Projekt: kuchnia bez marnowania – powtórka imiesłowów i zdań z „który”

O tej lekcji

Lekcja powtórkowa polskiego B1 dla obcokrajowców: imiesłowy na -ący i -ny oraz zdania z który w projekcie, w którym uczeń przedstawia własny pomysł na jedzenie przyszłości.

Gramatyka
Bez nowej reguły: imiesłów czynny (drzewa rosnące pod Grójcem), bierny (chleb pokrojony w kostkę, niesprzedany chleb) i zamiana na który z jest / są albo został / zostały.
Temat
Kuba, kucharz z baru mlecznego „Łyżka”, przedstawia kierowniczce, pani Karinie, kuchnię bez marnowania: grzanki z wczorajszego chleba, bulion z obierek i kiszone nadwyżki.
Zadania
Propozycja Kuby do czytania i rozłożenia na części, rozmowa w barze, pięć zadań powtórki, szablon własnej propozycji, czat z przyjaciółką i koło z pytaniami na start.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Na start: nic do kosza!

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj
  2. Rozdział 2Czytamy: propozycja Kuby

    • Przeczytaj propozycję Kuby: Kuchnia bez marnowaniaArtykułOdblokuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posortuj zdania: która to część propozycji?Posortuj w kolumnyOdblokuj
  3. Rozdział 3Słuchamy: Kuba przedstawia pomysł

    • Posłuchaj: Kuba rozmawia z kierowniczką baruSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
  4. Rozdział 4Powtórka: co już umiesz?

    • Czy pamiętasz? Wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Czy zdanie jest poprawne? Wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Posortuj frazy: jak powiedzieć to zdaniem z który?Posortuj w kolumnyWypróbuj
    • Uzupełnij wiadomość Kuby na czacieUzupełnij lukiOdblokuj
    • Znajdź pary: pytanie i odpowiedźMemoryOdblokuj
  5. Rozdział 5Twój projekt: mam pomysł!

    • Przeciągnij słowa: szablon twojej propozycjiPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Wybierz najlepsze zdanie do każdej częściQuizOdblokuj
    • Wybierz poprawne odpowiedzi: twój pomysł na jedzenie przyszłościCzatWypróbuj
  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Napisz propozycję: twój pomysł na jedzenie przyszłościPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj prezentację swojego pomysłuMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Dopasuj słowa i definicjePołącz w paryOdblokuj

Słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (12), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+9 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • danie dnia
  • nadwyżka
  • kompost
  • porcja
  • menu sezonowe
  • czerstwy chleb
  • ograniczać
  • zaoszczędzić
  • psuć się

Gramatyka: powtórka: imiesłowy i zdania z „który”

Projekt nie wprowadza nowej gramatyki. Rozdział Powtórka: co już umiesz? zbiera trzy tematy modułu z lekcji 9–11: imiesłów czynny, imiesłów bierny i zamianę frazy z imiesłowem na zdanie z który. Każde zadanie miesza co najmniej dwa z nich, a błędne wersje powtarzają pomyłki typowe dla całego modułu.

Imiesłów czynny: drzewa rosnące pod Grójcem

Z lekcji 9 wraca forma na -ący od czasowników niedokonanych, odmieniana jak przymiotnik. W quizie uczeń odrzuca z drzew wyrosnących i klienci czekające, a w wiadomości Kuby wpisuje trwający, rosnących i pachnącymi.

  • Kompot będzie z jabłek z drzew rosnących pod Grójcem.
  • Klienci czekający na danie dnia pytają o zupę.
  • Pani Karina zgodziła się na test trwający cały miesiąc.

Imiesłów bierny: chleb pokrojony w kostkę

Z lekcji 10 wracają formy na -ny, -ony, -ty z wymianami i pisownia z nie. Pułapki do wyłapania to pokroiony, ukisiona, w zamknięty słoikach i rozdzielne nie sprzedanego.

  • Chleb pokrojony w kostkę pieczemy w piekarniku.
  • Ukiszona kapusta z marchewką (etykieta na słoiku)
  • Od poniedziałku nie wyrzucamy już niesprzedanego chleba.

Który: jest, są, został czy zostały?

Z lekcji 11 wraca zamiana na zdanie z który. Sortowanie dzieli frazy na trzy kolumny: który robi, który jest + imiesłów i który został + imiesłów. W zdaniach do oceny uczeń wyłapuje zostaną przechowywane przy czasowniku niedokonanym.

  • obierki zbierane codziennie = obierki, które są zbierane codziennie
  • grzanki upieczone wczoraj wieczorem = grzanki, które zostały upieczone wczoraj wieczorem
  • Dla klientów, którzy jedzą mniej, będą małe porcje.

Więcej lekcji z tej gramatyki: Imiesłowy – lekcje i ćwiczenia · Zdania z „który” – lekcje i ćwiczenia

Imiesłowy – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Co jest w lekcji

  • 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 artykuł
  • 1 zestaw fiszek
  • 1 nagranie
  • 1 obrazek
  • 1 transkrypcja

Główne cele tej lekcji:

  • przedstawić pomysł w czterech częściach: Problem polega na tym, że…, Proponuję, żeby…, Najpierw…, potem…, W ten sposób…
  • opisać kroki w kuchni frazami z imiesłowem: wczorajszy chleb pokrojony w kostkę, umyte obierki, chrupiące grzanki
  • zamienić frazę z imiesłowem na zdanie z który: słoiki przechowywane w piwnicy → słoiki, które są przechowywane w piwnicy
  • napisać i nagrać własną propozycję na przyszłość jedzenia dla szkoły, osiedla, pracy albo rodziny

To lekcja 12 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, czyli projekt, który zamyka moduł Jedzenie przyszłości. Powtarza imiesłów czynny z lekcji 9, bierny z lekcji 10 i zdania z który z lekcji 11, a uczeń wykonuje zadanie modułu: przedstawia pomysł na przyszłość jedzenia. Plan kuchni bez marnowania łączy wszystkie trzy tematy, od chleba pokrojonego w kostkę po słoiki przechowywane w piwnicy. Lekcja 13 otwiera moduł Pamięć i nauka czasownikami z narzędnikiem.

Na start uczniowie kręcą kołem z pytaniami o resztki i marnowanie jedzenia, poznają dwanaście słów z obrazkami, od obierek po psuć się, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają propozycję Kuby z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem sortują jej zdania na problem, pomysł, kroki i korzyści. Słuchają, jak Kuba przedstawia plan kierowniczce baru. Powtórka to quiz, zdania do oceny, sortowanie, wiadomość Kuby z lukami i memory z pytaniami. W części Twój projekt uczeń uzupełnia szablon, wybiera zdania do każdej części i samodzielnie opowiada przyjaciółce na czacie o sąsiedzkim kiszeniu warzyw.

Praca domowa ma trzy zadania. Własną propozycję na jednej stronie i jej nagraną prezentację ocenia nauczyciel, a dopasowanie słów do definicji jest sprawdzane automatycznie.

Gramatyka:
powtórka · imiesłów na -ący · imiesłów na -ny, -ony, -ty · imiesłów czy zdanie z który
Temat:
kuchnia bez marnowania · bar mleczny · kiszonki · jedzenie przyszłości · projekt

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od kartki Kuby: niech uczniowie podkreślą w propozycji wszystkie imiesłowy i podzielą je na formy na -ący i na -ny. To szybka diagnoza przed powtórką.
  • Przy sortowaniu pytaj o czas: codziennie wskazuje proces, a wczoraj czy tydzień temu jedno zdarzenie. Uczniowie sami dojdą, gdzie pasuje są, a gdzie zostały.
  • Zaproponuj scenkę z kierowniczką: jedna osoba przedstawia własny pomysł, druga dopytuje jak pani Karina: Ile zaoszczędzimy?, Klienci nie będą zdziwieni?. To dobra próba przed nagraniem.
  • Pozwól wybrać skalę projektu: dom, szkoła, osiedle albo firma. Im bliżej codzienności ucznia, tym łatwiej o konkretne kroki i liczby w części Co zyskamy?.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

22 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Cały kurs: Polski B1.2 · Zmieniamy świat

32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Historie start-upów

    ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund

    1. Lekcja 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
    2. Lekcja 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
    3. Lekcja 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
    4. Lekcja 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość
  2. Moduł 2 Miasta jutra

    EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer

    1. Lekcja 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
    2. Lekcja 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
    3. Lekcja 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
    4. Lekcja 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by
  3. Moduł 3 Jedzenie przyszłości

    sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym

    1. Lekcja 9Największy sad EuropyImiesłów przymiotnikowy czynny: -ący, -ąca, -ące
    2. Lekcja 10Magia kiszonekImiesłów przymiotnikowy bierny: -ny, -ony, -ty
    3. Lekcja 11Nasiona na rok 2100Fraza z imiesłowem czy zdanie z „który”
    4. Lekcja 12 · tutaj jesteśProjekt: kuchnia bez marnowaniaPowtórka: imiesłowy i zdania z „który”
  4. Moduł 4 Pamięć i nauka

    Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki

    1. Lekcja 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
    2. Lekcja 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
    3. Lekcja 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
    4. Lekcja 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?
  5. Moduł 5 Zwyczaje i dobre maniery

    kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani

    1. Lekcja 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
    2. Lekcja 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
    3. Lekcja 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
    4. Lekcja 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty
  6. Moduł 6 Sztuka i design

    Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik

    1. Lekcja 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
    2. Lekcja 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
    3. Lekcja 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
    4. Lekcja 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały
  7. Moduł 7 Wolontariusze

    WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat

    1. Lekcja 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
    2. Lekcja 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
    3. Lekcja 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
    4. Lekcja 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik
  8. Moduł 8 Przygoda i wyzwanie

    Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi

    1. Lekcja 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
    2. Lekcja 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
    3. Lekcja 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
    4. Lekcja 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe

Pytania o tę lekcję

Co trzeba umieć o imiesłowach na poziomie B1?
Dwa imiesłowy przymiotnikowe i ich zamianę na „który”. Czynny na -ący powstaje od niedokonanych (rosnący), bierny na -ny, -ony, -ty zwykle od dokonanych (pokrojony, zamknięty). Oba odmieniają się jak przymiotniki. Uczeń B1 powinien też wiedzieć, kiedy zdanie z który potrzebuje jest, a kiedy został. Imiesłowy przysłówkowe, takie jak idąc, przychodzą później.
Jak odróżnić imiesłów czynny od biernego?
Wystarczy zapytać: rzecz coś robi czy coś z nią zrobiono? Czekający klienci sami czekają, więc to imiesłów czynny na -ący. Zbierane obierki nic nie robią, ktoś je zbiera, więc to imiesłów bierny. Podpowiada też końcówka: -ący, -ąca, -ące albo -ny, -ony, -ty. W powtórce lekcji Projekt: kuchnia bez marnowania to rozróżnienie wraca w każdym zadaniu.
Jak skrócić zdanie z „który” imiesłowem?
Usuwamy który i czasownik posiłkowy, zostawiamy imiesłów. Słoiki, które są przechowywane w piwnicy → słoiki przechowywane w piwnicy. Przy czasie teraźniejszym strony czynnej tworzymy formę na -ący: sadownik, który sprzedaje jabłka → sadownik sprzedający jabłka. Imiesłów przejmuje rodzaj, liczbę i przypadek rzeczownika: dla klientów jedzących mniej.
„Grzanki są upieczone wczoraj” czy „zostały upieczone wczoraj”?
Z wczoraj poprawnie: grzanki zostały upieczone. Gdy zdanie podaje czas jednego zdarzenia w przeszłości, strona bierna potrzebuje zostać. Być z imiesłowem dokonanym opisuje stan teraz: grzanki są już upieczone, czyli gotowe. Ta sama zasada działa w zdaniach z który: grzanki, które zostały upieczone wczoraj wieczorem.
„Z drzew rosnących” czy „z drzew rosnące”?
Poprawnie: z drzew rosnących, bo imiesłów zgadza się z rzeczownikiem. Po z stoi dopełniacz liczby mnogiej drzew, więc imiesłów też ma końcówkę dopełniacza: -ących. Forma rosnące pasuje do mianownika i biernika: drzewa rosnące pod Grójcem. Formy wyrosnących nie ma, bo wyrosnąć jest dokonane.
Jak przedstawić swój pomysł po polsku?
W czterech krokach: problem, pomysł, jak to działa, co zyskamy. Przydają się gotowe zwroty, np. Problem polega na tym, że…, Proponuję, żeby… czy W ten sposób…, a przy kolejnych krokach najpierw, potem i na końcu. Na koniec dziękujemy za uwagę i pytamy: Czy mają Państwo pytania?. W lekcji Projekt: kuchnia bez marnowania uczeń buduje z tych zwrotów własny szablon.
Jak mówić o marnowaniu jedzenia po polsku?
Podstawowe słowa to marnować, wyrzucać, resztki i nadwyżka. Twardy chleb sprzed dnia to czerstwy chleb, skórki z warzyw to obierki, a jedzenie, które traci świeżość, psuje się. Gdy chcemy mniej odpadów, ograniczamy marnowanie. W lekcji Projekt: kuchnia bez marnowania obierki, nadwyżka i czerstwy chleb mają zdjęcia i definicje po polsku.
Jak zrobić lekcję powtórkową z imiesłowów?
Mieszać tematy w każdym zadaniu zamiast powtarzać je po kolei. Gdy w jednym quizie stoją obok siebie -ący, -ny i który, uczeń musi za każdym razem zdecydować, a nie tylko powtórzyć końcówkę z poprzedniego zdania. Dobrze działa też jedna historia w tle: tu jest nią plan Kuby, więc wszystkie zdania powtórki dotyczą baru „Łyżka”.
Jak przygotować uczniów B1 do prezentacji projektu?
Dać im wzór, szablon i próbę w rozmowie. Uczniowie najpierw czytają gotową propozycję i dzielą ją na części, potem uzupełniają szablon i wybierają najlepsze zdania, a na końcu odpowiadają na pytania rozmówcy. Dopiero wtedy piszą i nagrywają własny pomysł. Tak ułożona jest część Twój projekt w lekcji Projekt: kuchnia bez marnowania na edio.ai.
Jak ćwiczyć prezentację projektu na zajęciach indywidualnych online?
Lektor gra słuchacza, który zadaje trudne pytania. Uczeń przedstawia pomysł w czterech częściach, a lektor pyta jak kierowniczka baru: o koszty, o czas, o reakcję klientów. Na edio.ai uczeń rozwiązuje zadania na własnym koncie, a nauczyciel na bieżąco widzi jego odpowiedzi; koło z pytaniami działa też w parze lektor–uczeń.
Czy są interaktywne ćwiczenia z imiesłowów?
Tak, dobrze działają sortowanie fraz i krótkie dialogi. Bez konta ta strona daje dostęp do trzech części lekcji Projekt: kuchnia bez marnowania: rozmowy Kuby z kierowniczką baru do wysłuchania; sortowania fraz według tego, jakim zdaniem z który je zastąpić; czatu o twoim pomyśle na jedzenie przyszłości. Propozycja Kuby, reszta powtórki i praca domowa są w pełnej lekcji.

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Bez karty płatniczej