Sign up for freeSign up

Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarny: rzeczownik odczasownikowy: segregowanie, mycie

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o rzeczowniku odczasownikowym: jak z segregować zrobić segregowanie i jak odmieniać takie słowa, na przykładzie polskich zasad segregowania odpadów.

Grammar
Rzeczowniki na -anie, -owanie, -enie i -cie (zbieranie, sortowanie, liczenie, mycie), rodzaj nijaki (to segregowanie jest łatwe), odmiana jak mieszkanie i dopełniacz po rzeczowniku: mycie słoików.
Topic
Po dużej kolacji Olena i Kuba segregują śmieci z całego mieszkania, a administracja kamienicy wiesza na podwórku nowe zasady. Co idzie do żółtego, a co do brązowego pojemnika?
Activities
Ogłoszenie z podwórka i artykuł o sześciu błędach do przeczytania, rozmowa w kuchni i quiz Zosi do wysłuchania, schemat z czterema zadaniami, czat z sąsiadem i pudełko z pytaniami o odpady.

What's inside

  1. Chapter 1Pięć kolorów na start!

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: segregujemy na 5!

    • Przeczytaj ogłoszenie z podwórkaReal-life documentTry it
    • Przeczytaj ogłoszenie i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj artykuł: sześć błędów przy segregowaniuArticleUnlock
    • Przeczytaj artykuł jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: wielkie sprzątanie po kolacji

    • Posłuchaj: Olena i Kuba segregują śmieci po kolacjiListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Posłuchaj radiowego quizu ZosiListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj quizu jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: segregować czy segregowanie?

    • Spójrz na schemat: segregować → segregowanieGrammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formę: czasownik czy rzeczownik?Choose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: zrób rzeczownik od czasownika z nawiasuFill in the gapsTry it
    • Wypełnij tabelę: rzeczownik w trzech przypadkachFill in the tableUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź: rzeczownik czy czasownik?QuizUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: gdzie to wyrzucić?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: nowy sąsiad pyta o śmieciChatTry it
    • Otwórz pudełko i powiedz: to idzie do…, bo…Open the boxUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Przeciągnij słowa: Olena dopisuje najczęstsze błędyDrag and dropUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
    • Napisz wiadomość: zasady segregowania dla nowej osoby w mieszkaniuWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: segregowanie u mnie w domuSpeaking, checked by the teacherUnlock

25 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Segregowanie śmieci po polsku: słownictwo

11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+8 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • pojemnik
  • tworzywa sztuczne
  • odpady zmieszane
  • bioodpady
  • opróżnić
  • zgnieść
  • zatłuszczony
  • zbierać

Grammar: rzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie

Rzeczownik odczasownikowy nazywa czynność: segregujemy → segregowanie. Uczniowie znają już kilka takich słów, np. czytanie, pisanie, słuchanie. Ta lekcja pokazuje, jak tworzyć je samodzielnie i jak je odmieniać. Segregowanie odpadów dobrze do tego pasuje, bo zasady, porady i błędy opisuje się właśnie takimi rzeczownikami.

Segregowanie, zbieranie, mycie

Rzeczownik odczasownikowy to nazwa czynności. Co robimy? Segregujemy. Jak nazywa się ta czynność? Segregowanie. Znasz już takie słowa: czytanie, pisanie, słuchanie, mówienie.

Jak zrobić rzeczownik od czasownika?

Czasowniki na -ować dają -owanie (sortowanie), na -ać dają -anie (zbieranie, opróżnianie), na -ić, -yć i -eć dają -enie albo -ienie (robienie, liczenie, myślenie). Krótkie czasowniki kończą się na -cie: mycie, picie, życie.

czasownikrzeczownik (to…)jak?
segregować, sortować, gotowaćsegregowanie, sortowanie, gotowanie-ować → -owanie
zbierać, wyrzucać, zgniataćzbieranie, wyrzucanie, zgniatanie-ać → -anie
opróżniaćopróżnianie-iać → -ianie (i zostaje)
mówić, robić; liczyć, myślećmówienie, robienie; liczenie, myślenie-ić → -ienie; -yć, -eć → -enie
myć, pić, żyćmycie, picie, życiekrótkie czasowniki: -ć → -cie

Odmiana jak mieszkanie

Rzeczownik odczasownikowy jest zawsze rodzaju nijakiego: to segregowanie jest łatwe. Odmienia się jak mieszkanie: zasady segregowania, czas na segregowanie, problem z segregowaniem, poradnik o segregowaniu.

przypadekpytanieprzykład
mianownikkto? co?To segregowanie jest łatwe.
dopełniaczkogo? czego?zasady segregowania, bez segregowania
biernikkogo? co?Nie mam czasu na segregowanie.
narzędnikz kim? z czym?Mam problem z segregowaniem.
miejscowniko kim? o czym? po czym?Czytam o segregowaniu. Odpoczywam po segregowaniu.

Po rzeczowniku: dopełniacz

Dopełnienie w bierniku przechodzi po rzeczowniku w dopełniacz: myję słoiki → mycie słoików, oszczędzam wodę → oszczędzanie wody. Błąd mycie słoiki to biernik przeniesiony z czasownika.

czasownik + co? (biernik)rzeczownik + czego? (dopełniacz)
myję słoikimycie słoików
segreguję odpadysegregowanie odpadów
oszczędzam wodęoszczędzanie wody
zgniatam butelkizgniatanie butelek

Czasownik czy rzeczownik?

Po muszę, mogę, umiem i trzeba stoi bezokolicznik: Muszę segregować odpady. Jako podmiot i po przyimku potrzebny jest rzeczownik: Segregowanie mnie uspokaja, quiz o oszczędzaniu. Przykłady zestawiają obie formy w parach.

  • Segregowanie jest łatwe, kiedy znasz kolory.rzeczownik jest podmiotem: rodzaj nijaki (jest łatwe, było łatwe)
  • Mycie słoików nie jest potrzebne.mycie + czego? słoików
  • Olena czyta poradnik o segregowaniu odpadów.o + miejscownik: -niu
  • Kuba lubi gotować, ale sprzątanie po kolacji to nie jego pasja.lubi + czasownik; sprzątanie jest podmiotem
  • Muszę segregować odpady. ↔ Segregowanie mnie uspokaja.po muszę, mogę, umiem, trzeba: czasownik; podmiot i słowo po przyimku: rzeczownik

Akcent, pisownia i typowe błędy

Akcent pada na przedostatnią sylabę: se-gre-go-WA-nie. Litery zostają z czasownika, więc zbieranie, a nie zbierianie. Czasem zmienia się spółgłoska: wynosić → wynoszenie. Tabela błędów pokazuje też ten sortowanie i muszę segregowanie.

Uwaga!

Akcent pada na przedostatnią sylabę: se-gre-go-WA-nie, zbie-RA-nie, MY-cie. Litery zostają z czasownika: zbiera-ć → zbiera-nie (nie: zbierianie), ale opróżnia-ć → opróżnia-nie. Czasem zmienia się spółgłoska: wynosić → wynoszenie.

Typowe błędy

  • Ten sortowanie jest łatwy.

    To sortowanie jest łatwe.

    rodzaj nijaki: to…, łatwe

  • Zbierianie bioodpadów to zadanie Kuby.

    Zbieranie bioodpadów to zadanie Kuby.

    zbiera-ć → zbiera-nie

  • Muszę segregowanie odpady.

    Muszę segregować odpady.

    po muszę, mogę, umiem: czasownik

  • Mycie słoiki nie jest potrzebne.

    Mycie słoików nie jest potrzebne.

    po rzeczowniku: dopełniacz

More lessons on this grammar: Rzeczownik odczasownikowy lessons and exercises

Try the Rzeczownik odczasownikowy exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 12 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 article
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • utworzyć rzeczownik od czasownika: segregować → segregowanie, zbierać → zbieranie, liczyć → liczenie, myć → mycie
  • użyć takiego rzeczownika jako podmiotu w rodzaju nijakim: Segregowanie jest łatwe, kiedy znasz kolory.
  • odmienić go po przyimku: bez sortowania, quiz o oszczędzaniu wody, problem z myciem słoików
  • wybrać czasownik albo rzeczownik: muszę segregować odpady, ale segregowanie mnie uspokaja
  • wyjaśnić, do którego pojemnika co wyrzucić: Karton po mleku wrzucamy do żółtego pojemnika.

To lekcja 21 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży i początek modułu Zielone życie, po Dobrych wiadomościach z lekcji 20. Rzeczowniki odczasownikowe pojawiały się wcześniej jako pojedyncze słowa, np. czytanie czy pisanie, a tu stają się regułą. Ogłoszenia, poradniki i listy zasad są pełne takich rzeczowników, więc segregowanie odpadów świetnie je pokazuje. Lekcja 22 dodaje koszenie i sadzenie, a lekcja 23 język instrukcji.

Na początku uczniowie kręcą kołem z pytaniami o śmieci w domu, poznają jedenaście słów, od segregowania po zbierać, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają ogłoszenie administracji „Segregujemy na 5!” z zadaniem prawda/fałsz oraz artykuł o sześciu najczęstszych błędach z quizem. Słuchają, jak Olena i Kuba sprzątają po kolacji, i radiowego quizu Zosi o odpadach. Po schemacie są cztery zadania. W rozmowie uczeń samodzielnie odpowiada na czacie nowemu sąsiadowi, a z lektorem otwiera pudełko z rzeczami do wyrzucenia.

Praca domowa ma cztery części. Lista błędów, którą Olena dopisuje do zasad, i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia wiadomość z zasadami segregowania dla nowej osoby (80–120 słów, z trybem rozkazującym i rzeczownikami odczasownikowymi) oraz nagranie o segregowaniu w domu ucznia.

Grammar:
rzeczownik odczasownikowy · segregowanie, zbieranie, mycie · to segregowanie (rodzaj nijaki) · czasownik czy rzeczownik?
Topic:
segregowanie odpadów · ekologia · recykling · pięć pojemników · zielone życie

Teaching tips

  • Przynieś prawdziwe opakowania: słoik, karton po mleku, paragon, butelkę po szamponie. Uczniowie sortują je do pięciu kolorów i mówią, co trzeba zrobić: opróżnianie, zgniatanie, bez mycia.
  • Zrób z czasowników hasła na tablicę: podaj segregować, oszczędzać, zbierać, a grupa układa zasady dla kamienicy, np. Segregowanie to obowiązek albo Oszczędzanie wody się opłaca.
  • Wyłap dopełniacz po rzeczowniku: zdanie Myję słoiki zamień na początek Mycie słoików… i poproś o dokończenie. Ten sam ruch ze zbieram butelki i oszczędzam wodę utrwala końcówki.
  • Zapytaj o zasady w krajach uczniów: ile pojemników mają i w jakich kolorach. Porównania typu U nas segregowanie jest… to dobra rozgrzewka przed nagraniem z pracy domowej.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży

32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Podróżuj mądrze

    Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji

    1. Lesson 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
    2. Lesson 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
    3. Lesson 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach

  2. Unit 2 Praca marzeń

    lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani

    1. Lesson 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
    2. Lesson 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
    3. Lesson 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe

  3. Unit 3 Kosmos i odkrycia

    Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach

    1. Lesson 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
    2. Lesson 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
    3. Lesson 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty

  4. Unit 4 Życie online

    kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…

    1. Lesson 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
    2. Lesson 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
    3. Lesson 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie

  5. Unit 5 Ekran i książka

    Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja

    1. Lesson 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
    2. Lesson 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
    3. Lesson 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna

  6. Unit 6 Zielone życie

    pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie

    1. Lesson 21 · you're hereŻółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
    2. Lesson 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
    3. Lesson 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby

  7. Unit 7 Sportowe chwile

    Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej

    1. Lesson 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
    2. Lesson 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
    3. Lesson 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna

  8. Unit 8 Tajemnice i zaginione światy

    Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…

    1. Lesson 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
    2. Lesson 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
    3. Lesson 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
    4. Lesson 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według

Questions about this lesson

Co to jest rzeczownik odczasownikowy?
To rzeczownik utworzony od czasownika, który nazywa czynność. Od segregować powstaje segregowanie, od zbierać – zbieranie, od myć – mycie. Takie słowa odpowiadają na pytanie co?, ale zachowują aspekt czasownika: oddawanie i oddanie to dwie różne formy. Bardzo często pojawiają się w zasadach, poradnikach i instrukcjach.
Jak tworzy się rzeczownik odczasownikowy?
Zwykle według końcówki bezokolicznika. Czasowniki na -ować dają -owanie (sortowanie), na -ać – -anie (zbieranie), na -ić, -yć i -eć – -enie (robienie, liczenie, myślenie), a krótkie czasowniki – -cie (mycie, picie). Czasem zmienia się spółgłoska: wynosić → wynoszenie. W lekcji Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarny uczeń tworzy osiem takich rzeczowników od czasowników podanych w nawiasie.
Jakiego rodzaju jest rzeczownik odczasownikowy?
Rodzaju nijakiego, jak mieszkanie. Mówimy to segregowanie jest łatwe, sortowanie było szybkie, a nie ten sortowanie jest łatwy. W liczbie pojedynczej odmienia się jak mieszkanie: bez segregowania, z segregowaniem, o segregowaniu. Na edio.ai uczeń wpisuje do tabeli mianownik, dopełniacz i miejscownik rzeczowników od siedmiu czasowników.
„Mycie słoiki” czy „mycie słoików”?
Poprawnie: mycie słoików, bo po rzeczowniku stoi dopełniacz. Czasownik łączy się z biernikiem (myję słoiki), ale rzeczownik od niego z dopełniaczem: mycie słoików, segregowanie odpadów, zgniatanie butelek. Przy okazji: słoików przed wyrzuceniem nie trzeba myć, wystarczy je opróżnić.
„Muszę segregować” czy „muszę segregowanie”?
Po muszę, mogę, umiem i trzeba stoi bezokolicznik. Mówimy więc Muszę segregować odpady. Rzeczownik wybieramy, gdy czynność jest podmiotem (Segregowanie mnie uspokaja) albo stoi po przyimku (Mam problem z segregowaniem).
Jak mówić po polsku o segregowaniu śmieci?
Podstawą są nazwy pojemników i kilka czasowników. Mówimy wrzucić coś do żółtego pojemnika, wynieść śmieci, opróżnić słoik, zgnieść butelkę. Słowo odpady brzmi oficjalnie, a śmieci codziennie. Przydają się też opakowania, tworzywa sztuczne, bioodpady i odpady zmieszane. Kolory czterech pojemników są takie same w całej Polsce: niebieski, żółty, zielony i brązowy.
Jak uczyć rzeczowników odczasownikowych obcokrajowców?
Na zasadach, poradach i ogłoszeniach, gdzie występują naturalnie. Najpierw uczniowie zauważają je w tekście, potem tworzą je od znanych czasowników, a na końcu odmieniają po przyimkach bez, o, z. Na B1 dobrze działa zestawienie w parach: muszę segregować i segregowanie jest łatwe. Lekcja o pięciu pojemnikach prowadzi ucznia właśnie tą drogą.
Jaka gra na mówienie pasuje do tematu segregowania?
Pudełko z przedmiotami, które trzeba gdzieś wyrzucić. Uczeń losuje np. paragon, stłuczony kubek albo karton po pizzy i mówi, gdzie go wyrzuci i dlaczego, używając rzeczowników: mycie nie jest potrzebne, zgniatanie ma sens. Na edio.ai pudełko otwiera się z lektorem lub w parze, a czat z nowym sąsiadem uczeń rozwiązuje samodzielnie.
Jaką pracę domową zadać po zajęciach o segregowaniu?
Krótki tekst z zasadami dla kogoś nowego. Wiadomość dla nowej osoby w mieszkaniu wymaga zarówno trybu rozkazującego (wrzucaj, pamiętaj), jak i rzeczowników: Mycie słoików nie jest potrzebne, Wynoszenie śmieci? Mamy grafik. Dobrze uzupełnia ją nagranie o tym, jak wygląda segregowanie w domu ucznia i w jego kraju.
Czy są interaktywne ćwiczenia z rzeczownika odczasownikowego?
Tak, na tej stronie można wypróbować cztery zadania. To ogłoszenie z podwórka „Segregujemy na 5!”, nagranie rozmowy Oleny i Kuby po kolacji, uzupełnianie zdań rzeczownikiem utworzonym od czasownika z nawiasu oraz czat, w którym nowy sąsiad pyta o śmieci. Artykuł o błędach, tabela przypadków i praca domowa wymagają pełnej lekcji.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required