Film z obrazów olejnych: mowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…

Q: Jak zamienić mowę niezależną na zależną?

Wybierz spójnik i zmień osobę, ale zostaw czas. Informacja dostaje że , pytanie tak / nie czy , pytanie z gdzie , kiedy albo dlaczego zachowuje to słowo, a prośba dostaje żeby z formą przeszłą: „Czy macie pędzle?” → Zapytała, czy mamy pędzle . W lekcji Film z obrazów olejnych uczeń przechodzi te kroki w tabeli, w której Gerard relacjonuje słowa nauczycielki.

Q: Czy w mowie zależnej zmienia się czas?

Nie, czas zostaje taki jak w oryginale. „Maluję” → Powiedziała, że maluje ; „Jutro pokażę wam port” → Powiedziała, że jutro pokaże nam port ; „Wczoraj byłam w muzeum” → Powiedziała, że wczoraj była w muzeum . Uczniowie znający angielski często przesuwają czas i mówią malowała . Ten błąd otwiera tabelę typowych błędów w schemacie.

Q: „Żebyśmy namalowali” czy „żebyśmy namalowaliśmy”?

Poprawnie: żebyśmy namalowali , bo końcówka osoby jest już w żeby . Po żebym , żebyś , żebyśmy i żebyście czasownik ma formę bez końcówki osobowej: żebyś umył , żebyście przynieśli . Podwójna końcówka to częsty błąd na B1. Prośby nie przekazujemy też przez że : poprosiła, że namalujemy to błąd.

Q: Jaka gra pomaga ćwiczyć przekazywanie cudzych słów?

Pudełko z krótkimi wypowiedziami do przekazania dalej. Na kartach są zdania koleżanki, sąsiada albo kelnera, a uczeń mówi, co ta osoba powiedziała, o co zapytała lub o co poprosiła, np. Kelner zapytał, czy chcemy deser . W tej lekcji pudełko otwiera się z lektorem albo w parze, a czat z Gerardem uczeń przechodzi samodzielnie.

Q: Czy są interaktywne ćwiczenia z mowy zależnej?

Tak, trzy zadania z mową zależną działają na tej stronie. Można posłuchać, jak Sofia opowiada Kubie o warsztatach, wypełnić tabelę, w której Gerard przekazuje słowa pani Reginy, i odpisać Gerardowi na czacie. Artykuł o filmie, pozostałe zadania z gramatyki i praca domowa są w pełnej wersji lekcji.

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o mowie zależnej: jak opowiedzieć, co ktoś powiedział, o co zapytał i o co poprosił, na tle filmu namalowanego farbami olejnymi.

Grammar: Powiedziała, że… dla informacji, zapytała, czy… albo słowo pytające dla pytań, poprosiła, żeby… z formą przeszłą dla próśb. Czas zostaje, zmienia się osoba: „Maluję” → powiedziała, że maluje.
Topic: Sofia wraca z weekendowych warsztatów malarskich w Gdańsku i opowiada Kubie, co mówiła nauczycielka. W tle „Twój Vincent”, pierwszy pełnometrażowy film w całości namalowany farbami olejnymi.
Activities: Artykuł z magazynu o filmie, rozmowa Sofii i Kuby oraz wiadomość głosowa malarki do wysłuchania, schemat z czterema zadaniami, czat z Gerardem i pudełko z cudzymi słowami.

What's inside

Chapter 1Pędzel w dłoń!
- PictureUnlock
- Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
- Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
- Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock
Chapter 2Czytamy: film namalowany farbami
- Przeczytaj artykuł: 65 tysięcy obrazów w jednym filmieArticleUnlock
- Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
- Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
Chapter 3Słuchamy: co mówiła pani Regina?
- Posłuchaj: Sofia opowiada Kubie o warsztatachListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
- Posłuchaj wiadomości głosowej od pani ReginyListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: co powiedziała pani Regina?QuizUnlock
Chapter 4Gramatyka: powiedziała, że… zapytała, czy…
- Spójrz na schemat: mowa zależnaGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: Sofia opowiada, co mówiła pani ReginaChoose the optionUnlock
- Wypełnij tabelę: Gerard opowiada, co mówiła pani ReginaFill in the tableTry it
- Uzupełnij blog Sofii: zmień słowa z nawiasuFill in the gapsUnlock
- Wybierz poprawne zdanie: Sofia opowiada, co mówiła pani ReginaQuizUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: kto co powiedział?
- Wybierz poprawne odpowiedzi: Gerard pyta o zajęciaChatTry it
- Otwórz pudełko: co ktoś powiedział, o co zapytał, o co poprosił?Open the boxUnlock
Chapter 6Praca domowa
- Przeciągnij słowa: czat „Mieszkanie na Pradze”Drag and dropUnlock
- Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
- Napisz wiadomość: rozmowa z tego tygodniaWriting, checked by the teacherUnlock
- Nagraj opowieść: co ktoś mi powiedział?Speaking, checked by the teacherUnlock

Malarstwo po polsku: słownictwo

11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+8 more with pictures and audio in the lessonMore words

paleta
malarka
pracownia
klatka filmowa
namalować
film animowany
dostarczyć list
myć / umyć

Grammar: mowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…

Mowa zależna to sposób, w jaki opowiadamy cudze słowa. Uczniowie znają już że i żeby z modułu Życie online, a z kursu A2.2 zwrot Chciałbym zapytać, czy… Teraz łączą je w system: informacja, pytanie i prośba mają różne spójniki, a czas czasownika się nie zmienia.

Powiedziała, że… Zapytała, czy… Poprosiła, żeby…

Mowa zależna: opowiadamy cudze słowa. Co powiedziała? O co zapytała? O co poprosiła?

Trzy rodzaje zdań: że, czy, żeby

Informację wprowadza że, pytanie tak / nie czy, a prośbę żeby. Słowo pytające zostaje na swoim miejscu: „Dlaczego wybrałaś Żuraw?” → Zapytała, dlaczego wybrałam Żuraw. Przed każdym z tych słów stawiamy przecinek.

pani Regina mówi	Sofia opowiada Kubie	słowo łączące
„Maluję od lat.” (informacja)	Powiedziała, że maluje od lat.	że
„Czy macie pędzle?” (pytanie: tak / nie)	Zapytała, czy mamy pędzle.	czy
„Dlaczego wybrałaś Żuraw?” (pytanie)	Zapytała, dlaczego wybrałam Żuraw.	kto, co, gdzie, kiedy, dlaczego… zostają
„Namalujcie klatkę filmu!” (prośba)	Poprosiła, żebyśmy namalowali klatkę filmu.	żeby + forma przeszła

Zmienia się osoba, nie czas

W przeciwieństwie do angielskiego polska mowa zależna nie zmienia czasu. „Maluję” daje powiedziała, że maluje, a przyszłość i przeszłość też zostają. Zmienia się za to osoba czasownika i zaimki: ty → ja, wy → my, wasze → nasze, mi → jej.

pani Regina mówi	Sofia opowiada	co się zmienia?
„Maluję.”	Powiedziała, że maluje.	ja → ona
„Masz pędzel?” (do Sofii)	Zapytała mnie, czy mam pędzel.	ty → ja
„Wasze obrazy schną.”	Powiedziała, że nasze obrazy schną.	wy → my, wasze → nasze
„Pokaż mi obraz.” (do Sofii)	Poprosiła, żebym pokazała jej obraz.	mi → jej
„Jutro pokażę wam port.”	Powiedziała, że jutro pokaże nam port.	czas przyszły zostaje
„Wczoraj byłam w muzeum.”	Powiedziała, że wczoraj była w muzeum.	czas przeszły zostaje

Prośba: żeby + forma przeszła

Po poprosiła, żeby stoi forma czasu przeszłego, a końcówka osoby jest przy żeby: żebym umyła, żebyś umył, żebyśmy namalowali. Gdy w grupie jest mężczyzna, forma kończy się na -li, a w grupie samych kobiet na -ły.

kto?	mężczyzna / mężczyźni	kobieta / kobiety
ja	żebym umył	żebym umyła
ty	żebyś umył	żebyś umyła
on / ona	żeby umył	żeby umyła
my	żebyśmy umyli	żebyśmy umyły
wy	żebyście umyli	żebyście umyły
oni / one	żeby umyli	żeby umyły

Przykłady, wskazówka i typowe błędy

Przykłady pokazują każdy typ zdania na sytuacjach z warsztatów, od schnącej farby po zostawioną paletę. Błędy to przesunięcie czasu (powiedziała, że malowała zamiast maluje), zapytała, że, poprosiła, że i zachowane ty rozmówcy.

Przykłady

„Farba olejna schnie powoli.” → Powiedziała, że farba olejna schnie powoli.informacja → że
„Chcecie przyjść w grudniu?” → Zapytała, czy chcemy przyjść w grudniu.pytanie bez słowa pytającego → czy
„Kto zostawił paletę?” → Zapytała, kto zostawił paletę.słowo pytające zostaje
„Gerard, umyj pędzle.” → Poprosiła Gerarda, żeby umył pędzle.on → żeby + umył
„Wyślijcie mi zdjęcia.” → Poprosiła, żebyśmy wysłali jej zdjęcia.w grupie są mężczyźni → wysłali

Uwaga!

Czas się nie zmienia: „Maluję” → powiedziała, że maluje. Zmienia się tylko osoba: ja → on / ona, ty → ja, wy → my. Przed że, czy, żeby i przed słowem pytającym stawiamy przecinek. Po żeby jest forma przeszła: żebym umyła, żebyśmy przynieśli. Jeśli w grupie jest mężczyzna, forma kończy się na -li: umyli, przynieśli. Znasz już: Chciałbym zapytać, czy… Tak samo: zapytała, czy…

Typowe błędy

„Maluję od trzydziestu lat.” → Powiedziała, że malowała od trzydziestu lat.
„Maluję od trzydziestu lat.” → Powiedziała, że maluje od trzydziestu lat.
czas się nie zmienia: maluję → maluje
Zapytała, że mamy pędzle.
Zapytała, czy mamy pędzle.
pytanie tak / nie → czy
Poprosiła, że namalujemy klatkę.
Poprosiła, żebyśmy namalowali klatkę.
prośba → żeby + forma przeszła
„Masz pędzel?” → Zapytała mnie, czy masz pędzel.
„Masz pędzel?” → Zapytała mnie, czy mam pędzel.
pytała mnie: ty → ja

More lessons on this grammar: Mowa zależna lessons and exercises

Try the Mowa zależna exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

What's in the lesson

12 auto-checked exercises
2 games
2 teacher-checked tasks
1 article
1 grammar scheme
1 set of word cards
2 audio clips
1 picture
2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

przekazać cudzą informację bez zmiany czasu: „Maluję od lat.” → Powiedziała, że maluje od lat.
przekazać pytanie tak / nie i pytanie z dlaczego: Zapytała, czy mamy pędzle., Zapytała, dlaczego wybrałam Żuraw.
przekazać prośbę z żeby i formą przeszłą: Poprosiła, żebyśmy namalowali jedną klatkę filmu.
zmienić osobę w cudzych słowach: „Masz pędzel?” → Zapytała mnie, czy mam pędzel., wasze obrazy → nasze obrazy
opisać pracę malarza i powstawanie filmu animowanego: płótno, paleta, farba olejna, pracownia, klatka filmowa

To lekcja 18 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży, druga w module Ekran i książka, po lekcji 17 o Szkole Filmowej w Łodzi. Mowa zależna korzysta ze spójników że i żeby z lekcji 13 i 14. Warsztaty, na których nauczycielka mówi, pyta i prosi, dają naturalny materiał do przekazywania cudzych słów. Lekcja 19 przenosi tę umiejętność na tekst: autor pisze, że…

Na początku uczniowie kręcą kołem z pytaniami o malarstwo i filmy animowane, poznają jedenaście słów, od obrazu olejnego po dostarczyć list, i ćwiczą sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł o 65 tysiącach namalowanych klatek z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Sofia opowiada Kubie o warsztatach w Gdańsku, i wiadomości głosowej od pani Reginy. Po schemacie są cztery zadania, a w rozmowie uczeń samodzielnie odpisuje Gerardowi na czacie i z lektorem otwiera pudełko z cudzymi słowami.

Czat współlokatorów z lukami i dopasowanie słów do definicji to część pracy domowej sprawdzana automatycznie. Nauczyciel czyta wiadomość o rozmowie z tego tygodnia (80–120 słów) i słucha nagranej opowieści o tym, co ktoś powiedział uczniowi.

Grammar:: mowa zależna · powiedział, że · zapytała, czy · poprosił, żeby
Topic:: film · malarstwo · Twój Vincent · film animowany · warsztaty malarskie

Teaching tips

Zagraj panią Reginę: powiedz zdanie, zadaj pytanie albo poproś o coś, a uczeń od razu przekazuje to sąsiadowi: Powiedziała, że…, Zapytała, czy…, Poprosiła, żebyśmy…
Porównaj z językami uczniów: w niektórych językach czas w mowie zależnej się przesuwa, w polskim nie. Gdy grupa to zauważy, pułapka powiedziała, że malowała szybko znika.
Podkreśl osoby kolorami: w parze „Masz pędzel?” → czy mam pędzel zaznacz masz i mam. Uczniowie widzą, że zmienia się osoba, a nie czas.
Przypomnij końcówki przy żeby przed tabelą Gerarda: żebym, żebyś, żebyśmy, żebyście. Podwójna końcówka żebyśmy wysłaliśmy wraca w czacie jako błędna odpowiedź.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży

32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

Unit 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Unit 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Unit 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Unit 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Unit 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
1. Lesson 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
2. Lesson 18 · you're hereFilm z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
3. Lesson 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
4. Lesson 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Unit 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Unit 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Unit 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…

Questions about this lesson

Co to jest mowa zależna?

To przekazywanie cudzych słów zdaniem podrzędnym, bez cudzysłowu. Zamiast Pani Regina: „Maluję od lat” mówimy Pani Regina powiedziała, że maluje od lat. Mowa niezależna cytuje słowa dokładnie, a zależna je relacjonuje. W zdaniu głównym jest czasownik mówienia (powiedziała, zapytała, poprosiła), a po nim spójnik i treść wypowiedzi.

Jak zamienić mowę niezależną na zależną?

Wybierz spójnik i zmień osobę, ale zostaw czas. Informacja dostaje że, pytanie tak / nie czy, pytanie z gdzie, kiedy albo dlaczego zachowuje to słowo, a prośba dostaje żeby z formą przeszłą: „Czy macie pędzle?” → Zapytała, czy mamy pędzle. W lekcji Film z obrazów olejnych uczeń przechodzi te kroki w tabeli, w której Gerard relacjonuje słowa nauczycielki.

Czy w mowie zależnej zmienia się czas?

Nie, czas zostaje taki jak w oryginale. „Maluję” → Powiedziała, że maluje; „Jutro pokażę wam port” → Powiedziała, że jutro pokaże nam port; „Wczoraj byłam w muzeum” → Powiedziała, że wczoraj była w muzeum. Uczniowie znający angielski często przesuwają czas i mówią malowała. Ten błąd otwiera tabelę typowych błędów w schemacie.

Kiedy po „zapytała” stoi „czy”?

Gdy na pytanie odpowiada się tak albo nie. „Chcecie przyjść w grudniu?” → Zapytała, czy chcemy przyjść w grudniu. Jeśli pytanie zaczyna się od kto, gdzie, kiedy albo dlaczego, to słowo zostaje, a czy nie dodajemy: Zapytała, kto zostawił paletę. Połączenie zapytała, czy dlaczego… jest błędem, podobnie jak zapytała, że…

„Żebyśmy namalowali” czy „żebyśmy namalowaliśmy”?

Poprawnie: żebyśmy namalowali, bo końcówka osoby jest już w żeby. Po żebym, żebyś, żebyśmy i żebyście czasownik ma formę bez końcówki osobowej: żebyś umył, żebyście przynieśli. Podwójna końcówka to częsty błąd na B1. Prośby nie przekazujemy też przez że: poprosiła, że namalujemy to błąd.

Jak mówić po polsku o malarstwie?

Podstawowe słowa to obraz olejny, płótno, paleta, pędzel i pracownia. Malarka miesza kolory na palecie, maluje farbą olejną na płótnie, a gotowy obraz długo schnie w pracowni. Para malować – namalować rozróżnia pracę i gotowy obraz: Malowałam cały dzień, W końcu namalowałam Żuraw. W lekcji Film z obrazów olejnych te słowa wracają w artykule o filmie, w którym każda klatka to obraz na płótnie.

Jak uczyć mowy zależnej na poziomie B1?

Od prawdziwych wypowiedzi, które uczniowie potem komuś relacjonują. Nauczyciel mówi, pyta i prosi, a uczeń przekazuje to trzeciej osobie. Najpierw same informacje z że, potem pytania, na końcu prośby z żeby, bo wymagają formy przeszłej. Lekcja z panią Reginą zaczyna od słuchania: wiadomość głosowa malarki i quiz co powiedziała pani Regina? poprzedzają schemat, tabelę i blog Sofii.

Jaka gra pomaga ćwiczyć przekazywanie cudzych słów?

Pudełko z krótkimi wypowiedziami do przekazania dalej. Na kartach są zdania koleżanki, sąsiada albo kelnera, a uczeń mówi, co ta osoba powiedziała, o co zapytała lub o co poprosiła, np. Kelner zapytał, czy chcemy deser. W tej lekcji pudełko otwiera się z lektorem albo w parze, a czat z Gerardem uczeń przechodzi samodzielnie.

Jak ćwiczyć relacjonowanie rozmów z jednym uczniem online?

Na prawdziwych wiadomościach: głosowych, z czatu albo z maila. Uczeń słucha albo czyta krótką wiadomość i mówi, co w niej było: Powiedziała, że…, Poprosiła, żebyśmy… Na edio.ai wiadomość głosowa pani Reginy ma quiz z gotowymi zdaniami w mowie zależnej, a nagranie z pracy domowej, w którym uczeń opowiada własną rozmowę, ocenia nauczyciel.

Czy są interaktywne ćwiczenia z mowy zależnej?

Tak, trzy zadania z mową zależną działają na tej stronie. Można posłuchać, jak Sofia opowiada Kubie o warsztatach, wypełnić tabelę, w której Gerard przekazuje słowa pani Reginy, i odpisać Gerardowi na czacie. Artykuł o filmie, pozostałe zadania z gramatyki i praca domowa są w pełnej wersji lekcji.

Unlock full lesson

About this lesson

What's inside

Malarstwo po polsku: słownictwo

Grammar: mowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…

Trzy rodzaje zdań: że, czy, żeby

Zmienia się osoba, nie czas

Prośba: żeby + forma przeszła

Przykłady, wskazówka i typowe błędy

Przykłady

Typowe błędy

Try the Mowa zależna exercises

What's in the lesson

The main objectives of this lesson are to:

Teaching tips

Teach the whole lesson in edio

Start a free trial

Open the lesson

Teach it live or as homework

The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży

Unit 1 Podróżuj mądrze

Unit 2 Praca marzeń

Unit 3 Kosmos i odkrycia

Unit 4 Życie online

Unit 5 Ekran i książka

Unit 6 Zielone życie

Unit 7 Sportowe chwile

Unit 8 Tajemnice i zaginione światy

Questions about this lesson

Teach this lesson with your students