2000 kilometrów na rowerze: Green Velo – jechaliśmy czy przejechaliśmy: aspekt w przeszłości
About this lesson
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o czasownikach dokonanych i niedokonanych w czasie przeszłym: proces i wynik w opowieści o tygodniu na rowerze we wschodniej Polsce.
- Grammar
- Proces (jechaliśmy, nocowaliśmy, szukaliśmy) i wynik (przejechaliśmy, przenocowaliśmy, znaleźliśmy), sygnały przez sześć dni i w sześć dni, codziennie, wreszcie, nagle.
- Topic
- Green Velo, czyli Wschodni Szlak Rowerowy: ponad 2000 km przez pięć województw. Olena i Kuba wybierają zdjęcia z tygodnia na szlaku.
- Activities
- Wpis na blogu, rozmowa przy zdjęciach i radiowa minuta o szlaku, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z rowerzystą i koło z pytaniami o podróże.
What's inside
Chapter 1W drogę!
Chapter 2Czytamy: tydzień na rowerze
Chapter 3Słuchamy: zdjęcia z trasy
Chapter 4Gramatyka: jechaliśmy czy przejechaliśmy?
- Spójrz na schemat: jechaliśmy czy przejechaliśmy?Grammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: proces czy wynik?Choose the optionUnlock
- Uzupełnij zdania: wybierz czasownik i wpisz formęFill in the gapsUnlock
- Przeciągnij słowa: wiadomość Kuby do brataDrag and dropTry it
- Wypełnij tabelę: proces i wynikFill in the tableUnlock
- Wybierz poprawną odpowiedźQuizUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: jak było na szlaku?
Chapter 6Praca domowa
Podróż rowerem po polsku: słownictwo
11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+8 more with pictures and audio in the lessonMore words
- stojak na rowery
- nawierzchnia
- podjazd
- zjazd
- ruszać w drogę
- pensjonat
- kuchenka turystyczna
- nocować / przenocować
Grammar: aspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Na poziomie A2 uczniowie poznali pary typu robić / zrobić. Ta lekcja idzie dalej i uczy wybierać aspekt w dłuższej opowieści o podróży. Niedokonany odpowiada na pytania Co robiliśmy? Jak długo? Jak często?, dokonany na Co zrobiliśmy? Ile?. Schemat pokazuje, że o wyborze decyduje sygnał w zdaniu, a nie sam czasownik.
Jechaliśmy czy przejechaliśmy?
Opowiadamy o podróży. Proces: Co robiliśmy? Jak długo? Jak często? Wynik: Co zrobiliśmy? Ile? Jechaliśmy sześć dni i przejechaliśmy 320 km.
Proces na osi czasu, wynik w punkcie
Oś czasu pokazuje sześć dni drogi jako jeden długi odcinek: jechaliśmy, nocowaliśmy w pensjonatach. Na nim leżą dwa punkty, nagły deszcz i przyjazd do celu, czyli zaczął padać i dojechaliśmy.
- przez sześć dni: jechaliśmy, nocowaliśmy w pensjonatach
- nagle: zaczął padać deszcz
- wreszcie: dojechaliśmy do Sandomierza!
Pary czasowników z podróży
Tabela zestawia pary jechać / przejechać i dojechać, nocować / przenocować, zwiedzać / zwiedzić, oglądać / obejrzeć, robić / zrobić oraz pić / wypić. W parze szukać / znaleźć wynik wyraża zupełnie inny czasownik.
| proces: Co robiliśmy? | wynik: Co zrobiliśmy? | przykład wyniku |
|---|---|---|
| jechać → jechaliśmy | przejechać → przejechaliśmy, dojechać → dojechaliśmy | Przejechaliśmy 320 km. Dojechaliśmy do Sandomierza. |
| nocować → nocowaliśmy | przenocować → przenocowaliśmy | Przenocowaliśmy u pani Adeli. |
| zwiedzać → zwiedzaliśmy | zwiedzić → zwiedziliśmy | Zwiedziliśmy zamek w Łańcucie. |
| szukać → szukaliśmy | znaleźć → znaleźliśmy | Znaleźliśmy pensjonat. (inny czasownik!) |
| oglądać → oglądaliśmy | obejrzeć → obejrzeliśmy | Obejrzeliśmy wszystkie zdjęcia. |
| robić → robiliśmy | zrobić → zrobiliśmy | Zrobiliśmy 420 zdjęć. |
| pić → piliśmy | wypić → wypiliśmy | Wypiliśmy całą butelkę wody. |
Sygnały: przez, w, codziennie, wreszcie
Przez trzy dni, długo, codziennie i kiedy… prowadzą do niedokonanego, a w sześć dni, w końcu, wreszcie, nagle i w sumie do dokonanego. Wskazówka dodaje, że bez sygnału często pasują obie formy, i przypomina, że po szukać stoi dopełniacz, a po znaleźć biernik.
Jak wybrać? Szukaj sygnału
PROCES · Jak długo? Jak często? Tło
- przez trzy dni · długo · cały dzień · całe popołudnie · cały czas
- codziennie · często · zawsze · co wieczór
- Kiedy jechaliśmy pod górę… (tło, w trakcie)
WYNIK · Co zrobiliśmy? Ile? Koniec
- w sześć dni · w pięć minut
- w końcu · wreszcie · nagle
- w sumie: 320 km, 420 zdjęć, cała trasa
Uwaga!
Bez sygnału często pasują obie formy: Nocowaliśmy u pani Adeli. / Przenocowaliśmy u pani Adeli. Dlatego szukaj sygnału w zdaniu. Przez sześć dni → proces (jechaliśmy). W sześć dni → wynik (przejechaliśmy). I pamiętaj: szukać czego? (noclegu), ale znaleźć co? (nocleg).
Trudne formy dokonane
Druga tabela odmienia przez osoby cztery czasowniki, których formy łatwo pomylić: znalazłem, znaleźliśmy, obejrzałam, obejrzeli, przejechałyście, wypiły. W rodzaju męskoosobowym zmienia się samogłoska: znalazł, ale znaleźli.
| Kto? | znaleźć | obejrzeć | przejechać | wypić |
|---|---|---|---|---|
| ja | znalazłem / znalazłam | obejrzałem / obejrzałam | przejechałem / przejechałam | wypiłem / wypiłam |
| ty | znalazłeś / znalazłaś | obejrzałeś / obejrzałaś | przejechałeś / przejechałaś | wypiłeś / wypiłaś |
| on / ona | znalazł / znalazła | obejrzał / obejrzała | przejechał / przejechała | wypił / wypiła |
| my | znaleźliśmy / znalazłyśmy | obejrzeliśmy / obejrzałyśmy | przejechaliśmy / przejechałyśmy | wypiliśmy / wypiłyśmy |
| wy | znaleźliście / znalazłyście | obejrzeliście / obejrzałyście | przejechaliście / przejechałyście | wypiliście / wypiłyście |
| oni / one | znaleźli / znalazły | obejrzeli / obejrzały | przejechali / przejechały | wypili / wypiły |
Przykłady i typowe błędy
Przykłady łączą proces i wynik w jednym zdaniu: Jechaliśmy sześć dni i przejechaliśmy 320 km. Lista błędów poprawia między innymi Przez trzy dni przejechaliśmy pod wiatr i Codziennie zrobiłam zdjęcia znaków.
Przykłady
- Jechaliśmy sześć dni i przejechaliśmy 320 km.jak długo? → proces · ile? → wynik
- Codziennie jechaliśmy pod wiatr.codziennie → proces
- Przejechaliśmy całą trasę w sześć dni.w + czas → wynik
- Kiedy jechaliśmy przez las, nagle zaczął padać deszcz.tło (proces) + jedno zdarzenie (wynik)
- Długo szukaliśmy noclegu, a w końcu znaleźliśmy pensjonat.szukać czego? → znaleźć co?
Typowe błędy
Przez trzy dni przejechaliśmy pod wiatr.
Przez trzy dni jechaliśmy pod wiatr.
przez + czas → proces
Jechaliśmy całą trasę w sześć dni.
Przejechaliśmy całą trasę w sześć dni.
w + czas → wynik
Codziennie zrobiłam zdjęcia znaków.
Codziennie robiłam zdjęcia znaków.
codziennie → proces
Kiedy przejechaliśmy pod górę, nagle zaczął padać deszcz.
Kiedy jechaliśmy pod górę, nagle zaczął padać deszcz.
tło, w trakcie → proces
More lessons on this grammar: Aspekt czasownika lessons and exercises · Czas przeszły lessons and exercises
Try the Aspekt w czasie przeszłym exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- opowiedzieć o podróży, łącząc proces i wynik: Jechaliśmy sześć dni i przejechaliśmy 320 km.
- wybrać aspekt według sygnału w zdaniu: przez trzy dni jechaliśmy, ale w sześć dni przejechaliśmy; codziennie robiłam, ale w sumie zrobiliśmy
- opisać tło i nagłe zdarzenie: Kiedy jechaliśmy przez las, nagle zaczął padać deszcz.
- użyć pary z innym czasownikiem i innym przypadkiem: długo szukaliśmy noclegu, w końcu znaleźliśmy pensjonat
- poprawnie odmienić trudne formy dokonane: znalazłem / znalazłam, obejrzeliśmy, znaleźli
To lekcja 1 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży i początek modułu Podróżuj mądrze, więc przychodzi zaraz po kursie A2.2. Pary aspektowe uczniowie znają z lekcji 6 i 7 kursu A2.1, ale tam wystarczały pojedyncze zdania. Tutaj dochodzą odległości, określenia czasu i dwie czynności w jednym zdaniu. Podróż rowerem dobrze pasuje do aspektu, bo dzień w siodle to proces, a przejechane kilometry to wynik. Lekcja 2 przenosi aspekt do teraźniejszości i przyszłości.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o podróże i poznają jedenaście słów ze zdjęciami i nagraniem, od szlaku rowerowego po kuchenkę turystyczną. Potem czytają wpis Oleny na blogu Sofii o tygodniu na Green Velo. W części ze słuchaniem Olena i Kuba wybierają zdjęcia z trasy, a Zosia w radiu opowiada o szlaku. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym wiadomość Kuby do brata. Na koniec uczeń sam odpowiada na czacie Filipowi, a grupa kręci kołem z pytaniami.
Praca domowa ma cztery zadania. Wybór formy w historii Filipa i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. E-mail do przyjaciela o własnej wycieczce i nagraną opowieść o podróży ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- aspekt w czasie przeszłym · proces i wynik · jechaliśmy / przejechaliśmy · przez trzy dni / w trzy dni
- Topic:
- podróże · rower · Green Velo · wschodnia Polska · nocleg
Teaching tips
- Narysuj oś czasu na tablicy: zaznacz sześć dni jako długą linię, a deszcz i przyjazd do Sandomierza jako punkty. Uczniowie sami dopisują do linii formy niedokonane, a do punktów dokonane.
- Zbierz sygnały z tekstu: poproś grupę, żeby we wpisie Oleny podkreśliła codziennie, całe popołudnie, wreszcie i w sumie. Potem łatwiej uzasadnić wybór w każdej luce.
- Pytaj: jak długo czy ile? Gdy ktoś waha się między jechaliśmy a przejechaliśmy, zadaj jedno z tych pytań. Tak jak w schemacie, jak długo? prowadzi do procesu, a ile? do wyniku.
- Poproś o liczby z własnych podróży: przy kole z pytaniami każda osoba podaje kilometry, dni albo liczbę zdjęć. Przy liczbach grupa sama zauważa formy dokonane, a przy opisie drogi niedokonane.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży
32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Lesson 1 · you're here2000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Lesson 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
Lesson 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
Lesson 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach
Unit 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Lesson 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
Lesson 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
Lesson 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
Lesson 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe
Unit 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Lesson 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
Lesson 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
Lesson 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
Lesson 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty
Unit 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Lesson 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
Lesson 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
Lesson 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
Lesson 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie
Unit 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Lesson 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
Lesson 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
Lesson 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
Lesson 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Unit 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Lesson 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
Lesson 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
Lesson 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
Lesson 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby
Unit 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Lesson 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
Lesson 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
Lesson 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
Lesson 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna
Unit 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…
Lesson 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lesson 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
Lesson 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Lesson 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według