Panie Kamilu, jak się lata? Wołacz i grzeczne zwracanie się do ludzi
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o wołaczu i grzecznym zwracaniu się do ludzi, od Panie Kamilu i Pani Anno po Proszę Pani i Szanowni Państwo, na tle skoków narciarskich.
- Gramatyka
- Wołacz imion i tytułów: Panie Błażeju, Pani Ingo, Panie trenerze, Zosiu, Kubo. Do tego Proszę Pana, Szanowni Państwo i tytuł w wołaczu w e-mailu: Szanowny Panie Profesorze.
- Temat
- Kariera Kamila Stocha, trzykrotnego mistrza olimpijskiego, i Wielka Krokiew w Zakopanem, na której latem skacze się na igelicie. Sofia robi wywiad z młodym skoczkiem.
- Zadania
- Artykuł o karierze mistrza, wywiad i przewodnik do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z trenerką i pudełko z sytuacjami do odegrania.
Co jest w środku
Rozdział 1Hop na skocznię!
Rozdział 2Czytamy: Rakieta z Zębu
Rozdział 3Słuchamy: Panie Błażeju, jak się lata?
Rozdział 4Gramatyka: Panie Kamilu! Pani Anno!
Rozdział 5Rozmawiamy: Szanowna Pani…
Rozdział 6Praca domowa
Skoki narciarskie po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (13), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+10 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- trenerka
- mistrz olimpijski
- pożegnanie
- belka startowa
- narty skokowe
- telemark
- Kryształowa Kula
- wołać
- lądować / wylądować
- zwrócić czyjąś uwagę
Gramatyka: wołacz i formy grzecznościowe
Wołacz to forma, której używamy, gdy mówimy albo piszemy do kogoś, a nie o kimś: Pan Kamil skacze, ale Panie Kamilu, jak się lata?. Lekcja pokazuje go w imionach, zdrobnieniach i tytułach oraz w stałych zwrotach grzecznościowych. Schemat ma osobne tabele dla mężczyzn i kobiet, tabelę zwrotów, przykłady, wskazówkę o mowie potocznej i typowe błędy.
Panie Kamilu! Pani Anno! Wołacz
Wołacz to forma, kiedy mówimy albo piszemy DO kogoś. O kim mówimy? Pan Kamil skacze. Do kogo mówimy? Panie Kamilu, jak się lata?
Mężczyźni: Panie Kamilu, Panie Tomie
Do mężczyzny mówimy Panie + imię w wołaczu. Po twardej spółgłosce końcówka to -ie (Tomie, Jakubie), po r i ł -rze i -le (Piotrze, Pawle), po j, l, sz i k jest -u (Kamilu, Błażeju, Marku), a Kuba daje Kubo.
| końcówka | kiedy? | przykłady |
|---|---|---|
| -ie | po twardej spółgłosce: m, n, b, w… | Tom → Tomie, Jakub → Jakubie, pan → Panie |
| -rze, -le | po r i po ł | Piotr → Piotrze, trener → trenerze, Paweł → Pawle, Michał → Michale |
| -u | po j, l, sz, cz, ż i po k, g, ch | Kamil → Kamilu, Błażej → Błażeju, Janusz → Januszu, Wojciech → Wojciechu |
| -u (e znika) | imiona i słowa na -ek | Marek → Marku, Wojtek → Wojtku, dziadek → dziadku |
| -o | imiona na -a | Kuba → Kubo |
Kobiety: Pani Anno, Zosiu
Słowo Pani się nie zmienia, zmienia się tylko imię: -o w imionach na -a (Anno, Ingo, Moniko), -u w zdrobnieniach na -sia, -nia, -cia, -la (Zosiu, babciu, Olu). Tytuł po Pani też zostaje: Pani profesor.
| końcówka | kiedy? | przykłady |
|---|---|---|
| -o | imiona na -a | Anna → Anno, Inga → Ingo, Zofia → Zofio, Monika → Moniko |
| -u | zdrobnienia na -sia, -nia, -cia, -la | Zosia → Zosiu, Kasia → Kasiu, babcia → babciu, Ola → Olu |
| bez zmiany | Pani + tytuł | Pani profesor, Pani doktor |
| Pani bez zmiany | przed imieniem | Pani Anno, Pani Ingo (ale: Panie Kamilu) |
Proszę Pana, Szanowni Państwo
Uwagę zwracamy zwrotem Proszę Pana! albo Proszę Pani!, a do grupy mówimy Szanowni Państwo. Nowością jest tytuł w wołaczu na początku e-maila: Szanowny Panie Profesorze, Szanowny Panie Trenerze, ale Szanowna Pani Doktor.
| sytuacja | co mówimy albo piszemy? |
|---|---|
| chcesz zwrócić czyjąś uwagę | Proszę Pana! Proszę Pani! Proszę Państwa! |
| mówisz do grupy | Szanowni Państwo! Proszę Państwa! |
| zaczynasz oficjalny e-mail (znasz już z A2) | Szanowny Panie, / Szanowna Pani, / Szanowni Państwo, |
| kończysz oficjalny e-mail (znasz już z A2) | Z poważaniem / Pozdrawiam serdecznie |
| NOWE: e-mail do kogoś z tytułem: tytuł w wołaczu | Szanowny Panie Profesorze, / Szanowny Panie Trenerze, / Szanowna Pani Doktor, |
| piszesz do przyjaciela | Drogi Tomie, / Droga Zosiu, / Cześć, Kubo! |
Wołacz w rozmowie i w mowie potocznej
Przykłady pokazują wołacz u trenera, przed grupą i w domu: Kubo, Zosiu, Tomie, kolacja gotowa!. Wskazówka wyjaśnia, że w rozmowie z imieniem kobiety często słychać mianownik (Pani Inga!), ale w e-mailu i w oficjalnej sytuacji piszemy Pani Ingo.
Przykłady
- Panie Kamilu, jak się lata?mówimy do pana Kamila → wołacz
- Pani Ingo, już idę!
- Panie trenerze, czy mogę skoczyć jeszcze raz?
- Szanowni Państwo, witam na Wielkiej Krokwi!
- Kubo, Zosiu, Tomie, kolacja gotowa!przyjaciele: imię w wołaczu
Uwaga!
W rozmowie z imieniem kobiety często słychać mianownik: „Pani Inga, dzień dobry!”. W mowie to normalne. Ale w e-mailu, w liście i w oficjalnej sytuacji używamy wołacza: Pani Ingo, Pani Anno. Do mężczyzny mówimy zawsze: Panie + wołacz (Panie Kamilu), nigdy „Pan Kamil!”.
Typowe błędy
Schemat poprawia Pan Kamil, jak się lata? na Panie Kamilu, Panie Anno na Pani Anno, Proszę Panią na stały zwrot Proszę Pani i Szanowny Panie Profesor na Szanowny Panie Profesorze.
Pan Kamil, jak się lata?
Panie Kamilu, jak się lata?
mówimy do kogoś → wołacz
Panie Anno!
Pani Anno!
do kobiety: Pani, bez zmiany
Proszę Panią!
Proszę Pani!
stały zwrot
Szanowny Panie Profesor,
Szanowny Panie Profesorze,
po Panie tytuł też w wołaczu (po Pani bez zmiany: Pani Doktor)
Więcej lekcji z tej gramatyki: Przypadki – lekcje i ćwiczenia · Formy grzecznościowe – lekcje i ćwiczenia
Wołacz – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- zwrócić się do mężczyzny i kobiety po imieniu w formie grzecznościowej: Panie Błażeju, od kiedy Pan skacze?, Pani Ingo, już idę!
- utworzyć wołacz imion i zdrobnień: Tom → Tomie, Piotr → Piotrze, Marek → Marku, Anna → Anno, Zosia → Zosiu
- zwrócić czyjąś uwagę i przywitać grupę: Proszę Pana! Zgubił Pan portfel!, Szanowni Państwo, witam na Wielkiej Krokwi!
- zacząć oficjalny e-mail do osoby z tytułem: Szanowny Panie Trenerze, Szanowna Pani Doktor
- opowiedzieć o skokach narciarskich: rozbieg, próg, belka startowa, igelit, wylądować telemarkiem
To lekcja 26 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży, druga w module Sportowe chwile. Formy Pan i Pani w pytaniach uczniowie znają z lekcji 7, a początek oficjalnego e-maila z kursu A2.2; teraz porządkują wołacz w tabelach. Wywiad ze sportowcem to sytuacja, w której ciągle mówi się do kogoś grzecznie. Lekcja 25 dała słowa o sporcie, a lekcja 27 przenosi formy Pan / Pani / Państwo na konferencję prasową i dodaje mowę zależną.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o sport i poznają trzynaście słów, od rozbiegu po zwrócić czyjąś uwagę. Czytają artykuł o karierze Kamila Stocha z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają wywiadu Sofii z młodym skoczkiem Błażejem i przewodnika, który oprowadza grupę po Wielkiej Krokwi. Po schemacie są cztery ćwiczenia: wybór formy, imiona w wołaczu, tabela oficjalnie i po imieniu oraz quiz ze zwrotami. Na koniec uczeń sam pisze na czacie do trenerki, a z lektorem otwiera pudełko z sytuacjami, w których trzeba się do kogoś zwrócić.
Praca domowa ma cztery zadania. Przeciąganie zwrotów i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia oficjalny e-mail z prośbą o wywiad razem z pięcioma pytaniami do mistrza oraz nagranie, w którym uczeń przedstawia gościa spotkania.
- Gramatyka:
- wołacz · Panie Kamilu, Pani Anno · Proszę Pana, Proszę Pani · Szanowni Państwo
- Temat:
- sport · skoki narciarskie · Kamil Stoch · Zakopane · wywiad
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od pytania Do kogo mówimy?: napisz na tablicy Pan Kamil skacze i Panie Kamilu, jak się lata?. Uczniowie sami zauważą, że forma zmienia się tylko wtedy, gdy zwracamy się do osoby.
- Rozdziel mowę i pismo: powiedz wprost, że Pani Inga! usłyszą na ulicy, ale w e-mailu napiszą Pani Ingo. Nie oceniaj mianownika z imieniem kobiety w rozmowie jako błędu.
- Po nagraniu poproś o wywiad w parach: jedna osoba gra dziennikarza, druga sportowca z wymyśloną karierą. Pytający używa wołacza co najmniej trzy razy, a na końcu sportowiec proponuje przejście na ty, jak Błażej.
- Daj pudełko parom: jedna osoba czyta sytuację i zaczyna od zwrotu (Proszę Pana…, Pani profesor…), druga odpowiada w roli. Po każdej karcie niech zamienią się rolami.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1.1 · Historie w podróży
32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Lekcja 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Lekcja 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
Lekcja 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
Lekcja 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach
Moduł 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Lekcja 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
Lekcja 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
Lekcja 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
Lekcja 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe
Moduł 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Lekcja 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
Lekcja 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
Lekcja 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
Lekcja 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty
Moduł 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Lekcja 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
Lekcja 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
Lekcja 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
Lekcja 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie
Moduł 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Lekcja 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
Lekcja 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
Lekcja 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
Lekcja 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Moduł 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Lekcja 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
Lekcja 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
Lekcja 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
Lekcja 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby
Moduł 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Lekcja 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
Lekcja 26 · tutaj jesteśPanie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
Lekcja 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
Lekcja 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna
Moduł 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…
Lekcja 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lekcja 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
Lekcja 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Lekcja 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według