Wioska ukryta w jeziorze: zdania z który we wszystkich przypadkach
About this lesson
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o zdaniach przydawkowych z który we wszystkich przypadkach na przykładzie odkrycia drewnianej osady w Biskupinie.
- Grammar
- Który w długich zdaniach: nauczyciel, który zauważył pale, osada, w której mieszkało 800–1000 osób, ludzie, którzy tu mieszkali. Do tego odkryto, zbudowano i daty z p.n.e.
- Topic
- Biskupin: osada sprzed około 2700 lat, której pale zauważył młody nauczyciel, gdy obniżył się poziom wody w jeziorze. Zosia nagrywa tam reportaż, a Kuba pyta o jedzenie.
- Activities
- Artykuł z magazynu o historii, rozmowa przy bramie i przewodnik do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z Leokadią i koło z pytaniami o tajemnice.
What's inside
Chapter 1Wyprawa w przeszłość
Chapter 2Czytamy: pale w jeziorze
Chapter 3Słuchamy: przy bramie osady
Chapter 4Gramatyka: jezioro, w którym… osada, w której…
- Spójrz na schemat: który w historii odkryciaGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę słowa „który”Choose the optionUnlock
- Uzupełnij zdania: napisz formę słowa „który”Fill in the gapsTry it
- Wypełnij tabelę: formy słowa „który”Fill in the tableUnlock
- Wybierz poprawną formę: do którego słowa pasuje „który”?QuizUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: tajemnice i zaginione światy
Chapter 6Praca domowa
Archeologia po polsku: słownictwo
12 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+9 more with pictures and audio in the lessonMore words
- tajemnica
- znalezisko
- pal
- wał
- półwysep
- rekonstrukcja
- zauważyć
- ściąć
- poinformować
Grammar: zdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lekcja powtarza który we wszystkich przypadkach na długich zdaniach z tekstów o historii. Między który a jego rzeczownikiem często stoją inne słowa, więc uczeń najpierw szuka, o kim albo o czym mówi zdanie. Schemat ma trzy kroki wyboru formy, tabelę, porównanie w którym i w której, przykłady, wskazówkę, język historii i typowe błędy.
Jezioro, w którym… osada, w której…
„Który” łączy dwa zdania. Rodzaj i liczbę bierze od rzeczownika, o którym mówimy, a przypadek ze swojego zdania.
Trzy kroki wyboru formy
Najpierw znajdź rzeczownik, o którym mówi zdanie, choć nie zawsze stoi najbliżej. Potem ustal rodzaj i liczbę: pal to on, osada ona, jezioro ono, ludzie oni, domy one. Na końcu zadaj pytanie w zdaniu z który: mieszkali w czym?
- Znajdź rzeczownik, o którym mówi zdanie z „który”. To nie zawsze najbliższe słowo: nauczyciel ze szkoły, który zauważył pale.
- Rodzaj i liczba: pal → on, osada → ona, jezioro → ono, domy → one, ludzie → oni.
- Przypadek: zadaj pytanie w zdaniu z „który”: mieszkali w czym? → osada, w której mieszkali; stały w czym? → jezioro, w którym stały pale.
Formy słowa „który” w tabeli
Tabela ma osobne kolumny dla oni i one, bo różnią się w mianowniku (ludzie, którzy, ale domy, które) i w bierniku (których, ale które). W bierniku rodzaju męskiego o osobie mówimy którego, o rzeczy który.
| przypadek (pytanie) | on: pal, archeolog | ona: osada | ono: jezioro | oni: ludzie | one: domy |
|---|---|---|---|---|---|
| mianownik (kto? co?) | który | która | które | którzy | które |
| dopełniacz (kogo? czego?) | którego | której | którego | których | których |
| celownik (komu? czemu?) | któremu | której | któremu | którym | którym |
| biernik (kogo? co?) | którego (osoba) / który (rzecz) | którą | które | których | które |
| narzędnik (z kim? z czym?) | którym | którą | którym | którymi | którymi |
| miejscownik (o kim? o czym?) | którym | której | którym | których | których |
W którym czy w której?
Porównanie stawia obok siebie rzeczowniki rodzaju męskiego i nijakiego (Biskupin, w którym; jezioro, w którym) i żeńskiego (osada, w której; szkoła, w której). Przyimek zawsze stoi przed który, zaraz po przecinku.
on, ono: Biskupin, jezioro
- Biskupin, w którym uczył młody nauczyciel
- jezioro, w którym dawniej było więcej wody
ona: osada, szkoła
- osada, w której stało 106 domów
- szkoła, w której uczył Walenty Szwajcer
Przykłady i długie zdania
Sześć przykładów pokazuje różne przypadki, w tym dopełniacz po przeczeniu: pale, których dawniej nie było widać. Wskazówka uczy pytać kto zauważył? w zdaniu nauczyciel ze szkoły w Biskupinie, który zauważył pale: nauczyciel, nie szkoła.
Przykłady
- Nauczyciel, który zauważył pale, uczył w miejscowej szkole.kto zauważył? → mianownik (on)
- To jezioro, na którym kiedyś była wyspa.na czym? → miejscownik (ono)
- Osada, w której mieszkało 800–1000 osób, miała jedną bramę.w czym? → miejscownik (ona)
- Ludzie, którzy tu mieszkali, budowali domy z drewna.kto? → mianownik (oni)
- To pale, których dawniej nie było widać.nie widać czego? → dopełniacz (one)
- Profesor, którego nauczyciel poinformował o znalezisku, przyjechał z Poznania.poinformować kogo? → biernik (osoba)
Uwaga na długie zdania!
W długim zdaniu „który” często stoi daleko od swojego rzeczownika. Zapytaj, o kim albo o czym mówi zdanie: Nauczyciel ze szkoły w Biskupinie, który zauważył pale… Kto zauważył? Nauczyciel, nie szkoła, więc „który”, a nie „która”. Przyimek stoi zawsze przed „który”: osada, w której…
Język historii: odkryto, p.n.e.
Formy znaleziono, odkryto, zbudowano, ścięto mówią, co zrobiono, bez wykonawcy, i się nie zmieniają. Skrót p.n.e. czytamy przed naszą erą, a zimą 738 roku p.n.e. wymaga liczebnika w dopełniaczu.
- znaleziono, odkryto, zbudowano, ścięto = ktoś znalazł, odkrył, zbudował, ściął; nie wiemy kto albo to nieważne. Forma się nie zmienia: odkryto osadę, odkryto pale.
- p.n.e. = przed naszą erą: 738 r. p.n.e. czytamy: siedemset trzydziesty ósmy rok przed naszą erą.
- Kiedy? zimą 738 roku p.n.e. → zimą siedemset trzydziestego ósmego roku przed naszą erą.
Typowe błędy
Schemat poprawia osada, w którym, jezioro, w której, nauczyciel ze szkoły…, która zauważył i ludzie, które tu mieszkali. Każdy błąd bierze formę od złego rzeczownika albo od złego rodzaju.
Osada, w którym mieszkali ludzie, miała jedną bramę.
Osada, w której mieszkali ludzie, miała jedną bramę.
osada → ona → w której
Jezioro, w której dawniej było więcej wody…
Jezioro, w którym dawniej było więcej wody…
jezioro → ono → w którym
Nauczyciel ze szkoły w Biskupinie, która zauważył pale…
Nauczyciel ze szkoły w Biskupinie, który zauważył pale…
kto zauważył? nauczyciel → który
Ludzie, które tu mieszkali, budowali z drewna.
Ludzie, którzy tu mieszkali, budowali z drewna.
ludzie → oni → którzy
More lessons on this grammar: Zdania z „który” lessons and exercises
Try the Zdania przydawkowe exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 12 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- opisać odkrycie i jego bohatera zdaniem z który: Nauczyciel, który zauważył pale, uczył w miejscowej szkole.
- dobrać formę do rzeczownika, nawet gdy stoi daleko: nauczyciel ze szkoły w Biskupinie, który…, nie która
- odróżnić w którym od w której: jezioro, w którym dawniej było więcej wody, osada, w której stało 106 domów
- przeczytać datę przed naszą erą: zimą 738 roku p.n.e. → zimą siedemset trzydziestego ósmego roku przed naszą erą
- opowiedzieć o wykopaliskach: archeolog, osada, pal, wał, półwysep, znalezisko, rekonstrukcja
To lekcja 29 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży i początek modułu Tajemnice i zaginione światy. Wraca do który we wszystkich przypadkach z lekcji 9–11, powtórzonego też w lekcjach 25 i 28. Historia odkrycia to naturalne miejsce na zdania przydawkowe: nauczyciel, który coś zauważył, jezioro, w którym coś stało, ludzie, którzy tu mieszkali. Lekcja 30 przechodzi do trybu przypuszczającego w liczbie mnogiej.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o przeszłość i poznają dwanaście słów, od wykopalisk po poinformować. Czytają artykuł o nauczycielu, który odkrył osadę, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Zosi i Kuby przy bramie oraz przewodnika, pana Remigiusza, który opowiada o domach i dachach. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym tabela form który w czterech przypadkach. Na koniec uczeń jako Kuba sam odpowiada na czacie Leokadii, a z lektorem kręci kołem z pytaniami o tajemnice przeszłości.
Praca domowa ma cztery zadania. Notatki Zosi do uzupełnienia i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Post o tajemniczym miejscu w kraju ucznia i nagranie, w którym uczeń oprowadza turystów po Biskupinie, ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- który we wszystkich przypadkach (powtórka) · w którym czy w której? · który pasuje do właściwego rzeczownika · znaleziono, odkryto, zbudowano · p.n.e. = przed naszą erą
- Topic:
- Biskupin · archeologia · wykopaliska · historia · tajemnice
Teaching tips
- Zacznij od zagadki: opisz drewniane pale wystające z wody przy brzegu jeziora i zapytaj, co to może być, zanim uczniowie przeczytają artykuł. Nauczyciel z tekstu też najpierw myślał, że widzi dachy zatopionych domów.
- Rysuj z grupą strzałki od który do rzeczownika: w długich zdaniach z ćwiczenia wyboru formy uczniowie łączą który ze słowem, o którym mowa. Pułapka szkoły…, która zauważył znika sama.
- Przećwicz daty na głos: napisz 738 r. p.n.e. i zimą 738 roku p.n.e. i poproś o przeczytanie obu. Liczebnik porządkowy w dopełniaczu sprawia kłopot nawet na B1.
- Pytanie Kuby zostaw otwarte: nikt w lekcji nie mówi, co jedli mieszkańcy osady. Niech uczniowie zgadują przy kole i uzasadniają odpowiedź zdaniem z który.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży
32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Lesson 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Lesson 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
Lesson 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
Lesson 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach
Unit 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Lesson 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
Lesson 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
Lesson 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
Lesson 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe
Unit 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Lesson 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
Lesson 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
Lesson 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
Lesson 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty
Unit 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Lesson 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
Lesson 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
Lesson 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
Lesson 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie
Unit 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Lesson 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
Lesson 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
Lesson 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
Lesson 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Unit 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Lesson 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
Lesson 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
Lesson 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
Lesson 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby
Unit 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Lesson 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
Lesson 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
Lesson 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
Lesson 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna
Unit 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…
Lesson 29 · you're hereWioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lesson 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
Lesson 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Lesson 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według