Sign up for freeSign up

Dzień dobry, sąsiedzie! Dopełniacz w odpowiedzi na pytanie czyj, czyja, czyje

Lekcja polskiego A2 dla obcokrajowców o dopełniaczu w pytaniu Czyj to pies? i odpowiedzi To pies sąsiada, na pikniku na podwórku w Dniu Sąsiada.

Grammar
Czyj?, czyja? albo czyje? zgodne z rzeczą i właściciel po niej w dopełniaczu: rower pana Janusza, piłka Felka, drzwi bloku. Końcówki -a, -u, -y, -i i niezmienne pani.
Topic
W ostatni piątek maja sąsiedzi z kamienicy na Pradze robią pierwszy piknik na podwórku. Olena i Tom niosą ciężki stół i poznają nowego psa sąsiadki.
Activities
Ogłoszenie na drzwiach kamienicy, rozmowa na podwórku i wiadomość głosowa sąsiadki, schemat z czterema ćwiczeniami, czat sąsiadów i pudełko z pytaniami.

What's inside

  1. Chapter 1Kto mieszka obok?

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: ogłoszenie na drzwiach

    • Przeczytaj ogłoszenie pani JolantyReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: piknik na podwórku

    • Posłuchaj: Olena i Tom na podwórkuListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj wiadomości pani JolantyListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: czyj to pies?

    • Spójrz na schemat: czyj to pies?Grammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formęChoose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: czyje to jest?Fill in the gapsTry it
    • Przeciągnij słowa w luki: kto? czyj? z kim?Drag and dropUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź: czyje to jest?QuizUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: czyje to rzeczy?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: czyje to rzeczy?ChatTry it
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Wypełnij tabelę: czyj, czyja, czyje?Fill in the tableUnlock
    • Znajdź pary: kto ma? czyje to jest?Memory gameUnlock
    • Napisz wiadomość na czacie sąsiadówWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: moi sąsiedziSpeaking, checked by the teacherUnlock

24 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Dom i osiedle po polsku: słownictwo

11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+8 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • blok
  • klatka schodowa
  • osiedle
  • piknik
  • lampion
  • drzwi
  • wycieraczka
  • bawić się

Grammar: dopełniacz: czyj to pies? To pies sąsiada

Dopełniacz uczniowie znają z lekcji 9–11: po litr, dużo, bez i z. Tu ten sam przypadek mówi, do kogo albo do czego coś należy. Pytamy Czyj?, Czyja? albo Czyje?, a w odpowiedzi właściciel stoi po rzeczy: pies sąsiada, drzwi bloku. Sama nazwa święta, Dzień Sąsiada, ma właśnie taką budowę.

Czyj to pies? To pies sąsiada!

Kto albo co ma? To słowo stoi po rzeczy, w dopełniaczu (Kogo? Czego?): pies sąsiada, rower pana Janusza, drzwi bloku.

Czyj, czyja, czyje: patrz na rzecz

Pytanie zgadza się z rodzajem rzeczy, a nie osoby: Czyj to pies?, Czyja to piłka?, Czyje to ciasto?. W liczbie mnogiej, także przy słowie drzwi, pytamy czyje: Czyje to lampiony?

rzeczpytanieodpowiedź
on: pies, rower, stółCzyj to pies?To pies sąsiada.
ona: piłka, wycieraczkaCzyja to piłka?To piłka Felka.
ono: ciasto, mieszkanieCzyje to ciasto?To ciasto pani Jolanty.
liczba mnoga: lampiony, pierogi, drzwiCzyje to lampiony? Czyje to drzwi?To drzwi bloku.

Końcówki: sąsiada, bloku, sąsiadki, Zosi

Osoby i zwierzęta rodzaju męskiego mają -a (sąsiada, Toma, Felka), rzeczy często -u (bloku, domu). Rodzaj żeński i Kuba dostają -y albo -i: kamienicy, Kuby, sąsiadki, Zosi. Pan zmienia się w pana, pani zostaje.

rodzaj: końcówkaKto? Co?Kogo? Czego?
on: -asąsiad, Tom, Lucas, wnuk, pan Januszsąsiada, Toma, Lucasa, wnuka, pana Janusza
on: -ek → -kaFelekFelka
on (rzecz): często -ublok, dombloku, domu
ona (i Kuba): -a → -yJolanta, Olena, kamienica, KubaJolanty, Oleny, kamienicy, Kuby
ona: -ka → -kisąsiadka, Kluskasąsiadki, Kluski
ona: -ia → -iZosia, babciaZosi, babci
ono: -o, -e → -adziecko, mieszkanie, osiedledziecka, mieszkania, osiedla
pan i panipan Janusz, pani Jolantapana Janusza, pani Jolanty (pani się nie zmienia!)

Najpierw rzecz, potem właściciel

Przykłady pokazują szyk: rower pana Janusza, sernik pani Jolanty. Ostatnie zdanie łączy nowe z A1: Kluska to pies Zosi znaczy to samo co Kluska to jej pies, ale jej stoi przed rzeczą, a Zosi po niej.

Przykłady

  • – Czyj to rower? – To rower pana Janusza.
  • – Czyja to wycieraczka? – Pani Jolanty.
  • Na stole są pierogi Kuby i sernik pani Jolanty.
  • Drzwi kamienicy są otwarte. Dziś jest Dzień Sąsiada!
  • Kluska to pies Zosi. = Kluska to jej pies.jej stoi przed rzeczą, Zosi po rzeczy

Uwaga!

Pytanie zależy od rzeczy, nie od osoby: pies → Czyj?, piłka → Czyja?, ciasto, lampiony, drzwi → Czyje? Osoba stoi zwykle po rzeczy: rower pana Janusza. Ludzie i zwierzęta (on) mają -a: sąsiada, psa. Rzeczy (on) mają często -u: bloku, domu, ale tego uczymy się ze słowem.

Typowe błędy: sąsiad pies i pana Jolanty

Lista poprawia cztery pomyłki: dwa mianowniki obok siebie (To sąsiad pies), mianownik po rzeczy (To rower sąsiadka), pytanie dobrane do osoby (Czyja to pies?) i pana przed imieniem kobiety: To pies pana Jolanty.

  • To sąsiad pies.

    To pies sąsiada.

    najpierw rzecz, potem osoba w dopełniaczu

  • To rower sąsiadka.

    To rower sąsiadki.

    Kto ma? → dopełniacz

  • Czyja to pies?

    Czyj to pies?

    pies → on → Czyj?

  • To pies pana Jolanty.

    To pies pani Jolanty.

    pani się nie zmienia

More lessons on this grammar: Dopełniacz lessons and exercises · Zaimki lessons and exercises

Try the Dopełniacz exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 11 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • zapytać, do kogo coś należy, formą zgodną z rzeczą: Czyj to rower?, Czyja to piłka?, Czyje to ciasto?
  • odpowiedzieć z właścicielem w dopełniaczu: To pies pani Jolanty., To pierogi Kuby., To piłka Felka.
  • dobrać końcówkę do rodzaju: sąsiada, sąsiadki, Zosi, bloku, kamienicy, pana Janusza
  • przeczytać ogłoszenie sąsiadów i zrozumieć, kiedy jest piknik i co przynieść: krzesło i coś do jedzenia
  • napisać na czacie kamienicy, czyje rzeczy zostały na podwórku: Kubki są chyba pani Jolanty.

To lekcja 25 kursu Polski A2.1 · Wtedy i teraz i początek modułu Sąsiedzi. Dopełniacz po miarach, po dużo i bez oraz po z, od, do uczniowie ćwiczyli w lekcjach 9–11, a zaimek jej znają z kursów A1. Teraz ten sam przypadek odpowiada na pytanie Czyj?. Piknik na podwórku to dobra scena, bo na stole i pod oknem stoją rzeczy różnych sąsiadów. Lekcja 26 dodaje celownik: pomagam jej.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o sąsiadów, poznają jedenaście słów z obrazkami, od sąsiada po bawić się, i wybierają słowo do sześciu zdjęć. Potem czytają ogłoszenie pani Jolanty o Europejskim Dniu Sąsiada i pikniku. W części ze słuchaniem Olena i Tom niosą stół pana Janusza na podwórko, a sąsiadka nagrywa wiadomość głosową do mieszkańców. Po schemacie są cztery ćwiczenia: wybór formy, luki, przeciąganie słów i quiz. Na koniec uczeń sam odpowiada na czacie Heli, czyje rzeczy zostały po pikniku, a w parach uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o własnych sąsiadów.

Praca domowa ma cztery zadania. Tabela czyj, czyja, czyje i gra w pary są sprawdzane automatycznie. Wiadomość na czacie sąsiadów o rzeczach z podwórka i nagranie Moi sąsiedzi ocenia nauczyciel.

Grammar:
dopełniacz: kto ma? · Czyj? Czyja? Czyje? · pies sąsiada, rower sąsiadki · pan → pana, pani → pani · drzwi bloku, podwórko kamienicy
Topic:
sąsiedzi · Dzień Sąsiada · podwórko · kamienica · piknik

Teaching tips

  • Zacznij od rzeczy uczniów: weź czyjś długopis, telefon i zeszyt, i zapytaj Czyj to długopis?, Czyja to książka?. Odpowiedź To długopis Anny pojawi się, zanim otworzysz schemat.
  • Zaznacz rodzaj rzeczy kolorem: rodzaj męski na niebiesko, żeński na czerwono, nijaki i liczbę mnogą na zielono. Uczniowie od razu widzą, skąd się bierze czyj, czyja albo czyje.
  • Pokaż, że pani się nie zmienia: napisz obok siebie pan Janusz → pana Janusza i pani Jolanta → pani Jolanty. Zapytaj grupę, które słowo w drugiej parze zostało bez zmiany.
  • Pudełko zagrajcie w parach po czacie: jedna osoba pyta Jak ma na imię pies sąsiada?, druga odpowiada pełnym zdaniem z dopełniaczem.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski A2.1 · Wtedy i teraz

Pierwszy kurs poziomu A2: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców, którzy mają za sobą A1, prowadzone tylko po polsku. Współlokatorzy z Pragi, znani z kursów A1, gotują żurek, grają w siatkówkę, jadą na Wianki i poznają ludzi, którzy coś zrobili jako pierwsi. Po kursie uczniowie opowiedzą o podróży w czasie przeszłym, podadzą przepis z miarami, porównają dwa mieszkania, powiedzą, jak podobał im się koncert, i przedstawią plan na przyszły rok. Nowe słowa objaśniają zdjęcia i proste definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Niesamowite podróże

    czas przeszły: on jechał, ona płynęła, ja płynąłem i płynęłam; rowerem przez Afrykę, kajakiem przez Atlantyk

    1. Lesson 1Przez Afrykę na rowerzeCzas przeszły, forma on: jechał, spał, pisał
    2. Lesson 2On płynął, ona płynęłaCzas przeszły, forma ona: płynęła, widziała, mogła
    3. Lesson 3Kajakiem przez AtlantykCzas przeszły, ja i ty: płynąłem czy płynęłam?
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: podróże, które inspirująPowtórka czasu przeszłego: on, ona, ja, ty

  2. Unit 2 Pierwsi!

    czas przeszły w liczbie mnogiej, robiła czy zrobiła, w 1791 roku; lampa Łukasiewicza, Maria Skłodowska-Curie, Konstytucja 3 Maja

    1. Lesson 5Lampa ŁukasiewiczaCzas przeszły w liczbie mnogiej: -li czy -ły?
    2. Lesson 6Odkrywała czy odkryła?Aspekt w czasie przeszłym: robiła czy zrobiła?
    3. Lesson 7Konstytucja 3 MajaLata po polsku: w którym roku?
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: nowe polskie „pierwsze”Powtórka: liczba mnoga, aspekt i lata

  3. Unit 3 Kuchnie i smaki

    dopełniacz: litr wody, trochę cukru, bez mleka, z maku, od piekarza; żurek, sernik i rogale świętomarcińskie

    1. Lesson 9Zupa w chlebie: żurekMiara + dopełniacz: litr wody, łyżka majeranku
    2. Lesson 10Kilo twarogu: pieczemy sernikDużo, mało, trochę, ile i bez + dopełniacz
    3. Lesson 11Rogale na świętego MarcinaZ, od, do + dopełniacz
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: dzielimy się jedzeniemPowtórka: dopełniacz w module Kuchnie i smaki

  4. Unit 4 Miasto czy wieś?

    wyższy niż, najdłuższy, bliżej i taniej; Varso i Lanckorona, molo w Sopocie, ogłoszenia o mieszkaniach

    1. Lesson 13Wieżowiec czy drewniany dom?Stopień wyższy przymiotników + niż
    2. Lesson 14Najdłuższe molo w PolsceStopień najwyższy: naj- + stopień wyższy
    3. Lesson 15Kawalerka czy mieszkanie z ogródkiem?Stopień wyższy przysłówków: taniej, bliżej, lepiej
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: miejsca na nowoPowtórka: stopniowanie w module Miasto czy wieś?

  5. Unit 5 Gramy!

    grać w siatkówkę, wygrać z Brazylią, pierwszy gol w piątej minucie, będę trenować; Bieg Niepodległości

    1. Lesson 17Kibice, mecz, drużynaGrać w + biernik, wygrać z + narzędnik i wynik meczu
    2. Lesson 18Pięć goli w dziewięć minutLiczebniki porządkowe: który gol, w której minucie?
    3. Lesson 19Biegnę w listopadzie!Czas przyszły złożony: będę + bezokolicznik
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: sport dla wszystkichPowtórka: rekcja, liczebniki porządkowe i czas przyszły

  6. Unit 6 Muzyka i festiwale

    na koncert czy na koncercie, podoba mi się, pójdę i zobaczę; Wianki, Konkurs Chopinowski, Juwenalia

    1. Lesson 21Wianki na WiśleNa + biernik czy na + miejscownik: dokąd i gdzie?
    2. Lesson 22Podoba mi się! Konkurs ChopinowskiPodoba mi się: celownik zaimków i zgoda z rzeczą
    3. Lesson 23Klucze do miasta: JuwenaliaCzas przyszły prosty: pójdę, kupię, zobaczę
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: muzyka wszędziePowtórka: przyimek na, podobać się i czas przyszły prosty

  7. Unit 7 Sąsiedzi

    pies sąsiada, pomagam jej, dziękuję za pomoc, zapraszamy na dożynki; piknik na podwórku i koła gospodyń wiejskich

    1. Lesson 25 · you're hereDzień dobry, sąsiedzie!Dopełniacz: czyj to pies? To pies sąsiada
    2. Lesson 26Pomagam jej, pomagasz muCelownik: komu pomagasz, komu dajesz?
    3. Lesson 27Dożynki: wieniec i zabawaProsić o, dziękować za, zapraszać na + biernik
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: dobrzy sąsiedziPowtórka: dopełniacz, celownik i biernik po przyimku

  8. Unit 8 Plany i marzenia

    marzę o podróży, będę iść czy przejdę, jeśli zdam egzamin; stacja na Antarktydzie i Główny Szlak Beskidzki

    1. Lesson 29Rok z pingwinamiMarzyć o + miejscownik i czas przyszły złożony
    2. Lesson 30Przejdę cały szlak!Będę iść czy przejdę? Aspekt w czasie przyszłym
    3. Lesson 31Zdam egzamin!Jeśli i kiedy + czas przyszły
    4. Lesson 32Dobre wiadomości: marzenia się spełniająPowtórka: czas przyszły, marzyć o, jeśli i kiedy

Questions about this lesson

Kiedy używamy dopełniacza?
Dopełniacza używamy przy przeczeniu, ilości, wielu przyimkach i przynależności. Mówimy nie mam czasu, litr mleka, bez cukru, do domu i pies sąsiada. W lekcji Dzień dobry, sąsiedzie! na edio.ai uczniowie ćwiczą ostatnie z tych użyć: kto ma rower, psa albo ciasto.
Jakie pytania ma dopełniacz?
Dopełniacz odpowiada na pytania kogo? i czego? W zdaniach o przynależności częściej pytamy jednak czyj?, czyja?, czyje?, a odpowiedź i tak ma formę dopełniacza: Czyj to rower? – Pana Janusza. Kogo? to także pytanie biernika, bo przy osobach i zwierzętach rodzaju męskiego formy obu przypadków są takie same: widzę sąsiada, pies sąsiada.
Jak zapytać po polsku, czyja jest jakaś rzecz?
Pytaniem Czyj to…?, Czyja to…? albo Czyje to…? Formę wybieramy według rzeczy: Czyj to samochód?, Czyja to torba?, Czyje to krzesło?, a w liczbie mnogiej Czyje to klucze?. Odpowiadamy właścicielem w dopełniaczu: To samochód sąsiada. W tej lekcji uczniowie robią to na czacie kamienicy, gdzie po pikniku zostały rower, piłka, lampiony i koc.
Mówi się „czyja to pies” czy „czyj to pies”?
Mówimy czyj to pies, bo pies jest rodzaju męskiego. Pytanie zgadza się z rzeczą, a nie z właścicielem, więc nawet o psa sąsiadki pytamy Czyj to pies?. Błąd bierze się stąd, że uczeń dopasowuje pytanie do osoby, o której myśli. Tabela w schemacie lekcji Dzień dobry, sąsiedzie! ma w tytule prostą radę: „Patrz na rzecz!”.
Jakie końcówki ma dopełniacz w liczbie pojedynczej?
Męski -a albo -u, żeński -y albo -i, nijaki -a. Osoby i zwierzęta mają -a: sąsiada, psa. Rzeczy męskie mają -u (domu, bloku) albo -a (chleba, sera), więc formy uczymy się razem ze słowem. Po k, g i spółgłoskach miękkich pojawia się -i: sąsiadki, Zosi. Nijakie: dziecka, mieszkania.
Jak odmieniają się „pan” i „pani”, gdy mówimy o właścicielu?
Pan przechodzi w pana, a pani nie zmienia formy. Mówimy samochód pana Nowaka i samochód pani Nowak, ale imię kobiety się odmienia: pies pani Anny. Częsty błąd to pana przed imieniem kobiety: pies pana Anny zamiast pies pani Anny.
Mówi się „pies sąsiad” czy „pies sąsiada”?
Pies sąsiada: właściciel stoi w dopełniaczu. Forma pies sąsiad to dwa mianowniki obok siebie, a polszczyzna wymaga tu zmiany końcówki. W zwykłym zdaniu najpierw jest rzecz, potem osoba: rower sąsiadki, drzwi kamienicy. Inaczej jest z zaimkami mój czy jej, które stoją przed rzeczą.
Jak nazywają się po polsku miejsca w bloku i na osiedlu?
Podstawowe słowa to klatka schodowa, podwórko, piętro i osiedle. Blok to duży budynek z wieloma mieszkaniami, a kilka bloków razem tworzy osiedle. Przed drzwiami leży wycieraczka, a na drzwiach wisi ogłoszenie. W lekcji Dzień dobry, sąsiedzie! blok, klatka schodowa, podwórko, osiedle i wycieraczka mają karty z obrazkiem, definicją po polsku i nagraniem.
Jak uczyć dopełniacza dzierżawczego na poziomie A2?
Od przedmiotów w klasie i pytania Czyj to…? Uczniowie wskazują rzeczy kolegów i odpowiadają pełnym zdaniem, a nauczyciel dopisuje końcówki w trzech kolumnach według rodzaju. Dopiero potem warto pokazać tabelę i wyjątki, takie jak -u w bloku. Ta lekcja idzie podobną drogą: najpierw piknik i pytania o stół, psa i ciasto, a schemat dopiero w czwartym rozdziale.
Jaka gra pomaga ćwiczyć pytanie „czyje to jest”?
Zgadywanie właściciela zebranych drobiazgów. Nauczyciel zbiera od uczniów drobne rzeczy do pudełka, wyjmuje je po kolei i pyta Czyj to klucz?, a grupa zgaduje: To klucz Marka!. W lekcji Dzień dobry, sąsiedzie! na edio.ai jest też pudełko z pytaniami o sąsiadów, na przykład Czyj samochód stoi przed domem?, do rozmowy w parach albo z lektorem.
Czy przynależność można ćwiczyć z jednym uczniem online?
Tak, do pytań o przynależność wystarczą dwie osoby. Lektor pokazuje przez kamerę przedmioty ze swojego pokoju i pyta, czyje są, a uczeń odpowiada i pyta o swoje. Czat z sąsiadką uczeń przechodzi sam, na własnym koncie, a wiadomość i nagranie z pracy domowej trafiają do nauczyciela.
Czy są interaktywne ćwiczenia z dopełniaczem?
Tak, najlepiej takie, w których pytanie czyj? pada w rozmowie. Na tej stronie można bez konta wypróbować cztery części lekcji Dzień dobry, sąsiedzie!: ogłoszenie o pikniku do przeczytania, nagranie rozmowy Oleny i Toma na podwórku, zdania z lukami czyje to jest? oraz czat, w którym uczeń wybiera odpowiedzi o rzeczach sąsiadów. Koło, pudełko i pozostałe zadania nauczyciel otwiera w pełnej lekcji.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required