Tam, gdzie stały mury: krakowskie Planty – propozycje w trybie przypuszczającym: można by
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o trybie przypuszczającym w grzecznych propozycjach: można by, trzeba by, warto by i należałoby na spacerze po krakowskich Plantach.
- Gramatyka
- Propozycje bez osoby z bezokolicznikiem: można by naprawić alejki, warto by zacząć przy Barbakanie, trzeba by oddzielić ścieżkę dla rowerów, należałoby uzupełnić żywopłot. Do tego pisownia by i dobrze byłoby, gdyby….
- Temat
- Planty, pierścień zieleni w miejscu średniowiecznych murów Krakowa: Barbakan, Brama Floriańska, osiem ogrodów i ławka z matematykami. Sofia pisze przewodnik, a Lucas notuje, co można by poprawić.
- Zadania
- Przewodnik Sofii i post z komentarzami do przeczytania, rozmowa przy Barbakanie i opowieść przewodnika do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z Bernadetą i koło z pytaniami.
Co jest w środku
Rozdział 1Idziemy na spacer!
Rozdział 2Czytamy: przewodnik Sofii
- Przeczytaj przewodnik Sofii: Spacer dookoła Starego MiastaArtykułOdblokuj
- Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
- Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Przeczytaj post Sofii i komentarzeAutentyczny dokumentWypróbuj
- Dopasuj początek i koniec zdania z posta i komentarzyPołącz w paryOdblokuj
Rozdział 3Słuchamy: co można by zmienić?
- Posłuchaj: Sofia i Lucas kończą spacer po PlantachSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Posłuchaj przewodnika: Brama Floriańska i basztySłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: można by, trzeba by, warto by
- Spójrz na schemat: można by, trzeba by, należałobySchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę: można by czy możnaby?Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij propozycje: dodaj „by” osobno albo razemUzupełnij lukiWypróbuj
- Przeciągnij słowa: notatki Lucasa do przewodnikaPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
- Wybierz poprawną odpowiedź: propozycja, prośba czy błąd?QuizOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: lepsze Planty
Rozdział 6Praca domowa
Park i stare miasto po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (13), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+10 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- żywopłot
- wieżyczka
- pierścień zieleni
- bruk
- zieleń miejska
- spacerowicz
- obelisk
- naprawić
- oddzielić
- posadzić
Gramatyka: tryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
Lekcja 6 uczyła zasad z można, wolno i trzeba. Ta dodaje do nich by i zmienia regułę w grzeczną propozycję bez wskazywania osoby: trzeba naprawić to konieczność, a trzeba by naprawić łagodna rada. Po każdej z czterech form stoi bezokolicznik. Schemat ma tabelę, porównanie, pisownię, przykłady, wskazówkę i typowe błędy.
Można by, trzeba by, warto by, należałoby
Grzeczna propozycja bez osoby: nie mówimy, kto ma coś zrobić. Po tych słowach jest zawsze bezokolicznik (co robić? co zrobić?).
Cztery propozycje i ich siła
Pierwsza tabela porządkuje formy: można by to jeden z pomysłów, warto by zapowiada coś dobrego, trzeba by grzecznie mówi o potrzebie, a należałoby brzmi najbardziej oficjalnie. Przykłady pochodzą z Plant: Należałoby uzupełnić żywopłot.
| propozycja | co znaczy? | przykład z Plant |
|---|---|---|
| można by + bezokolicznik | jest taka możliwość, to jeden pomysł | Można by naprawić alejki. |
| warto by + bezokolicznik | to dobry pomysł, będzie z tego coś dobrego | Warto by posadzić nowe drzewa. |
| trzeba by + bezokolicznik | to jest potrzebne, ale mówimy grzecznie | Trzeba by oddzielić ścieżkę dla rowerów. |
| należałoby + bezokolicznik | tak byłoby dobrze i właściwie; bardziej oficjalnie | Należałoby uzupełnić żywopłot. |
Reguła czy propozycja?
Porównanie zestawia tryb oznajmujący z przypuszczającym: Trzeba naprawić alejki mówi, że to konieczne, a Trzeba by naprawić alejki mówi to samo łagodniej. Tu można usiąść to pozwolenie, a Można by tu postawić ławkę to pomysł.
teraz: reguła (jak w regulaminie), konieczność
- Trzeba naprawić alejki. (to konieczne)
- Tu można usiąść. (wolno)
tryb przypuszczający: propozycja
- Trzeba by naprawić alejki. (grzeczniej, łagodniej)
- Można by tu postawić ławkę. (pomysł)
Osobno czy razem?
Tabela pisowni pokazuje, że by po można, trzeba i warto piszemy osobno, a należałoby razem, bo należało to forma czasownika. Poprawne są też dłuższe wersje: można by było i można byłoby.
| forma | jak piszemy? | też poprawnie |
|---|---|---|
| można by | osobno: można + by | można by było (albo: można byłoby) |
| trzeba by | osobno: trzeba + by | trzeba by było (albo: trzeba byłoby) |
| warto by | osobno: warto + by | warto by było (albo: warto byłoby) |
| należałoby | razem: należało + by | – |
Przykłady i „dobrze byłoby, gdyby…”
Przykłady układają się w rady do spaceru. Ostatni z nich i wskazówka pokazują, co zrobić, gdy chcemy wskazać osobę: Dobrze byłoby, gdyby miasto naprawiło alejki, z formą przeszłą po gdyby. Prośba do konkretnej osoby to Czy mógłby Pan…?
Przykłady
- Można by zostawiać liście na zimę na wszystkich Plantach.
- Warto by zacząć spacer przy Barbakanie.
- Trzeba by naprawić pęknięcia w alejkach.
- Należałoby przyjść przed 10:20, żeby zobaczyć otwarcie bramy.
- Dobrze byłoby, gdyby rowerzyści mieli osobną ścieżkę.kiedy mówimy, kto: gdyby + forma przeszła
Propozycja czy prośba?
Można by otworzyć bramę. = pomysł; nie mówimy, kto ma to zrobić. Czy mógłby Pan otworzyć bramę? = prośba do konkretnej osoby. Chcesz powiedzieć, kto ma coś zrobić? Powiedz: Dobrze byłoby, gdyby miasto naprawiło alejki (gdyby + forma przeszła).
Typowe błędy
Schemat poprawia pisownię (możnaby, należało by), formę osobową zamiast bezokolicznika (trzeba by naprawił) i bezokolicznik po gdyby (gdyby miasto naprawić alejki).
Możnaby naprawić alejki.
Można by naprawić alejki.
można, trzeba, warto + by: osobno
Należało by uzupełnić żywopłot.
Należałoby uzupełnić żywopłot.
należałoby: razem, jedno słowo
Trzeba by naprawił alejki.
Trzeba by naprawić alejki.
propozycja bez osoby: bezokolicznik
Dobrze byłoby, gdyby miasto naprawić alejki.
Dobrze byłoby, gdyby miasto naprawiło alejki.
gdyby + forma przeszła
Więcej lekcji z tej gramatyki: Tryb przypuszczający – lekcje i ćwiczenia · Czasowniki modalne – lekcje i ćwiczenia
Tryb przypuszczający – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 3 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 autentyczny dokument
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- zaproponować zmianę, nie wskazując, kto ma ją zrobić: Można by posadzić nowe krzewy., Trzeba by oddzielić ścieżkę dla rowerów od alejki dla pieszych.
- dobrać propozycję do jej siły: można by (pomysł), warto by (dobry pomysł), trzeba by (potrzeba), należałoby (oficjalnie)
- zapisać by poprawnie: można by, trzeba by i warto by osobno, ale należałoby razem
- wskazać, kto powinien coś zmienić, w zdaniu z gdyby: Dobrze byłoby, gdyby rowerzyści mieli osobną ścieżkę.
- poprowadzić krótki spacer po mieście, przystanek po przystanku: Warto by zacząć spacer przy Barbakanie, przed dziesiątą dwadzieścia.
To lekcja 7 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, ostatnia przed projektem w module Miasta jutra. Łączy można i trzeba z lekcji 6 oraz warto z trybem przypuszczającym, który uczniowie znają z kursów A2.2 i B1.1 (czy mógłby Pan…?, gdybym miał…). Park, w którym widać, co działa, a co należałoby poprawić, to dobre miejsce na propozycje. Lekcja 8 to projekt: wniosek sąsiadów o zielony skwer do budżetu obywatelskiego.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o spacery i parki, poznają trzynaście słów z obrazkami, od fosy po posadzić, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają przewodnik Sofii z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem jej post z komentarzami współlokatorów, z którego łączą problemy z propozycjami. Słuchają rozmowy Sofii i Lucasa przy Barbakanie i przewodnika Konstantego przy Bramie Floriańskiej. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym luki z pisownią by. Na koniec uczeń sam odpisuje Bernadecie na czacie, a w parze kręci kołem z pytaniami o zmiany w mieście.
Praca domowa ma cztery zadania. Wybór formy w czacie współlokatorów i anagramy ze słowami z lekcji są sprawdzane automatycznie. Odpowiedź na forum i nagrany przewodnik po mieście ucznia ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- można by, trzeba by, warto by · należałoby · propozycje bez osoby + bezokolicznik · dobrze byłoby, gdyby…
- Temat:
- Kraków · Planty · park miejski · zabytki · spacer z przewodnikiem
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od problemów, nie od form: pokaż zdjęcie popękanej alejki albo dziurawego żywopłotu i zapytaj, co tu nie działa. Potem zamień odpowiedzi uczniów w propozycje z można by i trzeba by.
- Ustaw skalę na tablicy: od można by (luźny pomysł) przez warto by do trzeba by i należałoby. Uczniowie przypisują do niej własne propozycje dla swojego miasta.
- Pisownię utrwal krótkim dyktandem: przeczytaj pięć propozycji, a uczniowie zapisują je bez podglądania. Różnica między należałoby a można by szybko staje się widoczna na kartce.
- Odróżnij propozycję od prośby: Można by otworzyć bramę to pomysł dla wszystkich, a Czy mógłby Pan otworzyć bramę? to prośba do jednej osoby. Quiz w lekcji ma pytanie właśnie o tę różnicę.
- Zamień koło w spacer: uczeń, który wylosuje pytanie o przewodnika, prowadzi grupę po czterech przystankach na Plantach albo w swoim mieście, a reszta dodaje propozycje z warto by.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
26 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1.2 · Zmieniamy świat
32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Historie start-upów
ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund
Lekcja 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
Lekcja 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
Lekcja 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
Lekcja 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość
Moduł 2 Miasta jutra
EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer
Lekcja 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
Lekcja 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
Lekcja 7 · tutaj jesteśTam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
Lekcja 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by
Moduł 3 Jedzenie przyszłości
sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym
Moduł 4 Pamięć i nauka
Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki
Lekcja 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
Lekcja 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
Lekcja 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
Lekcja 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?
Moduł 5 Zwyczaje i dobre maniery
kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani
Lekcja 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
Lekcja 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
Lekcja 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
Lekcja 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty
Moduł 6 Sztuka i design
Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik
Lekcja 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
Lekcja 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lekcja 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
Lekcja 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały
Moduł 7 Wolontariusze
WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat
Lekcja 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
Lekcja 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
Lekcja 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
Lekcja 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik
Moduł 8 Przygoda i wyzwanie
Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi
Lekcja 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
Lekcja 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
Lekcja 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
Lekcja 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe



