Mniej koszenia, więcej pszczół: bez podlewania, po koszeniu, żeby pszczoły miały…
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o odmianie rzeczowników odczasownikowych po przyimkach i o zdaniach z żeby: dlaczego polskie miasta koszą mniej i sieją łąki kwietne.
- Gramatyka
- Kosić → koszenie, sadzić → sadzenie, podlewać → podlewanie; bez, do, zamiast, mniej z dopełniaczem, po i o z miejscownikiem, zajmować się z narzędnikiem; żeby z bezokolicznikiem albo formą przeszłą.
- Temat
- Sofia chce zrobić łąkę kwietną na podwórku, a pan Janusz woli krótki trawnik. Artykuł wyjaśnia, po co miasta koszą rzadziej, a ogrodnik radzi, jak założyć łąkę.
- Zadania
- Artykuł o łąkach w miastach, rozmowa na podwórku i radiowa porada ogrodnika do wysłuchania, schemat z pięcioma zadaniami, czat z sąsiadką i koło z pytaniami co można zrobić, żeby…?
Co jest w środku
Rozdział 1Trawa czy kwiaty?
Rozdział 2Czytamy: łąka zamiast trawnika
Rozdział 3Słuchamy: łąka na podwórku?
- Posłuchaj: Sofia i pan Janusz rozmawiają o trawnikuSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Posłuchaj porady ogrodnika: jak założyć łąkę?SłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: zamiast koszenia, żeby pszczoły miały…
- Spójrz na schemat: koszenie, sadzenie i żebySchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę: bez podlewania, po koszeniu…Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania: wpisz rzeczownik od czasownika z nawiasuUzupełnij lukiOdblokuj
- Wypełnij tabelę: rzeczowniki odczasownikoweUzupełnij tabelęWypróbuj
- Wybierz poprawną odpowiedź: żeby + bezokolicznik czy forma przeszła?QuizOdblokuj
- Przeciągnij słowa: Sofia pisze do sąsiadówPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: po co nam łąka?
Rozdział 6Praca domowa
Ogród i łąka po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (12), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+9 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- wysiew
- sadzenie
- podlewanie
- zapylacze
- trzmiel
- kwitnąć
- susza
- zajmować się
- nawozić
Gramatyka: koszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
Lekcja 21 wprowadziła rzeczowniki odczasownikowe, a ta pokazuje je w użyciu: po przyimkach i w zdaniach o celu. Nowe są zmiany spółgłosek: kosić → koszenie, nawozić → nawożenie. Drugą część schematu zajmuje żeby, znane z lekcji 14. Tutaj odpowiada na pytanie po co?, z bezokolicznikiem albo z formą przeszłą.
Koszenie, sadzenie, podlewanie… i żeby
Rzeczownik odczasownikowy (Co?) to czynność jako rzeczownik: kosić → koszenie. Odmienia się jak mieszkanie. Żeby mówi, po co coś robimy.
Od czasownika do rzeczownika: kosić → koszenie
Podlewać i siać dają -anie, sadzić daje sadzenie, a w koszeniu i nawożeniu zmienia się spółgłoska: s → sz, z → ż. Kwitnienie trzeba zapamiętać. Obok siania mówi się też wysiew, rzeczownik męski: po wysiewie.
| czasownik (co robić?) | rzeczownik (co?) | jak? |
|---|---|---|
| podlewać, oszczędzać | podlewanie, oszczędzanie | -ać → -anie |
| siać | sianie; też: wysiew (on): po wysiewie | -ać → -anie |
| segregować | segregowanie | -ować → -owanie |
| sadzić | sadzenie | -ić → -enie |
| kosić | koszenie | -ić → -enie, s → sz |
| nawozić | nawożenie | -ić → -enie, z → ż |
| kwitnąć | kwitnienie | zapamiętaj! |
Bez podlewania, po koszeniu: przypadki
Po bez, do, zamiast i mniej stoi dopełniacz: bez podlewania, woda do podlewania, mniej koszenia. Po po i o stoi miejscownik: po koszeniu, o sadzeniu. Zajmować się łączy się z narzędnikiem: zajmie się podlewaniem.
| przypadek (pytanie) | forma | po jakim słowie? przykład |
|---|---|---|
| mianownik, biernik (co?) | koszenie | Koszenie trwa godzinę. Lubię sadzenie. |
| dopełniacz (czego?) | koszenia | bez, do, zamiast, mniej: bez podlewania, woda do podlewania, zamiast koszenia |
| narzędnik (czym?) | koszeniem | zajmować się: Kto zajmie się podlewaniem? |
| miejscownik (po czym? o czym?) | koszeniu | po, o: po koszeniu, o sadzeniu |
Żeby: ta sama osoba czy inna?
Gdy obie części zdania mają tę samą osobę, po żeby stoi bezokolicznik: Kosimy rzadziej, żeby oszczędzać wodę. Gdy cel dotyczy kogoś innego, potrzebna jest forma przeszła po żeby: Posiejemy maki, żeby pszczoły miały jedzenie, żeby Felek mógł grać.
| kto? (osoba) | żeby + … | przykład |
|---|---|---|
| ta sama osoba (my → my) | żeby + bezokolicznik | Kosimy rzadziej, żeby oszczędzać wodę. |
| ta sama osoba (ja → ja) | żeby + bezokolicznik | Piszę do administracji, żeby zapytać o łąkę. |
| inna osoba albo rzecz | żeby + forma przeszła | Posiejemy maki, żeby pszczoły miały jedzenie. |
| inna osoba albo rzecz | żeby + forma przeszła | Zostawimy trawnik, żeby Felek mógł grać. Kosimy, żeby było bezpiecznie. |
| inna osoba: ty, wy | żebyś, żebyście + forma przeszła | Proszę, żebyście podpisali e-mail. |
Przykłady, wskazówka i błędy
Przykłady i hasło Mniej koszenia, więcej pszczół! łączą oba tematy. Wskazówka przypomina, że po żeby nigdy nie ma czasu teraźniejszego. Typowe błędy to zamiast koszenie, po koszenia, żeby pszczoły mają i żeby oszczędzamy.
Przykłady
- Mniej koszenia, więcej pszczół!mniej + dopełniacz
- Zamiast koszenia co tydzień mamy jedno koszenie w roku.
- Po sianiu podlewamy łąkę tylko dwa, trzy tygodnie.po + miejscownik
- Łąka rośnie bez nawożenia.
- Posiejemy maki, żeby pszczoły miały jedzenie.pszczoły, nie my → forma przeszła
- Kosimy rzadziej, żeby oszczędzać wodę.my i my → bezokolicznik
Uwaga!
Rzeczownik odczasownikowy jest jak „ono”: to koszenie, tego koszenia. Bez, do, zamiast + dopełniacz: zamiast koszenia. Po + miejscownik: po koszeniu. Po żeby nigdy nie ma czasu teraźniejszego: żeby pszczoły miały (nie: mają).
Typowe błędy
Zamiast koszenie co tydzień mamy łąkę.
Zamiast koszenia co tydzień mamy łąkę.
zamiast + dopełniacz (czego?)
Po koszenia rośliny leżą kilka dni.
Po koszeniu rośliny leżą kilka dni.
po + miejscownik (po czym?)
Sadzimy kwiaty, żeby pszczoły mają jedzenie.
Sadzimy kwiaty, żeby pszczoły miały jedzenie.
inna osoba → forma przeszła
Kosimy rzadziej, żeby oszczędzamy wodę.
Kosimy rzadziej, żeby oszczędzać wodę.
ta sama osoba → bezokolicznik
Więcej lekcji z tej gramatyki: Rzeczownik odczasownikowy – lekcje i ćwiczenia · Spójniki i zdania złożone – lekcje i ćwiczenia
Rzeczowniki odczasownikowe – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- utworzyć rzeczownik od czasownika, także ze zmianą spółgłoski: kosić → koszenie, nawozić → nawożenie, sadzić → sadzenie
- odmienić go po przyimku i czasowniku: zamiast koszenia, bez nawożenia, po sianiu, Kto zajmie się podlewaniem?
- powiedzieć, po co coś robimy: Kosimy rzadziej, żeby oszczędzać wodę., Posiejemy maki, żeby pszczoły miały jedzenie.
- porównać trawnik i łąkę kwietną: Łąka rośnie bez nawożenia, a po wysiewie potrzebuje wody tylko przez dwa, trzy tygodnie
- zaproponować zmianę w formalnym e-mailu: Chciałabym zaproponować małą łąkę kwietną pod ścianą przy bramie.
To lekcja 22 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży, druga w module Zielone życie. Kontynuuje rzeczowniki odczasownikowe z lekcji 21 (segregowanie, oszczędzanie) i powtarza żeby z lekcji 14 w zdaniach o celu. Rozmowa o łące kwietnej sama prosi o te formy: zamiast koszenia, bez podlewania, żeby pszczoły miały jedzenie. W lekcji 23 rzeczowniki odczasownikowe trafiają do instrukcji systemu kaucyjnego.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o ogrody i zieleń, poznają dwanaście słów, od łąki kwietnej po nawozić, i rozpoznają sześć na zdjęciach. Czytają artykuł o tym, dlaczego polskie miasta koszą rzadziej i sieją łąki, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Sofia przekonuje pana Janusza do łąki pod ścianą przy bramie, i porady miejskiego ogrodnika. Rozdział gramatyczny ma schemat i pięć zadań, a w rozmowie uczeń sam odpisuje sąsiadce Jowicie na czacie i kręci kołem z lektorem.
W pracy domowej wybór formy w czacie o łące pod bramą i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia formalny e-mail do administracji z propozycją łąki (80–120 słów, z dwoma, trzema zdaniami z żeby) i nagranie na temat: trawnik czy łąka?
- Gramatyka:
- rzeczowniki odczasownikowe · bez, do, zamiast + dopełniacz · po koszeniu: miejscownik · żeby + bezokolicznik / forma przeszła
- Temat:
- łąki kwietne · zielone miasto · pszczoły · ogród · Warszawa
Wskazówki dla nauczyciela
- Narysuj podwórko z lekcji: bramę, ścianę, ławkę i trawnik. Uczniowie planują, gdzie będzie łąka, a gdzie krótka trawa, i uzasadniają to zdaniami z żeby.
- Pokaż zmianę spółgłoski w trzech formach: kosić – koszę – koszenie, nawozić – nawożę – nawożenie. Ta sama zmiana jest w pierwszej osobie czasu teraźniejszego, więc uczniowie mogą się na niej oprzeć.
- Zrób szybki test na żeby: podaj początek Kosimy rzadziej, żeby…, a uczniowie kończą raz celem dla nas (bezokolicznik), raz celem dla pszczół albo sąsiadów (forma przeszła).
- Wykorzystaj koło do dyskusji: pytania co można zrobić, żeby…? mają wiele dobrych odpowiedzi. Poproś, żeby w każdej odpowiedzi był rzeczownik po przyimku, np. zamiast koszenia, bez podlewania.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1.1 · Historie w podróży
32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Lekcja 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Lekcja 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
Lekcja 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
Lekcja 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach
Moduł 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Lekcja 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
Lekcja 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
Lekcja 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
Lekcja 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe
Moduł 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Lekcja 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
Lekcja 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
Lekcja 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
Lekcja 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty
Moduł 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Lekcja 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
Lekcja 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
Lekcja 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
Lekcja 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie
Moduł 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Lekcja 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
Lekcja 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
Lekcja 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
Lekcja 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Moduł 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Lekcja 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
Lekcja 22 · tutaj jesteśMniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
Lekcja 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
Lekcja 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby
Moduł 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Lekcja 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
Lekcja 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
Lekcja 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
Lekcja 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna
Moduł 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…
Lekcja 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lekcja 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
Lekcja 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Lekcja 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według