Projekt: gość w polskim domu – powtórka: wypada, zdrobnienia i forma na ty

O tej lekcji

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców, która powtarza moduł o dobrych manierach: wypada i należy z bezokolicznikiem, zdrobnienia i przejście na ty, a kończy się podziękowaniem po wizycie.

Gramatyka
Wypada i należy z bezokolicznikiem, wypadało i dopełniacz po nie; zdrobnienia herbatka, kawałeczek, słoiczek z tym samym rodzajem; forma na ty: możesz, dziękuję ci, babciu Haniu.
Temat
Tom jedzie z Zosią do Zakopanego na niedzielny obiad u babci Hani: przynosi goździki i własne ciasto, wznosi toast kompotem i przechodzi z gospodynią na ty.
Zadania
Poradnik Zosi na czacie, rozmowa przy stole, powtórka w pięciu zadaniach, szablon wiadomości z podziękowaniem i czat z gospodynią, panią Wiolettą.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Na start: idziemy w gości!

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj
  2. Rozdział 2Czytamy: poradnik Zosi

    • Przeczytaj wiadomości: jak być dobrym gościem u babciAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posortuj rady Zosi: przed obiadem, przy stole czy po wizycie?Posortuj w kolumnyOdblokuj
  3. Rozdział 3Słuchamy: obiad u babci Hani

    • Posłuchaj: obiad u babci HaniSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
  4. Rozdział 4Powtórka: co już umiesz?

    • Czy pamiętasz? Wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Czy zdanie jest poprawne? Wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Posortuj zdania: dobre maniery, zdrobnienia czy forma na ty?Posortuj w kolumnyWypróbuj
    • Uzupełnij czat: Tom i Zosia wracają z ZakopanegoUzupełnij lukiOdblokuj
    • Znajdź pary: pytanie i odpowiedźMemoryOdblokuj
  5. Rozdział 5Twój projekt: gość idealny

    • Przeciągnij słowa: wiadomość z podziękowaniemPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Wybierz najlepsze zdanie: co powiesz w gościach?QuizOdblokuj
    • Wybierz poprawne odpowiedzi: obiad u pani WiolettyCzatWypróbuj
  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Napisz wiadomość z podziękowaniem po wizyciePisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj scenkę: przychodzisz w gościMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Dopasuj słowa i definicjePołącz w paryOdblokuj

Przy stole i w gościach po polsku

Słowa i wyrażenia z lekcji (11), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+8 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • serwetka
  • dokładka
  • podziękowanie
  • kartka z podziękowaniem
  • wizyta
  • częstować
  • komplement
  • chwalić / pochwalić

Gramatyka: powtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty

Ta lekcja nie ma schematu ani nowej reguły. Rozdział Powtórka: co już umiesz? łączy w każdym zadaniu trzy tematy gramatyczne z lekcji 17–19, a wszystkie zdania dotyczą wizyty u babci Hani. Błędne odpowiedzi powtarzają typowe pomyłki z modułu: wypadasz przynieść, gorący herbatek, Czy pan upiekłeś?, Dziękuję cię.

Wypada, należy i wypadało

Z lekcji 17 wracają formy bez osoby z bezokolicznikiem. Uczeń odrzuca Wypadasz przynieść kwiaty i należał czekać, a w czacie z lukami wpisuje wypadało po Kiedy byłam mała i pierogów po nie wypada zostawiać.

  • Kiedyś przy stole należało czekać na najstarszych.
  • Dokładkę wypada wziąć, przynajmniej malutką.
  • Pamiętałem, że nie wypada zostawiać pierogów na talerzu, więc zjadłem wszystkie.

Zdrobnienia: herbatka, kawałeczek, słoiczki

Z lekcji 18 wracają zdrobnienia z tym samym rodzajem i zwykłą odmianą. W quizie poprawna jest gorąca herbatka, a nie gorący herbatek, i mała łyżeczka, a nie łyżkeczka. W czacie trzeba odmienić w kubeczku i dwa słoiczki.

  • Proszę, oto gorąca herbatka.
  • Może jeszcze kawałeczek?
  • Dwa słoiczki miodu!

Na ty: możesz, ci, z tobą, babciu Haniu

Z lekcji 19 wraca zmiana formy po przejściu na ty. Po propozycji babci Tom mówi Babciu Haniu, możesz…?, a nie może pani, i dziękuje ci, nie cię. Zdanie Czy pan sam upiekłeś to ciasto? uczeń ocenia jako niepoprawne, bo miesza dwie formy.

  • Babciu Haniu, możesz dać mi przepis na pierogi?
  • Babciu Haniu, bardzo ci dziękuję za pyszny obiad!
  • Mam dla ciebie mój największy kubek!

Wiadomość z podziękowaniem

W rozdziale z projektem uczeń składa wiadomość Toma do babci: zwrot, podziękowanie, komplement, wspomnienie, zaproszenie i pożegnanie. Kilka luk ćwiczy któryś z trzech tematów, np. słoiczki, jesteśmy na ty, Zapraszam cię.

  • Jeszcze raz bardzo ci dziękuję za wczorajszy obiad i za gościnę.
  • Bardzo się cieszę, że jesteśmy na ty.

Więcej lekcji z tej gramatyki: Czasowniki modalne – lekcje i ćwiczenia · Słowotwórstwo – lekcje i ćwiczenia · Formy grzecznościowe – lekcje i ćwiczenia

Wypada, zdrobnienia, na ty – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Co jest w lekcji

  • 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 zestaw fiszek
  • 1 nagranie
  • 1 obrazek
  • 1 transkrypcja

Główne cele tej lekcji:

  • doradzić gościowi, co wypada zrobić przed obiadem, przy stole i po wizycie: Dokładkę wypada wziąć, przynajmniej malutką.
  • użyć zdrobnień przy stole i je odmienić: Może jeszcze kawałeczek?, w kubeczku, dwa słoiczki miodu
  • przyjąć propozycję przejścia na ty i od razu zmienić formę: Z wielką przyjemnością, babciu Haniu!, Babciu, możesz dać mi przepis?
  • napisać wiadomość z podziękowaniem po wizycie: Jeszcze raz bardzo ci dziękuję za wczorajszy obiad i za gościnę.
  • zachować się jak gość przy obiedzie: przywitać się, wręczyć kwiaty, pochwalić jedzenie i odpowiedzieć na toast Na zdrowie!

To lekcja 20 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, projekt zamykający moduł Zwyczaje i dobre maniery. Powtarza wypada i należy z lekcji 17, zdrobnienia z lekcji 18 i przejście na ty z lekcji 19. Obiad u babci to sytuacja, w której wszystkie trzy tematy są potrzebne naraz: gość pamięta o kwiatach, słyszy kawałeczek i herbatkę, a na koniec przechodzi z gospodynią na ty. Lekcja 21 otwiera moduł Sztuka i design.

Na start uczniowie kręcą kołem z pytaniami o wizyty i niedzielne obiady, poznają jedenaście słów z obrazkami, od toastu po chwalić, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają poradnik, który Zosia pisze Tomowi na czacie, a potem rozwiązują zadanie prawda/fałsz, quiz i sortowanie rad: przed obiadem, przy stole, po wizycie. Słuchają rozmowy Toma z babcią Hanią przy stole. Powtórka ma quiz, ocenę poprawności zdań, sortowanie, czat z lukami i memory. W części projektowej uczeń układa wiadomość z podziękowaniem, wybiera zdania na kolejne chwile wizyty i sam odpowiada pani Wioletcie na czacie.

Praca domowa ma trzy zadania. Wiadomość albo kartkę z podziękowaniem po wizycie oraz nagraną scenkę przyjścia w gości sprawdza nauczyciel, a dopasowanie słów do definicji jest sprawdzane automatycznie.

Gramatyka:
powtórka · wypada / należy + bezokolicznik · zdrobnienia · pan / pani → ty
Temat:
projekt · w gościach · savoir-vivre · podziękowanie · Zakopane · polska kuchnia

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od zdjęcia niedzielnego stołu, najlepiej z kraju ucznia: co wypada tam zrobić przy obiedzie, a czego nie? Potem przeczytaj z grupą poradnik Zosi i porównaj obie listy.
  • Przed powtórką zrób rozgrzewkę z trzech kart: wypada, -ek / -ka, ty. Uczeń losuje kartę i mówi zdanie o wizycie z tą formą, a ty widzisz, który temat trzeba jeszcze przypomnieć.
  • Zaproponuj scenkę obiadu w trzech rolach: gospodyni, gość i osoba, która pilnuje form. Przy każdym pani po przejściu na ty pilnujący woła „stop!”, a gość sam się poprawia.
  • Pokaż wiadomość Toma jako wzór gatunku, zanim uczniowie napiszą własną: zaznacz z grupą kolorami zwrot, podziękowanie, komplement i zaproszenie. Ta sama kolejność przyda się w pracy domowej, także w wersji formalnej z Szanowna Pani.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

22 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Cały kurs: Polski B1.2 · Zmieniamy świat

32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Historie start-upów

    ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund

    1. Lekcja 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
    2. Lekcja 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
    3. Lekcja 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
    4. Lekcja 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość
  2. Moduł 2 Miasta jutra

    EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer

    1. Lekcja 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
    2. Lekcja 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
    3. Lekcja 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
    4. Lekcja 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by
  3. Moduł 3 Jedzenie przyszłości

    sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym

    1. Lekcja 9Największy sad EuropyImiesłów przymiotnikowy czynny: -ący, -ąca, -ące
    2. Lekcja 10Magia kiszonekImiesłów przymiotnikowy bierny: -ny, -ony, -ty
    3. Lekcja 11Nasiona na rok 2100Fraza z imiesłowem czy zdanie z „który”
    4. Lekcja 12Projekt: kuchnia bez marnowaniaPowtórka: imiesłowy i zdania z „który”
  4. Moduł 4 Pamięć i nauka

    Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki

    1. Lekcja 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
    2. Lekcja 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
    3. Lekcja 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
    4. Lekcja 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?
  5. Moduł 5 Zwyczaje i dobre maniery

    kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani

    1. Lekcja 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
    2. Lekcja 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
    3. Lekcja 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
    4. Lekcja 20 · tutaj jesteśProjekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty
  6. Moduł 6 Sztuka i design

    Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik

    1. Lekcja 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
    2. Lekcja 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
    3. Lekcja 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
    4. Lekcja 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały
  7. Moduł 7 Wolontariusze

    WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat

    1. Lekcja 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
    2. Lekcja 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
    3. Lekcja 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
    4. Lekcja 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik
  8. Moduł 8 Przygoda i wyzwanie

    Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi

    1. Lekcja 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
    2. Lekcja 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
    3. Lekcja 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
    4. Lekcja 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe

Pytania o tę lekcję

Jakie czasowniki modalne mówią o dobrych manierach?
Przede wszystkim wypada i należy, używane bez osoby. Wypada mówi, co jest grzeczne: Dokładkę wypada wziąć. Należy brzmi mocniej, jak zasada: Kwiaty należy wręczyć w pokoju. Oba łączą się z bezokolicznikiem, a w czasie przeszłym mają formy wypadało i należało. Przy zakazach mówimy nie wolno, a przy potrzebie trzeba.
Kiedy Polacy mówią „herbatka” zamiast „herbata”?
Gdy chcą brzmieć ciepło, zwłaszcza goszcząc kogoś przy stole. Gospodyni częstuje: Może herbatki?, Jeszcze kawałeczek ciasta?, i zdrobnienie nie znaczy tu „mała herbata”, tylko „z serca”. Takie formy słychać w domu, w kawiarni, wśród znajomych. W oficjalnym piśmie lepiej zostać przy herbacie i kawałku.
Jak zwracać się do starszej osoby, która zaproponowała przejście na ty?
Imieniem w wołaczu i czasownikiem w 2. osobie. Jeśli gospodyni mówi, że wszyscy mówią do niej babcia Hania, odpowiadamy babciu Haniu i pytamy Możesz…?, a nie Może pani…?. Przed propozycją mówimy do niej pani z pełnym imieniem, np. pani Hanno. W lekcji Projekt: gość w polskim domu Tom robi tę zmianę jeszcze przy obiedzie.
Mówi się „gorący herbatek” czy „gorąca herbatka”?
Poprawnie: gorąca herbatka, bo zdrobnienie zostaje rodzaju żeńskiego. Herbata jest żeńska, więc herbatka też: ta herbatka, gorąca herbatka, z herbatką. Tak samo łyżka → łyżeczka (ta), kubek → kubeczek (ten). Forma herbatek istnieje, ale to dopełniacz liczby mnogiej: kilka herbatek.
Dlaczego „Czy pan upiekłeś to ciasto?” to błąd?
Bo miesza formę grzecznościową z formą na ty. Z pan łączy się czasownik w 3. osobie: Czy pan upiekł to ciasto?. Na ty mówimy Czy upiekłeś to ciasto?. Trzeba wybrać jedną formę i trzymać się jej w całej rozmowie, a po przejściu na ty nie wracać do pan.
Co mówi się przy toaście, a co przed jedzeniem?
Przy toaście mówimy Na zdrowie!, przed jedzeniem – Smacznego! Toast to krótkie życzenia, po których wszyscy razem piją, np. Za gospodynię! albo Za gościa!. Smacznego życzymy, gdy ktoś zaczyna jeść, a odpowiedź brzmi Dziękuję, nawzajem. W lekcji Projekt: gość w polskim domu toast wznosi się kompotem z wiśni.
Jak podziękować za gościnę po polsku?
Najprościej: Dziękuję za zaproszenie i za gościnę. Przy wyjściu dodajemy komplement, np. Wszystko było pyszne albo Było mi bardzo miło. Następnego dnia wypada wysłać krótką wiadomość albo zadzwonić. W wiadomości na ty piszemy Bardzo ci dziękuję, a w formalnej Bardzo dziękuję Pani, z wielką literą.
Jak zrobić powtórkę gramatyki na B1, żeby nie była nudna?
Połącz kilka tematów w jednej historii z nowymi zdaniami. Uczeń nie powinien rozpoznawać zdań z poprzednich lekcji, tylko używać form w nowej sytuacji. Dobrze działają zadania mieszane: quiz z typowymi błędami, ocena poprawności zdania, sortowanie według tematu. W tej lekcji pięć zadań powtórki krąży wokół jednej wizyty w Zakopanem.
Jaką pracę domową zadać po temacie „w gościach”?
Wiadomość z podziękowaniem i nagraną scenkę wizyty. W wiadomości uczeń wybiera jedną formę, na ty albo pan / pani, i dodaje komplement, wspomnienie i zaproszenie. W nagraniu wita się, wręcza kwiaty i odpowiada na propozycję przejścia na ty. W lekcji na edio.ai oba zadania ocenia nauczyciel, a dopasowanie słów do definicji jest sprawdzane automatycznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia z form grzecznościowych i zdrobnień?
Tak, najlepiej takie, które mieszają oba tematy. Na tej stronie działają cztery części lekcji Projekt: gość w polskim domu: poradnik Zosi na czacie, nagranie z obiadu u babci Hani, sortowanie zdań na dobre maniery, zdrobnienia i formę na ty i czat, w którym uczeń jest gościem pani Wioletty. Reszta powtórki, szablon wiadomości i praca domowa czekają w pełnej lekcji.

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Bez karty płatniczej