Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarny: rzeczownik odczasownikowy: segregowanie, mycie
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o rzeczowniku odczasownikowym: jak z segregować zrobić segregowanie i jak odmieniać takie słowa, na przykładzie polskich zasad segregowania odpadów.
- Gramatyka
- Rzeczowniki na -anie, -owanie, -enie i -cie (zbieranie, sortowanie, liczenie, mycie), rodzaj nijaki (to segregowanie jest łatwe), odmiana jak mieszkanie i dopełniacz po rzeczowniku: mycie słoików.
- Temat
- Po dużej kolacji Olena i Kuba segregują śmieci z całego mieszkania, a administracja kamienicy wiesza na podwórku nowe zasady. Co idzie do żółtego, a co do brązowego pojemnika?
- Zadania
- Ogłoszenie z podwórka i artykuł o sześciu błędach do przeczytania, rozmowa w kuchni i quiz Zosi do wysłuchania, schemat z czterema zadaniami, czat z sąsiadem i pudełko z pytaniami o odpady.
Co jest w środku
Rozdział 1Pięć kolorów na start!
Rozdział 2Czytamy: segregujemy na 5!
Rozdział 3Słuchamy: wielkie sprzątanie po kolacji
- Posłuchaj: Olena i Kuba segregują śmieci po kolacjiSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
- Posłuchaj radiowego quizu ZosiSłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj quizu jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: segregować czy segregowanie?
- Spójrz na schemat: segregować → segregowanieSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę: czasownik czy rzeczownik?Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania: zrób rzeczownik od czasownika z nawiasuUzupełnij lukiWypróbuj
- Wypełnij tabelę: rzeczownik w trzech przypadkachUzupełnij tabelęOdblokuj
- Wybierz poprawną odpowiedź: rzeczownik czy czasownik?QuizOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: gdzie to wyrzucić?
Rozdział 6Praca domowa
- Przeciągnij słowa: Olena dopisuje najczęstsze błędyPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
- Dopasuj słowa i definicjePołącz w paryOdblokuj
- Napisz wiadomość: zasady segregowania dla nowej osoby w mieszkaniuPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
- Nagraj odpowiedź: segregowanie u mnie w domuMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj
Segregowanie śmieci po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (11), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+8 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- pojemnik
- tworzywa sztuczne
- odpady zmieszane
- bioodpady
- opróżnić
- zgnieść
- zatłuszczony
- zbierać
Gramatyka: rzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
Rzeczownik odczasownikowy nazywa czynność: segregujemy → segregowanie. Uczniowie znają już kilka takich słów, np. czytanie, pisanie, słuchanie. Ta lekcja pokazuje, jak tworzyć je samodzielnie i jak je odmieniać. Segregowanie odpadów dobrze do tego pasuje, bo zasady, porady i błędy opisuje się właśnie takimi rzeczownikami.
Segregowanie, zbieranie, mycie
Rzeczownik odczasownikowy to nazwa czynności. Co robimy? Segregujemy. Jak nazywa się ta czynność? Segregowanie. Znasz już takie słowa: czytanie, pisanie, słuchanie, mówienie.
Jak zrobić rzeczownik od czasownika?
Czasowniki na -ować dają -owanie (sortowanie), na -ać dają -anie (zbieranie, opróżnianie), na -ić, -yć i -eć dają -enie albo -ienie (robienie, liczenie, myślenie). Krótkie czasowniki kończą się na -cie: mycie, picie, życie.
| czasownik | rzeczownik (to…) | jak? |
|---|---|---|
| segregować, sortować, gotować | segregowanie, sortowanie, gotowanie | -ować → -owanie |
| zbierać, wyrzucać, zgniatać | zbieranie, wyrzucanie, zgniatanie | -ać → -anie |
| opróżniać | opróżnianie | -iać → -ianie (i zostaje) |
| mówić, robić; liczyć, myśleć | mówienie, robienie; liczenie, myślenie | -ić → -ienie; -yć, -eć → -enie |
| myć, pić, żyć | mycie, picie, życie | krótkie czasowniki: -ć → -cie |
Odmiana jak mieszkanie
Rzeczownik odczasownikowy jest zawsze rodzaju nijakiego: to segregowanie jest łatwe. Odmienia się jak mieszkanie: zasady segregowania, czas na segregowanie, problem z segregowaniem, poradnik o segregowaniu.
| przypadek | pytanie | przykład |
|---|---|---|
| mianownik | kto? co? | To segregowanie jest łatwe. |
| dopełniacz | kogo? czego? | zasady segregowania, bez segregowania |
| biernik | kogo? co? | Nie mam czasu na segregowanie. |
| narzędnik | z kim? z czym? | Mam problem z segregowaniem. |
| miejscownik | o kim? o czym? po czym? | Czytam o segregowaniu. Odpoczywam po segregowaniu. |
Po rzeczowniku: dopełniacz
Dopełnienie w bierniku przechodzi po rzeczowniku w dopełniacz: myję słoiki → mycie słoików, oszczędzam wodę → oszczędzanie wody. Błąd mycie słoiki to biernik przeniesiony z czasownika.
| czasownik + co? (biernik) | rzeczownik + czego? (dopełniacz) |
|---|---|
| myję słoiki | mycie słoików |
| segreguję odpady | segregowanie odpadów |
| oszczędzam wodę | oszczędzanie wody |
| zgniatam butelki | zgniatanie butelek |
Czasownik czy rzeczownik?
Po muszę, mogę, umiem i trzeba stoi bezokolicznik: Muszę segregować odpady. Jako podmiot i po przyimku potrzebny jest rzeczownik: Segregowanie mnie uspokaja, quiz o oszczędzaniu. Przykłady zestawiają obie formy w parach.
- Segregowanie jest łatwe, kiedy znasz kolory.rzeczownik jest podmiotem: rodzaj nijaki (jest łatwe, było łatwe)
- Mycie słoików nie jest potrzebne.mycie + czego? słoików
- Olena czyta poradnik o segregowaniu odpadów.o + miejscownik: -niu
- Kuba lubi gotować, ale sprzątanie po kolacji to nie jego pasja.lubi + czasownik; sprzątanie jest podmiotem
- Muszę segregować odpady. ↔ Segregowanie mnie uspokaja.po muszę, mogę, umiem, trzeba: czasownik; podmiot i słowo po przyimku: rzeczownik
Akcent, pisownia i typowe błędy
Akcent pada na przedostatnią sylabę: se-gre-go-WA-nie. Litery zostają z czasownika, więc zbieranie, a nie zbierianie. Czasem zmienia się spółgłoska: wynosić → wynoszenie. Tabela błędów pokazuje też ten sortowanie i muszę segregowanie.
Uwaga!
Akcent pada na przedostatnią sylabę: se-gre-go-WA-nie, zbie-RA-nie, MY-cie. Litery zostają z czasownika: zbiera-ć → zbiera-nie (nie: zbierianie), ale opróżnia-ć → opróżnia-nie. Czasem zmienia się spółgłoska: wynosić → wynoszenie.
Typowe błędy
Ten sortowanie jest łatwy.
To sortowanie jest łatwe.
rodzaj nijaki: to…, łatwe
Zbierianie bioodpadów to zadanie Kuby.
Zbieranie bioodpadów to zadanie Kuby.
zbiera-ć → zbiera-nie
Muszę segregowanie odpady.
Muszę segregować odpady.
po muszę, mogę, umiem: czasownik
Mycie słoiki nie jest potrzebne.
Mycie słoików nie jest potrzebne.
po rzeczowniku: dopełniacz
Więcej lekcji z tej gramatyki: Rzeczownik odczasownikowy – lekcje i ćwiczenia
Rzeczownik odczasownikowy – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 autentyczny dokument
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- utworzyć rzeczownik od czasownika: segregować → segregowanie, zbierać → zbieranie, liczyć → liczenie, myć → mycie
- użyć takiego rzeczownika jako podmiotu w rodzaju nijakim: Segregowanie jest łatwe, kiedy znasz kolory.
- odmienić go po przyimku: bez sortowania, quiz o oszczędzaniu wody, problem z myciem słoików
- wybrać czasownik albo rzeczownik: muszę segregować odpady, ale segregowanie mnie uspokaja
- wyjaśnić, do którego pojemnika co wyrzucić: Karton po mleku wrzucamy do żółtego pojemnika.
To lekcja 21 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży i początek modułu Zielone życie, po Dobrych wiadomościach z lekcji 20. Rzeczowniki odczasownikowe pojawiały się wcześniej jako pojedyncze słowa, np. czytanie czy pisanie, a tu stają się regułą. Ogłoszenia, poradniki i listy zasad są pełne takich rzeczowników, więc segregowanie odpadów świetnie je pokazuje. Lekcja 22 dodaje koszenie i sadzenie, a lekcja 23 język instrukcji.
Na początku uczniowie kręcą kołem z pytaniami o śmieci w domu, poznają jedenaście słów, od segregowania po zbierać, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają ogłoszenie administracji „Segregujemy na 5!” z zadaniem prawda/fałsz oraz artykuł o sześciu najczęstszych błędach z quizem. Słuchają, jak Olena i Kuba sprzątają po kolacji, i radiowego quizu Zosi o odpadach. Po schemacie są cztery zadania. W rozmowie uczeń samodzielnie odpowiada na czacie nowemu sąsiadowi, a z lektorem otwiera pudełko z rzeczami do wyrzucenia.
Praca domowa ma cztery części. Lista błędów, którą Olena dopisuje do zasad, i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia wiadomość z zasadami segregowania dla nowej osoby (80–120 słów, z trybem rozkazującym i rzeczownikami odczasownikowymi) oraz nagranie o segregowaniu w domu ucznia.
- Gramatyka:
- rzeczownik odczasownikowy · segregowanie, zbieranie, mycie · to segregowanie (rodzaj nijaki) · czasownik czy rzeczownik?
- Temat:
- segregowanie odpadów · ekologia · recykling · pięć pojemników · zielone życie
Wskazówki dla nauczyciela
- Przynieś prawdziwe opakowania: słoik, karton po mleku, paragon, butelkę po szamponie. Uczniowie sortują je do pięciu kolorów i mówią, co trzeba zrobić: opróżnianie, zgniatanie, bez mycia.
- Zrób z czasowników hasła na tablicę: podaj segregować, oszczędzać, zbierać, a grupa układa zasady dla kamienicy, np. Segregowanie to obowiązek albo Oszczędzanie wody się opłaca.
- Wyłap dopełniacz po rzeczowniku: zdanie Myję słoiki zamień na początek Mycie słoików… i poproś o dokończenie. Ten sam ruch ze zbieram butelki i oszczędzam wodę utrwala końcówki.
- Zapytaj o zasady w krajach uczniów: ile pojemników mają i w jakich kolorach. Porównania typu U nas segregowanie jest… to dobra rozgrzewka przed nagraniem z pracy domowej.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1.1 · Historie w podróży
32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Lekcja 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Lekcja 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
Lekcja 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
Lekcja 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach
Moduł 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Lekcja 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
Lekcja 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
Lekcja 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
Lekcja 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe
Moduł 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Lekcja 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
Lekcja 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
Lekcja 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
Lekcja 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty
Moduł 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Lekcja 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
Lekcja 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
Lekcja 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
Lekcja 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie
Moduł 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Lekcja 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
Lekcja 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
Lekcja 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
Lekcja 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Moduł 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Lekcja 21 · tutaj jesteśŻółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
Lekcja 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
Lekcja 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
Lekcja 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby
Moduł 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Lekcja 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
Lekcja 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
Lekcja 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
Lekcja 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna
Moduł 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…
Lekcja 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lekcja 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
Lekcja 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Lekcja 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według