Wypróbuj za darmoWypróbuj

Projekt: zielony skwer na rogu – powtórka form bezosobowych i wniosek o skwer

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców z powtórką form bezosobowych i własnym wnioskiem do budżetu obywatelskiego, na wzór sąsiadów, którzy chcą zrobić zielony skwer na rogu ulicy.

Gramatyka
Bez nowej reguły: zabrano i nie postawiono z lekcji 5, tu się nie siedzi i trzeba zebrać podpisy z lekcji 6, można by posadzić i dobrze byłoby, gdyby… z lekcji 7, wymieszane w każdym zadaniu.
Temat
Zosia i pan Janusz z kamienicy na Pradze piszą wniosek do warszawskiego budżetu obywatelskiego: drzewa, rabata, łąka kwietna i ławki na pustym miejskim skwerze.
Zadania
Wniosek sąsiadów do przeczytania i posortowania, rozmowa o kosztach i podpisach do wysłuchania, powtórka w pięciu zadaniach, szablon wniosku i czat z Tolą.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Na start: zielony róg ulicy

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedz: twoja okolicaZakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj

  2. Rozdział 2Czytamy: wniosek sąsiadów

    • Przeczytaj wniosek sąsiadów do budżetu obywatelskiegoAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posortuj zdania z wniosku: problem, rozwiązanie czy korzyść?Posortuj w kolumnyOdblokuj

  3. Rozdział 3Słuchamy: ławki, koszty i podpisy

    • Posłuchaj: Zosia i pan Janusz wypełniają wniosekSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj

  4. Rozdział 4Powtórka: co już umiesz?

    • Czy pamiętasz? Wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Czy zdanie jest poprawne? Wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Posortuj zdania: co zrobiono, jakie są zasady, co można by zrobić?Posortuj w kolumnyWypróbuj
    • Uzupełnij wiadomość Zosi w czacie sąsiadówUzupełnij lukiOdblokuj
    • Znajdź pary: pytanie i odpowiedźMemoryOdblokuj

  5. Rozdział 5Twój projekt

    • Przeciągnij słowa: szablon twojego wnioskuPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Wybierz najlepsze zdanie do każdej części wnioskuQuizOdblokuj
    • Wybierz poprawne odpowiedzi: podpis ToliCzatWypróbuj

  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Napisz wniosek do budżetu obywatelskiego dla swojej okolicyPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj prezentację swojego projektu dla sąsiadówMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Dopasuj słowa i definicjePołącz w paryOdblokuj

22 ćwiczenia w 6 rozdziałach. Zacznij 7-dniowy okres próbny, by otworzyć wszystkie, skopiować dowolną część do własnych lekcji i poprowadzić lekcję na żywo.

Miasto i budżet obywatelski po polsku: słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (12), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+9 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • głosowanie
  • rabata
  • donica
  • lista poparcia
  • kosztorys
  • nasadzenia
  • mała architektura
  • zabrać
  • proponować

Gramatyka: powtórka: formy na -no / -to, z się i można by

W tej lekcji nie ma schematu. Rozdział Powtórka: co już umiesz? łączy w każdym zadaniu trzy sposoby mówienia bez osoby z lekcji 5–7: formę na -no / -to, formę z się z zasadami oraz propozycje z by. Zdania opowiadają o skwerze i wniosku sąsiadów, a błędne wersje powtarzają pomyłki z modułu.

Zabrano, nie postawiono: co zrobiono?

Z lekcji 5 wraca forma na -no / -to bez był i z dopełniaczem po przeczeniu. W quizie uczeń odrzuca ją było zabrano, a w zdaniach do oceny nie postawiono nową i policzono przez pana Janusza, bo ta forma nie łączy się z przez.

  • Kiedyś stała tam ławka, ale ją zabrano.
  • Nowej ławki nie postawiono.
  • W kosztorysie podano ceny ławek i drzew.

Tu się nie siedzi: opis i zasady

Z lekcji 6 wraca forma z się, zawsze w trzeciej osobie liczby pojedynczej, oraz można, trzeba i nie wolno z bezokolicznikiem. Opisują, jak jest dziś na skwerze i jakie zasady ma budżet obywatelski.

  • Teraz tam się nie siedzi, tylko szybko się przechodzi.
  • Projekt zgłasza się przez internet albo w urzędzie dzielnicy.
  • Trzeba zebrać co najmniej pięć podpisów.

Można by, warto by: propozycje

Z lekcji 7 wracają propozycje bez osoby i ich pisownia (można by osobno, należałoby razem) oraz dobrze byłoby, gdyby… z formą przeszłą. Sortowanie każe odróżnić zasadę trzeba zebrać od propozycji trzeba by posadzić.

  • Można by posadzić trzy młode drzewa.
  • Należałoby zebrać więcej podpisów.
  • Dobrze byłoby, gdyby cała kamienica zagłosowała!

Więcej lekcji z tej gramatyki: Strona bierna – lekcje i ćwiczenia · Czasowniki modalne – lekcje i ćwiczenia · Tryb przypuszczający – lekcje i ćwiczenia

Formy bezosobowe – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Więcej ćwiczeń

Co jest w lekcji

  • 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 zestaw fiszek
  • 1 nagranie
  • 1 obrazek
  • 1 transkrypcja

Główne cele tej lekcji:

  • opisać, jak jest teraz, formą na -no / -to i z się: Kilka lat temu zabrano stąd starą ławkę., Tu się nie odpoczywa, tylko szybko się przechodzi.
  • zaproponować zmianę w okolicy: Można by posadzić trzy młode drzewa., Warto by postawić trzy ławki.
  • wyjaśnić zasady budżetu obywatelskiego: Projekt zgłasza się przez internet albo w urzędzie dzielnicy., Głosować można w każdym wieku.
  • napisać wniosek z częściami Jak jest teraz?, Opis projektu, Dlaczego ten projekt? i Kosztorys
  • poprosić sąsiadów o podpis i głos: Dobrze byłoby, gdyby cała kamienica zagłosowała!

To lekcja 8 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, projekt zamykający moduł Miasta jutra. Powtarza formy z lekcji 5–7: zbudowano i zabrano, tu się nie siedzi z można i trzeba oraz propozycje z by. Wniosek do budżetu obywatelskiego potrzebuje wszystkich trzech: opisu tego, co zrobiono, zasad i propozycji zmian. Lekcja 9 otwiera moduł Jedzenie przyszłości i wprowadza imiesłowy na -ący.

Na start uczniowie kręcą kołem z pytaniami o swoją okolicę, poznają dwanaście słów z obrazkami, od skweru po proponować, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają wniosek sąsiadów z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a jego zdania sortują na problem, rozwiązanie i korzyść. Słuchają, jak Zosia i pan Janusz liczą koszty i podpisy. Powtórka ma quiz, ocenę poprawności zdań, sortowanie, wiadomość Zosi z lukami i memory. W części Twój projekt uczeń uzupełnia szablon, wybiera zdania do części wniosku i sam odpowiada na czacie Toli, która ma podpisać listę poparcia.

Praca domowa ma trzy zadania. Wniosek dla własnej okolicy i nagrana prezentacja dla sąsiadów trafiają do nauczyciela, a dopasowanie słów do definicji jest sprawdzane automatycznie.

Gramatyka:
powtórka · formy na -no / -to · formy z się i zasady: można, nie wolno, trzeba · można by, warto by, należałoby
Temat:
budżet obywatelski · Warszawa · skwer · zieleń miejska · sąsiedzi · projekt

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od miejsca za oknem: zapytaj, jaki skwer, plac albo trawnik w okolicy szkoły jest pusty i zaniedbany. Ten sam przykład wróci w szablonie i w pracy domowej.
  • Przelicz kosztorys razem z uczniami: podaj ceny z polecenia pracy domowej (ławka, drzewo, rabata za m²) i niech grupa sprawdzi, czy suma we wniosku sąsiadów naprawdę daje 32 000 zł.
  • Pokaż różnicę między trzeba a trzeba by przed sortowaniem: Trzeba zebrać pięć podpisów to zasada, a Trzeba by posadzić więcej kwiatów to propozycja. Bez tego kolumny łatwo się mylą.
  • Zdania do oceny zamień w listę kontrolną: po zadaniu prawda/fałsz uczniowie zapisują trzy pytania do własnego wniosku: czy przy -no nie ma był? czy po nie stoi dopełniacz? czy by jest dobrze zapisane?
  • Zorganizuj zbiórkę podpisów na niby: po czacie z Tolą każdy uczeń przedstawia swój projekt w minutę, a grupa podpisuje listę tylko wtedy, gdy usłyszy propozycję z można by albo warto by.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

22 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski B1.2 · Zmieniamy świat

32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Historie start-upów

    ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund

    1. Lekcja 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
    2. Lekcja 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
    3. Lekcja 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
    4. Lekcja 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość

  2. Moduł 2 Miasta jutra

    EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer

    1. Lekcja 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
    2. Lekcja 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
    3. Lekcja 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
    4. Lekcja 8 · tutaj jesteśProjekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by

  3. Moduł 3 Jedzenie przyszłości

    sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym

    1. Lekcja 9Największy sad EuropyImiesłów przymiotnikowy czynny: -ący, -ąca, -ące
    2. Lekcja 10Magia kiszonekImiesłów przymiotnikowy bierny: -ny, -ony, -ty
    3. Lekcja 11Nasiona na rok 2100Fraza z imiesłowem czy zdanie z „który”
    4. Lekcja 12Projekt: kuchnia bez marnowaniaPowtórka: imiesłowy i zdania z „który”

  4. Moduł 4 Pamięć i nauka

    Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki

    1. Lekcja 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
    2. Lekcja 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
    3. Lekcja 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
    4. Lekcja 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?

  5. Moduł 5 Zwyczaje i dobre maniery

    kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani

    1. Lekcja 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
    2. Lekcja 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
    3. Lekcja 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
    4. Lekcja 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty

  6. Moduł 6 Sztuka i design

    Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik

    1. Lekcja 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
    2. Lekcja 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
    3. Lekcja 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
    4. Lekcja 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały

  7. Moduł 7 Wolontariusze

    WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat

    1. Lekcja 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
    2. Lekcja 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
    3. Lekcja 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
    4. Lekcja 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik

  8. Moduł 8 Przygoda i wyzwanie

    Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi

    1. Lekcja 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
    2. Lekcja 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
    3. Lekcja 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
    4. Lekcja 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe

Pytania o tę lekcję

Jak powtórzyć formy bezosobowe na poziomie B1?
W jednym piśmie, które opisuje przeszłość, zasady i propozycje. Wniosek o nowy skwer mówi, co kiedyś zrobiono (zabrano ławkę), jak jest dziś (tu się nie siedzi) i co można zmienić (można by posadzić drzewa). Każde zadanie powinno mieszać te formy, żeby uczeń za każdym razem wybierał. Tak zbudowana jest lekcja Projekt: zielony skwer na rogu na edio.ai.
Jakie są formy bezosobowe w języku polskim?
Najważniejsze to formy na -no, -to i formy z się. Zbudowano i zabrano mówią o przeszłości, a pływa się i mówi się o tym, co robią ludzie w ogóle. Bez podmiotu działają też można, trzeba i wolno z bezokolicznikiem, a z by tworzą propozycje: można by, trzeba by. Żadna z tych konstrukcji nie wskazuje, kto działa.
Strona bierna czy forma na -no, -to: co wybrać we wniosku?
Obie są poprawne; forma na -no, -to jest krótsza. Kilka lat temu zabrano ławkę i Ławka została zabrana kilka lat temu znaczą to samo. Strony biernej potrzebujemy, gdy ważny jest wykonawca (przez dzielnicę) albo przyszłość (skwer zostanie otwarty). Forma na -no / -to mówi tylko o przeszłości i nie łączy się z przez.
„Nowej ławki nie postawiono” czy „nową ławkę nie postawiono”?
Poprawnie: nowej ławki nie postawiono. Po formie na -no / -to stoi biernik (postawiono nową ławkę), ale po przeczeniu zmienia się on w dopełniacz, jak po każdym czasowniku przechodnim. Ta pułapka wraca w quizie, w zdaniach do oceny i w czacie lekcji Projekt: zielony skwer na rogu.
Dlaczego „policzono przez pana Janusza” to błąd?
Forma na -no, -to nie łączy się z przez. Mówi tylko, co zrobiono, i celowo nie wskazuje wykonawcy. Gdy chcemy go podać, wybieramy stronę czynną (pan Janusz policzył koszty) albo bierną (koszty zostały policzone przez pana Janusza). W powtórce uczeń ocenia takie zdanie jako niepoprawne, choć zgadza się z historią.
Jak napisać wniosek do urzędu po polsku?
W stałych częściach: miejsce, sytuacja, propozycja, uzasadnienie, koszty. W opisie sytuacji przydają się formy na -no / -to (nic nowego nie postawiono), a w propozycji proponuję…, można by… i warto by…. Zdania są krótkie i rzeczowe, bez opowiadania o sobie. Na edio.ai uczniowie piszą w ten sposób wniosek o zieleń dla swojej okolicy.
Co znaczą słowa „skwer”, „rabata” i „kosztorys”?
Skwer to mały zielony plac w mieście. Rabata to długi, wąski pas kwiatów przy ścieżce albo chodniku, a kosztorys to plan wydatków z cenami. W rozmowie o zieleni miejskiej przydają się też nasadzenia (nowe drzewa i krzewy), donica i mała architektura, czyli ławki, kosze i stojaki na rowery.
Jak przygotować uczniów do napisania wniosku po polsku?
Najpierw gotowy wniosek, potem szablon, na końcu własny tekst. Uczniowie czytają wniosek sąsiadów i sortują jego zdania na problem, rozwiązanie i korzyść. Potem uzupełniają szablon o placu przy szkole i wybierają najlepsze zdanie do każdej części. Dopiero wtedy piszą o miejscu ze swojej okolicy.
Jaka gra pomaga powtórzyć formy bezosobowe?
Memory z pytaniami i odpowiedziami o jednym miejscu. Uczeń łączy Co zrobiono ze starą ławką na skwerze? z Kilka lat temu ją zabrano., a Co warto by postawić na skwerze? z Trzy ławki i kosz na śmieci. Każda para wymaga innej formy. Na zajęciach to samo memory można zagrać w parach na kartkach.
Jaką pracę domową zadać po powtórce form bezosobowych?
Wniosek o zmianę w okolicy ucznia, napisany i przedstawiony. Uczeń wybiera miejsce miasta otwarte dla wszystkich, opisuje je dwoma zdaniami z -no / -to albo z się, proponuje zmiany z można by i warto by i liczy koszty z podanych cen. Potem nagrywa prezentację dla sąsiadów. Oba zadania ocenia nauczyciel, a dopasowanie definicji jest sprawdzane automatycznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia z form bezosobowych?
Tak, sortowanie zdań według formy dobrze działa online. Na tej stronie działają cztery części lekcji Projekt: zielony skwer na rogu: wniosek sąsiadów do przeczytania, rozmowa Zosi i pana Janusza o kosztach i podpisach, sortowanie zdań na to, co zrobiono, zasady i propozycje, oraz czat z Tolą. Pozostałe zadania powtórki i praca domowa są w pełnej lekcji.
Odblokuj całą lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Umów prezentacjęWypróbuj za darmo

Bez karty płatniczej