Największy sad Europy: imiesłów przymiotnikowy czynny na -ący, -ąca, -ące
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o imiesłowach przymiotnikowych czynnych na -ący, -ąca, -ące, na tle sadów pod Grójcem, które co wiosnę zakwitają na biało i różowo.
- Gramatyka
- Forma oni czasownika niedokonanego daje imiesłów: kwitną → kwitnący, pracują → pracujący, jadą → jadący. Do tego odmiana jak przymiotnik (w kwitnącym sadzie), forma męskoosobowa pracujący sadownicy i pisownia niekwitnące.
- Temat
- Jesienią na targu Olena i Lucas kupują skrzynkę jabłek spod Grójca i wspominają majową wycieczkę rowerową po Szlaku Jabłkowym wśród kwitnących jabłoni.
- Zadania
- Wiosenny przewodnik z wypowiedziami sadownika, rozmowa na targu i radiowa minuta o jabłkach, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Aliną i pudełko z pytaniami.
Co jest w środku
Rozdział 1Jabłko na start!
Rozdział 2Czytamy: kiedy kwitną jabłonie?
Rozdział 3Słuchamy: wspomnienia z maja
- Posłuchaj: Olena i Lucas kupują jabłkaSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Posłuchaj minuty Zosi w radiu: skąd ten rumieniec?SłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: kwitnące, pracujący, zapylające
- Spójrz na schemat: imiesłowy na -ący, -ąca, -ąceSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę: kwitnący, kwitnąca czy kwitnące?Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania: wpisz imiesłów od czasownika z nawiasuUzupełnij lukiOdblokuj
- Wypełnij tabelę: od czasownika do imiesłowuUzupełnij tabelęWypróbuj
- Wybierz poprawną odpowiedź: który imiesłów pasuje?QuizOdblokuj
- Przeciągnij słowa: post Oleny z wycieczkiPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: wiosna w sadzie
Rozdział 6Praca domowa
Sad i jabłka po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (12), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+9 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- rząd drzew
- zbiory
- skrzynka na jabłka
- zapylać
- odmiana
- rumieniec
- siatka przeciwgradowa
- dojrzewać
- pachnieć
Gramatyka: imiesłów przymiotnikowy czynny: -ący, -ąca, -ące
Imiesłów przymiotnikowy czynny opisuje rzecz albo osobę przez to, co właśnie robi: kwitnące drzewa to drzewa, które kwitną. To pierwszy imiesłów czynny w kursie. Lekcja pokazuje, jak go utworzyć, jak go odmieniać i kiedy zastępuje zdanie z który. Na schemacie są dwie tabele form, sześć przykładów, wskazówka i cztery typowe błędy.
Kwitnące jabłonie, pracujący sadownicy
Imiesłów przymiotnikowy czynny (Jaki? Jaka? Jakie?) mówi, co ktoś albo coś robi: kwitnące drzewa to drzewa, które kwitną. Odmienia się jak przymiotnik.
Od formy „oni”: kwitną → kwitnący
Imiesłów tworzymy od trzeciej osoby liczby mnogiej czasu teraźniejszego: pracują → pracujący, zapylają → zapylający. Uwaga na jechać → jadą → jadący, a przy czasownikach zwrotnych się zostaje: uśmiechający się. Od czasowników dokonanych, np. zebrać, takiego imiesłowu nie da się utworzyć.
| czasownik (co robić?) | oni (co robią?) | imiesłów (jaki? jaka? jakie?) |
|---|---|---|
| kwitnąć | kwitną | kwitnący, kwitnąca, kwitnące |
| pracować | pracują | pracujący, pracująca, pracujące |
| zapylać | zapylają | zapylający, zapylająca, zapylające |
| jechać | jadą | jadący, jadąca, jadące (uwaga: jad-!) |
| uśmiechać się | uśmiechają się | uśmiechający się (się zostaje) |
| zebrać, zrobić (dokonany) | — | ✗ nie ma imiesłowu na -ący |
Odmiana jak przymiotnik
Druga tabela przechodzi przez sześć przypadków: kwitnącego sadu, pracującemu sadownikowi, pod kwitnącą jabłonią, w kwitnących sadach. W mianowniku liczby mnogiej osoby męskie mają -ący (pracujący sadownicy), a pozostałe rzeczowniki -ące (kwitnące jabłonie).
| przypadek (pytanie) | on, ono | ona | oni, one (liczba mnoga) |
|---|---|---|---|
| mianownik (jaki? jaka? jakie?) | kwitnący sad, kwitnące drzewo | kwitnąca jabłoń | kwitnące jabłonie; osoby męskie: pracujący sadownicy |
| dopełniacz (jakiego? jakiej? jakich?) | kwitnącego sadu | kwitnącej jabłoni | kwitnących jabłoni |
| celownik (jakiemu? jakiej? jakim?) | pracującemu sadownikowi | pracującej sadowniczce | pracującym ludziom |
| biernik (jaki? jakiego? jaką? jakie? jakich?) | kwitnący sad, pracującego sadownika | kwitnącą jabłoń | kwitnące jabłonie, pracujących sadowników |
| narzędnik (jakim? jaką? jakimi?) | z kwitnącym sadem | pod kwitnącą jabłonią | między kwitnącymi drzewami |
| miejscownik (o jakim? o jakiej? o jakich?) | w kwitnącym sadzie | o kwitnącej jabłoni | w kwitnących sadach |
Imiesłów zamiast „który”
Przykłady pokazują imiesłów w zdaniach o sadzie i jedną zamianę: sadownik, który pracuje = pracujący sadownik. Wskazówka dodaje regułę pisowni obowiązującą od 2026 roku: nie z imiesłowem piszemy razem, więc niekwitnące drzewa.
Przykłady
- W kwitnącym sadzie słychać pszczoły.w + miejscownik
- Pracujący w sadach sadownicy machali do nas.oni (osoby męskie): -ący
- Pszczoły zapylające kwiaty to najlepsi pracownicy sadownika.
- Lucas słuchał śpiewających chórów.słuchać + dopełniacz
- sadownik, który pracuje = pracujący sadownikktóry + czas teraźniejszy → imiesłów
- Pod koniec maja widzieliśmy dużo niekwitnących już jabłoni.nie + imiesłów: razem
Uwaga!
Imiesłów na -ący robimy tylko od czasownika niedokonanego (co robią?): zbierać → zbierający, ale zebrać → ✗. Często zastępuje on „który” + czas teraźniejszy: sadownik, który pracuje → pracujący sadownik. Od 2026 roku nie z imiesłowem piszemy razem: niekwitnące drzewa.
Typowe błędy
Schemat poprawia cztery pomyłki: imiesłów od czasownika dokonanego (zebrający zamiast zbierający), zły przypadek po w (w kwitnący sadzie), końcówkę -ące przy mężczyznach i rozdzielne nie kwitnące.
Sadownicy zebrający jabłka pracują od rana.
Sadownicy zbierający jabłka pracują od rana.
tylko aspekt niedokonany: zbierać → zbierający
Odpoczywaliśmy w kwitnący sadzie.
Odpoczywaliśmy w kwitnącym sadzie.
w + miejscownik (w jakim?): -ącym
Pracujące sadownicy machali do nas.
Pracujący sadownicy machali do nas.
oni (osoby męskie): -ący
Widzieliśmy nie kwitnące już jabłonie.
Widzieliśmy niekwitnące już jabłonie.
nie + imiesłów: razem (od 2026 roku)
Więcej lekcji z tej gramatyki: Imiesłowy – lekcje i ćwiczenia
Imiesłów przymiotnikowy czynny – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- utworzyć imiesłów od formy oni czasownika niedokonanego: kwitną → kwitnące, pracują → pracujący, rosną → rosnące
- odmienić imiesłów jak przymiotnik: w kwitnącym sadzie, wśród kwitnących drzew, pod kwitnącą jabłonią
- zastąpić zdanie z który krótszą frazą: sadownik, który pracuje → pracujący sadownik
- opisać wiosnę w sadzie i jesienne zbiory: pszczoły zapylające kwiaty, dojrzewające jabłka, skrzynki pełne pachnących jabłek
- napisać pocztówkę z miejsca pełnego kwiatów z kilkoma imiesłowami: śpiewające ptaki, jadący na rowerach turyści
To lekcja 9 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, która otwiera moduł Jedzenie przyszłości. Formy na -ny uczniowie widzieli już w stronie biernej z lekcji 1–3 (firma została założona), a tu po raz pierwszy poznają imiesłów czynny. Pomagają im aspekt i zdania z który z kursu B1.1. Kwitnący sad pełen pracujących ludzi i pszczół sam podsuwa formy na -ący. Lekcja 10 przechodzi do imiesłowu biernego: kiszona kapusta, zamknięty słoik.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o owoce, targ i pory roku, poznają dwanaście słów z obrazkami, m.in. sadownika, zbiory i siatkę przeciwgradową, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają wiosenny przewodnik, w którym sadownik pan Teofil radzi, kiedy przyjechać, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Oleny i Lucasa na targu oraz radiowej minuty Zosi o rumieńcu jabłek. Schemat prowadzi do pięciu ćwiczeń, od wyboru formy po post Oleny z wycieczki. Potem uczeń samodzielnie odpisuje Alinie na czacie, a z nauczycielem albo w parze otwiera pudełko z pytaniami.
Do domu uczniowie dostają cztery zadania. Wybór formy w czacie współlokatorów i łączenie słów z definicjami są sprawdzane automatycznie. Pocztówkę z kwitnącego miejsca i nagrany opis zdjęcia ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- imiesłów przymiotnikowy czynny · -ący, -ąca, -ące · odmiana jak przymiotnik · nie + imiesłów: razem
- Temat:
- sady · jabłka · Grójec · wiosna · wycieczki rowerowe
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od pytania „co robią?”: zapisz na tablicy drzewa kwitną, ludzie pracują i pokaż, że z formy oni łatwo zrobić kwitnące drzewa, pracujący ludzie. Reguła wyjdzie od samych uczniów.
- Sprawdzaj aspekt przed końcówką: przy każdym nowym czasowniku zapytaj, czy opisuje proces. Zbierać daje zbierający, a zebrać nie daje nic. Ta pomyłka wraca w quizie i w czacie.
- Pokaż zdjęcie ruchliwego targu i poproś o pięć fraz z imiesłowem: sprzedająca jabłka kobieta, bawiące się dzieci. Taka rozgrzewka ułatwi potem nagranie z pracy domowej.
- Powiedz wprost o nowej pisowni z „nie”: od 2026 roku piszemy niekwitnące i niepracujący razem. Uczniowie, którzy pracowali z dawnymi materiałami, mogą pamiętać pisownię rozdzielną.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1.2 · Zmieniamy świat
32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Historie start-upów
ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund
Lekcja 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
Lekcja 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
Lekcja 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
Lekcja 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość
Moduł 2 Miasta jutra
EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer
Lekcja 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
Lekcja 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
Lekcja 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
Lekcja 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by
Moduł 3 Jedzenie przyszłości
sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym
Lekcja 9 · tutaj jesteśNajwiększy sad EuropyImiesłów przymiotnikowy czynny: -ący, -ąca, -ące
Lekcja 10Magia kiszonekImiesłów przymiotnikowy bierny: -ny, -ony, -ty
Lekcja 11Nasiona na rok 2100Fraza z imiesłowem czy zdanie z „który”
Lekcja 12Projekt: kuchnia bez marnowaniaPowtórka: imiesłowy i zdania z „który”
Moduł 4 Pamięć i nauka
Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki
Lekcja 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
Lekcja 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
Lekcja 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
Lekcja 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?
Moduł 5 Zwyczaje i dobre maniery
kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani
Lekcja 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
Lekcja 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
Lekcja 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
Lekcja 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty
Moduł 6 Sztuka i design
Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik
Lekcja 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
Lekcja 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lekcja 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
Lekcja 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały
Moduł 7 Wolontariusze
WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat
Lekcja 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
Lekcja 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
Lekcja 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
Lekcja 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik
Moduł 8 Przygoda i wyzwanie
Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi
Lekcja 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
Lekcja 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
Lekcja 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
Lekcja 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe