Wypróbuj za darmoWypróbuj

Człowiek, który poruszył Ziemię: zdania z który, która, które w mianowniku

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o zdaniach przydawkowych z który: astronom, który…, planeta, która…, miasto, które…, na przykładzie życia Mikołaja Kopernika i jego domu w Toruniu.

Gramatyka
Który, która, które, którzy w mianowniku: zgoda z rodzajem i liczbą rzeczownika, którzy tylko dla grup z mężczyzną, czasownik po który oraz przecinek przed zdaniem przydawkowym i po nim.
Temat
Kopernik w pięciu miejscach: Toruń, Kraków, Bolonia, Frombork i rękopis w Bibliotece Jagiellońskiej. Olena i Lucas planują powrót do Torunia, tym razem do Domu Mikołaja Kopernika.
Zadania
Artykuł przewodniczki do przeczytania, rozmowa współlokatorów i nagranie przewodnika z muzeum, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z kolegą i koło z pytaniami.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Patrzymy w niebo!

    • ObrazekOdblokuj
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOtwórz pudełkoOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj

  2. Rozdział 2Czytamy: Kopernik w pięciu miejscach

    • Przeczytaj artykuł: Kopernik w pięciu miejscachArtykułOdblokuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj

  3. Rozdział 3Słuchamy: wracamy do Torunia

    • Posłuchaj: Olena i Lucas planują wycieczkęSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posłuchaj przewodnika w Domu KopernikaSłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj

  4. Rozdział 4Gramatyka: astronom, który…

    • Spójrz na schemat: który, która, które, którzySchemat gramatycznyWypróbuj
    • Wybierz poprawną formę: który, która, które czy którzy?Wybierz odpowiedźOdblokuj
    • Uzupełnij wiadomość Oleny: zaimek ze schematu w dobrej formieUzupełnij lukiWypróbuj
    • Wypełnij tabelę: liczba pojedyncza i mnogaUzupełnij tabelęOdblokuj
    • Uzupełnij zdania: czasownik po który, która, które, którzyUzupełnij lukiOdblokuj
    • Wybierz poprawne zdanie: połącz dwa zdania w jednoQuizOdblokuj

  5. Rozdział 5Rozmawiamy: kto to jest?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Klemens pyta o ToruńCzatWypróbuj
    • Zakręć kołem i odpowiedz zdaniem z któryZakręć kołemOdblokuj

  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Przeciągnij słowa: zagadki o Koperniku i kosmosiePrzeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Dopasuj słowa i definicjePołącz w paryOdblokuj
    • Napisz post: sławna osoba z mojego krajuPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj odpowiedź: jesteś przewodnikiemMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

25 ćwiczeń w 6 rozdziałach. Zacznij 7-dniowy okres próbny, by otworzyć wszystkie, skopiować dowolną część do własnych lekcji i poprowadzić lekcję na żywo.

Kosmos i astronomia po polsku

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • krążyć wokół
  • obracać się
  • obserwować niebo
  • przyrząd
  • rękopis
  • teleskop
  • dzieło

Gramatyka: zaimek który w mianowniku: astronom, który…

Zdanie z który mówi więcej o rzeczowniku, który stoi tuż przed nim. W tej lekcji który jest zawsze podmiotem zdania przydawkowego, czyli stoi w mianowniku: odpowiada na pytanie kto? albo co?. Uczeń wybiera więc formę tylko według rodzaju i liczby rzeczownika. Pozostałe przypadki przychodzą w następnej lekcji.

Astronom, który… Planeta, która…

Zdanie z zaimkiem który mówi więcej o rzeczowniku. Który ma rodzaj i liczbę tego rzeczownika. Tu który jest w mianowniku (kto? co?), bo to on coś robi. Przed który stawiamy przecinek.

Który, która, które, którzy: rodzaj i liczba

Rzeczownik rodzaju męskiego dostaje który, żeńskiego która, a nijakiego które. W liczbie mnogiej którzy mówimy o mężczyznach i grupach z mężczyzną (astronomowie, którzy…), a które o wszystkich innych: planety, które krążą wokół Słońca.

rzeczownikrodzaj, liczbaktóry?przykład
astronom, teleskoponktóryKopernik to astronom, który urodził się w Toruniu.
planeta, gwiazdaonaktóraZiemia to planeta, która krąży wokół Słońca.
miasto, muzeumonoktóreFrombork to miasto, które leży na Warmii.
astronomowie, przyjacieleoni: mężczyźni albo grupa z mężczyznąktórzyLucas i Zosia to przyjaciele, którzy grają w siatkówkę.
planety, koleżanki, dziecione: inne grupyktóreMars i Jowisz to planety, które krążą wokół Słońca.

Rzeczownik, przecinek, który, czasownik

Zdanie z który stoi zaraz po rzeczowniku, a jego czasownik zgadza się z tym rzeczownikiem. Gdy zdanie główne biegnie dalej, przecinek stawiamy z obu stron: Turyści, którzy przyjeżdżają do Torunia, kupują pierniki.

rzeczownik, który / która / które / którzyczasownik

Ziemia to planeta, która obraca się wokół własnej osi.

Turyści, którzy przyjeżdżają do Torunia, kupują pierniki.

Rzeczownik w bierniku, który w mianowniku

Przykłady pokazują ważny szczegół: rzeczownik w zdaniu głównym może stać w dowolnym przypadku. W zdaniu Kopernik miał wujka, który zajął się jego edukacją słowo wujka jest w bierniku, a który w mianowniku, bo to wujek coś zrobił.

  • Astronom, który mieszkał we Fromborku, napisał ważne dzieło.zdanie z który w środku: przecinek przed i po
  • Słońce to gwiazda, która świeci w centrum Układu Słonecznego.która → gwiazda, nie Słońce
  • Kopernik miał wujka, który zajął się jego edukacją.wujka: biernik; który: mianownik, bo to wujek coś zrobił
  • Olena i Sofia to koleżanki, które mieszkają razem.same kobiety → które

Typowe błędy: zgoda, miejsce i przecinek

Najczęstsze pomyłki to miasto, który zamiast miasto, które, studentki, którzy zamiast studentki, które i zdanie z który odsunięte na koniec. Schemat zestawia złą i dobrą wersję, a wskazówka przypomina o przecinku po zdaniu wtrąconym.

Uwaga!

Czasownik po który ma formę rzeczownika: astronom, który mieszkał; planety, które krążą; naukowcy, którzy badali. Zdanie z który stoi zaraz po rzeczowniku. Gdy zdanie idzie dalej, stawiamy przecinek także po nim: Astronom, który mieszkał we Fromborku, napisał ważne dzieło.

Typowe błędy

  • Kraków to miasto, który ma stary uniwersytet.

    Kraków to miasto, które ma stary uniwersytet.

    miasto → ono → które

  • To są studentki, którzy studiują fizykę.

    To są studentki, które studiują fizykę.

    same kobiety → które

  • Przewodniczka opowiada o Koperniku, która pracuje w muzeum.

    Przewodniczka, która pracuje w muzeum, opowiada o Koperniku.

    zdanie z który zaraz po rzeczowniku

  • Lucas to student który gra na fortepianie.

    Lucas to student, który gra na fortepianie.

    przecinek przed który

Więcej lekcji z tej gramatyki: Zdania z „który” – lekcje i ćwiczenia

Zaimek który – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Więcej ćwiczeń

Co jest w lekcji

  • 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 artykuł
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • opisać osobę albo rzecz zdaniem z który: Kopernik to astronom, który urodził się w Toruniu.
  • dobrać który, która albo które do rodzaju rzeczownika: Frombork to miasto, które leży na Warmii.
  • odróżnić którzy od które w liczbie mnogiej: przyjaciele, którzy…, ale koleżanki, które… i dzieci, które…
  • połączyć dwa krótkie zdania w jedno i postawić przecinki: Astronom, który mieszkał we Fromborku, napisał ważne dzieło.
  • przedstawić sławną osobę albo ciekawe miejsce z własnego kraju trzema zdaniami z który

To lekcja 9 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży i początek modułu Kosmos i odkrycia. Po aspekcie, trybie przypuszczającym i pytaniach na Pan / Pani z lekcji 1–8 uczniowie dostają nowe narzędzie: zdanie z który, na razie tylko w mianowniku. Biografia astronoma dobrze się do tego nadaje, bo opis człowieka i miejsc sam prosi o który. Lekcja 10 wprowadza który we wszystkich przypadkach.

Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o gwiazdy i muzea, poznają dziesięć słów ze zdjęciami, od astronoma po dzieło, i wybierają słowo do sześciu zdjęć. Czytają artykuł przewodniczki Honoraty o pięciu miejscach z życia Kopernika, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Olena i Lucas planują wyjazd do Torunia, a potem przewodnika w Domu Kopernika. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, od wyboru formy po łączenie dwóch zdań w jedno. Na koniec uczeń samodzielnie odpisuje Klemensowi na czacie, a w grupie kręci kołem i odpowiada zdaniem z który.

Praca domowa ma cztery zadania. Zagadki o Koperniku i kosmosie do uzupełnienia słowami oraz dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Post o sławnej osobie z własnego kraju i nagranie, w którym uczeń występuje jako przewodnik, ocenia nauczyciel.

Gramatyka:
który, która, które, którzy · zdanie z który: mianownik · przecinek przed który
Temat:
kosmos · Mikołaj Kopernik · Toruń · astronomia · muzeum

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od zagadki: opisz kogoś z grupy zdaniem To osoba, która… i poproś, żeby inni zgadli. Potem opisz przedmiot w sali: To rzecz, która…. Zmiana formy pojawia się od razu w praktyce.
  • Podkreślaj rzeczownik przed przecinkiem: przy każdym zdaniu z ćwiczeń zapytaj, do jakiego słowa odnosi się który. Przy Słońce to gwiazda, która… uczniowie często patrzą na Słońce, a nie na gwiazdę.
  • Rodzaj męskoosobowy pokaż na grupach z sali: zacznij od uczennice, które siedzą przy oknie, a potem dołącz do nich jednego ucznia: uczniowie, którzy siedzą przy oknie.
  • Sprostuj mit o teleskopie: zanim uczniowie przeczytają artykuł, zapytaj, czym Kopernik obserwował niebo. Wielu powie, że teleskopem, a artykuł, nagranie i czat pokazują, że miał tylko proste przyrządy.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski B1.1 · Historie w podróży

32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Podróżuj mądrze

    Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji

    1. Lekcja 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
    2. Lekcja 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
    3. Lekcja 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
    4. Lekcja 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach

  2. Moduł 2 Praca marzeń

    lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani

    1. Lekcja 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
    2. Lekcja 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
    3. Lekcja 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
    4. Lekcja 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe

  3. Moduł 3 Kosmos i odkrycia

    Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach

    1. Lekcja 9 · tutaj jesteśCzłowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
    2. Lekcja 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
    3. Lekcja 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
    4. Lekcja 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty

  4. Moduł 4 Życie online

    kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…

    1. Lekcja 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
    2. Lekcja 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
    3. Lekcja 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
    4. Lekcja 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie

  5. Moduł 5 Ekran i książka

    Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja

    1. Lekcja 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
    2. Lekcja 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
    3. Lekcja 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
    4. Lekcja 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna

  6. Moduł 6 Zielone życie

    pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie

    1. Lekcja 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
    2. Lekcja 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
    3. Lekcja 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
    4. Lekcja 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby

  7. Moduł 7 Sportowe chwile

    Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej

    1. Lekcja 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
    2. Lekcja 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
    3. Lekcja 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
    4. Lekcja 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna

  8. Moduł 8 Tajemnice i zaginione światy

    Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…

    1. Lekcja 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
    2. Lekcja 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
    3. Lekcja 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
    4. Lekcja 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według

Pytania o tę lekcję

Co to są zdania przydawkowe?
To zdania podrzędne, które opisują rzeczownik. Najczęściej zaczynają się od zaimka który i odpowiadają na pytanie jaki? albo który?: Kopernik to astronom, który urodził się w Toruniu. Stoją zaraz po rzeczowniku, a od reszty zdania oddzielają je przecinki. Lekcja Człowiek, który poruszył Ziemię na edio.ai zaczyna od najprostszej sytuacji: który jest w nich podmiotem.
Jak dobrać formę który do rzeczownika?
Według rodzaju i liczby rzeczownika przed przecinkiem. Rodzaj męski: teleskop, który; żeński: planeta, która; nijaki: muzeum, które. W liczbie mnogiej którzy dotyczy mężczyzn i grup z co najmniej jednym mężczyzną, a które wszystkich innych. Czasownik po który też zgadza się z tym rzeczownikiem: planety, które krążą, astronom, który mieszkał.
Czy przed zdaniem przydawkowym zawsze stawiamy przecinek?
Tak, przecinek otwiera każde zdanie przydawkowe. Gdy zdanie główne biegnie dalej, drugi przecinek je zamyka: Astronom, który mieszkał we Fromborku, napisał ważne dzieło. Przy przyimku przecinek stoi przed nim, a nie przed który: muzeum, w którym…. Brak przecinka to jeden z czterech błędów, które poprawia schemat lekcji Człowiek, który poruszył Ziemię.
Mówi się „miasto, który” czy „miasto, które”?
Poprawnie: miasto, które, bo miasto jest rodzaju nijakiego. Ten błąd często pojawia się w zdaniach typu Kraków to miasto, …, bo uczniowie myślą o nazwie, która jest rodzaju męskiego. Zaimek zgadza się jednak ze słowem tuż przed przecinkiem: Kraków to miasto, które ma stary uniwersytet.
Którzy czy które: jak wybrać formę w liczbie mnogiej?
Którzy dla grup z mężczyzną, które dla pozostałych. Olena i Lucas to przyjaciele, którzy…, ale Olena i Sofia to koleżanki, które…. Dzieci, zwierzęta i rzeczy też dostają które: dzieci, które oglądają pokaz nieba. To ten sam podział na rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy, który uczniowie znają z czasu przeszłego: byli i były.
Gdzie stawiamy zdanie z który?
Zaraz po rzeczowniku, który opisuje. Zdanie Przewodniczka opowiada o Koperniku, która pracuje w muzeum jest błędne, bo która stoi za daleko od słowa przewodniczka. Poprawnie: Przewodniczka, która pracuje w muzeum, opowiada o Koperniku. Szyk polskiego zdania jest swobodny, ale zdanie przydawkowe trzyma się swojego rzeczownika.
Jak mówić po polsku o planetach i Układzie Słonecznym?
Przydają się czasowniki krążyć wokół i obracać się. Ziemia krąży wokół Słońca raz w roku i obraca się wokół własnej osi raz na dobę. Po wokół stoi dopełniacz: wokół Słońca, wokół Ziemi. W lekcji Człowiek, który poruszył Ziemię na edio.ai słowa o kosmosie, od astronoma po teleskop, mają karty ze zdjęciem i definicją po polsku.
Jak opisać po polsku sławną osobę?
Zdaniem To…, który… i kilkoma faktami w czasie przeszłym. To astronom, który urodził się w Toruniu. Studiował w Krakowie i we Włoszech. Na koniec warto dodać, dlaczego ta osoba jest ważna: To człowiek, który…. W pracy domowej do lekcji Człowiek, który poruszył Ziemię uczeń pisze taki post o sławnej osobie ze swojego kraju.
Jak uczyć zdań przydawkowych na poziomie B1?
Najpierw z który w mianowniku, potem w innych przypadkach. W mianowniku uczeń dobiera tylko rodzaj i liczbę, więc może skupić się na zgodzie i przecinkach. Dobrze działają definicje i zagadki: To rzecz, która…, To osoba, która…. Na edio.ai moduł Kosmos i odkrycia idzie właśnie tą drogą: lekcja 9 ma mianownik, lekcja 10 wszystkie przypadki.
Czy są interaktywne ćwiczenia ze zdaniami przydawkowymi?
Tak, najlepiej takie, w których forma zależy od rzeczownika. Na tej stronie można bez konta wypróbować trzy części lekcji Człowiek, który poruszył Ziemię: nagranie, w którym Olena i Lucas planują wycieczkę do Torunia, wiadomość Oleny z lukami na formy zaimka który i czat, w którym Klemens pyta o Toruń. Artykuł, tabela i koło z pytaniami są w pełnej lekcji na edio.ai.
Jak ćwiczyć zdania z który na zajęciach jeden na jeden?
Zagadkami, w których obie strony opisują coś bez nazwy. To miasto, które leży na Warmii. To przyrząd, który pokazuje z daleka gwiazdy. Druga osoba zgaduje i odpowiada własną zagadką. Koło z pytaniami z tej lekcji działa także w parze lektor–uczeń, a czat z Klemensem uczeń przechodzi samodzielnie.
Odblokuj całą lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Umów prezentacjęWypróbuj za darmo

Bez karty płatniczej