Wioska ukryta w jeziorze: zdania z który we wszystkich przypadkach
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o zdaniach przydawkowych z który we wszystkich przypadkach na przykładzie odkrycia drewnianej osady w Biskupinie.
- Gramatyka
- Który w długich zdaniach: nauczyciel, który zauważył pale, osada, w której mieszkało 800–1000 osób, ludzie, którzy tu mieszkali. Do tego odkryto, zbudowano i daty z p.n.e.
- Temat
- Biskupin: osada sprzed około 2700 lat, której pale zauważył młody nauczyciel, gdy obniżył się poziom wody w jeziorze. Zosia nagrywa tam reportaż, a Kuba pyta o jedzenie.
- Zadania
- Artykuł z magazynu o historii, rozmowa przy bramie i przewodnik do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z Leokadią i koło z pytaniami o tajemnice.
Co jest w środku
Rozdział 1Wyprawa w przeszłość
Rozdział 2Czytamy: pale w jeziorze
Rozdział 3Słuchamy: przy bramie osady
Rozdział 4Gramatyka: jezioro, w którym… osada, w której…
- Spójrz na schemat: który w historii odkryciaSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę słowa „który”Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania: napisz formę słowa „który”Uzupełnij lukiWypróbuj
- Wypełnij tabelę: formy słowa „który”Uzupełnij tabelęOdblokuj
- Wybierz poprawną formę: do którego słowa pasuje „który”?QuizOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: tajemnice i zaginione światy
Rozdział 6Praca domowa
Archeologia po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (12), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+9 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- tajemnica
- znalezisko
- pal
- wał
- półwysep
- rekonstrukcja
- zauważyć
- ściąć
- poinformować
Gramatyka: zdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lekcja powtarza który we wszystkich przypadkach na długich zdaniach z tekstów o historii. Między który a jego rzeczownikiem często stoją inne słowa, więc uczeń najpierw szuka, o kim albo o czym mówi zdanie. Schemat ma trzy kroki wyboru formy, tabelę, porównanie w którym i w której, przykłady, wskazówkę, język historii i typowe błędy.
Jezioro, w którym… osada, w której…
„Który” łączy dwa zdania. Rodzaj i liczbę bierze od rzeczownika, o którym mówimy, a przypadek ze swojego zdania.
Trzy kroki wyboru formy
Najpierw znajdź rzeczownik, o którym mówi zdanie, choć nie zawsze stoi najbliżej. Potem ustal rodzaj i liczbę: pal to on, osada ona, jezioro ono, ludzie oni, domy one. Na końcu zadaj pytanie w zdaniu z który: mieszkali w czym?
- Znajdź rzeczownik, o którym mówi zdanie z „który”. To nie zawsze najbliższe słowo: nauczyciel ze szkoły, który zauważył pale.
- Rodzaj i liczba: pal → on, osada → ona, jezioro → ono, domy → one, ludzie → oni.
- Przypadek: zadaj pytanie w zdaniu z „który”: mieszkali w czym? → osada, w której mieszkali; stały w czym? → jezioro, w którym stały pale.
Formy słowa „który” w tabeli
Tabela ma osobne kolumny dla oni i one, bo różnią się w mianowniku (ludzie, którzy, ale domy, które) i w bierniku (których, ale które). W bierniku rodzaju męskiego o osobie mówimy którego, o rzeczy który.
| przypadek (pytanie) | on: pal, archeolog | ona: osada | ono: jezioro | oni: ludzie | one: domy |
|---|---|---|---|---|---|
| mianownik (kto? co?) | który | która | które | którzy | które |
| dopełniacz (kogo? czego?) | którego | której | którego | których | których |
| celownik (komu? czemu?) | któremu | której | któremu | którym | którym |
| biernik (kogo? co?) | którego (osoba) / który (rzecz) | którą | które | których | które |
| narzędnik (z kim? z czym?) | którym | którą | którym | którymi | którymi |
| miejscownik (o kim? o czym?) | którym | której | którym | których | których |
W którym czy w której?
Porównanie stawia obok siebie rzeczowniki rodzaju męskiego i nijakiego (Biskupin, w którym; jezioro, w którym) i żeńskiego (osada, w której; szkoła, w której). Przyimek zawsze stoi przed który, zaraz po przecinku.
on, ono: Biskupin, jezioro
- Biskupin, w którym uczył młody nauczyciel
- jezioro, w którym dawniej było więcej wody
ona: osada, szkoła
- osada, w której stało 106 domów
- szkoła, w której uczył Walenty Szwajcer
Przykłady i długie zdania
Sześć przykładów pokazuje różne przypadki, w tym dopełniacz po przeczeniu: pale, których dawniej nie było widać. Wskazówka uczy pytać kto zauważył? w zdaniu nauczyciel ze szkoły w Biskupinie, który zauważył pale: nauczyciel, nie szkoła.
Przykłady
- Nauczyciel, który zauważył pale, uczył w miejscowej szkole.kto zauważył? → mianownik (on)
- To jezioro, na którym kiedyś była wyspa.na czym? → miejscownik (ono)
- Osada, w której mieszkało 800–1000 osób, miała jedną bramę.w czym? → miejscownik (ona)
- Ludzie, którzy tu mieszkali, budowali domy z drewna.kto? → mianownik (oni)
- To pale, których dawniej nie było widać.nie widać czego? → dopełniacz (one)
- Profesor, którego nauczyciel poinformował o znalezisku, przyjechał z Poznania.poinformować kogo? → biernik (osoba)
Uwaga na długie zdania!
W długim zdaniu „który” często stoi daleko od swojego rzeczownika. Zapytaj, o kim albo o czym mówi zdanie: Nauczyciel ze szkoły w Biskupinie, który zauważył pale… Kto zauważył? Nauczyciel, nie szkoła, więc „który”, a nie „która”. Przyimek stoi zawsze przed „który”: osada, w której…
Język historii: odkryto, p.n.e.
Formy znaleziono, odkryto, zbudowano, ścięto mówią, co zrobiono, bez wykonawcy, i się nie zmieniają. Skrót p.n.e. czytamy przed naszą erą, a zimą 738 roku p.n.e. wymaga liczebnika w dopełniaczu.
- znaleziono, odkryto, zbudowano, ścięto = ktoś znalazł, odkrył, zbudował, ściął; nie wiemy kto albo to nieważne. Forma się nie zmienia: odkryto osadę, odkryto pale.
- p.n.e. = przed naszą erą: 738 r. p.n.e. czytamy: siedemset trzydziesty ósmy rok przed naszą erą.
- Kiedy? zimą 738 roku p.n.e. → zimą siedemset trzydziestego ósmego roku przed naszą erą.
Typowe błędy
Schemat poprawia osada, w którym, jezioro, w której, nauczyciel ze szkoły…, która zauważył i ludzie, które tu mieszkali. Każdy błąd bierze formę od złego rzeczownika albo od złego rodzaju.
Osada, w którym mieszkali ludzie, miała jedną bramę.
Osada, w której mieszkali ludzie, miała jedną bramę.
osada → ona → w której
Jezioro, w której dawniej było więcej wody…
Jezioro, w którym dawniej było więcej wody…
jezioro → ono → w którym
Nauczyciel ze szkoły w Biskupinie, która zauważył pale…
Nauczyciel ze szkoły w Biskupinie, który zauważył pale…
kto zauważył? nauczyciel → który
Ludzie, które tu mieszkali, budowali z drewna.
Ludzie, którzy tu mieszkali, budowali z drewna.
ludzie → oni → którzy
Więcej lekcji z tej gramatyki: Zdania z „który” – lekcje i ćwiczenia
Zdania przydawkowe – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- opisać odkrycie i jego bohatera zdaniem z który: Nauczyciel, który zauważył pale, uczył w miejscowej szkole.
- dobrać formę do rzeczownika, nawet gdy stoi daleko: nauczyciel ze szkoły w Biskupinie, który…, nie która
- odróżnić w którym od w której: jezioro, w którym dawniej było więcej wody, osada, w której stało 106 domów
- przeczytać datę przed naszą erą: zimą 738 roku p.n.e. → zimą siedemset trzydziestego ósmego roku przed naszą erą
- opowiedzieć o wykopaliskach: archeolog, osada, pal, wał, półwysep, znalezisko, rekonstrukcja
To lekcja 29 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży i początek modułu Tajemnice i zaginione światy. Wraca do który we wszystkich przypadkach z lekcji 9–11, powtórzonego też w lekcjach 25 i 28. Historia odkrycia to naturalne miejsce na zdania przydawkowe: nauczyciel, który coś zauważył, jezioro, w którym coś stało, ludzie, którzy tu mieszkali. Lekcja 30 przechodzi do trybu przypuszczającego w liczbie mnogiej.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o przeszłość i poznają dwanaście słów, od wykopalisk po poinformować. Czytają artykuł o nauczycielu, który odkrył osadę, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Zosi i Kuby przy bramie oraz przewodnika, pana Remigiusza, który opowiada o domach i dachach. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym tabela form który w czterech przypadkach. Na koniec uczeń jako Kuba sam odpowiada na czacie Leokadii, a z lektorem kręci kołem z pytaniami o tajemnice przeszłości.
Praca domowa ma cztery zadania. Notatki Zosi do uzupełnienia i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Post o tajemniczym miejscu w kraju ucznia i nagranie, w którym uczeń oprowadza turystów po Biskupinie, ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- który we wszystkich przypadkach (powtórka) · w którym czy w której? · który pasuje do właściwego rzeczownika · znaleziono, odkryto, zbudowano · p.n.e. = przed naszą erą
- Temat:
- Biskupin · archeologia · wykopaliska · historia · tajemnice
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od zagadki: opisz drewniane pale wystające z wody przy brzegu jeziora i zapytaj, co to może być, zanim uczniowie przeczytają artykuł. Nauczyciel z tekstu też najpierw myślał, że widzi dachy zatopionych domów.
- Rysuj z grupą strzałki od który do rzeczownika: w długich zdaniach z ćwiczenia wyboru formy uczniowie łączą który ze słowem, o którym mowa. Pułapka szkoły…, która zauważył znika sama.
- Przećwicz daty na głos: napisz 738 r. p.n.e. i zimą 738 roku p.n.e. i poproś o przeczytanie obu. Liczebnik porządkowy w dopełniaczu sprawia kłopot nawet na B1.
- Pytanie Kuby zostaw otwarte: nikt w lekcji nie mówi, co jedli mieszkańcy osady. Niech uczniowie zgadują przy kole i uzasadniają odpowiedź zdaniem z który.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1.1 · Historie w podróży
32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Lekcja 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Lekcja 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
Lekcja 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
Lekcja 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach
Moduł 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Lekcja 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
Lekcja 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
Lekcja 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
Lekcja 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe
Moduł 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Lekcja 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
Lekcja 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
Lekcja 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
Lekcja 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty
Moduł 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Lekcja 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
Lekcja 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
Lekcja 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
Lekcja 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie
Moduł 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Lekcja 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
Lekcja 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
Lekcja 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
Lekcja 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Moduł 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Lekcja 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
Lekcja 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
Lekcja 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
Lekcja 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby
Moduł 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Lekcja 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
Lekcja 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
Lekcja 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
Lekcja 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna
Moduł 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…
Lekcja 29 · tutaj jesteśWioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lekcja 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
Lekcja 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Lekcja 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według