Film z obrazów olejnych: mowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…

Q: Jak zamienić mowę niezależną na zależną?

Wybierz spójnik i zmień osobę, ale zostaw czas. Informacja dostaje że , pytanie tak / nie czy , pytanie z gdzie , kiedy albo dlaczego zachowuje to słowo, a prośba dostaje żeby z formą przeszłą: „Czy macie pędzle?” → Zapytała, czy mamy pędzle . W lekcji Film z obrazów olejnych uczeń przechodzi te kroki w tabeli, w której Gerard relacjonuje słowa nauczycielki.

Q: Czy w mowie zależnej zmienia się czas?

Nie, czas zostaje taki jak w oryginale. „Maluję” → Powiedziała, że maluje ; „Jutro pokażę wam port” → Powiedziała, że jutro pokaże nam port ; „Wczoraj byłam w muzeum” → Powiedziała, że wczoraj była w muzeum . Uczniowie znający angielski często przesuwają czas i mówią malowała . Ten błąd otwiera tabelę typowych błędów w schemacie.

Q: „Żebyśmy namalowali” czy „żebyśmy namalowaliśmy”?

Poprawnie: żebyśmy namalowali , bo końcówka osoby jest już w żeby . Po żebym , żebyś , żebyśmy i żebyście czasownik ma formę bez końcówki osobowej: żebyś umył , żebyście przynieśli . Podwójna końcówka to częsty błąd na B1. Prośby nie przekazujemy też przez że : poprosiła, że namalujemy to błąd.

Q: Jaka gra pomaga ćwiczyć przekazywanie cudzych słów?

Pudełko z krótkimi wypowiedziami do przekazania dalej. Na kartach są zdania koleżanki, sąsiada albo kelnera, a uczeń mówi, co ta osoba powiedziała, o co zapytała lub o co poprosiła, np. Kelner zapytał, czy chcemy deser . W tej lekcji pudełko otwiera się z lektorem albo w parze, a czat z Gerardem uczeń przechodzi samodzielnie.

Q: Czy są interaktywne ćwiczenia z mowy zależnej?

Tak, trzy zadania z mową zależną działają na tej stronie. Można posłuchać, jak Sofia opowiada Kubie o warsztatach, wypełnić tabelę, w której Gerard przekazuje słowa pani Reginy, i odpisać Gerardowi na czacie. Artykuł o filmie, pozostałe zadania z gramatyki i praca domowa są w pełnej wersji lekcji.

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o mowie zależnej: jak opowiedzieć, co ktoś powiedział, o co zapytał i o co poprosił, na tle filmu namalowanego farbami olejnymi.

Gramatyka: Powiedziała, że… dla informacji, zapytała, czy… albo słowo pytające dla pytań, poprosiła, żeby… z formą przeszłą dla próśb. Czas zostaje, zmienia się osoba: „Maluję” → powiedziała, że maluje.
Temat: Sofia wraca z weekendowych warsztatów malarskich w Gdańsku i opowiada Kubie, co mówiła nauczycielka. W tle „Twój Vincent”, pierwszy pełnometrażowy film w całości namalowany farbami olejnymi.
Zadania: Artykuł z magazynu o filmie, rozmowa Sofii i Kuby oraz wiadomość głosowa malarki do wysłuchania, schemat z czterema zadaniami, czat z Gerardem i pudełko z cudzymi słowami.

Co jest w środku

Rozdział 1Pędzel w dłoń!
- ObrazekOdblokuj
- Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
- Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaSłownictwoWypróbuj
- Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj
Rozdział 2Czytamy: film namalowany farbami
- Przeczytaj artykuł: 65 tysięcy obrazów w jednym filmieArtykułOdblokuj
- Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
- Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
Rozdział 3Słuchamy: co mówiła pani Regina?
- Posłuchaj: Sofia opowiada Kubie o warsztatachSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
- Posłuchaj wiadomości głosowej od pani ReginySłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: co powiedziała pani Regina?QuizOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: powiedziała, że… zapytała, czy…
- Spójrz na schemat: mowa zależnaSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę: Sofia opowiada, co mówiła pani ReginaWybierz odpowiedźOdblokuj
- Wypełnij tabelę: Gerard opowiada, co mówiła pani ReginaUzupełnij tabelęWypróbuj
- Uzupełnij blog Sofii: zmień słowa z nawiasuUzupełnij lukiOdblokuj
- Wybierz poprawne zdanie: Sofia opowiada, co mówiła pani ReginaQuizOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: kto co powiedział?
- Wybierz poprawne odpowiedzi: Gerard pyta o zajęciaCzatWypróbuj
- Otwórz pudełko: co ktoś powiedział, o co zapytał, o co poprosił?Otwórz pudełkoOdblokuj
Rozdział 6Praca domowa
- Przeciągnij słowa: czat „Mieszkanie na Pradze”Przeciągnij i upuśćOdblokuj
- Dopasuj słowa i definicjePołącz w paryOdblokuj
- Napisz wiadomość: rozmowa z tego tygodniaPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
- Nagraj opowieść: co ktoś mi powiedział?Mówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

Malarstwo po polsku: słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (11), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+8 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

paleta
malarka
pracownia
klatka filmowa
namalować
film animowany
dostarczyć list
myć / umyć

Gramatyka: mowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…

Mowa zależna to sposób, w jaki opowiadamy cudze słowa. Uczniowie znają już że i żeby z modułu Życie online, a z kursu A2.2 zwrot Chciałbym zapytać, czy… Teraz łączą je w system: informacja, pytanie i prośba mają różne spójniki, a czas czasownika się nie zmienia.

Powiedziała, że… Zapytała, czy… Poprosiła, żeby…

Mowa zależna: opowiadamy cudze słowa. Co powiedziała? O co zapytała? O co poprosiła?

Trzy rodzaje zdań: że, czy, żeby

Informację wprowadza że, pytanie tak / nie czy, a prośbę żeby. Słowo pytające zostaje na swoim miejscu: „Dlaczego wybrałaś Żuraw?” → Zapytała, dlaczego wybrałam Żuraw. Przed każdym z tych słów stawiamy przecinek.

pani Regina mówi	Sofia opowiada Kubie	słowo łączące
„Maluję od lat.” (informacja)	Powiedziała, że maluje od lat.	że
„Czy macie pędzle?” (pytanie: tak / nie)	Zapytała, czy mamy pędzle.	czy
„Dlaczego wybrałaś Żuraw?” (pytanie)	Zapytała, dlaczego wybrałam Żuraw.	kto, co, gdzie, kiedy, dlaczego… zostają
„Namalujcie klatkę filmu!” (prośba)	Poprosiła, żebyśmy namalowali klatkę filmu.	żeby + forma przeszła

Zmienia się osoba, nie czas

W przeciwieństwie do angielskiego polska mowa zależna nie zmienia czasu. „Maluję” daje powiedziała, że maluje, a przyszłość i przeszłość też zostają. Zmienia się za to osoba czasownika i zaimki: ty → ja, wy → my, wasze → nasze, mi → jej.

pani Regina mówi	Sofia opowiada	co się zmienia?
„Maluję.”	Powiedziała, że maluje.	ja → ona
„Masz pędzel?” (do Sofii)	Zapytała mnie, czy mam pędzel.	ty → ja
„Wasze obrazy schną.”	Powiedziała, że nasze obrazy schną.	wy → my, wasze → nasze
„Pokaż mi obraz.” (do Sofii)	Poprosiła, żebym pokazała jej obraz.	mi → jej
„Jutro pokażę wam port.”	Powiedziała, że jutro pokaże nam port.	czas przyszły zostaje
„Wczoraj byłam w muzeum.”	Powiedziała, że wczoraj była w muzeum.	czas przeszły zostaje

Prośba: żeby + forma przeszła

Po poprosiła, żeby stoi forma czasu przeszłego, a końcówka osoby jest przy żeby: żebym umyła, żebyś umył, żebyśmy namalowali. Gdy w grupie jest mężczyzna, forma kończy się na -li, a w grupie samych kobiet na -ły.

kto?	mężczyzna / mężczyźni	kobieta / kobiety
ja	żebym umył	żebym umyła
ty	żebyś umył	żebyś umyła
on / ona	żeby umył	żeby umyła
my	żebyśmy umyli	żebyśmy umyły
wy	żebyście umyli	żebyście umyły
oni / one	żeby umyli	żeby umyły

Przykłady, wskazówka i typowe błędy

Przykłady pokazują każdy typ zdania na sytuacjach z warsztatów, od schnącej farby po zostawioną paletę. Błędy to przesunięcie czasu (powiedziała, że malowała zamiast maluje), zapytała, że, poprosiła, że i zachowane ty rozmówcy.

Przykłady

„Farba olejna schnie powoli.” → Powiedziała, że farba olejna schnie powoli.informacja → że
„Chcecie przyjść w grudniu?” → Zapytała, czy chcemy przyjść w grudniu.pytanie bez słowa pytającego → czy
„Kto zostawił paletę?” → Zapytała, kto zostawił paletę.słowo pytające zostaje
„Gerard, umyj pędzle.” → Poprosiła Gerarda, żeby umył pędzle.on → żeby + umył
„Wyślijcie mi zdjęcia.” → Poprosiła, żebyśmy wysłali jej zdjęcia.w grupie są mężczyźni → wysłali

Uwaga!

Czas się nie zmienia: „Maluję” → powiedziała, że maluje. Zmienia się tylko osoba: ja → on / ona, ty → ja, wy → my. Przed że, czy, żeby i przed słowem pytającym stawiamy przecinek. Po żeby jest forma przeszła: żebym umyła, żebyśmy przynieśli. Jeśli w grupie jest mężczyzna, forma kończy się na -li: umyli, przynieśli. Znasz już: Chciałbym zapytać, czy… Tak samo: zapytała, czy…

Typowe błędy

„Maluję od trzydziestu lat.” → Powiedziała, że malowała od trzydziestu lat.
„Maluję od trzydziestu lat.” → Powiedziała, że maluje od trzydziestu lat.
czas się nie zmienia: maluję → maluje
Zapytała, że mamy pędzle.
Zapytała, czy mamy pędzle.
pytanie tak / nie → czy
Poprosiła, że namalujemy klatkę.
Poprosiła, żebyśmy namalowali klatkę.
prośba → żeby + forma przeszła
„Masz pędzel?” → Zapytała mnie, czy masz pędzel.
„Masz pędzel?” → Zapytała mnie, czy mam pędzel.
pytała mnie: ty → ja

Więcej lekcji z tej gramatyki: Mowa zależna – lekcje i ćwiczenia

Mowa zależna – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Co jest w lekcji

12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
2 gry
2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
1 artykuł
1 schemat gramatyczny
1 zestaw fiszek
2 nagrania
1 obrazek
2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

przekazać cudzą informację bez zmiany czasu: „Maluję od lat.” → Powiedziała, że maluje od lat.
przekazać pytanie tak / nie i pytanie z dlaczego: Zapytała, czy mamy pędzle., Zapytała, dlaczego wybrałam Żuraw.
przekazać prośbę z żeby i formą przeszłą: Poprosiła, żebyśmy namalowali jedną klatkę filmu.
zmienić osobę w cudzych słowach: „Masz pędzel?” → Zapytała mnie, czy mam pędzel., wasze obrazy → nasze obrazy
opisać pracę malarza i powstawanie filmu animowanego: płótno, paleta, farba olejna, pracownia, klatka filmowa

To lekcja 18 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży, druga w module Ekran i książka, po lekcji 17 o Szkole Filmowej w Łodzi. Mowa zależna korzysta ze spójników że i żeby z lekcji 13 i 14. Warsztaty, na których nauczycielka mówi, pyta i prosi, dają naturalny materiał do przekazywania cudzych słów. Lekcja 19 przenosi tę umiejętność na tekst: autor pisze, że…

Na początku uczniowie kręcą kołem z pytaniami o malarstwo i filmy animowane, poznają jedenaście słów, od obrazu olejnego po dostarczyć list, i ćwiczą sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł o 65 tysiącach namalowanych klatek z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Sofia opowiada Kubie o warsztatach w Gdańsku, i wiadomości głosowej od pani Reginy. Po schemacie są cztery zadania, a w rozmowie uczeń samodzielnie odpisuje Gerardowi na czacie i z lektorem otwiera pudełko z cudzymi słowami.

Czat współlokatorów z lukami i dopasowanie słów do definicji to część pracy domowej sprawdzana automatycznie. Nauczyciel czyta wiadomość o rozmowie z tego tygodnia (80–120 słów) i słucha nagranej opowieści o tym, co ktoś powiedział uczniowi.

Gramatyka:: mowa zależna · powiedział, że · zapytała, czy · poprosił, żeby
Temat:: film · malarstwo · Twój Vincent · film animowany · warsztaty malarskie

Wskazówki dla nauczyciela

Zagraj panią Reginę: powiedz zdanie, zadaj pytanie albo poproś o coś, a uczeń od razu przekazuje to sąsiadowi: Powiedziała, że…, Zapytała, czy…, Poprosiła, żebyśmy…
Porównaj z językami uczniów: w niektórych językach czas w mowie zależnej się przesuwa, w polskim nie. Gdy grupa to zauważy, pułapka powiedziała, że malowała szybko znika.
Podkreśl osoby kolorami: w parze „Masz pędzel?” → czy mam pędzel zaznacz masz i mam. Uczniowie widzą, że zmienia się osoba, a nie czas.
Przypomnij końcówki przy żeby przed tabelą Gerarda: żebym, żebyś, żebyśmy, żebyście. Podwójna końcówka żebyśmy wysłaliśmy wraca w czacie jako błędna odpowiedź.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski B1.1 · Historie w podróży

32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

Moduł 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Moduł 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Moduł 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Moduł 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Moduł 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
1. Lekcja 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
2. Lekcja 18 · tutaj jesteśFilm z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
3. Lekcja 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
4. Lekcja 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Moduł 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Moduł 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Moduł 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…

Pytania o tę lekcję

Co to jest mowa zależna?

To przekazywanie cudzych słów zdaniem podrzędnym, bez cudzysłowu. Zamiast Pani Regina: „Maluję od lat” mówimy Pani Regina powiedziała, że maluje od lat. Mowa niezależna cytuje słowa dokładnie, a zależna je relacjonuje. W zdaniu głównym jest czasownik mówienia (powiedziała, zapytała, poprosiła), a po nim spójnik i treść wypowiedzi.

Jak zamienić mowę niezależną na zależną?

Wybierz spójnik i zmień osobę, ale zostaw czas. Informacja dostaje że, pytanie tak / nie czy, pytanie z gdzie, kiedy albo dlaczego zachowuje to słowo, a prośba dostaje żeby z formą przeszłą: „Czy macie pędzle?” → Zapytała, czy mamy pędzle. W lekcji Film z obrazów olejnych uczeń przechodzi te kroki w tabeli, w której Gerard relacjonuje słowa nauczycielki.

Czy w mowie zależnej zmienia się czas?

Nie, czas zostaje taki jak w oryginale. „Maluję” → Powiedziała, że maluje; „Jutro pokażę wam port” → Powiedziała, że jutro pokaże nam port; „Wczoraj byłam w muzeum” → Powiedziała, że wczoraj była w muzeum. Uczniowie znający angielski często przesuwają czas i mówią malowała. Ten błąd otwiera tabelę typowych błędów w schemacie.

Kiedy po „zapytała” stoi „czy”?

Gdy na pytanie odpowiada się tak albo nie. „Chcecie przyjść w grudniu?” → Zapytała, czy chcemy przyjść w grudniu. Jeśli pytanie zaczyna się od kto, gdzie, kiedy albo dlaczego, to słowo zostaje, a czy nie dodajemy: Zapytała, kto zostawił paletę. Połączenie zapytała, czy dlaczego… jest błędem, podobnie jak zapytała, że…

„Żebyśmy namalowali” czy „żebyśmy namalowaliśmy”?

Poprawnie: żebyśmy namalowali, bo końcówka osoby jest już w żeby. Po żebym, żebyś, żebyśmy i żebyście czasownik ma formę bez końcówki osobowej: żebyś umył, żebyście przynieśli. Podwójna końcówka to częsty błąd na B1. Prośby nie przekazujemy też przez że: poprosiła, że namalujemy to błąd.

Jak mówić po polsku o malarstwie?

Podstawowe słowa to obraz olejny, płótno, paleta, pędzel i pracownia. Malarka miesza kolory na palecie, maluje farbą olejną na płótnie, a gotowy obraz długo schnie w pracowni. Para malować – namalować rozróżnia pracę i gotowy obraz: Malowałam cały dzień, W końcu namalowałam Żuraw. W lekcji Film z obrazów olejnych te słowa wracają w artykule o filmie, w którym każda klatka to obraz na płótnie.

Jak uczyć mowy zależnej na poziomie B1?

Od prawdziwych wypowiedzi, które uczniowie potem komuś relacjonują. Nauczyciel mówi, pyta i prosi, a uczeń przekazuje to trzeciej osobie. Najpierw same informacje z że, potem pytania, na końcu prośby z żeby, bo wymagają formy przeszłej. Lekcja z panią Reginą zaczyna od słuchania: wiadomość głosowa malarki i quiz co powiedziała pani Regina? poprzedzają schemat, tabelę i blog Sofii.

Jaka gra pomaga ćwiczyć przekazywanie cudzych słów?

Pudełko z krótkimi wypowiedziami do przekazania dalej. Na kartach są zdania koleżanki, sąsiada albo kelnera, a uczeń mówi, co ta osoba powiedziała, o co zapytała lub o co poprosiła, np. Kelner zapytał, czy chcemy deser. W tej lekcji pudełko otwiera się z lektorem albo w parze, a czat z Gerardem uczeń przechodzi samodzielnie.

Jak ćwiczyć relacjonowanie rozmów z jednym uczniem online?

Na prawdziwych wiadomościach: głosowych, z czatu albo z maila. Uczeń słucha albo czyta krótką wiadomość i mówi, co w niej było: Powiedziała, że…, Poprosiła, żebyśmy… Na edio.ai wiadomość głosowa pani Reginy ma quiz z gotowymi zdaniami w mowie zależnej, a nagranie z pracy domowej, w którym uczeń opowiada własną rozmowę, ocenia nauczyciel.

Czy są interaktywne ćwiczenia z mowy zależnej?

Tak, trzy zadania z mową zależną działają na tej stronie. Można posłuchać, jak Sofia opowiada Kubie o warsztatach, wypełnić tabelę, w której Gerard przekazuje słowa pani Reginy, i odpisać Gerardowi na czacie. Artykuł o filmie, pozostałe zadania z gramatyki i praca domowa są w pełnej wersji lekcji.

Odblokuj całą lekcję

O tej lekcji

Co jest w środku

Malarstwo po polsku: słownictwo

Gramatyka: mowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…

Trzy rodzaje zdań: że, czy, żeby

Zmienia się osoba, nie czas

Prośba: żeby + forma przeszła

Przykłady, wskazówka i typowe błędy

Przykłady

Typowe błędy

Mowa zależna – ćwiczenia online

Co jest w lekcji

Główne cele tej lekcji:

Wskazówki dla nauczyciela

Poprowadź całą lekcję w edio

Zacznij okres próbny

Otwórz lekcję

Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

Cały kurs: Polski B1.1 · Historie w podróży

Moduł 1 Podróżuj mądrze

Moduł 2 Praca marzeń

Moduł 3 Kosmos i odkrycia

Moduł 4 Życie online

Moduł 5 Ekran i książka

Moduł 6 Zielone życie

Moduł 7 Sportowe chwile

Moduł 8 Tajemnice i zaginione światy

Pytania o tę lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami