystarczy Poproszę syrop na kaszel.
Jak uczyć dopełniacza na poziomie A1?
Od gotowych zwrotów z przeczeniem, nie od końcówek. Nie mam czasu, nie ma problemu i nie mam gorączki uczniowie zapamiętują jako całość, a dopiero potem widzą w nich regułę. W lekcji Boli mnie gardło! W aptece każda forma dopełniacza stoi w tabeli, więc nikt nie musi zgadywać, czy będzie -u, czy -a.
Jakie zadanie domowe pasuje do tematu zdrowia?
Krótka wiadomość z usprawiedliwieniem nieobecności. Uczeń pisze do szkoły albo do pracy, jak się czuje, co boli i czy ma gorączkę, a potem dodaje, że dziś nie przyjdzie. W jednym tekście ćwiczy więc czuję się, boli mnie i nie mam…, a nauczyciel widzi od razu, które formy już siedzą.
Czy są interaktywne ćwiczenia z dopełniaczem?
Tak, najlepiej w parach mam – nie mam. Na tej stronie, bez konta, można sprawdzić cztery części lekcji: kartkę na drzwiach apteki, nagranie rozmowy przy ladzie, tabelę mam czy nie mam? oraz czat w aptece.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required