Sign up for freeSign up

Człowiek, który poruszył Ziemię: zdania z który, która, które w mianowniku

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o zdaniach przydawkowych z który: astronom, który…, planeta, która…, miasto, które…, na przykładzie życia Mikołaja Kopernika i jego domu w Toruniu.

Grammar
Który, która, które, którzy w mianowniku: zgoda z rodzajem i liczbą rzeczownika, którzy tylko dla grup z mężczyzną, czasownik po który oraz przecinek przed zdaniem przydawkowym i po nim.
Topic
Kopernik w pięciu miejscach: Toruń, Kraków, Bolonia, Frombork i rękopis w Bibliotece Jagiellońskiej. Olena i Lucas planują powrót do Torunia, tym razem do Domu Mikołaja Kopernika.
Activities
Artykuł przewodniczki do przeczytania, rozmowa współlokatorów i nagranie przewodnika z muzeum, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z kolegą i koło z pytaniami.

What's inside

  1. Chapter 1Patrzymy w niebo!

    • PictureUnlock
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOpen the boxUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: Kopernik w pięciu miejscach

    • Przeczytaj artykuł: Kopernik w pięciu miejscachArticleUnlock
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: wracamy do Torunia

    • Posłuchaj: Olena i Lucas planują wycieczkęListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj przewodnika w Domu KopernikaListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: astronom, który…

    • Spójrz na schemat: który, która, które, którzyGrammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formę: który, która, które czy którzy?Choose the optionUnlock
    • Uzupełnij wiadomość Oleny: zaimek ze schematu w dobrej formieFill in the gapsTry it
    • Wypełnij tabelę: liczba pojedyncza i mnogaFill in the tableUnlock
    • Uzupełnij zdania: czasownik po który, która, które, którzyFill in the gapsUnlock
    • Wybierz poprawne zdanie: połącz dwa zdania w jednoQuizUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: kto to jest?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Klemens pyta o ToruńChatTry it
    • Zakręć kołem i odpowiedz zdaniem z którySpin the wheelUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Przeciągnij słowa: zagadki o Koperniku i kosmosieDrag and dropUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
    • Napisz post: sławna osoba z mojego krajuWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: jesteś przewodnikiemSpeaking, checked by the teacherUnlock

25 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Kosmos i astronomia po polsku

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • krążyć wokół
  • obracać się
  • obserwować niebo
  • przyrząd
  • rękopis
  • teleskop
  • dzieło

Grammar: zaimek który w mianowniku: astronom, który…

Zdanie z który mówi więcej o rzeczowniku, który stoi tuż przed nim. W tej lekcji który jest zawsze podmiotem zdania przydawkowego, czyli stoi w mianowniku: odpowiada na pytanie kto? albo co?. Uczeń wybiera więc formę tylko według rodzaju i liczby rzeczownika. Pozostałe przypadki przychodzą w następnej lekcji.

Astronom, który… Planeta, która…

Zdanie z zaimkiem który mówi więcej o rzeczowniku. Który ma rodzaj i liczbę tego rzeczownika. Tu który jest w mianowniku (kto? co?), bo to on coś robi. Przed który stawiamy przecinek.

Który, która, które, którzy: rodzaj i liczba

Rzeczownik rodzaju męskiego dostaje który, żeńskiego która, a nijakiego które. W liczbie mnogiej którzy mówimy o mężczyznach i grupach z mężczyzną (astronomowie, którzy…), a które o wszystkich innych: planety, które krążą wokół Słońca.

rzeczownikrodzaj, liczbaktóry?przykład
astronom, teleskoponktóryKopernik to astronom, który urodził się w Toruniu.
planeta, gwiazdaonaktóraZiemia to planeta, która krąży wokół Słońca.
miasto, muzeumonoktóreFrombork to miasto, które leży na Warmii.
astronomowie, przyjacieleoni: mężczyźni albo grupa z mężczyznąktórzyLucas i Zosia to przyjaciele, którzy grają w siatkówkę.
planety, koleżanki, dziecione: inne grupyktóreMars i Jowisz to planety, które krążą wokół Słońca.

Rzeczownik, przecinek, który, czasownik

Zdanie z który stoi zaraz po rzeczowniku, a jego czasownik zgadza się z tym rzeczownikiem. Gdy zdanie główne biegnie dalej, przecinek stawiamy z obu stron: Turyści, którzy przyjeżdżają do Torunia, kupują pierniki.

rzeczownik, który / która / które / którzyczasownik

Ziemia to planeta, która obraca się wokół własnej osi.

Turyści, którzy przyjeżdżają do Torunia, kupują pierniki.

Rzeczownik w bierniku, który w mianowniku

Przykłady pokazują ważny szczegół: rzeczownik w zdaniu głównym może stać w dowolnym przypadku. W zdaniu Kopernik miał wujka, który zajął się jego edukacją słowo wujka jest w bierniku, a który w mianowniku, bo to wujek coś zrobił.

  • Astronom, który mieszkał we Fromborku, napisał ważne dzieło.zdanie z który w środku: przecinek przed i po
  • Słońce to gwiazda, która świeci w centrum Układu Słonecznego.która → gwiazda, nie Słońce
  • Kopernik miał wujka, który zajął się jego edukacją.wujka: biernik; który: mianownik, bo to wujek coś zrobił
  • Olena i Sofia to koleżanki, które mieszkają razem.same kobiety → które

Typowe błędy: zgoda, miejsce i przecinek

Najczęstsze pomyłki to miasto, który zamiast miasto, które, studentki, którzy zamiast studentki, które i zdanie z który odsunięte na koniec. Schemat zestawia złą i dobrą wersję, a wskazówka przypomina o przecinku po zdaniu wtrąconym.

Uwaga!

Czasownik po który ma formę rzeczownika: astronom, który mieszkał; planety, które krążą; naukowcy, którzy badali. Zdanie z który stoi zaraz po rzeczowniku. Gdy zdanie idzie dalej, stawiamy przecinek także po nim: Astronom, który mieszkał we Fromborku, napisał ważne dzieło.

Typowe błędy

  • Kraków to miasto, który ma stary uniwersytet.

    Kraków to miasto, które ma stary uniwersytet.

    miasto → ono → które

  • To są studentki, którzy studiują fizykę.

    To są studentki, które studiują fizykę.

    same kobiety → które

  • Przewodniczka opowiada o Koperniku, która pracuje w muzeum.

    Przewodniczka, która pracuje w muzeum, opowiada o Koperniku.

    zdanie z który zaraz po rzeczowniku

  • Lucas to student który gra na fortepianie.

    Lucas to student, który gra na fortepianie.

    przecinek przed który

More lessons on this grammar: Zdania z „który” lessons and exercises

Try the Zaimek który exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 13 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 article
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • opisać osobę albo rzecz zdaniem z który: Kopernik to astronom, który urodził się w Toruniu.
  • dobrać który, która albo które do rodzaju rzeczownika: Frombork to miasto, które leży na Warmii.
  • odróżnić którzy od które w liczbie mnogiej: przyjaciele, którzy…, ale koleżanki, które… i dzieci, które…
  • połączyć dwa krótkie zdania w jedno i postawić przecinki: Astronom, który mieszkał we Fromborku, napisał ważne dzieło.
  • przedstawić sławną osobę albo ciekawe miejsce z własnego kraju trzema zdaniami z który

To lekcja 9 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży i początek modułu Kosmos i odkrycia. Po aspekcie, trybie przypuszczającym i pytaniach na Pan / Pani z lekcji 1–8 uczniowie dostają nowe narzędzie: zdanie z który, na razie tylko w mianowniku. Biografia astronoma dobrze się do tego nadaje, bo opis człowieka i miejsc sam prosi o który. Lekcja 10 wprowadza który we wszystkich przypadkach.

Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o gwiazdy i muzea, poznają dziesięć słów ze zdjęciami, od astronoma po dzieło, i wybierają słowo do sześciu zdjęć. Czytają artykuł przewodniczki Honoraty o pięciu miejscach z życia Kopernika, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Olena i Lucas planują wyjazd do Torunia, a potem przewodnika w Domu Kopernika. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, od wyboru formy po łączenie dwóch zdań w jedno. Na koniec uczeń samodzielnie odpisuje Klemensowi na czacie, a w grupie kręci kołem i odpowiada zdaniem z który.

Praca domowa ma cztery zadania. Zagadki o Koperniku i kosmosie do uzupełnienia słowami oraz dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Post o sławnej osobie z własnego kraju i nagranie, w którym uczeń występuje jako przewodnik, ocenia nauczyciel.

Grammar:
który, która, które, którzy · zdanie z który: mianownik · przecinek przed który
Topic:
kosmos · Mikołaj Kopernik · Toruń · astronomia · muzeum

Teaching tips

  • Zacznij od zagadki: opisz kogoś z grupy zdaniem To osoba, która… i poproś, żeby inni zgadli. Potem opisz przedmiot w sali: To rzecz, która…. Zmiana formy pojawia się od razu w praktyce.
  • Podkreślaj rzeczownik przed przecinkiem: przy każdym zdaniu z ćwiczeń zapytaj, do jakiego słowa odnosi się który. Przy Słońce to gwiazda, która… uczniowie często patrzą na Słońce, a nie na gwiazdę.
  • Rodzaj męskoosobowy pokaż na grupach z sali: zacznij od uczennice, które siedzą przy oknie, a potem dołącz do nich jednego ucznia: uczniowie, którzy siedzą przy oknie.
  • Sprostuj mit o teleskopie: zanim uczniowie przeczytają artykuł, zapytaj, czym Kopernik obserwował niebo. Wielu powie, że teleskopem, a artykuł, nagranie i czat pokazują, że miał tylko proste przyrządy.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży

32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Podróżuj mądrze

    Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji

    1. Lesson 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
    2. Lesson 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
    3. Lesson 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach

  2. Unit 2 Praca marzeń

    lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani

    1. Lesson 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
    2. Lesson 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
    3. Lesson 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe

  3. Unit 3 Kosmos i odkrycia

    Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach

    1. Lesson 9 · you're hereCzłowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
    2. Lesson 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
    3. Lesson 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty

  4. Unit 4 Życie online

    kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…

    1. Lesson 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
    2. Lesson 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
    3. Lesson 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie

  5. Unit 5 Ekran i książka

    Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja

    1. Lesson 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
    2. Lesson 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
    3. Lesson 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna

  6. Unit 6 Zielone życie

    pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie

    1. Lesson 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
    2. Lesson 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
    3. Lesson 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby

  7. Unit 7 Sportowe chwile

    Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej

    1. Lesson 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
    2. Lesson 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
    3. Lesson 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna

  8. Unit 8 Tajemnice i zaginione światy

    Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…

    1. Lesson 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
    2. Lesson 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
    3. Lesson 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
    4. Lesson 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według

Questions about this lesson

Co to są zdania przydawkowe?
To zdania podrzędne, które opisują rzeczownik. Najczęściej zaczynają się od zaimka który i odpowiadają na pytanie jaki? albo który?: Kopernik to astronom, który urodził się w Toruniu. Stoją zaraz po rzeczowniku, a od reszty zdania oddzielają je przecinki. Lekcja Człowiek, który poruszył Ziemię na edio.ai zaczyna od najprostszej sytuacji: który jest w nich podmiotem.
Jak dobrać formę który do rzeczownika?
Według rodzaju i liczby rzeczownika przed przecinkiem. Rodzaj męski: teleskop, który; żeński: planeta, która; nijaki: muzeum, które. W liczbie mnogiej którzy dotyczy mężczyzn i grup z co najmniej jednym mężczyzną, a które wszystkich innych. Czasownik po który też zgadza się z tym rzeczownikiem: planety, które krążą, astronom, który mieszkał.
Czy przed zdaniem przydawkowym zawsze stawiamy przecinek?
Tak, przecinek otwiera każde zdanie przydawkowe. Gdy zdanie główne biegnie dalej, drugi przecinek je zamyka: Astronom, który mieszkał we Fromborku, napisał ważne dzieło. Przy przyimku przecinek stoi przed nim, a nie przed który: muzeum, w którym…. Brak przecinka to jeden z czterech błędów, które poprawia schemat lekcji Człowiek, który poruszył Ziemię.
Mówi się „miasto, który” czy „miasto, które”?
Poprawnie: miasto, które, bo miasto jest rodzaju nijakiego. Ten błąd często pojawia się w zdaniach typu Kraków to miasto, …, bo uczniowie myślą o nazwie, która jest rodzaju męskiego. Zaimek zgadza się jednak ze słowem tuż przed przecinkiem: Kraków to miasto, które ma stary uniwersytet.
Którzy czy które: jak wybrać formę w liczbie mnogiej?
Którzy dla grup z mężczyzną, które dla pozostałych. Olena i Lucas to przyjaciele, którzy…, ale Olena i Sofia to koleżanki, które…. Dzieci, zwierzęta i rzeczy też dostają które: dzieci, które oglądają pokaz nieba. To ten sam podział na rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy, który uczniowie znają z czasu przeszłego: byli i były.
Gdzie stawiamy zdanie z który?
Zaraz po rzeczowniku, który opisuje. Zdanie Przewodniczka opowiada o Koperniku, która pracuje w muzeum jest błędne, bo która stoi za daleko od słowa przewodniczka. Poprawnie: Przewodniczka, która pracuje w muzeum, opowiada o Koperniku. Szyk polskiego zdania jest swobodny, ale zdanie przydawkowe trzyma się swojego rzeczownika.
Jak mówić po polsku o planetach i Układzie Słonecznym?
Przydają się czasowniki krążyć wokół i obracać się. Ziemia krąży wokół Słońca raz w roku i obraca się wokół własnej osi raz na dobę. Po wokół stoi dopełniacz: wokół Słońca, wokół Ziemi. W lekcji Człowiek, który poruszył Ziemię na edio.ai słowa o kosmosie, od astronoma po teleskop, mają karty ze zdjęciem i definicją po polsku.
Jak opisać po polsku sławną osobę?
Zdaniem To…, który… i kilkoma faktami w czasie przeszłym. To astronom, który urodził się w Toruniu. Studiował w Krakowie i we Włoszech. Na koniec warto dodać, dlaczego ta osoba jest ważna: To człowiek, który…. W pracy domowej do lekcji Człowiek, który poruszył Ziemię uczeń pisze taki post o sławnej osobie ze swojego kraju.
Jak uczyć zdań przydawkowych na poziomie B1?
Najpierw z który w mianowniku, potem w innych przypadkach. W mianowniku uczeń dobiera tylko rodzaj i liczbę, więc może skupić się na zgodzie i przecinkach. Dobrze działają definicje i zagadki: To rzecz, która…, To osoba, która…. Na edio.ai moduł Kosmos i odkrycia idzie właśnie tą drogą: lekcja 9 ma mianownik, lekcja 10 wszystkie przypadki.
Czy są interaktywne ćwiczenia ze zdaniami przydawkowymi?
Tak, najlepiej takie, w których forma zależy od rzeczownika. Na tej stronie można bez konta wypróbować trzy części lekcji Człowiek, który poruszył Ziemię: nagranie, w którym Olena i Lucas planują wycieczkę do Torunia, wiadomość Oleny z lukami na formy zaimka który i czat, w którym Klemens pyta o Toruń. Artykuł, tabela i koło z pytaniami są w pełnej lekcji na edio.ai.
Jak ćwiczyć zdania z który na zajęciach jeden na jeden?
Zagadkami, w których obie strony opisują coś bez nazwy. To miasto, które leży na Warmii. To przyrząd, który pokazuje z daleka gwiazdy. Druga osoba zgaduje i odpowiada własną zagadką. Koło z pytaniami z tej lekcji działa także w parze lektor–uczeń, a czat z Klemensem uczeń przechodzi samodzielnie.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required