Ó czy u? Wielkie dyktando: czasowniki z dopełniaczem: uczyć się, bać się, unikać
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o związku rządu z dopełniaczem: uczę się ortografii, boję się dyktanda, słucham radia, na tle konkursu ortograficznego w Katowicach.
- Gramatyka
- Uczyć się, bać się, unikać, potrzebować, szukać, używać i słuchać z dopełniaczem, porównanie z biernikiem (słucham radia, ale słyszę radio) i końcówka -ów, zawsze przez ó.
- Temat
- Tom zapisał się na Ogólnopolskie Dyktando w Katowicach, a Zosia sprawdza go w kuchni: stół, góra, może i morze.
- Zadania
- Artykuł o „narodowej klasówce”, rozmowa w kuchni i dyktando próbne do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z Marleną i pudełko z pytaniami o naukę języków.
Co jest w środku
Rozdział 1Długopis w dłoń!
Rozdział 2Czytamy: narodowa klasówka
Rozdział 3Słuchamy: dyktando w kuchni
- Posłuchaj: Zosia sprawdza Toma w kuchniSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Posłuchaj: Zosia czyta Tomowi dyktandoSłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj dyktanda jeszcze raz i wybierz poprawną pisownięWybierz odpowiedźOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: czego się uczysz, czego się boisz?
- Spójrz na schemat: czasowniki z dopełniaczemSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę: czego?Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania: wpisz rzeczownik w dopełniaczuUzupełnij lukiWypróbuj
- Wybierz poprawną odpowiedź: czego? co? czym?QuizOdblokuj
- Wypełnij tabelę: czasowniki z dopełniaczemUzupełnij tabelęOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: ja i języki
Rozdział 6Praca domowa
Słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (12), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+9 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- słownik
- dogrywka
- reguła
- wyraz
- poprawić
- klasówka
- uczestnik
- bać się
- unikać
Gramatyka: czasowniki z dopełniaczem: czego?
Po siedmiu częstych czasownikach rzeczownik stoi w dopełniaczu także w zdaniu twierdzącym, nie tylko po nie: uczę się ortografii, szukam reguły, słucham radia. Schemat zbiera te czasowniki w tabeli, przypomina końcówki dopełniacza i zestawia go z biernikiem i narzędnikiem. Do tego dochodzą reguły pisowni ó i u, bo lekcja dotyczy dyktanda.
Czego? Czasowniki z dopełniaczem
Po tych czasownikach rzeczownik ma formę dopełniacza (Czego? Kogo?), także w zdaniu twierdzącym.
Siedem czasowników z pytaniem czego?
Tabela podaje formy ja i on oraz przykład: boję się dyktanda, unikam błędów, potrzebuję słownika, nie wolno używać telefonu. Druga tabela przypomina końcówki dopełniacza w obu liczbach, od błędu i błędów po słowa i słów.
Czasownik + dopełniacz (czego?)
| czasownik | ja / on, ona | przykład (czego?) |
|---|---|---|
| uczyć się | uczę się, uczy się | Uczę się ortografii. |
| bać się | boję się, boi się | Boję się dyktanda. |
| unikać | unikam, unika | Unikam błędów. |
| potrzebować | potrzebuję, potrzebuje | Potrzebuję słownika. |
| szukać | szukam, szuka | Szukam reguły. |
| używać | używam, używa | Nie wolno używać telefonu. |
| słuchać | słucham, słucha | Słucham radia. |
Dopełniacz: przypomnienie
| rodzaj | jeden (czego?) | dużo (czego?) |
|---|---|---|
| on: błąd, wyraz, słownik | błędu, wyrazu, słownika | błędów, wyrazów, słowników |
| ona: reguła, litera, lekcja | reguły, litery, lekcji | reguł, liter, lekcji |
| ono: dyktando, słowo, zdanie | dyktanda, słowa, zdania | dyktand, słów, zdań |
Czego? co? czym?
Porównanie pokazuje pary o podobnym znaczeniu z innym przypadkiem: słuchać radia i słyszeć radio, szukać słownika i znaleźć słownik, używać długopisu i mieć długopis. Trzecia kolumna wraca do narzędnika z lekcji 13: interesować się ortografią.
czego? (dopełniacz)
- słuchać radia
- szukać słownika
- używać długopisu
- uczyć się ortografii
co? (biernik)
- słyszeć radio
- znaleźć słownik
- mieć długopis
- lubić, znać ortografię
czym? (narzędnik)
- interesować się ortografią
- zajmować się słownikiem
Przykłady i końcówka -ów
Przykłady opisują przygotowania do dyktanda. Wskazówka łączy gramatykę z pisownią: dopełniacz liczby mnogiej rodzaju męskiego często kończy się na -ów, a ta końcówka zawsze ma ó, nigdy u: błędów, wyrazów, słowników.
Przykłady
- Od miesiąca uczę się ortografii.
- Boję się „ó” i przecinków.„ó” się nie odmienia
- Unikam błędów, więc piszę powoli.
- Na dyktandzie nie wolno używać słownika.
- Nie wiem, jak to napisać. Szukam reguły.
- Słucham radia, ale przez ścianę słyszę muzykę sąsiada.słuchać czego? / słyszeć co?
Uwaga: -ów zawsze przez ó!
Dopełniacz liczby mnogiej rodzaju męskiego często kończy się na -ów: unikam błędów, szukam wyrazów, potrzebuję słowników. Ta końcówka zawsze ma ó, nigdy u. Gramatyka pomaga w ortografii!
Ó czy u? Reguły ze szkoły
Lista przypomina cztery szkolne reguły: ó wymienia się na o (stół – stoły) i stoi w końcówkach -ów, -ówka, u piszemy na końcu wyrazu i w formach na -uje, a wyrazy takie jak góra czy róża trzeba zapamiętać.
- ó, kiedy w innej formie jest o (rzadziej e albo a): stół – stoły, mój – moja, słów – słowo
- ó w końcówkach -ów, -ówka: Kraków, błędów, klasówka
- u na końcu wyrazu i w formach na -uje: autobusu, pracuje, potrzebuje
- ó bez reguły: te wyrazy trzeba zapamiętać, np. góra, róża
Typowe błędy
Schemat poprawia biernik zamiast dopełniacza: uczę się ortografię, używam słownik, słucham radio, szukam regułę. Wszystkie cztery zdania są twierdzące, więc dopełniacz wynika tu z czasownika, a nie z przeczenia.
Uczę się ortografię.
Uczę się ortografii.
uczyć się + dopełniacz (czego?)
W domu używam słownik.
W domu używam słownika.
używać + dopełniacz (czego?)
Słucham radio w kuchni.
Słucham radia w kuchni.
słuchać + dopełniacz; ale: słyszę radio (biernik)
Szukam regułę.
Szukam reguły.
szukać + dopełniacz (czego?)
Więcej lekcji z tej gramatyki: Rekcja czasowników – lekcje i ćwiczenia · Dopełniacz – lekcje i ćwiczenia · Alfabet polski – lekcje i ćwiczenia
Czasowniki z dopełniaczem – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 11 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 3 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- powiedzieć, czego się uczysz, czego się boisz i czego unikasz: Uczę się ortografii., Boję się przecinków., Unikam błędów.
- użyć dopełniacza po potrzebować, szukać, używać i słuchać: Potrzebuję słownika., Słucham radia.
- odróżnić dopełniacz od biernika w parach: szukać słownika i znaleźć słownik, słuchać radia i słyszeć radio
- wyjaśnić kilka szkolnych reguł pisowni ó i u: stół – stoły, błędów, pracuje
- dać rady, jak uczyć się ortografii, i opowiedzieć o swoim najtrudniejszym wyrazie
To lekcja 14 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, druga w module Pamięć i nauka. Po czasownikach z narzędnikiem z lekcji 13 przychodzą czasowniki z dopełniaczem, którego końcówki uczniowie znają z kursów A1 i A2, w liczbie mnogiej z lekcji 5 kursu A2.2. Przygotowania do dyktanda to ciągłe uczenie się reguł, szukanie wyrazów i unikanie błędów, więc te czasowniki padają same. Lekcja 15 dodaje czasowniki z przyimkiem.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o ortografię i pisanie ręczne, poznają dwanaście słów z obrazkami, od dyktanda po unikać, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł Narodowa klasówka z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Zosia sprawdza Toma w kuchni, a potem krótkiego dyktanda o mieszkaniu, po którym wybierają poprawną pisownię. Po schemacie są cztery ćwiczenia, od wyboru formy po tabelę czasowników. Na koniec uczeń samodzielnie odpowiada Marlenie na czacie, a w parze albo z nauczycielem otwiera pudełko z pytaniami o naukę języków.
Praca domowa ma cztery zadania. Wybór formy w czacie współlokatorów i układanie słów z liter są sprawdzane automatycznie. Odpowiedź na forum o nauce ortografii i nagranie o najtrudniejszym wyrazie ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- czasowniki z dopełniaczem · uczyć się, bać się, unikać + czego? · słuchać radia, ale słyszeć radio · dopełniacz liczby mnogiej -ów
- Temat:
- ortografia · Ogólnopolskie Dyktando · Katowice · nauka języka · konkurs
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od zdania twierdzącego: uczniowie kojarzą dopełniacz z nie (nie mam czasu). Pokaż Szukam słownika i zapytaj, gdzie tu przeczenie. Zaskoczenie pomaga zapamiętać tę grupę czasowników.
- Ucz par, nie pojedynczych czasowników: słuchać radia i słyszeć radio, szukać i znaleźć. Niech uczniowie dopisują własne zdania do obu kolumn porównania ze schematu.
- Zrób w klasie minidyktando z wyrazami z lekcji, np. stół, góra, morze, herbata. Potem niech uczniowie sami szukają reguły dla każdego ó i rz.
- Opowiedz, że dyktanda piszą też dorośli: w konkursie w Katowicach może wystartować każdy, kto ma co najmniej 16 lat. To dobry wstęp do rozmowy o ortografii w krajach uczniów.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1.2 · Zmieniamy świat
32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Historie start-upów
ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund
Lekcja 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
Lekcja 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
Lekcja 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
Lekcja 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość
Moduł 2 Miasta jutra
EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer
Lekcja 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
Lekcja 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
Lekcja 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
Lekcja 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by
Moduł 3 Jedzenie przyszłości
sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym
Moduł 4 Pamięć i nauka
Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki
Lekcja 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
Lekcja 14 · tutaj jesteśÓ czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
Lekcja 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
Lekcja 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?
Moduł 5 Zwyczaje i dobre maniery
kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani
Lekcja 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
Lekcja 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
Lekcja 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
Lekcja 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty
Moduł 6 Sztuka i design
Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik
Lekcja 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
Lekcja 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lekcja 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
Lekcja 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały
Moduł 7 Wolontariusze
WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat
Lekcja 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
Lekcja 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
Lekcja 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
Lekcja 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik
Moduł 8 Przygoda i wyzwanie
Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi
Lekcja 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
Lekcja 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
Lekcja 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
Lekcja 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe



