Lektor, który zainspirował start-up: strona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o stronie biernej z zostać w czasie przeszłym, na przykładzie polskiego start-upu, który tworzy głosy z pomocą sztucznej inteligencji.
- Gramatyka
- Zostać w czasie przeszłym i imiesłów zgodny z podmiotem: model został zbudowany, firma została założona, aplikacje zostały pobrane, lektorzy zostali zaproszeni. Do tego zostać jednorożcem, czyli „stać się”.
- Temat
- Wieczór filmowy w kuchni: Tom pierwszy raz słyszy polskiego lektora, a potem opowiada Olenie o firmie ElevenLabs, którą założyli dwaj koledzy z warszawskiego liceum.
- Zadania
- Artykuł z magazynu o technologiach, rozmowa przy filmie i monolog lektora do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Blanką i pudełko z pytaniami.
Co jest w środku
Rozdział 1Popcorn, film i głos
Rozdział 2Czytamy: od lektora do start-upu
Rozdział 3Słuchamy: jeden głos, wszystkie role
- Posłuchaj: Tom i Olena oglądają film z lektoremSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Posłuchaj: lektor Arkadiusz opowiada o swojej pracySłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: firma została założona
- Spójrz na schemat: zostać + imiesłówSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę: został, została, zostało, zostali czy zostały?Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij historię audiobooka: zostać + imiesłówUzupełnij lukiOdblokuj
- Wypełnij tabelę: został, została, zostały, zostaliUzupełnij tabelęWypróbuj
- Wybierz poprawną odpowiedź: zmień zdanie na stronę biernąQuizOdblokuj
- Przeciągnij słowa: pamiętnik Oleny po wieczorze filmowymPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: jak to powstało?
Rozdział 6Praca domowa
Słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (12), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+9 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- sztuczna inteligencja
- studio nagrań
- słuchawki
- dubbing
- audiobook
- jednorożec
- nagrywać
- przetłumaczyć
- założyć firmę
Gramatyka: strona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
Strona bierna pozwala powiedzieć, co się stało, a nie kto to zrobił. Ta lekcja wprowadza jedną jej formę: zostać w czasie przeszłym i imiesłów, który bierze rodzaj i liczbę od podmiotu. Taka konstrukcja opisuje pojedyncze, zakończone zdarzenia, często z datą, więc dobrze opowiada historię firmy. Schemat ma dwie tabele, porównanie, przykłady, wskazówkę i typowe błędy.
Firma została założona
Strona bierna: ważne jest, co się stało, a nie kto to zrobił. Zostać (czas przeszły) + imiesłów. Imiesłów ma ten sam rodzaj i liczbę co podmiot (kto? co?).
Został, została, zostało, zostały, zostali
Pierwsza tabela łączy podmiot z formą zostać i końcówką imiesłowu: model został zbudowany, firma została założona, nagranie zostało sprawdzone. W liczbie mnogiej rzeczy, zwierzęta i kobiety mają zostały i -e, a mężczyźni albo grupy z mężczyzną zostali i -i.
| podmiot (kto? co?) | zostać | imiesłów | przykład |
|---|---|---|---|
| on: model, głos, film | został | -y | Pierwszy model głosu został zbudowany w Warszawie. |
| ona: firma, aplikacja, wersja | została | -a | Firma została założona w 2022 roku. |
| ono: biuro, nagranie, otwarcie | zostało | -e | Nagranie zostało sprawdzone po południu. |
| one: rzeczy, zwierzęta, kobiety (głosy, aplikacje, aktorki) | zostały | -e | Nowe głosy zostały nagrane w studiu. |
| oni: mężczyźni albo grupa z mężczyzną (lektorzy) | zostali | -i (-ani, -eni, -ci) | Lektorzy zostali zaproszeni do studia. |
Imiesłów: nagrany, założony, otwarty
Druga tabela pokazuje imiesłowy od czasowników dokonanych: nagrać → nagrany, założyć → założony, otworzyć → otwarty. W formie męskoosobowej końcówka się zmienia: -any → -ani, -ony → -eni, -ty → -ci, czyli nagrani, zaproszeni, przyjęci.
| czasownik (co zrobić?) | on | ona | ono, one | oni |
|---|---|---|---|---|
| nagrać, wybrać, zapytać | nagrany | nagrana | nagrane | nagrani (-any → -ani) |
| zbudować, przygotować | zbudowany | zbudowana | zbudowane | zbudowani |
| założyć, stworzyć, zauważyć | założony | założona | założone | założeni (-ony → -eni) |
| zaprosić, poprosić (s → sz) | zaproszony | zaproszona | zaproszone | zaproszeni |
| wyróżnić, udostępnić | wyróżniony | wyróżniona | wyróżnione | wyróżnieni |
| otworzyć, przyjąć | otwarty, przyjęty | otwarta, przyjęta | otwarte, przyjęte | przyjęci (-ty → -ci) |
Zostać + imiesłów czy zostać + narzędnik?
Firma została założona to strona bierna: ktoś ją założył. Gdy po zostać stoi rzeczownik w narzędniku, czasownik znaczy „stać się”: firma została jednorożcem, Arkadiusz został lektorem. Różnica pojawia się w schemacie i w tekstach, bez osobnego zadania.
zostać + imiesłów = strona bierna
- Firma została założona w 2022 roku.
- (Ktoś ją założył.)
zostać + narzędnik (kim? czym?) = stać się
- Firma została jednorożcem w 2024 roku.
- Arkadiusz został lektorem.
Przykłady i liczebniki od pięciu
Pięć przykładowych zdań obejmuje wszystkie rodzaje i obie liczby. Wskazówka dodaje regułę: po 5 i więcej mówimy zostało + imiesłów na -ych (ponad 6800 książek zostało udostępnionych), a po 2, 3, 4 trzy książki zostały udostępnione.
Przykłady
- Firma została założona w 2022 roku.firma (ona) → została, -a
- Pierwszy model głosu został zbudowany w Warszawie.model (on) → został, -y
- Otwarcie biura w Warszawie zostało ogłoszone w 2024 roku.otwarcie (ono) → zostało, -e
- Książki z Wolnych Lektur zostały dodane do aplikacji.książki (one) → zostały, -e
- Dwaj lektorzy zostali zaproszeni do studia nagrań.lektorzy (oni) → zostali, -eni
Liczby 5 i więcej
Po liczbach 5, 6, 7… mówimy zostało + imiesłów na -ych: Ponad 6800 polskich książek zostało udostępnionych. Ale po 2, 3, 4: Trzy książki zostały udostępnione.
Typowe błędy
Schemat poprawia cztery pomyłki. Ważna pułapka to zgoda z najbliższym rzeczownikiem zamiast z podmiotem: biuro w Warszawie zostało otwarte, a nie została otwarta. Dwie pomyłki mieszają formy liczby mnogiej: lektorzy zostali zaproszeni, ale aplikacje zostały pobrane.
Firma został założony w 2022 roku.
Firma została założona w 2022 roku.
firma to ona → została, -a
Biuro w Warszawie została otwarta.
Biuro w Warszawie zostało otwarte.
podmiot to biuro (ono), nie Warszawa
Lektorzy zostały zaproszone do studia.
Lektorzy zostali zaproszeni do studia.
mężczyźni (oni) → zostali, -eni
Nowe aplikacje zostali pobrani.
Nowe aplikacje zostały pobrane.
rzeczy (one) → zostały, -e
Więcej lekcji z tej gramatyki: Strona bierna – lekcje i ćwiczenia
Strona bierna – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- opowiedzieć historię firmy, gdy ważne jest zdarzenie, a nie wykonawca: Firma została założona w 2022 roku., Pierwszy model głosu został zbudowany w Warszawie.
- dobrać formę zostać i końcówkę imiesłowu do podmiotu: nagranie zostało sprawdzone, dwie aktorki zostały wybrane, lektorzy zostali zaproszeni
- zamienić zdanie ze strony czynnej na bierną: Tom otworzył okno w kuchni. → Okno w kuchni zostało otwarte.
- odróżnić stronę bierną od zostać z narzędnikiem: firma została założona, ale firma została jednorożcem
- porozmawiać o filmach z lektorem, z dubbingiem i z napisami: Głosy aktorów słychać ciszej, a lektor czyta polskie tłumaczenie.
To lekcja 1 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, która otwiera moduł Historie start-upów. Przychodzi po lekcji 32 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży i wprowadza pierwszą w kursie stronę bierną. Opiera się na czasie przeszłym, na aspekcie z lekcji 1–3 kursu B1.1 i na formach męskoosobowych z kursu A2.2. Historia firmy dobrze pasuje do została założona czy został zbudowany, bo liczą się w niej daty i zdarzenia. Lekcja 2 zestawia być i zostać, a lekcja 3 dodaje przez i czas przyszły.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o filmy, głosy i aplikacje, poznają dwanaście słów z obrazkami, od lektora po założyć firmę, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł Od lektora do start-upu z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Toma i Oleny przy filmie oraz monologu lektora Arkadiusza o dniu w studiu nagrań. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, od wyboru formy po pamiętnik Oleny. Na koniec uczeń sam odpisuje Blance na czacie, a w parze albo z nauczycielem otwiera pudełko z pytaniami.
Praca domowa ma cztery zadania. Wybór formy w czacie współlokatorów i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Post o historii ulubionej aplikacji i nagranie o tym, jak coś powstało, ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- strona bierna · zostać + imiesłów · został, została, zostało, zostali, zostały
- Temat:
- start-upy · sztuczna inteligencja · lektor · film · historia firmy
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od pytania „kto to zrobił?”: pokaż zdanie Firma została założona w 2022 roku i zapytaj, czy wiemy, kto ją założył. Uczniowie sami zauważą, że w środku zdania stoi zdarzenie.
- Puść krótki fragment filmu z lektorem przed nagraniem, jeśli grupa go nie zna. Po kilku sekundach uczniowie zrozumieją, co bawi Toma, i chętniej opowiedzą, jak oglądają filmy u siebie.
- Poproś ucznia, by najpierw zaznaczył podmiot: w zdaniu Biuro w Warszawie zostało otwarte podkreśla biuro, a nie Warszawę. Dopiero potem wybiera formę zostać.
- Przekształcaj zdania w obie strony: po quizie podaj zdanie bierne, a grupa zgaduje, kto mógł to zrobić: Cały popcorn został zjedzony → Tom i Olena zjedli cały popcorn.
- Liczebniki od pięciu zostaw na później: wskazówka o zostało udostępnionych jest w schemacie dla ciekawych, a zadania jej nie sprawdzają. Wystarczy, że uczniowie rozpoznają tę formę w artykule.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1.2 · Zmieniamy świat
32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Historie start-upów
ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund
Lekcja 1 · tutaj jesteśLektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
Lekcja 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
Lekcja 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
Lekcja 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość
Moduł 2 Miasta jutra
EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer
Lekcja 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
Lekcja 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
Lekcja 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
Lekcja 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by
Moduł 3 Jedzenie przyszłości
sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym
Moduł 4 Pamięć i nauka
Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki
Lekcja 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
Lekcja 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
Lekcja 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
Lekcja 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?
Moduł 5 Zwyczaje i dobre maniery
kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani
Lekcja 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
Lekcja 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
Lekcja 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
Lekcja 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty
Moduł 6 Sztuka i design
Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik
Lekcja 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
Lekcja 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lekcja 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
Lekcja 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały
Moduł 7 Wolontariusze
WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat
Lekcja 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
Lekcja 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
Lekcja 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
Lekcja 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik
Moduł 8 Przygoda i wyzwanie
Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi
Lekcja 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
Lekcja 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
Lekcja 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
Lekcja 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe



