2000 kilometrów na rowerze: Green Velo – jechaliśmy czy przejechaliśmy: aspekt w przeszłości
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o czasownikach dokonanych i niedokonanych w czasie przeszłym: proces i wynik w opowieści o tygodniu na rowerze we wschodniej Polsce.
- Gramatyka
- Proces (jechaliśmy, nocowaliśmy, szukaliśmy) i wynik (przejechaliśmy, przenocowaliśmy, znaleźliśmy), sygnały przez sześć dni i w sześć dni, codziennie, wreszcie, nagle.
- Temat
- Green Velo, czyli Wschodni Szlak Rowerowy: ponad 2000 km przez pięć województw. Olena i Kuba wybierają zdjęcia z tygodnia na szlaku.
- Zadania
- Wpis na blogu, rozmowa przy zdjęciach i radiowa minuta o szlaku, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z rowerzystą i koło z pytaniami o podróże.
Co jest w środku
Rozdział 1W drogę!
Rozdział 2Czytamy: tydzień na rowerze
Rozdział 3Słuchamy: zdjęcia z trasy
Rozdział 4Gramatyka: jechaliśmy czy przejechaliśmy?
- Spójrz na schemat: jechaliśmy czy przejechaliśmy?Schemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę: proces czy wynik?Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania: wybierz czasownik i wpisz formęUzupełnij lukiOdblokuj
- Przeciągnij słowa: wiadomość Kuby do brataPrzeciągnij i upuśćWypróbuj
- Wypełnij tabelę: proces i wynikUzupełnij tabelęOdblokuj
- Wybierz poprawną odpowiedźQuizOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: jak było na szlaku?
Rozdział 6Praca domowa
Podróż rowerem po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (11), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+8 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- stojak na rowery
- nawierzchnia
- podjazd
- zjazd
- ruszać w drogę
- pensjonat
- kuchenka turystyczna
- nocować / przenocować
Gramatyka: aspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Na poziomie A2 uczniowie poznali pary typu robić / zrobić. Ta lekcja idzie dalej i uczy wybierać aspekt w dłuższej opowieści o podróży. Niedokonany odpowiada na pytania Co robiliśmy? Jak długo? Jak często?, dokonany na Co zrobiliśmy? Ile?. Schemat pokazuje, że o wyborze decyduje sygnał w zdaniu, a nie sam czasownik.
Jechaliśmy czy przejechaliśmy?
Opowiadamy o podróży. Proces: Co robiliśmy? Jak długo? Jak często? Wynik: Co zrobiliśmy? Ile? Jechaliśmy sześć dni i przejechaliśmy 320 km.
Proces na osi czasu, wynik w punkcie
Oś czasu pokazuje sześć dni drogi jako jeden długi odcinek: jechaliśmy, nocowaliśmy w pensjonatach. Na nim leżą dwa punkty, nagły deszcz i przyjazd do celu, czyli zaczął padać i dojechaliśmy.
- przez sześć dni: jechaliśmy, nocowaliśmy w pensjonatach
- nagle: zaczął padać deszcz
- wreszcie: dojechaliśmy do Sandomierza!
Pary czasowników z podróży
Tabela zestawia pary jechać / przejechać i dojechać, nocować / przenocować, zwiedzać / zwiedzić, oglądać / obejrzeć, robić / zrobić oraz pić / wypić. W parze szukać / znaleźć wynik wyraża zupełnie inny czasownik.
| proces: Co robiliśmy? | wynik: Co zrobiliśmy? | przykład wyniku |
|---|---|---|
| jechać → jechaliśmy | przejechać → przejechaliśmy, dojechać → dojechaliśmy | Przejechaliśmy 320 km. Dojechaliśmy do Sandomierza. |
| nocować → nocowaliśmy | przenocować → przenocowaliśmy | Przenocowaliśmy u pani Adeli. |
| zwiedzać → zwiedzaliśmy | zwiedzić → zwiedziliśmy | Zwiedziliśmy zamek w Łańcucie. |
| szukać → szukaliśmy | znaleźć → znaleźliśmy | Znaleźliśmy pensjonat. (inny czasownik!) |
| oglądać → oglądaliśmy | obejrzeć → obejrzeliśmy | Obejrzeliśmy wszystkie zdjęcia. |
| robić → robiliśmy | zrobić → zrobiliśmy | Zrobiliśmy 420 zdjęć. |
| pić → piliśmy | wypić → wypiliśmy | Wypiliśmy całą butelkę wody. |
Sygnały: przez, w, codziennie, wreszcie
Przez trzy dni, długo, codziennie i kiedy… prowadzą do niedokonanego, a w sześć dni, w końcu, wreszcie, nagle i w sumie do dokonanego. Wskazówka dodaje, że bez sygnału często pasują obie formy, i przypomina, że po szukać stoi dopełniacz, a po znaleźć biernik.
Jak wybrać? Szukaj sygnału
PROCES · Jak długo? Jak często? Tło
- przez trzy dni · długo · cały dzień · całe popołudnie · cały czas
- codziennie · często · zawsze · co wieczór
- Kiedy jechaliśmy pod górę… (tło, w trakcie)
WYNIK · Co zrobiliśmy? Ile? Koniec
- w sześć dni · w pięć minut
- w końcu · wreszcie · nagle
- w sumie: 320 km, 420 zdjęć, cała trasa
Uwaga!
Bez sygnału często pasują obie formy: Nocowaliśmy u pani Adeli. / Przenocowaliśmy u pani Adeli. Dlatego szukaj sygnału w zdaniu. Przez sześć dni → proces (jechaliśmy). W sześć dni → wynik (przejechaliśmy). I pamiętaj: szukać czego? (noclegu), ale znaleźć co? (nocleg).
Trudne formy dokonane
Druga tabela odmienia przez osoby cztery czasowniki, których formy łatwo pomylić: znalazłem, znaleźliśmy, obejrzałam, obejrzeli, przejechałyście, wypiły. W rodzaju męskoosobowym zmienia się samogłoska: znalazł, ale znaleźli.
| Kto? | znaleźć | obejrzeć | przejechać | wypić |
|---|---|---|---|---|
| ja | znalazłem / znalazłam | obejrzałem / obejrzałam | przejechałem / przejechałam | wypiłem / wypiłam |
| ty | znalazłeś / znalazłaś | obejrzałeś / obejrzałaś | przejechałeś / przejechałaś | wypiłeś / wypiłaś |
| on / ona | znalazł / znalazła | obejrzał / obejrzała | przejechał / przejechała | wypił / wypiła |
| my | znaleźliśmy / znalazłyśmy | obejrzeliśmy / obejrzałyśmy | przejechaliśmy / przejechałyśmy | wypiliśmy / wypiłyśmy |
| wy | znaleźliście / znalazłyście | obejrzeliście / obejrzałyście | przejechaliście / przejechałyście | wypiliście / wypiłyście |
| oni / one | znaleźli / znalazły | obejrzeli / obejrzały | przejechali / przejechały | wypili / wypiły |
Przykłady i typowe błędy
Przykłady łączą proces i wynik w jednym zdaniu: Jechaliśmy sześć dni i przejechaliśmy 320 km. Lista błędów poprawia między innymi Przez trzy dni przejechaliśmy pod wiatr i Codziennie zrobiłam zdjęcia znaków.
Przykłady
- Jechaliśmy sześć dni i przejechaliśmy 320 km.jak długo? → proces · ile? → wynik
- Codziennie jechaliśmy pod wiatr.codziennie → proces
- Przejechaliśmy całą trasę w sześć dni.w + czas → wynik
- Kiedy jechaliśmy przez las, nagle zaczął padać deszcz.tło (proces) + jedno zdarzenie (wynik)
- Długo szukaliśmy noclegu, a w końcu znaleźliśmy pensjonat.szukać czego? → znaleźć co?
Typowe błędy
Przez trzy dni przejechaliśmy pod wiatr.
Przez trzy dni jechaliśmy pod wiatr.
przez + czas → proces
Jechaliśmy całą trasę w sześć dni.
Przejechaliśmy całą trasę w sześć dni.
w + czas → wynik
Codziennie zrobiłam zdjęcia znaków.
Codziennie robiłam zdjęcia znaków.
codziennie → proces
Kiedy przejechaliśmy pod górę, nagle zaczął padać deszcz.
Kiedy jechaliśmy pod górę, nagle zaczął padać deszcz.
tło, w trakcie → proces
Więcej lekcji z tej gramatyki: Aspekt czasownika – lekcje i ćwiczenia · Czas przeszły – lekcje i ćwiczenia
Aspekt w czasie przeszłym – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- opowiedzieć o podróży, łącząc proces i wynik: Jechaliśmy sześć dni i przejechaliśmy 320 km.
- wybrać aspekt według sygnału w zdaniu: przez trzy dni jechaliśmy, ale w sześć dni przejechaliśmy; codziennie robiłam, ale w sumie zrobiliśmy
- opisać tło i nagłe zdarzenie: Kiedy jechaliśmy przez las, nagle zaczął padać deszcz.
- użyć pary z innym czasownikiem i innym przypadkiem: długo szukaliśmy noclegu, w końcu znaleźliśmy pensjonat
- poprawnie odmienić trudne formy dokonane: znalazłem / znalazłam, obejrzeliśmy, znaleźli
To lekcja 1 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży i początek modułu Podróżuj mądrze, więc przychodzi zaraz po kursie A2.2. Pary aspektowe uczniowie znają z lekcji 6 i 7 kursu A2.1, ale tam wystarczały pojedyncze zdania. Tutaj dochodzą odległości, określenia czasu i dwie czynności w jednym zdaniu. Podróż rowerem dobrze pasuje do aspektu, bo dzień w siodle to proces, a przejechane kilometry to wynik. Lekcja 2 przenosi aspekt do teraźniejszości i przyszłości.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o podróże i poznają jedenaście słów ze zdjęciami i nagraniem, od szlaku rowerowego po kuchenkę turystyczną. Potem czytają wpis Oleny na blogu Sofii o tygodniu na Green Velo. W części ze słuchaniem Olena i Kuba wybierają zdjęcia z trasy, a Zosia w radiu opowiada o szlaku. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym wiadomość Kuby do brata. Na koniec uczeń sam odpowiada na czacie Filipowi, a grupa kręci kołem z pytaniami.
Praca domowa ma cztery zadania. Wybór formy w historii Filipa i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. E-mail do przyjaciela o własnej wycieczce i nagraną opowieść o podróży ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- aspekt w czasie przeszłym · proces i wynik · jechaliśmy / przejechaliśmy · przez trzy dni / w trzy dni
- Temat:
- podróże · rower · Green Velo · wschodnia Polska · nocleg
Wskazówki dla nauczyciela
- Narysuj oś czasu na tablicy: zaznacz sześć dni jako długą linię, a deszcz i przyjazd do Sandomierza jako punkty. Uczniowie sami dopisują do linii formy niedokonane, a do punktów dokonane.
- Zbierz sygnały z tekstu: poproś grupę, żeby we wpisie Oleny podkreśliła codziennie, całe popołudnie, wreszcie i w sumie. Potem łatwiej uzasadnić wybór w każdej luce.
- Pytaj: jak długo czy ile? Gdy ktoś waha się między jechaliśmy a przejechaliśmy, zadaj jedno z tych pytań. Tak jak w schemacie, jak długo? prowadzi do procesu, a ile? do wyniku.
- Poproś o liczby z własnych podróży: przy kole z pytaniami każda osoba podaje kilometry, dni albo liczbę zdjęć. Przy liczbach grupa sama zauważa formy dokonane, a przy opisie drogi niedokonane.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1.1 · Historie w podróży
32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Lekcja 1 · tutaj jesteś2000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Lekcja 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
Lekcja 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
Lekcja 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach
Moduł 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Lekcja 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
Lekcja 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
Lekcja 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
Lekcja 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe
Moduł 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Lekcja 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
Lekcja 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
Lekcja 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
Lekcja 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty
Moduł 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Lekcja 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
Lekcja 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
Lekcja 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
Lekcja 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie
Moduł 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Lekcja 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
Lekcja 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
Lekcja 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
Lekcja 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Moduł 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Lekcja 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
Lekcja 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
Lekcja 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
Lekcja 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby
Moduł 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Lekcja 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
Lekcja 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
Lekcja 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
Lekcja 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna
Moduł 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…
Lekcja 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lekcja 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
Lekcja 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Lekcja 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według